Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Của Cây Thuốc Lá Tại Xã Dân Chủ, Huyện Hòa An, Tỉnh Cao Bằng

Cao Bằng là một tỉnh miền núi phía Bắc, nơi nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. 84 trang · Đại học Thái Nguyên · 2014.

• Tác giả: Hoàng Thùy Như
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Hồng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế Nông nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Của Cây Thuốc Lá Tại Xã Dân Chủ, Huyện Hòa An, Tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.2. Cơ sở lý luận về phát triển sản xuất thuốc lá
• 1.3. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế
• 1.4. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.4.1. Tình hình sản xuất thuốc lá trên Thế giới
• 1.4.2. Tình hình sản xuất thuốc lá tại Việt Nam
• 1.4.3. Tình hình sản xuất thuốc lá trên địa bàn huyện Hoà An
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Các câu hỏi nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4.2. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 2.4.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.5. Hệ thống chỉ tiêu áp dụng
• 2.5.1. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình sản xuất của hộ
• 2.5.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất thuốc lá
• 2.5.3. Các chỉ tiêu bình quân
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng phát triển sản xuất thuốc lá ở xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng
• 3.2.1. Tình hình phát triển sản xuất thuốc lá
• 3.2.2. Tình hình chung của nhóm hộ nghiên cứu
• 3.2.3. Tình hình sản xuất thuốc lá của các nhóm hộ điều tra
• 3.2.4. Phân tích hiệu quả sản xuất một ha thuốc lá của các nhóm hộ điều tra
• 3.2.5. So sánh hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá với cây lúa và cây ngô
• 3.2.6. Tình hình chế biến và tiêu thụ thuốc lá nguyên liệu của hộ
• 3.2.7. Một số khó khăn trong sản xuất thuốc lá của hộ nông dân
• 3.2.8. Một số nhận xét về tình hình phát triển sản xuất thuốc lá của hộ nông dân
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT THUỐC LÁ TẠI XÃ DÂN CHỦ
• 4.1. Phương hướng phát triển cây thuốc lá tại xã Dân Chủ
• 4.2. Kế hoạch phát triển sản xuất thuốc lá ở xã Dân Chủ đến năm 2016
• 4.3. Một số giải pháp nhằm phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất thuốc lá tại xã Dân Chủ
• 4.3.1. Giải pháp đối với chính quyền địa phương
• 4.3.2. Giải pháp đối với nông hộ
• 4.3.3. Đối với huyện Hoà An
• 4.3.4. Đối với xã Dân Chủ
• 4.3.5. Đối với các hộ nông dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Kinh Tế Cây Thuốc Lá Tại Cao Bằng

Cao Bằng là một tỉnh miền núi phía Bắc, nơi nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Trong đó, cây thuốc lá nổi lên như một cây trồng tiềm năng, đặc biệt tại xã Dân Chủ, huyện Hòa An. Việc đánh giá hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá là vô cùng cần thiết để định hướng phát triển nông nghiệp bền vững. Cây thuốc lá không chỉ mang lại thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào sự chuyển dịch cơ cấu cây trồng của địa phương. Tuy nhiên, cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế, từ chi phí sản xuất đến thị trường tiêu thụ, để đưa ra những quyết định đúng đắn.

1.1. Vai trò của cây thuốc lá trong kinh tế nông nghiệp Cao Bằng

Cây thuốc lá đóng vai trò quan trọng trong việc tạo công ăn việc làm, tận dụng lao động phụ và tăng thu nhập cho người dân. Theo tài liệu, cây thuốc lá đã dần trở thành cây trồng phổ biến ở xã Dân Chủ và thực tế cho thấy nhiều hộ nông dân đã có cuộc sống khá hơn. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển của cây thuốc lá trong cơ cấu cây trồng của địa phương.

1.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế Cơ sở cho phát triển bền vững

Việc đánh giá hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá giúp xác định được những lợi thế và hạn chế, từ đó đưa ra các giải pháp để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Điều này góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp địa phương, đồng thời cải thiện đời sống của người dân.

II. Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Cây Thuốc Lá

Việc đánh giá hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá tại xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như biến động giá cả thị trường, chi phí sản xuất tăng cao, và ảnh hưởng của thời tiết có thể tác động lớn đến lợi nhuận của người trồng. Bên cạnh đó, việc thiếu thông tin về kỹ thuật canh tác, quản lý sâu bệnh cũng là một trở ngại. Để có một đánh giá chính xác, cần phải thu thập và phân tích dữ liệu một cách toàn diện, đồng thời xem xét các yếu tố xã hội và môi trường liên quan.

2.1. Biến động thị trường tiêu thụ thuốc lá và ảnh hưởng đến thu nhập

Thị trường tiêu thụ thuốc lá luôn biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả và thu nhập của người trồng. Việc nắm bắt thông tin thị trường, tìm kiếm đầu ra ổn định là một thách thức lớn đối với người dân xã Dân Chủ.

2.2. Quản lý chi phí trồng cây thuốc lá để tối ưu lợi nhuận

Chi phí sản xuất, bao gồm chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, và công lao động, chiếm một phần đáng kể trong tổng chi phí. Việc quản lý chi phí hiệu quả là yếu tố then chốt để nâng cao lợi nhuận từ cây thuốc lá.

2.3. Ảnh hưởng của thời tiết và phòng trừ sâu bệnh cây thuốc lá

Thời tiết bất lợi và sâu bệnh hại có thể gây thiệt hại lớn đến năng suất và chất lượng cây thuốc lá. Việc áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả, thích ứng với biến đổi khí hậu là vô cùng quan trọng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Cây Thuốc Lá Chi Tiết

Để đánh giá hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá một cách chính xác, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thu thập dữ liệu thực tế. Các chỉ số như năng suất, sản lượng, chi phí sản xuất, giá bán, và lợi nhuận cần được tính toán và phân tích. Bên cạnh đó, cần so sánh hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá với các loại cây trồng khác để có cái nhìn tổng quan về tiềm năng phát triển của cây thuốc lá trong cơ cấu cây trồng của địa phương. Phân tích SWOT cũng là một công cụ hữu ích để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của việc trồng cây thuốc lá.

