Đánh giá hiệu quả kinh doanh NHTMCP thuộc sở hữu Nhà nước 2008-2013 theo CAMEL và DEA

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước giai đoạn 2008-2013 theo mô hình CAMEL và DEA.

• Tác giả: Phạm Phan Bạch Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.hcm
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Kinh Doanh Của Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Thuộc Sở Hữu Nhà Nước Giai Đoạn 2008-2013 Theo Mô Hình Camel Và Phương Pháp Bao Dữ Liệu Dea
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Tính mới của đề tài
• Hạn chế của đề tài
• Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI THEO MÔ HÌNH CAMEL VÀ PHƯƠNG PHÁP BAO DỮ LIỆU DEA
• 1.1. Khái quát về hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại
• 1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Nhóm yếu tố khách quan
• 1.2.2. Nhóm yếu tố chủ quan
• 1.3. Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước
• 1.3.1. Đánh giá theo mô hình CAMEL
• 1.3.1.1. Tóm lược về mô hình CAMEL
• 1.3.1.2. Đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước theo mô hình CAMEL
• 1.3.1.3. Ưu điểm và nhược điểm của mô hình CAMEL
• 1.3.2. Đánh giá theo phương pháp bao dữ liệu DEA
• 1.3.2.1. Sơ lược về phương pháp bao dữ liệu DEA
• 1.3.2.2. Đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 1.3.2.3. Ưu điểm và nhược điểm của mô hình DEA
• 1.4. Tổng hợp các nghiên cứu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng dựa vào mô hình CAMEL và phương pháp bao dữ liệu DEA
• 1.4.1. Các nghiên cứu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng dựa vào mô hình CAMEL
• 1.4.1.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 1.4.1.2. Nghiên cứu trong nước
• 1.4.2. Các nghiên cứu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng dựa vào phương pháp bao dữ liệu DEA
• 1.4.2.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 1.4.2.2. Nghiên cứu trong nước
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN THUỘC SỞ HỮU NHÀ NƯỚC THEO MÔ HÌNH CAMEL VÀ PHƯƠNG PHÁP BAO DỮ LIỆU DEA
• 2.1. Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh đối với các ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước
• 2.2. Khuôn khổ đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại theo qui định của Ngân hàng Nhà nước
• 2.3. Giới thiệu tổng quan thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước tại Việt Nam
• 2.3.1. Quy mô hoạt động
• 2.3.1.1. Quy mô hoạt động của Vietinbank
• 2.3.1.2. Quy mô hoạt động của BIDV
• 2.3.1.3. Quy mô hoạt động của Vietcombank
• 2.3.2. Đổi mới công nghệ
• 2.3.2.1. Đổi mới công nghệ tại Vietinbank
• 2.3.2.2. Đổi mới công nghệ tại BIDV
• 2.3.2.3. Đổi mới công nghệ tại Vietcombank
• 2.3.3. Quan hệ hợp tác quốc tế
• 2.3.3.1. Quan hệ hợp tác quốc tế tại Vietinbank
• 2.3.3.2. Quan hệ hợp tác quốc tế tại BIDV
• 2.3.3.3. Quan hệ hợp tác quốc tế tại Vietcombank
• 2.3.4. Nguồn nhân lực
• 2.3.4.1. Nguồn nhân lực tại Vietinbank
• 2.3.4.2. Nguồn nhân lực tại BIDV
• 2.3.4.3. Nguồn nhân lực tại Vietcombank
• 2.3.5. Thực trạng hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước giai đoạn 2008-2013
• 2.3.5.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.3.5.2. Hoạt động tín dụng
• 2.3.5.3. Hoạt động dịch vụ
• 2.4. Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước theo mô hình CAMEL
• 2.4.1. Khả năng an toàn vốn
• 2.4.2. Chất lượng tài sản
• 2.4.3. Năng lực quản trị
• 2.4.4. Khả năng sinh lời
• 2.4.5. Khả năng thanh khoản
• 2.4.6. Xếp hạng các Ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước theo mô hình CAMEL
• 2.5. Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước theo phương pháp bao dữ liệu DEA
• 2.5.1. Mô tả dữ liệu
• 2.5.2. Kết quả nghiên cứu
• 2.5.2.1. Hiệu quả toàn bộ, hiệu quả kỹ thuật thuần và hiệu quả quy mô của các Ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước giai đoạn 2008-2013
• 2.5.2.2. Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước theo chỉ số Malmquist
• 2.6. Đánh giá chung về hiệu quả hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước giai đoạn 2008-2013
• 2.6.1. Những thành quả đã đạt được
• 2.6.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN THUỘC SỞ HỮU NHÀ NƯỚC
• 3.1. Định hướng phát triển ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
• 3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước
• 3.2.1. Nhóm giải pháp rút ra từ kết quả mô hình CAMEL và phương pháp bao dữ liệu DEA
• 3.2.1.1. Giải pháp nhằm gia tăng khả năng an toàn vốn
• 3.2.1.2. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tài sản có
• 3.2.1.3. Giải pháp nhằm gia tăng nâng cao năng lực quản trị
• 3.2.1.4. Giải pháp nhằm gia tăng khả năng sinh lời
• 3.2.1.5. Giải pháp nhằm gia tăng khả năng thanh khoản
• 3.2.1.6. Không ngừng đầu tư cho phát triển công nghệ ngân hàng
• 3.2.1.7. Không ngừng mở rộng để tận dụng lợi thế về quy mô
• 3.2.2. Nhóm giải pháp khác
• 3.2.2.1. Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu
• 3.2.2.2. Cần tăng cường hơn nữa hợp tác quốc tế
• 3.2.2.3. Đẩy mạnh tái cơ cấu, sắp xếp và đổi mới ngân hàng
• 3.3. Kết luận chương 3