3.1. Tính toán lợi nhuận từ cây thuốc lá dựa trên chi phí và doanh thu

Lợi nhuận là chỉ số quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả kinh tế. Để tính toán lợi nhuận, cần xác định rõ các khoản chi phí (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp) và doanh thu từ bán sản phẩm.

3.2. So sánh hiệu quả kinh tế cây thuốc lá với cây lúa và cây ngô

So sánh hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá với các loại cây trồng khác giúp xác định được lợi thế cạnh tranh của cây thuốc lá và đưa ra quyết định lựa chọn cây trồng phù hợp.

3.3. Phân tích SWOT để xác định tiềm năng và rủi ro

Phân tích SWOT giúp đánh giá toàn diện các yếu tố bên trong (điểm mạnh, điểm yếu) và bên ngoài (cơ hội, thách thức) ảnh hưởng đến sự phát triển của cây thuốc lá.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Kinh Tế Cây Thuốc Lá Dân Chủ

Nghiên cứu thực tế tại xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng cho thấy cây thuốc lá đã mang lại những hiệu quả kinh tế đáng kể cho người dân địa phương. Năng suất và sản lượng thuốc lá tại xã có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Thu nhập từ cây thuốc lá giúp nhiều hộ gia đình cải thiện đời sống, thoát nghèo. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để nâng cao hơn nữa hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá, như cải thiện kỹ thuật canh tác, tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định, và hỗ trợ vốn cho người dân.

4.1. Năng suất cây thuốc lá và thu nhập của người dân xã Dân Chủ

Nghiên cứu cho thấy năng suất cây thuốc lá có ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người dân. Các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến có thể giúp tăng năng suất và cải thiện thu nhập.

4.2. Tác động của cây thuốc lá đến đời sống người dân

Cây thuốc lá không chỉ mang lại thu nhập mà còn tạo công ăn việc làm, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, cần xem xét các tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

4.3. Chính sách hỗ trợ cây thuốc lá và vai trò của chính quyền địa phương

Chính sách hỗ trợ của nhà nước và chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển cây thuốc lá. Các chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, và thị trường có thể giúp người dân nâng cao hiệu quả sản xuất.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Tế Cây Thuốc Lá Cao Bằng

Để nâng cao hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá tại xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính quyền địa phương, các nhà khoa học, và người dân. Cần tập trung vào việc cải thiện giống cây, kỹ thuật canh tác, quản lý sâu bệnh, và tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ vốn, kỹ thuật, và thông tin cho người dân. Phát triển các hình thức hợp tác sản xuất, liên kết giữa người trồng và doanh nghiệp cũng là một giải pháp hiệu quả.

5.1. Cải thiện giống cây thuốc lá và kỹ thuật canh tác tiên tiến

Sử dụng giống cây có năng suất cao, chất lượng tốt, và áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến (tưới tiêu, bón phân, phòng trừ sâu bệnh) là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.2. Phát triển thị trường tiêu thụ thuốc lá ổn định và bền vững

Tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm, và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm thuốc lá địa phương là những giải pháp quan trọng để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

5.3. Hỗ trợ vốn kỹ thuật và thông tin cho người dân

Chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi, tập huấn kỹ thuật, và cung cấp thông tin thị trường kịp thời là những yếu tố quan trọng để giúp người dân nâng cao năng lực sản xuất và kinh doanh.

VI. Kết Luận và Tương Lai Cây Thuốc Lá Tại Xã Dân Chủ

Cây thuốc lá đóng vai trò quan trọng trong kinh tế của xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần giải quyết những thách thức về thị trường, chi phí sản xuất, và kỹ thuật canh tác. Với những giải pháp đồng bộ và sự nỗ lực của chính quyền, các nhà khoa học, và người dân, cây thuốc lá có tiềm năng trở thành một cây trồng chủ lực, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

6.1. Tổng kết hiệu quả kinh tế và bài học kinh nghiệm

Tổng kết những thành công và hạn chế, rút ra bài học kinh nghiệm để định hướng phát triển cây thuốc lá trong tương lai.

6.2. Triển vọng phát triển và định hướng cho cây thuốc lá

Xác định triển vọng phát triển của cây thuốc lá trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và biến đổi khí hậu, từ đó đưa ra những định hướng phát triển phù hợp.

6.3. Đề xuất chính sách hỗ trợ và khuyến nghị cho các bên liên quan

Đề xuất các chính sách hỗ trợ cụ thể và khuyến nghị cho chính quyền địa phương, các nhà khoa học, và người dân để thúc đẩy phát triển cây thuốc lá bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thùy Như được thực hiện tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, thuộc chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Hữu Hồng. Đề tài tập trung vào việc đánh giá hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá trong cơ cấu cây trồng tại xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng – một địa phương vùng đồng bằng xen núi đá phía Bắc có truyền thống canh tác nông nghiệp.