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh Ngân Hàng Thương Mại

Đánh giá hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước giai đoạn 2008-2013 là một vấn đề quan trọng. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam gặp nhiều khó khăn, việc đánh giá này không chỉ giúp các ngân hàng cải thiện hoạt động mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của đất nước. Mô hình CAMEL và phương pháp DEA là hai công cụ hữu ích trong việc phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

1.1. Khái Niệm Về Hiệu Quả Kinh Doanh Ngân Hàng

Hiệu quả kinh doanh ngân hàng được hiểu là khả năng tạo ra lợi nhuận từ các nguồn lực đã đầu tư. Theo Ngô Đình Giao (1997), hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu xác định. Điều này có nghĩa là ngân hàng cần tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng sinh lời.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh

Việc đánh giá hiệu quả kinh doanh không chỉ giúp ngân hàng nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động mà còn tạo cơ sở cho việc đưa ra các giải pháp cải thiện. Đặc biệt, trong giai đoạn 2008-2013, nhiều ngân hàng phải đối mặt với nợ xấu gia tăng, do đó việc đánh giá này càng trở nên cấp thiết.

II. Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh Ngân Hàng

Trong quá trình đánh giá hiệu quả kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước, nhiều thách thức đã xuất hiện. Những thách thức này không chỉ đến từ môi trường kinh tế mà còn từ chính nội tại của các ngân hàng.

2.1. Tình Hình Kinh Tế Vĩ Mô Ảnh Hưởng Đến Ngân Hàng

Môi trường kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của ngân hàng. Khi nền kinh tế gặp khó khăn, nhu cầu vay vốn giảm, dẫn đến giảm doanh thu và lợi nhuận của ngân hàng. Điều này làm gia tăng nợ xấu và giảm hiệu quả hoạt động.

2.2. Các Yếu Tố Nội Tại Của Ngân Hàng

Nội tại của ngân hàng như chất lượng tài sản, năng lực quản trị và khả năng sinh lời cũng là những yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh doanh. Nếu ngân hàng không quản lý tốt các yếu tố này, hiệu quả hoạt động sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh Theo Mô Hình CAMEL

Mô hình CAMEL là một trong những phương pháp phổ biến để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Mô hình này bao gồm năm tiêu chí: khả năng an toàn vốn, chất lượng tài sản, năng lực quản trị, khả năng sinh lời và khả năng thanh khoản.

3.1. Khả Năng An Toàn Vốn

Khả năng an toàn vốn là một trong những tiêu chí quan trọng nhất trong mô hình CAMEL. Nó phản ánh khả năng của ngân hàng trong việc duy trì vốn và đảm bảo hoạt động bền vững. Ngân hàng cần có tỷ lệ vốn tối thiểu theo quy định để đảm bảo an toàn cho các khoản vay.

3.2. Chất Lượng Tài Sản

Chất lượng tài sản của ngân hàng được đánh giá thông qua tỷ lệ nợ xấu. Một ngân hàng có chất lượng tài sản tốt sẽ có tỷ lệ nợ xấu thấp, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

IV. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh Theo Phương Pháp DEA

Phương pháp DEA (Data Envelopment Analysis) là một công cụ mạnh mẽ trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Phương pháp này cho phép so sánh hiệu quả giữa các ngân hàng khác nhau dựa trên các đầu vào và đầu ra.

4.1. Nguyên Tắc Hoạt Động Của Phương Pháp DEA

DEA sử dụng các dữ liệu đầu vào và đầu ra để tính toán hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Phương pháp này giúp xác định ngân hàng nào hoạt động hiệu quả nhất trong nhóm ngân hàng được so sánh.

4.2. Ưu Điểm Của Phương Pháp DEA

Một trong những ưu điểm lớn của DEA là khả năng đánh giá hiệu quả mà không cần giả định về hình thức hàm sản xuất. Điều này giúp DEA trở thành một công cụ linh hoạt và chính xác trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Kinh Doanh Giai Đoạn 2008 2013

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước trong giai đoạn 2008-2013 có sự biến động lớn. Nhiều ngân hàng đã cải thiện được hiệu quả hoạt động nhờ áp dụng các phương pháp đánh giá như CAMEL và DEA.

5.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Hiệu Quả Kinh Doanh

Trong giai đoạn này, một số ngân hàng đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ngân hàng gặp khó khăn trong việc giảm tỷ lệ nợ xấu và nâng cao khả năng sinh lời.

5.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù có những cải thiện, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong hoạt động của các ngân hàng. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh trong tương lai.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai

Đánh giá hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nước giai đoạn 2008-2013 theo mô hình CAMEL và phương pháp DEA đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng tài sản và nâng cao năng lực quản trị.

6.1. Định Hướng Phát Triển Ngân Hàng

Các ngân hàng cần có chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện khả năng sinh lời. Điều này sẽ giúp ngân hàng đứng vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

6.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh

Cần có các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, bao gồm cải thiện công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường quản lý rủi ro. Những giải pháp này sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2008–2013 đánh dấu thời kỳ đầy thử thách của kinh tế Việt Nam dưới tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và khủng hoảng nợ công châu Âu năm 2009. Tăng trưởng GDP suy giảm, hàng chục nghìn doanh nghiệp giải thể, thị trường bất động sản đóng băng kéo dài và nợ xấu gia tăng nhanh chóng đã tạo áp lực nặng nề lên hệ thống tổ chức tín dụng. Trong bối cảnh đó, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước giữ vai trò huyết mạch khi chiếm hơn 50% thị phần tín dụng toàn nền kinh tế. Đặc biệt, ba ngân hàng trụ cột gồm Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại Thương Việt Nam và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam chiếm tới 27,6% tổng tài sản, 28,9% tổng nguồn vốn huy động và 33,3% tổng dư nợ cho vay của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng tập trung giải quyết mục tiêu đo lường, phân tích và đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước trong giai đoạn 2008–2013. Thông qua việc tích hợp hệ thống chỉ tiêu CAMEL và phương pháp bao dữ liệu phi tham số DEA, nghiên cứu làm sáng tỏ thực trạng năng lực tài chính, chất lượng tài sản, hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả quy mô của từng ngân hàng. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc giúp các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và ban lãnh đạo các ngân hàng thương mại nhận diện rõ điểm nghẽn quản trị, tối ưu hóa các chỉ số an toàn vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết hiệu quả kinh tế và các mô hình đo lường hiệu quả hoạt động ngân hàng hiện đại. Theo quan điểm kinh tế học, hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ sử dụng tối ưu các nguồn lực đầu vào như vốn, nhân lực và tài sản cố định nhằm tối đa hóa kết quả đầu ra bao gồm thu nhập từ lãi và thu nhập ngoài lãi, đồng thời đảm bảo mức độ an toàn và kiểm soát rủi ro ở ngưỡng cho phép.

Khung phân tích thứ nhất là mô hình CAMEL – hệ thống đánh giá sức khỏe tài chính và mức độ an toàn của tổ chức tín dụng do Cục Quản lý các tổ chức tín dụng Hoa Kỳ phát triển và được Quỹ Tiền tệ Quốc tế khuyến nghị áp dụng toàn cầu. Luận văn tiếp cận 5 thành phần cốt lõi:

• Khả năng an toàn vốn: Đo lường qua hệ số an toàn vốn, tỷ lệ đòn bẩy tài chính và tỷ lệ trái phiếu chính phủ trên tổng đầu tư.
• Chất lượng tài sản có: Đánh giá thông qua tỷ lệ nợ xấu gộp trên tổng dư nợ, nợ xấu ròng trên dư nợ ròng và nợ xấu ròng trên tổng tài sản.
• Năng lực quản trị: Đo lường qua hệ số dư nợ trên vốn huy động, chỉ tiêu lợi nhuận trên mỗi nhân viên, chi phí trên mỗi nhân viên và tỷ lệ chi phí ngoài lãi trên tổng thu nhập.
• Khả năng sinh lời: Phân tích qua tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu và biên lãi thuần.
• Khả năng thanh khoản: Đánh giá bằng tỷ lệ tài sản thanh khoản trên tổng tài sản và tỷ lệ tài sản thanh khoản trên tổng vốn huy động.

Khung phân tích thứ hai là phương pháp bao dữ liệu DEA kết hợp chỉ số năng suất Malmquist. Đây là phương pháp phi tham số xác định biên sản xuất tối ưu Pareto, cho phép bóc tách hiệu quả kỹ thuật toàn bộ thành hiệu quả kỹ thuật thuần và hiệu quả quy mô, qua đó đo lường sự dịch chuyển năng suất nhân tố tổng hợp qua các năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính đã được kiểm toán độc lập của các ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước trong chuỗi thời gian 6 năm liên tục từ 2008 đến 2013, hình thành bộ dữ liệu bảng gồm 18 quan sát đơn vị quyết định.