Trong bối cảnh thực hiện đường lối đổi mới kinh tế nông nghiệp theo định hướng kinh tế thị trường mở rộng sản xuất hàng hóa của Đảng từ sau Nghị quyết Đại hội VII, việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng nhằm khai thác tiềm năng thổ nhưỡng, tăng giá trị nông sản và xóa đói giảm nghèo là đòi hỏi cấp thiết. Xã Dân Chủ có điều kiện tự nhiên thích hợp cho việc phát triển cây công nghiệp ngắn ngày chịu hạn tốt là thuốc lá (đặc biệt là nhóm thuốc lá vàng sấy). Thực tiễn sản xuất nhiều năm cho thấy cây thuốc lá dần trở thành cây trồng mũi nhọn, tạo việc làm, tận dụng lao động nông nhàn và đem lại nguồn thu nhập chính cho người dân địa phương. Tuy nhiên, việc đầu tư sản xuất của các hộ nông dân còn chưa đồng đều, việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật và đầu tư cải tiến hệ thống lò sấy thủ công còn nhiều hạn chế, dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng phát triển và hiệu quả kinh tế trong sản xuất cây thuốc lá, từ đó xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất thuốc lá, góp phần thúc đẩy kinh tế nông nghiệp nông thôn trên địa bàn xã Dân Chủ và huyện Hòa An.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Nghiên cứu thực trạng việc sản xuất thuốc lá tại địa bàn xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013.
  2. Đánh giá và so sánh hiệu quả kinh tế của việc sản xuất thuốc lá với cây lúa và cây ngô trên địa bàn xã.
  3. Đưa ra các định hướng và giải pháp nhằm phát triển, nâng cao hiệu quả sản xuất cây thuốc lá trong những năm tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động sản xuất và hiệu quả kinh tế của các hộ nông dân trồng cây thuốc lá tại địa bàn xã Dân Chủ.
• Phạm vi không gian: Địa bàn xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng; trong đó khảo sát thực địa chuyên sâu tại 3 xóm có quy mô trồng lớn nhất gồm xóm Bản Hóa, xóm Nà Nhừ và xóm Nà Sẳng.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2011 – 2013; số liệu sơ cấp điều tra nông hộ thực hiện theo kết quả sản xuất vụ năm 2013; thời gian triển khai nghiên cứu thực địa từ tháng 02/2014 đến tháng 05/2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng cơ sở lý luận dựa trên các đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của cây thuốc lá và lý thuyết về hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp:

• Cây thuốc lá được phân loại sinh học thuộc chi Nicotiana, họ cà (Solanaceae), trong đó loài Nicotiana tabacum L. (hoa hồng hoặc đỏ tươi) chiếm 90% diện tích gieo trồng trên thế giới và là loài chính được canh tác tại Việt Nam; loài Nicotiana rustica L. chiếm khoảng 10%. Đặc tính kỹ thuật đòi hỏi đất tơi xốp, thoát nước, cát pha hoặc thịt nhẹ, độ mùn dưới 2%, độ chua thích hợp pH từ 5,5 đến 6,0, nhiệt độ phát triển thuận lợi từ 20°C đến 30°C, ẩm độ không khí 80 – 85% và luân canh tốt nhất sau vụ lúa nước, tuyệt đối tránh luân canh với các cây cùng họ cà. Các giống được sử dụng đại trà gồm K326, C9-1, K176, VTL1H, VTL5H. Định mức phân bón trung bình cho 1 ha thuốc lá gồm: 200 kg Nitrat amôn, 400 kg Kali sulfat và 400 kg lân.
• Khung lý thuyết về hiệu quả kinh tế dựa trên quan điểm so sánh giữa kết quả sản xuất đạt được với lượng chi phí nguồn lực bỏ ra, gắn liền với việc tăng năng suất lao động và tiết kiệm chi phí trung gian trong điều kiện kinh tế thị trường có hạch toán kinh tế.

Hệ thống chỉ tiêu kinh tế được tác giả thiết lập để tính toán bao gồm:

• Giá trị sản xuất: $GO = \sum (Q_i \times P_i)$ (trong đó $Q_i$ là sản lượng sản phẩm thứ $i$, $P_i$ là đơn giá).
• Chi phí trung gian: $IC = \sum (C_j \times P_j)$ (toàn bộ chi phí vật chất và dịch vụ mua ngoài).
• Giá trị gia tăng: $VA = GO - IC$.
• Thu nhập hỗn hợp: $MI = VA - A$ (với $A$ là khấu hao tài sản cố định).
• Lợi nhuận: $Pr = GO - TC$ (với $TC$ là tổng chi phí sản xuất gồm chi phí trung gian, khấu hao và chi phí lao động).
• Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng nguồn lực: Hiệu quả trên 1 ha diện tích ($GO/ha$, $VA/ha$); Hiệu quả sử dụng chi phí trung gian ($GO/IC$, $VA/IC$, $MI/IC$, $Pr/IC$); Hiệu quả sử dụng lao động ($GO/CLĐ$, $VA/CLĐ$, $MI/CLĐ$, $Pr/CLĐ$, trong đó $CLĐ$ là công lao động).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ số liệu của FAO, Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, các văn bản báo cáo kinh tế - xã hội của UBND xã Dân Chủ và Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Hòa An. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra, phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi đối với 60 hộ nông dân tại 3 xóm (Bản Hóa: 20 hộ, Nà Nhừ: 20 hộ, Nà Sẳng: 20 hộ). Mẫu điều tra được phân tầng theo 3 nhóm kinh tế hộ: 12 hộ khá, 36 hộ trung bình và 12 hộ nghèo dựa trên danh sách phân loại của xã. Đề tài kết hợp phương pháp chuyên gia thông qua phỏng vấn cán bộ nông nghiệp xã và các hộ có kinh nghiệm lâu năm.
• Phương pháp tổng hợp và phân tích: Thống kê mô tả (mô tả thực trạng qua bảng số liệu), phương pháp so sánh (so sánh số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân giữa các năm và giữa 3 nhóm hộ khá - trung bình - nghèo), phương pháp đồ thị thống kê và xử lý tính toán số liệu trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Chương này tổng kết có hệ thống cơ sở lý luận về giá trị kinh tế, yêu cầu sinh thái, kỹ thuật canh tác cây thuốc lá và các quan điểm về hiệu quả kinh tế. Phần thực tiễn phân tích bức tranh sản xuất thuốc lá trên ba cấp độ:

• Thế giới: Diện tích tập trung lớn tại Châu Á (khoảng 2.000 nghìn ha), Châu Mỹ và Châu Phi; trong đó Trung Quốc có quy mô diện tích lớn nhất (1.703 nghìn ha năm 2011), Nam Phi đạt năng suất cao nhất (3,11 tấn/ha năm 2012), giá bán lá thuốc biến động từ 385,9 USD/tấn (Thái Lan) đến trên 3.800 – 4.500 USD/tấn (Mỹ).
• Việt Nam: Diện tích vùng trồng cả nước năm 2012 đạt khoảng 30.353 ha, tập trung tại 9 tỉnh trọng điểm (Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Gia Lai, Đắk Lắk, Ninh Thuận, Bình Thuận, Tây Ninh), giải quyết việc làm cho hơn 360.000 lao động và đóng góp thuế tiêu thụ đặc biệt lớn cho ngân sách nhà nước (đạt trên 13.000 tỷ đồng năm 2011).
• Huyện Hòa An: Cây thuốc lá phát triển mạnh tại các xã Đức Long, Dân Chủ, Nam Tuấn, Trương Lương. Diện tích toàn huyện tăng từ 1.246,8 ha (năm 2011) lên 1.338,4 ha (năm 2013), sản lượng đạt 2.895,7 tấn. Xã Dân Chủ đứng thứ ba toàn huyện về diện tích với sự tham gia thu mua, đầu tư của Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Giang Thịnh và Công ty Đồng Tâm.

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 trình bày chi tiết quy trình tổ chức nghiên cứu thực địa tại xã Dân Chủ:

• Xác định hệ thống câu hỏi nghiên cứu tập trung vào ba vấn đề: thực trạng sản xuất của hộ, mức độ hiệu quả kinh tế so sánh giữa thuốc lá với lúa và ngô, các rào cản và giải pháp tháo gỡ.
• Thiết kế khung chọn mẫu 60 hộ tại 3 xóm đại diện cho vùng sản xuất tập trung (Bản Hóa, Nà Nhừ, Nà Sẳng).
• Định nghĩa chi tiết công thức xác định các chỉ tiêu kinh tế nông hộ ($GO, IC, VA, MI, Pr$) và các chỉ tiêu hiệu quả chi phí, hiệu quả ngày công lao động dùng trong hạch toán sản xuất nông nghiệp.

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Chương 3 là phần trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn diện các kết quả thực nghiệm và điều tra khảo sát:

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Dân Chủ: Tổng diện tích tự nhiên là 5.571,45 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 668,68 ha (12,00%), đất lâm nghiệp 537,98 ha. Dân số năm 2013 là 5.119 người với 1.121 hộ thuộc 5 dân tộc (Tày chiếm 63,87%, Nùng 24,62%, Mông 10,88%, Kinh 0,45%, Dao 0,18%). Tổng số lao động là 3.383 người, trong đó lao động nông nghiệp chiếm đa số với 3.167 người.
• Thực trạng sản xuất thuốc lá toàn xã (2011 – 2013): Diện tích gieo trồng duy trì ổn định ở mức 286 – 300 ha; năng suất tăng từ 1,80 tấn/ha (năm 2011) lên 1,95 tấn/ha (năm 2013); tổng sản lượng đạt 557,7 tấn năm 2013.

Chỉ tiêu	Đơn vị	Năm 2011	Năm 2012	Năm 2013	So sánh 2012/2011 (%)	So sánh 2013/2012 (%)	Bình quân
Diện tích	ha	300,00	286,00	286,00	95,33	100,00	290,60
Năng suất	tấn/ha	1,80	1,92	1,95	106,67	101,56	1,89
Sản lượng	tấn	540,00	549,10	557,70	101,69	101,57	548,80

• Đặc điểm nguồn lực của 60 hộ điều tra:
  • Nhân khẩu bình quân: Hộ khá 4,6 khẩu; hộ trung bình 4,4 khẩu; hộ nghèo 3,3 khẩu.
  • Lao động chính/hộ: Hộ khá 3,3 lao động; hộ trung bình 2,9 lao động; hộ nghèo 2,1 lao động.
  • Trình độ học vấn của chủ hộ: Chủ hộ nhóm khá có 50% trình độ cấp 3 và 50% cấp 2; nhóm trung bình có 36,1% cấp 3, 52,8% cấp 2, 11,1% cấp 1; nhóm nghèo có trình độ thấp nhất với 33,3% cấp 1, 41,7% cấp 2 và 25% cấp 3.
  • Đất canh tác: Hộ khá có 0,57 ha/hộ (diện tích trồng thuốc lá 0,37 ha); hộ trung bình có 0,40 ha/hộ (thuốc lá 0,24 ha); hộ nghèo có 0,26 ha/hộ (thuốc lá 0,14 ha).
  • Trang bị máy móc và cơ sở vật chất sấy: Nhóm hộ khá có bình quân 0,7 máy cày/hộ và 100% sở hữu lò sấy mới đạt chuẩn kỹ thuật; nhóm hộ trung bình có 0,2 máy cày/hộ, tỷ lệ lò sấy mới là 0,7 lò/hộ và lò sấy cũ 0,3 lò/hộ; nhóm hộ nghèo không có máy cày, tỷ lệ lò sấy cũ thủ công chiếm tới 0,8 lò/hộ (lò sấy mới chỉ đạt 0,3 lò/hộ).
• Cơ cấu giá trị sản xuất trồng trọt năm 2013 của các nhóm hộ:
  • Cây thuốc lá mang lại nguồn thu lớn nhất cho cả 3 nhóm hộ, đạt giá trị trung bình 25.480,42 nghìn đồng/hộ, chiếm 69,69% tổng giá trị sản xuất từ trồng trọt.
  • Phân theo nhóm: Giá trị sản xuất thuốc lá của hộ khá đạt 36.410,00 nghìn đồng/hộ (tổng thu trồng trọt 50.930,00 nghìn đồng); hộ trung bình đạt 24.152,20 nghìn đồng/hộ (tổng thu trồng trọt 35.300,00 nghìn đồng); hộ nghèo đạt 16.580,00 nghìn đồng/hộ (tổng thu trồng trọt 25.800,00 nghìn đồng). Cây lúa, cây ngô, đỗ tương và sắn đóng góp phần còn lại.