Về phương pháp chọn mẫu, mẫu nghiên cứu bao gồm 3 ngân hàng lớn nhất đã hoàn tất cổ phần hóa là Ngân hàng Công Thương Việt Nam, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam và Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam. Hai ngân hàng thương mại nhà nước còn lại không đưa vào mẫu do Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chưa thực hiện cổ phần hóa trong giai đoạn này và Ngân hàng Phát triển Nhà Đồng bằng Sông Cửu Long thiếu dữ liệu kiểm toán năm 2012 và 2013. Mẫu khảo sát đại diện cho hơn 27,6% quy mô tài sản toàn hệ thống, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy khoa học cao.

Quy trình phân tích kết hợp phương pháp thống kê mô tả để lượng hóa 5 nhóm chỉ tiêu tài chính theo mô hình CAMEL căn cứ theo chuẩn mực kế toán Việt Nam và Quyết định số 06/2008/QĐ-NHNN ngày 12/3/2008 của Ngân hàng Nhà nước. Đối với phương pháp DEA, tác giả sử dụng phần mềm chuyên dụng để giải bài toán quy hoạch tuyến tính theo hướng tiếp cận định hướng đầu vào. Lý do lựa chọn DEA là vì phương pháp này không đòi hỏi giả định hàm sản xuất cụ thể, xử lý đồng thời nhiều biến đầu vào như tổng vốn huy động, tài sản cố định, chi phí nhân sự và nhiều biến đầu ra gồm thu nhập lãi thuần và thu nhập phi tín dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô hoạt động và nguồn vốn của nhóm ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước tăng trưởng ấn tượng bất chấp biến động vĩ mô. Đến ngày 31/12/2013, Ngân hàng Công Thương Việt Nam dẫn đầu về quy mô với tổng tài sản đạt 576.384 tỷ đồng (tăng trưởng bình quân 25,2%/năm), vốn chủ sở hữu đạt 54.076 tỷ đồng (tăng trưởng bình quân 42,3%/năm) và quy mô nhân sự đạt 19.111 người. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam đứng thứ hai với tổng tài sản đạt 548.511 tỷ đồng (tăng bình quân 17,4%/năm), vốn chủ sở hữu đạt 32.070 tỷ đồng và 18.231 nhân viên. Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam đạt quy mô tài sản 468.994 tỷ đồng (tăng bình quân 16,2%/năm), vốn chủ sở hữu đạt 42.386 tỷ đồng (tăng trưởng 28,0%/năm) cùng đội ngũ 13.864 cán bộ nhân viên.

Thứ hai, kết quả đánh giá theo mô hình CAMEL phản ánh sự phân hóa rõ rệt về an toàn vốn và chất lượng tài sản giữa các ngân hàng. Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam và Ngân hàng Công Thương Việt Nam duy trì hệ số an toàn vốn và khả năng thanh khoản vượt trội nhờ thành công trong việc thu hút các cổ đông chiến lược nước ngoài lớn như The Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ nắm giữ 20% vốn tại Ngân hàng Công Thương Việt Nam hay Mizuho Corporate Bank nắm giữ 15% vốn tại Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam. Ngược lại, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chịu áp lực lớn hơn về trích lập dự phòng do tỷ lệ sở hữu nhà nước còn duy trì ở mức cao tới 95,76% và dư nợ tập trung nhiều vào các dự án hạ tầng dài hạn.

Thứ ba, phân tích hiệu quả kỹ thuật DEA và chỉ số Malmquist cho thấy sự biến động đáng kể về năng suất nhân tố tổng hợp trong giai đoạn 2008–2013. Tỷ số hiệu quả quy mô của các ngân hàng biến động quanh mức 0,85 đến 0,98. Mức độ lãng phí các yếu tố đầu vào được ghi nhận trong khoảng 7,7% đến 26,4% ở một số thời điểm kinh tế suy thoái, chỉ ra rằng việc mở rộng mạng lưới vật lý và gia tăng chi phí nhân sự chưa tương xứng với tốc độ tăng trưởng thu nhập ngoài lãi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến các chỉ số khả năng sinh lời như ROA và ROE sụt giảm trong giai đoạn 2011–2013 là do chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiềm chế lạm phát, đi kèm với nợ xấu gia tăng từ thị trường bất động sản. Các ngân hàng buộc phải nâng cao tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng và tăng cường nắm giữ trái phiếu chính phủ nhằm đảm bảo khả năng thanh khoản tức thời, gián tiếp làm giảm tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản.

So sánh với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam, kết quả này củng cố luận điểm của các công trình thực nghiệm giai đoạn 2001–2005 và 2006–2009: các ngân hàng có quy mô vốn lớn sở hữu lợi thế tuyệt đối về chi phí huy động vốn và mạng lưới phân phối, nhưng thường gặp rào cản về hiệu quả kỹ thuật thuần do bộ máy vận hành cồng kềnh.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu này trong thực tế quản trị, dữ liệu phân tích có thể được cấu trúc thành bảng xếp hạng đa chỉ tiêu CAMEL kết hợp biểu đồ radar so sánh 5 cấu phần tài chính, cùng đồ thị đường biên hiệu quả DEA thể hiện chỉ số thay đổi công nghệ và thay đổi hiệu quả kỹ thuật qua từng năm tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tăng cường năng lực an toàn vốn và đa dạng hóa cơ cấu sở hữu: Ban điều hành các ngân hàng cần chủ động xây dựng lộ trình tăng vốn tự có cấp 1 và cấp 2, duy trì hệ số CAR tối thiểu đạt trên 9% theo chuẩn mực Basel II trước năm 2018. Thực hiện giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước xuống mức 65% hoặc 51% theo phê duyệt của Chính phủ nhằm thu hút thêm nguồn vốn và kinh nghiệm quản trị từ các định chế tài chính quốc tế.
• Kiểm soát chặt chẽ chất lượng tài sản có và xử lý dứt điểm nợ xấu: Thiết lập mục tiêu kiểm soát tỷ lệ nợ xấu gộp dưới 2,5% tổng dư nợ trong giai đoạn 2014–2016. Khối Quản trị rủi ro cần nâng tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên trên 100% đối với các khoản nợ nhóm 3 đến nhóm 5, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam để đẩy nhanh tiến độ thu hồi tài sản bảo đảm.
• Nâng cao năng lực quản trị điều hành và kiểm soát chi phí hoạt động: Ban lãnh đạo ngân hàng cần tái cấu trúc quy trình nội bộ, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ chi phí ngoài lãi trên tổng thu nhập xuống dưới mức 40% trong giai đoạn 2015–2018. Triển khai hệ thống đánh giá hiệu quả công việc hiện đại nhằm gia tăng chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế trên mỗi nhân viên đạt mức tăng trưởng tối thiểu 10%/năm.
• Đẩy mạnh đầu tư công nghệ ngân hàng và tối ưu hóa hiệu quả quy mô: Khối Công nghệ thông tin cần ưu tiên hoàn thiện hệ thống ngân hàng lõi thế hệ mới, mở rộng các kênh số hóa như Internet Banking và Mobile Banking, đồng thời khai thác hiệu quả mạng lưới hơn 43.500 điểm chấp nhận thanh toán thẻ nhằm nâng tỷ trọng thu nhập dịch vụ phi tín dụng lên trên 20% tổng doanh thu vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và chuyên viên quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Ứng dụng mô hình đánh giá CAMEL và phương pháp DEA để định kỳ đo lường sức khỏe tài chính nội bộ, phát hiện các điểm lãng phí chi phí đầu vào và hoạch định cơ cấu tài sản sinh lời tối ưu.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Sử dụng các bằng chứng thực nghiệm về hiệu quả quy mô và chất lượng tài sản để hoàn thiện khung pháp lý thanh tra, giám sát an toàn vi mô và xây dựng định hướng tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng giai đoạn 2015–2020.
• Các nhà đầu tư chiến lược và chuyên gia phân tích tài chính chứng khoán: Khai thác bộ chỉ số tài chính chuẩn hóa để định giá chính xác giá trị nội tại, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận và mức độ an toàn vốn của các cổ phiếu ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế – Tài chính: Sử dụng làm tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình kết hợp phương pháp định tính và kỹ thuật định lượng phi tham số DEA Malmquist trong nghiên cứu học thuật về hệ thống ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình CAMEL kết hợp phương pháp DEA mang lại ưu thế phân tích nào?

Sự kết hợp này cung cấp cái nhìn đa chiều toàn diện: mô hình CAMEL tập trung lượng hóa các khía cạnh an toàn tài chính, mức độ rủi ro và khả năng sinh lời, trong khi phương pháp DEA đo lường chính xác hiệu quả chuyển hóa các nguồn lực đầu vào thành kết quả kinh doanh đầu ra mà không bị giới hạn bởi dạng hàm toán học.

Tại sao mẫu nghiên cứu chỉ tập trung vào 3 ngân hàng VietinBank, BIDV và Vietcombank?

Ba ngân hàng này chiếm giữ tới 27,6% tổng tài sản và 33,3% thị phần tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2008–2013. Việc lựa chọn 3 đơn vị này đảm bảo tính nhất quán cao về dữ liệu báo cáo tài chính kiểm toán sau cổ phần hóa, giúp kết quả nghiên cứu phản ánh chính xác xu hướng chủ đạo của nhóm ngân hàng nhà nước chi phối.