Nhóm hộ	Diện tích thuốc lá (ha/hộ)	Năng suất thuốc lá (tấn/ha)	Sản lượng thuốc lá (tấn/hộ)	Giá trị sản xuất thuốc lá (nghìn đồng/hộ)	Tổng giá trị trồng trọt (nghìn đồng/hộ)	Tỷ trọng thu từ thuốc lá (%)
Hộ khá	0,37	2,02	0,74	36.410,00	50.930,00	71,49
Hộ trung bình	0,24	1,97	0,47	24.152,20	35.300,00	68,42
Hộ nghèo	0,14	1,90	0,26	16.580,00	25.800,00	64,26
Bình quân mẫu	0,25	1,96	0,49	25.480,42	36.561,00	69,69

• Khó khăn trong sản xuất của nông hộ: Nông dân chịu rủi ro về biến động giá thị trường; tập quán đầu tư vật tư nhỏ giọt; kỹ thuật sấy chưa chuẩn hóa do tỷ lệ lò sấy thủ công còn cao ở nhóm hộ nghèo và trung bình; tình trạng bán sản phẩm tự do cho tư thương khi giá bên ngoài biến động, vi phạm cam kết hợp đồng tiêu thụ với đơn vị đầu tư.

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT THUỐC LÁ TẠI XÃ DÂN CHỦ

Tác giả đề xuất định hướng và kế hoạch sản xuất đến năm 2016 cùng ba nhóm giải pháp:

• Đối với UBND huyện Hòa An: Ban hành và duy trì các chính sách khuyến khích phát triển vùng nguyên liệu tập trung; chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và Trạm Khuyến nông hỗ trợ quy trình kỹ thuật; giám sát việc thực hiện hợp đồng tiêu thụ giữa doanh nghiệp và hộ dân.
• Đối với chính quyền xã Dân Chủ: Tổ chức quy hoạch diện tích đất trồng luân canh thuốc lá sau lúa; tăng cường các lớp tập huấn kỹ thuật chuyển giao công nghệ làm đất, bón phân đúng liều lượng; hỗ trợ người dân tiếp cận vốn vay ưu đãi để cải tạo, xây dựng lò sấy tiết kiệm nhiên liệu than củi.
• Đối với các hộ nông dân: Tuân thủ quy trình bón phân và chăm sóc theo hướng dẫn của khuyến nông; chủ động hợp tác cải tạo lò sấy mới để nâng cao chất lượng lá thuốc sau sấy; nghiêm túc thực hiện hợp đồng bao tiêu đã ký kết với doanh nghiệp thu mua (Công ty Giang Thịnh, Đồng Tâm), hạn chế tình trạng bán tháo cho thương lái tự do.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính của đề tài cung cấp các số liệu thực chứng cụ thể về vai trò kinh tế của cây thuốc lá tại địa bàn xã Dân Chủ:

• Khẳng định vị trí áp đảo của cây thuốc lá trong cơ cấu cây trồng: Giá trị sản xuất từ thuốc lá chiếm tỷ trọng bình quân 69,69% tổng thu nhập từ trồng trọt của các hộ điều tra năm 2013, vượt trội so với cây lương thực truyền thống (lúa, ngô).
• Xác định khoảng cách chênh lệch rõ rệt về năng suất và thu nhập giữa các nhóm hộ: Hộ khá đạt năng suất 2,02 tấn/ha, sản lượng 0,74 tấn/hộ và giá trị sản xuất thuốc lá đạt 36.410 nghìn đồng/hộ; trong khi hộ nghèo chỉ đạt năng suất 1,90 tấn/ha, sản lượng 0,26 tấn/hộ và giá trị sản xuất thuốc lá đạt 16.580 nghìn đồng/hộ (giá trị thu nhập của hộ khá cao hơn hộ nghèo tới 20.000 nghìn đồng/hộ). Nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ sự thiếu hụt máy cày, tỷ lệ sử dụng lò sấy thủ công cũ kỹ chiếm tới 0,8 cái/hộ ở nhóm hộ nghèo và mức đầu tư phân bón hạn chế.
• Phản ánh thực trạng chuỗi liên kết: Chỉ ra vai trò cung cấp vật tư đầu vào và tiêu thụ của các doanh nghiệp trên địa bàn (Công ty CP DVTM Giang Thịnh và Công ty Đồng Tâm), đồng thời nhận diện nguy cơ đứt gãy hợp đồng liên kết thu mua do sự cạnh tranh của tư thương bên ngoài khi giá thị trường biến động.

Đóng góp của đề tài do tác giả tự nêu:

• Đã chỉ rõ thực trạng sản xuất thuốc lá tại xã Dân Chủ dần chiếm ưu thế chủ lực so với các loại cây trồng khác tại địa phương.
• Cung cấp cơ sở định lượng so sánh hiệu quả kinh tế của cây thuốc lá với cây lúa và cây ngô.
• Phân tích và chỉ rõ các khó khăn thực tiễn của từng nhóm hộ trong canh tác và chế biến thuốc lá, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp phù hợp với điều kiện của địa phương và nông hộ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số hạn chế gắn liền với phạm vi khảo sát và phương pháp thực tế:

• Phạm vi chọn mẫu giới hạn trong 60 hộ nông dân tại 3 xóm trọng điểm (Bản Hóa, Nà Nhừ, Nà Sẳng) thuộc xã Dân Chủ, do đó tính đại diện mới chỉ phản ánh trực tiếp nhóm hộ canh tác tập trung tại vùng đồng bằng xen núi đất của xã, chưa bao quát toàn bộ các điều kiện đặc thù của các xóm vùng cao núi đá hiểm trở.
• Việc tính toán các chi phí đầu vào và khấu hao tài sản cố định (lò sấy, công cụ) mang tính chất tương đối do thói quen của nông dân không ghi chép sổ sách chi tiết, biến động giá vật tư và sự phụ thuộc vào trí nhớ của người trả lời trong quá trình phỏng vấn.
• Đề tài tập trung thuần túy vào góc độ hiệu quả kinh tế nông hộ; chưa đi sâu nghiên cứu các khía cạnh liên quan đến môi trường (tiêu hao củi than, khí thải từ lò sấy thủ công) cũng như các rào cản chính sách hạn chế sản xuất thuốc lá theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Hướng mở nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng quy mô điều tra trên toàn huyện Hòa An, phân tích chuyên sâu chuỗi giá trị và cơ chế ràng buộc pháp lý trong hợp đồng bao tiêu nông sản giữa nông hộ và doanh nghiệp chế biến, đồng thời thử nghiệm mô hình hạch toán chi phí - lợi ích khi chuyển đổi công nghệ lò sấy tiết kiệm năng lượng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Quản lý kinh tế và Nông học tham khảo về phương pháp thiết kế nghiên cứu điều tra nông hộ phân tầng (khá, trung bình, nghèo) và cách thức vận dụng hệ thống chỉ tiêu hạch toán kinh tế nông nghiệp ($GO, IC, VA, MI, Pr$).
• Cán bộ khuyến nông, nhà quản lý nông nghiệp cấp xã và huyện tại các địa phương vùng núi phía Bắc (như Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên) tham khảo số liệu thực tế về định mức phân bón, năng suất, cơ cấu cây trồng và thực trạng vận hành liên kết chuỗi nông sản với doanh nghiệp bao tiêu nguyên liệu.

Câu hỏi thường gặp

1. Cây thuốc lá chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng giá trị sản xuất trồng trọt của các hộ được điều tra tại xã Dân Chủ?
Số liệu điều tra năm 2013 cho thấy thu nhập từ cây thuốc lá đạt bình quân 25.480,42 nghìn đồng/hộ, chiếm 69,69% tổng giá trị sản xuất thu từ trồng trọt của các nhóm hộ, khẳng định vai trò là cây trồng có thế mạnh kinh tế lớn nhất tại địa phương.

2. Mẫu điều tra khảo sát thực địa của đề tài được phân bổ như thế nào?
Tác giả đã chọn điều tra 60 hộ nông dân tại 3 xóm có diện tích trồng thuốc lá lớn nhất xã Dân Chủ gồm xóm Bản Hóa (20 hộ), xóm Nà Nhừ (20 hộ) và xóm Nà Sẳng (20 hộ). Mẫu được phân tầng theo tiêu chí kinh tế thành 3 nhóm: 12 hộ khá, 36 hộ trung bình và 12 hộ nghèo.

3. Tình trạng trang bị lò sấy thuốc lá có sự khác biệt như thế nào giữa nhóm hộ khá và hộ nghèo?
Theo kết quả khảo sát, 100% hộ khá đã đầu tư xây dựng lò sấy mới đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật (bình quân 1,0 lò mới/hộ, không còn lò cũ). Ngược lại, nhóm hộ nghèo sở hữu tỷ lệ lò sấy cũ thủ công rất cao (0,8 lò cũ/hộ), trong khi tỷ lệ lò sấy mới chỉ đạt 0,3 cái/hộ, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thuốc lá sau sấy.

4. Đơn vị nào trực tiếp đầu tư kỹ thuật, cung ứng vật tư và bao tiêu sản phẩm thuốc lá cho nông dân xã Dân Chủ?
Doanh nghiệp tham gia đầu tư cung ứng giống mới, hỗ trợ phân bón trả chậm, vốn xây lò sấy và ký hợp đồng thu mua tiêu thụ sản phẩm trên địa bàn là Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Giang Thịnh và Công ty Đồng Tâm (tiếp nối hoạt động hỗ trợ trước đó của Viện Kinh tế Kỹ thuật Thuốc lá).

5. Diện tích và sản lượng thuốc lá toàn xã Dân Chủ biến động như thế nào trong giai đoạn 2011 – 2013?
Diện tích gieo trồng thuốc lá của xã giảm nhẹ từ 300 ha (năm 2011) xuống 286 ha (năm 2012 và 2013). Tuy nhiên, nhờ người dân áp dụng kỹ thuật và sử dụng giống mới, năng suất đã tăng từ 1,80 tấn/ha (năm 2011) lên 1,92 tấn/ha (năm 2012) và đạt 1,95 tấn/ha (năm 2013), giúp tổng sản lượng tăng từ 540,0 tấn lên 557,7 tấn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thùy Như đã phân tích rõ nét thực trạng phát triển và khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội của cây thuốc lá trong cơ cấu cây trồng tại xã Dân Chủ, huyện Hòa An giai đoạn 2011 – 2013 với tỷ trọng đóng góp gần 70% tổng giá trị sản xuất trồng trọt. Nghiên cứu chỉ ra sự phân hóa rõ rệt về năng suất và thu nhập giữa các nhóm hộ do hạn chế về nguồn vốn, trang bị máy cày và kỹ thuật lò sấy ở nhóm hộ nghèo và trung bình. Các đề xuất giải pháp tập trung vào quy hoạch đất đai luân canh, chuyển giao kỹ thuật sấy, hỗ trợ vốn vay ưu đãi và siết chặt liên kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp có giá trị thực tiễn đối với phát triển kinh tế nông nghiệp tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Cơ sở lý luận của đề tài 1. Cơ sở lý luận về phát triển sản xuất thuốc lá 1. Giới thiệu chung về cây thuốc lá * Phân loại Cây thuốc lá có tên khoa học là: Nicotinana.sp thuộc ngành hạt kín Angiospe, lớp 2 lá mầm Dicotylndones, phân lớp Asteridae, bộ hoa mõm sói Scophulariales, họ cà Solanaceae, chi Nicotiana.