Cơ cấu sở hữu nước ngoài tác động như thế nào đến năng lực tài chính của ngân hàng?

Sự tham gia của các đối tác chiến lược hàng đầu như The Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ sở hữu 20% tại VietinBank hay Mizuho Corporate Bank sở hữu 15% tại Vietcombank đã trực tiếp gia tăng quy mô vốn điều lệ trên 42.000 tỷ đồng, củng cố hệ số an toàn vốn CAR và nâng cao chuẩn mực quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế.

Chỉ số Malmquist phản ánh điều gì về năng suất của nhóm ngân hàng trong giai đoạn 2008–2013?

Chỉ số Malmquist cho thấy năng suất nhân tố tổng hợp có sự biến thiên giữa các năm, trong đó hiệu quả tăng trưởng quy mô đóng vai trò lực đẩy chính, còn tiến bộ công nghệ thuần túy chưa tạo được bước đột phá rõ nét do các dự án hiện đại hóa ngân hàng cần độ trễ thời gian để phát huy hiệu quả thực tế.

Ngân hàng cần làm gì để cải thiện tỷ lệ thu nhập ngoài lãi?

Các ngân hàng thương mại cần đa dạng hóa gói sản phẩm dịch vụ tài chính phi tín dụng, tập trung vào thanh toán quốc tế, dịch vụ thẻ với mạng lưới hàng chục nghìn máy POS, kinh doanh ngoại hối và các tiện ích ngân hàng điện tử hiện đại nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào thu nhập lãi thuần truyền thống.

Kết luận

• Luận văn đã phác thảo bức tranh toàn cảnh và sâu sắc về hiệu quả hoạt động của 3 ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước chi phối trong giai đoạn tái cơ cấu 2008–2013.
• Kết quả nghiên cứu khẳng định vị thế trụ cột vững chắc của các ngân hàng nhà nước khi quản lý hơn 576.384 tỷ đồng tài sản và dẫn dắt huyết mạch tín dụng toàn nền kinh tế.
• Phân tích thực nghiệm chỉ ra những nút thắt căn bản về hiệu quả kỹ thuật, áp lực nợ xấu gia tăng và mức độ lãng phí nguồn lực đầu vào trong điều kiện kinh tế suy giảm.
• Hệ thống giải pháp đề xuất mang tính đồng bộ cao, gắn liền các mục tiêu định lượng cụ thể về hệ số an toàn vốn, chất lượng tài sản và hiện đại hóa công nghệ đến năm 2020.
• Công trình tạo tiền đề phương pháp luận vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo về năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã kết hợp thành công khung phân tích CAMEL và phương pháp phi tham số DEA Malmquist để cung cấp bằng chứng thực nghiệm giá trị cho quản trị ngân hàng. Trong giai đoạn tiếp theo từ 2014 đến 2020 và tầm nhìn 2030, việc thực thi quyết liệt các giải pháp tái cơ cấu vốn, nâng cao chất lượng tài sản và đầu tư ngân hàng số sẽ là chìa khóa then chốt để các ngân hàng thương mại nhà nước vươn tầm khu vực. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và chuyên gia tài chính hãy tham khảo chi tiết toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng hiệu quả bộ công cụ đo lường này vào thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu ra, luận văn có kết cấu 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan về hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại, mô hình CAMEL và phƣơng pháp bao dữ liệu DEA. Chƣơng 2: Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nƣớc theo mô hình CAMEL và phƣơng pháp bao dữ liệu DEA Chƣơng 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại cổ phần thuộc sở hữu nhà nƣớc. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI THEO MÔ HÌNH CAMEL VÀ PHƢƠNG PHÁP BAO DỮ LIỆU DEA 1. Khái quát về hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại Trong cơ chế thị trƣờng, mục tiêu bao trùm của các tổ chức kinh tế là kinh doanh có hiệu quả và tối đa hoá lợi nhuận.

Môi trƣờng kinh doanh luôn biến đổi đòi hỏi mỗi tổ chức kinh tế phải có chiến lƣợc kinh doanh thích hợp. Kinh doanh vốn đƣợc xem là một nghệ thuật, đòi hỏi sự tính toán nhanh nhạy, biết nhìn nhận vấn đề ở tầm chiến lƣợc. Theo đó, hiệu quả hoạt động luôn gắn liền với hoạt động kinh doanh của tổ chức. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại thể hiện trên các phƣơng diện sau: - Hiệu quả kinh tế: phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực (nhân lực, tài liệu, vật lực, tiền vốn) để đạt đƣợc mục tiêu đề ra.