Trong chi Nicotiana có 50 - 70 loài, đa số là dạng cỏ, một số thân đứng, hầu hết là các dạng dại phụ. Căn cứ vào hình thái, màu sắc của hoa người ta phân chia thành 4 loại chính: - Loài Nicotiana tabacum L.: có hoa màu hồng hay đỏ tươi. Đây là loài phổ biến nhất chiếm 90% diện tích thuốc lá trên Thế giới. - Loài Nicotiana rustica L.: có hoa màu vàng, chiếm 10% diện tích thuốc lá trên Thế giới.

- Loài Nicotiana petunioide L.: có hoa màu trắng, phớt hồng hay tím. Thường chỉ có trong vườn thực vật phục vụ nguồn dự trữ gien cho lai tạo, ít được dùng trong sản xuất. - Loài Nicotiana polidiede L.: có hoa màu trắng. Loài này cũng được ít dùng trong sản xuất, chủ yếu chỉ có trong vườn thực vật học của một số quốc gia [2].

* Giá trị của cây thuốc lá Thuốc lá (Nicotiana tabacum L.) là cây công nghiệp ngắn ngày có tầm quan trọng bấc nhất về kinh tế trên thị trường Thế giới, không chỉ đối với trên 33 triệu dân của trên 120 quốc gia trồng thuốc lá, mà còn cho cả toàn bộ nền công nghiệp, từ các nhà máy chế biến thuốc điếu, sản xuất phụ gia, phụ liệu, đến cả hệ thống phân phối tiêu thụ, thậm chí đến cả một phần ngành sản xuất của vật tư nông nghiệp phục vụ cho cây thuốc lá như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Trồng thuốc lá có hiệu quả cao hơn nhiều so với các loại cây trồng khác ( giá bán 1.200 USD/ tấn lá khô) [2]. Các hãng sản xuất thuốc lá của các nước tư bản đều nhận được nguồn lợi nhuận khổng lồ từ cây thuốc lá. 5 Ở nước ta cây thuốc lá cũng mang lại giá trị kinh tế cao, sử dụng hiệu quả đất đai, góp phần tạo công ăn việc làm, tận dụng được nguồn lao động của địa phương, tăng thu nhập cho người lao động.

Lợi nhuận cao từ sản xuất thuốc lá đã có sự quan tâm của nhiều cấp chính quyền trong cả nước, tại một số tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn,. Cây thuốc lá đã nằm trong cơ cấu cây trồng truyền thống thực sự mang lại hiệu quả kinh tế cao. Năm 2010, Tổng công ty thuốc lá Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu trên 175 triệu USD, tăng 17% so với 2009, xuất siêu gần 54 triệu USD, nộp ngân sách vượt mốc 5.000 tỷ đồng, tăng 6% so với năm 2009. Đời sống, việc làm và thu nhập của người lao động được đảm bảo, ổn định.

Trong thuốc lá có thể chiết suất một số chất hóa học có thể được sử dụng làm thuốc bảo vệ thực vật. Trong y học người ta chiết suất từ thuốc lá chất Hemoglobin được sử dụng làm thuốc chữa bệnh. Đối với ngành công nghệ sinh học, cây thuốc lá được sử dụng như thực vật mô hình cho những nghiên cứu cơ bản cũng như ứng dụng nhờ khả năng dễ dàng tiến hành, nuôi cấy In vitro và chuyển gen. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của sản xuất cây thuốc lá Cây thuốc lá có đặc điểm từ sản xuất đến chế biến đòi hỏi phải có kỹ thuật khá cao từ khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến thành phẩm nhằm tạo ra được những sản phẩm hàng hóa có sức cạnh tranh cao, thu hút khách hàng và các nhà đầu tư sản xuất trong và ngoài nước.

Nếu coi cây thuốc lá là cây trồng mũi nhọn thì cần phải thực hiện theo hướng chuyên môn hóa để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm góp phần tăng thu nhập cải thiện đời sống người dân. Các nhân tố ảnh hưởng đến sản xuất cây thuốc lá: a. Nhóm nhân tố về điều kiện tự nhiên + Điều kiện đất đai Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu, đặc biệt đối với cây thuốc lá, nó là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng, chất lượng thuốc lá nguyên liệu. 6 Cây thuốc lá phát triển thuận lợi trên các loại đất tơi xốp, thoát nước tốt, loại đất cát pha, đất thịt nhẹ đến thịt nhẹ trung bình có độ màu mỡ không cao, có thể nghèo các chất dinh dưỡng, tỷ lệ mùn trong đất < 2%.

Độ chua của đất là chỉ tiêu quyết định đời sống cây thuốc lá, độ chua thích hợp nhất đối với cây thuốc lá là pH = 5,5 - 6 [3]. Để trồng thuốc lá có hiệu quả cao ở những chân ruộng trồng thuốc lá, không được trồng luân canh với những cây họ cà vì dễ lây bệnh từ cây trồng trước. Hiện nay, ở nước ta nên trồng luân canh cây thuốc lá sau lúa nước là thích hợp nhất [3]. + Điều kiện khí hậu Cây thuốc lá là cây có khả năng chịu hạn tốt, thích hợp với nhiều kiểu khí hậu, đặc biệt thích hợp với khí hậu của các tỉnh miền núi phía Bắc, vùng Tây Nguyên, các tỉnh Nam Bộ.

Cây thuốc lá nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm không khí và của đất, loại đất trồng. Điều kiện thích hợp cho cây sinh trưởng là 20°C đến 30°C, độ ẩm không khí từ 80 đến 85%, đất không chứa quá nhiều nitơ. Chính vì vậy, phải dựa vào điều kiện khí hậu từng vùng mà có thời vụ gieo trồng thích hợp. Nhóm nhân tố kỹ thuật - Giống thuốc lá: Là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng thuốc lá nên cần được hết sức coi trọng.

Ở Việt Nam, đơn vị đi đầu trong nghiên cứu chọn tạo giống thuốc lá là Công ty TNHH một thành viên Viện kinh tế kỹ thuật thuốc lá đã phát triển sản xuất đại trà các giống thuốc lá K326, C9-1, K176 đồng thời sản xuất thử nghiệm thành công một số giống lai như VTL1H, VTL5H tại vùng núi phía Bắc hay khảo nghiệm một số giống như RGH04, PVH09, PVH51 trên khu vực đất cát ở Gia Lai [2]. - Mật độ trồng: Đất tốt trồng thưa (22.000 cây/ha) khoảng cách trồng 0,5m cây, đất xấu trồng dầy (27.000 cây/ha) khoảng cách trồng 0,4m cây, hàng cách hàng 0,8m. - Cách trồng: Cây giống nhổ lên phải ngắt bỏ các lá vàng, lá nhiễm bệnh để nơi mát và trồng xong trong ngày. Trồng bằng cách cuốc lỗ, dùng cây chọc lỗ hoặc cấy bằng tay.

Trồng sâu 4 - 5cm, dùng tay ấn nhẹ đất trên bề mặt sau trồng. 7 - Sau 5 - 7 ngày trồng dặm những cây chết. Làm cỏ, bón phân, vun gốc: - Bón phân: Bón phân là một biện pháp kỹ thuật quan trọng nhằm tăng sự sinh trưởng và phát triển của cây thuốc lá, tăng năng suất, chất lượng thuốc lá. Chính vì vậy, để đảm bảo cho cây thuốc lá sinh trưởng tốt và cho năng suất cao, chất lượng tốt thì bón phân là một biện pháp không thể thiếu được.

Lượng phân cần bón trung bình cho 1ha: Nitrat amôn 200kg + Kaly sulfat 400kg + lân 400kg, chia làm 2-3 lần bón tuỳ thuộc tính chất đất, chất lượng làm đất ( có hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật). - Làm cỏ, vun gốc: Từ 2-3 lần kết hợp với bón phân, lần 1 xới nhẹ, vun thấp, lần 2, 3 xới mạnh vun càng cao càng tốt nhưng không lấp lá. Để đất khô 2-3 ngày cho cỏ chết trước khi tưới nước. - Tưới và tiêu nước: Không thể có năng suất cao, chất lượng tốt nếu cây thuốc lá bị thiếu nước hoặc dư nước (ngập úng 1 - 2 ngày cây héo rũ, chết).

Số lần tưới và lượng nước tưới tuỳ thuộc độ ẩm đất và thời tiết. Kể từ sau trồng đến 10 ngày ẩm độ đất thích hợp 80 - 90%, từ 10 - 40 ngày ẩm độ đất 60 - 65% (giữ cho hơi thiếu ẩm để tạo hệ thống rễ phát triển và ăn xuống sâu), từ 40 – 60 ngày là thời gian thân lá phát triển mạnh cần nhiều nước độ ẩm đất thích hợp 80 – 85%, từ sau 60 ngày giữ ẩm độ đất từ 65 – 70%. Sau mỗi lần bón phân, bẻ thuốc, nếu đất khô phải tưới nước ngay. Khi tưới nước theo rãnh chỉ để nước ngập từ 1/2 đến 3/4 luống, không để nước tràn lên mặt luống.

Phòng trừ sâu bệnh: - Khi sâu bệnh xuất hiện cây đã bị ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng, việc xử lý càng tốn kém và ít hiệu quả khi cây càng lớn. Vì vậy việc phun thuốc đúng lúc là biện pháp hữu hiệu, kinh tế, an toàn nhất để phòng trừ sâu bệnh. Nhóm nhân tố về kinh tế + Thị trường - Thị trường là yếu tố quan trọng và có tính quyết định đến sự tồn tại của cơ sở sản xuất thuốc lá, của các đơn vị sản xuất trong nền kinh tế thị 8 trường. Mỗi nhà sản xuất, mỗi cơ sở sản xuất kinh doanh và mỗi cá nhân đều phải trả lời 3 câu hỏi của kinh tế học đó là: Sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và sản xuất cho ai.

Câu hỏi sản xuất cái gì được đặt lên hàng đầu, mang tính định hướng. Để trả lời được câu hỏi này người sản xuất phải tìm kiếm thị trường, tức là xác định nhu cầu có khả năng thanh toán của thị trường đối với hàng hoá mà họ sẽ sản xuất ra. Thị trường đóng vai trò là khâu trung gian nối giữa sản xuất và tiêu dùng. Trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu, người dân tìm kiếm thị trường là các nhà máy sản xuất thuốc lá điếu, hoặc các công ty thu mua thuốc lá nguyên liệu phục vụ cho xuất khẩu.

- Khi tìm kiếm được thị trường, người sản xuất phải lựa chọn phương thức tổ chức sản xuất như thế nào cho phù hợp, sao cho lợi nhuận thu được là tối đa. còn việc giải quyết vấn đề sản xuất cho ai, đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ được thị trường, xác định rõ được khách hàng, giá cả và phương thức tiêu thụ. Muốn vậy phải xem xét quy luật cung cầu trên thị trường. + Giá cả - Đối với người sản xuất nông nghiệp nói chung, của người trồng thuốc lá nói riêng thì sự quan tâm hàng đầu là giá cả trên thị trường, giá cả không ổn định ảnh hưởng tới tâm lý người trồng thuốc lá.

- Có thể nói sự biến động của thị trường ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của người sản xuất. Do đó việc ổn định giá cả, mở rộng thị trường tiêu thụ là hết sức cần thiết cho sự phát triển lâu dài của ngành thuốc lá. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế 1.