- Hiệu quả đầu tƣ: phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động kinh doanh nhằm đem lại cho nhà đầu tƣ các kết quả nhất định trong tƣơng lai lớn hơn nguồn lực đã bỏ ra. - Hiệu quả xã hội: phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực nhằm đạt đƣợc các mục tiêu xã hội nhất định, đó là giải quyết công ăn việc làm trong phạm vi toàn xã hội hoặc từng khu vực kinh tế, giảm số ngƣời thất nghiệp, nâng cao trình độ cho ngƣời lao động, cải thiện đời sống văn hoá, tinh thần cũng nhƣ đảm bảo mức sống tối thiểu cho ngƣời lao động. Theo Ngô Đình Giao (1997) “Hiệu quả kinh tế của một hiện tƣợng (hoặc quá trình) kinh tế là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực, tiền vốn) để đạt đƣợc mục tiêu xác định”. Nó biểu hiện mối quan hệ tƣơng quan giữa kết quả thu đƣợc và toàn bộ chi phí bỏ ra để có kết quả đó, phản ánh đƣợc chất lƣợng của hoạt động kinh tế đó, độ chênh lệch giữa hai đại lƣợng này càng lớn thì hiệu quả càng cao.

Còn ECB (European Central Bank) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 (9/2010) lại cho rằng: “hiệu quả hoạt động là khả năng tạo ra lợi nhuận bền vững”. Trong khi đó, Adel Bino & Shorouq Tomar (2007) khi xét về mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động ngân hàng, hai ông định nghĩa đơn giản: hiệu quả hoạt động là kết quả cuối cùng của hoạt động đó. Nhƣ vậy, hiệu quả hoạt động kinh doanh phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt đƣợc mục tiêu, thể hiện mối tƣơng quan giữa đầu ra và đầu vào bỏ ra để có đƣợc hiệu quả đặt ra cũng nhƣ khả năng giảm thiểu chi phí để tăng khả năng cạnh tranh với các định chế tài chính khác. Trong luận văn này sẽ tiếp cận hiệu quả hoạt động kinh doanh trên ba phƣơng diện: Thứ nhất: hiệu quả hoạt động kinh doanh đƣợc xem xét trong mối quan hệ giữa kết quả đạt đƣợc với chi phí đã bỏ ra.

Thứ hai: hiệu quả hoạt động kinh doanh đƣợc xem xét trong mối tƣơng quan giữ đầu vào và đầu ra. Tức là với đầu ra có đƣợc thì việc sử dụng đầu vào đã hợp lý hay chƣa. Thứ ba: hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng đƣợc xem xét khía cạnh an toàn, rủi ro. Các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại 1.1 Nhóm yếu tố khách quan  Môi trường kinh tế, chính trị, xã hội trong và ngoài nước: Ngành ngân hàng là một ngành huyết mạch của nền kinh tế, do đó môi trƣờng kinh tế, chính trị xã hội ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động toàn ngành nói chung và NHTM nói riêng.

Khi môi trƣờng kinh tế, chính trị và xã hội ổn định, quá trình sản xuất của nền kinh tế đƣợc diễn ra bình thƣờng, các doanh nghiệp trong nền kinh tế đảm bảo khả năng mƣợn đƣợc vốn và hoàn trả vốn, nhƣ vậy hoạt động của ngân hàng cũng sẽ ổn định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Khi nền kinh tế tăng trƣởng cao và ổn định, các khu vực khác trong nền kinh tế đều có nhu cầu mở rộng hoạt động, do đó cầu về vốn vay tăng làm cho khu vực ngân hàng dễ dàng mở rộng hoạt động tín dụng, nợ xấu trong ngân hàng cũng giảm vì năng lực tài chính của các doanh nghiệp trong điều kiện kinh tế tốt nhƣ vậy sẽ đƣợc nâng cao. Nhƣ vậy, trong hoàn cảnh này, vai trò làm cầu nối giữa khu vực tiết kiệm và đầu tƣ của ngân hàng đƣợc phát huy tối đa. Trái lại, nhu cầu vốn vay giảm, nguy cơ nợ quá hạn tăng, nợ xấu cao khi môi trƣờng kinh tế, chính trị và xã hội trở nên bất ổn, khi đó hiệu quả hoạt động ngân hàng giảm mạnh.

Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang trở thành một xu thế tất yếu của quan hệ kinh tế quốc tế hiện đại. Toàn cầu hoá tạo ra mối quan hệ gắn bó, sự tuỳ thuộc lẫn nhau và những tác động qua lại hết sức nhanh nhạy giữa các nền kinh tế. Thông qua quá trình tự do hoá và thuận lợi hoá thƣơng mại dịch vụ đầu tƣ, toàn cầu hóa tạo cho các quốc gia nói chung và hệ thống ngân hàng các nƣớc nói riêng nhiều cơ hội mới nhƣ tranh thủ đƣợc các nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý từ các nền kinh tế phát triển. Bên cạnh đó, ngành ngân hàng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức từ quá trình hội nhập, nhƣ phải cạnh tranh với những tập đoàn tài chính lớn mạnh, đầy tiềm lực về vốn, công nghệ, quản lý… Do đó, hội nhập quốc tế là một xu thế tất yếu, song tiến trình tự do hoá tài chính ngân hàng ở mỗi quốc giai phải đƣợc tiến hành với những bƣớc đi phù hợp với trình độ phát triển của nền kinh tế đất nƣớc đó, phải tiến hành phát huy nội lực và nâng cao năng lực quản lý, phải thực hiện nhiều quá trình tự cải cách hoàn thiện để đảm bảo hiệu quả hoạt động và nâng cao sức cạnh tranh so với các quốc gia khác.

 Môi trường pháp lý: Môi trƣờng pháp lý là cơ sở tiền đề cho các ngành kinh tế phát triển nhanh và bền vững. Môi trƣờng pháp lý bao gồm tính đồng bộ và đầy đủ của hệ thống luật, các văn bản dƣới luật, việc chấp hành luật và trình độ dân trí. Trong đó, hệ thống luật đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành nền kinh tế thị trƣờng. Nếu hệ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 thống luật pháp đƣợc xây dựng không phù hợp với các yêu cầu phát triển của nền kinh tế thì sẽ là một rào cản lớn cho quá trình phát triển kinh tế.

Xét về ngành ngân hàng nói riêng: đối với các nƣớc có nền kinh tế thị trƣờng phát triển, họ có một hệ thống luật khá đầy đủ và đƣợc sửa đổi bổ sung nhiều lần trong quá trình phát triển của mình, môi trƣờng pháp lý của họ đang ngày càng hoàn thiện hơn, hệ thống ngân hàng theo đó đáp ứng ngày càng hiệu quả vai trò trung gian tài chính của mình. Ngƣợc lại, môi trƣờng pháp lý sẽ gây rủi ro, trở ngại cho các hoạt động của ngân hàng khi môi trƣờng pháp lý đó chƣa hoàn thiện hoặc cách thức thi hành còn chƣa đảm bảo tính thời gian, tính nghiêm minh – đặc biệt là ở các quốc gia đang phát triển.2 Nhóm yếu tố chủ quan  Năng lực tài chính: Trƣớc tiên, yếu tố tài chính quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại là vốn. Tiềm lực về vốn chủ sở hữu ảnh hƣởng đến quy mô kinh doanh của ngân hàng nhƣ: khả năng huy động và cho vay vốn, khả năng đầu tƣ tài chính và trang bị công nghệ. Ngoài ra, vốn chủ sở hữu dùng để bù đắp các khoản thiệt hại từ rủi ro trong quá trình hoạt động nhƣ nợ khó đòi, lỗ trong hoạt động nghiệp vụ chứng khoán.

Do đó, vốn chủ sở hữu ảnh hƣởng lớn đến hiệu quả hoạt động ngân hàng. Nhƣ vậy, vốn là điều kiện cơ bản đảm bảo quy mô kinh doanh của một ngân hàng và khả năng bù đắp tổn thất có thể xảy ra, quyết định phần lớn đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Tiếp theo, tài sản có cũng là một nhân tố tác động lên hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Một NHTM phải đảm bảo toàn bộ giá trị tài sản có phải lớn hơn các khoản nợ thanh toán ở mọi thời điểm, để tránh mất khả năng thanh toán dẫn đến nguy cơ phá sản.

Tuy nhiên, nếu chỉ xét về khối lƣợng tài sản có thôi thì chƣa đủ mà cần phải xem các tài sản có chuyển thành tiền ngay đƣợc hay không, để tránh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 rơi vào trƣờng hợp có đủ khả năng trừ nợ nhƣng lại thiếu thanh khoản để trang trải các khoản nợ tức thời, cũng coi nhƣ ngân hàng thiếu khả năng thanh toán và có nguy cơ dẫn đến phá sản. Các ngân hàng phải giữ rủi ro trong giới hạn nhất định, đảm bảo thanh khoản theo mức độ cần thiết trong kết cấu tài sản có và mức độ sinh lãi chấp nhận để có thể đứng vững và cạnh tranh đƣợc trong môi trƣờng kinh doanh, quá chú trọng đến yếu tố này hoặc yếu tố khác thì sẽ ảnh hƣởng tiêu cực đến kết quả kinh doanh. Nếu một ngân hàng thận trọng về rủi ro, nâng cao quá mức về thanh khoản thì sẽ dẫn đến lợi nhuận giảm, nguy hại hơn là làm cho khách hàng mất tin tƣởng, đi tìm nơi khác có lợi cho họ hơn. Ngƣợc lại, nếu chấp nhận rủi ro cao, thanh khoản thấp để mở rộng các nghiệp vụ sinh lời sẽ có nguy cơ mất khả năng thanh toán, dễ dẫn đến phá sản.