PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, hoạt động TTKH ngày càng có vai trò chủ đạo đóng góp vào sự phát triển của bất kỳ ngành, nghề nào trong xã hội. Trƣớc sự phát triển mạnh mẽ của KH&CN, hoạt động TTKH càng trở nên quan trọng, cấp thiết. Hoạt động TT H đóng vai tr quan trọng trong công tác nghiên cứu và đào tạo của Học viện Quân y.
Đây có thể coi là một phƣơng tiện cơ ản để học viên, cán ộ và những ngƣ i làm công tác nghiên cứu hoa học hoàn thành đƣợc nhiệm vụ của m nh. Hoạt động thông tin là quá trình thu thập, tổ chức, xử lý và phân phối thông tin tới NDT. Hoạt động thông tin bào gồm 4 thành tố: nguồn lực thông tin, NDT, cán bộ thông tin và cơ sở vật chất. Bốn thành tố này có mối quan hệ chặt chẽ và hữu cơ với nhau, trong đó nguồn lực thông tin và NDT đóng vai tr quan trọng, đƣợc coi là yếu tố đánh giá sức mạnh hoạt động thông tin của một cơ quan.
Mục đích của hoạt động thông tin là đáp ứng tối đa nhu cầu của NDT, từ đó thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Đối với ngành quân y, thông tin lại càng mang ý nghĩa chiến lƣợc hơn ởi vì nó đóng góp rất lớn cho công tác nghiên cứu khoa học nói chung và ứng dụng cho công tác bảo vệ an ninh quốc ph ng nói riêng trong t nh h nh thế giới và khu vực có những biến động chính trị rất lớn. Hoạt động TTKH là phƣơng tiện giúp cán bộ, giáo viên, học viên hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập nghiên cứu và giảng dạy của mình. Hoạt động TT H c n giúp tham mƣu cho Ban Giám đốc, thủ trƣởng Học viện trong việc đƣa ra quyết định, trong quản lý điều hành.
Hiện nay, Học viện Quân y đang xây ựng và hoàn thiện để trở thành trƣ ng trọng điểm, là trung tâm đào tạo đội ngũ ác sỹ, nhân viên y tế cho toàn quân có chất lƣợng cao, đồng th i là trung tâm nghiên cứu khoa học đạt tr nh độ tiến tiến trong lĩnh vực Y Dƣợc học Quân sự ở Việt Nam. Phòng Thông tin Khoa học Quân sự với nhiệm vụ cơ ản là TC, KT nguồn lực thông tin y học phục vụ cán bộ, học viên trong việc tự học và nghiên cứu, góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện. Trong những năm 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com qua, hoạt động TT H đóng một vai trò quan trọng trong công tác giáo dục đào tạo của Học viện. Hoạt động TTKH là một trong những hoạt động cơ ản phục vụ cho công tác nghiên cứu và học tập của học viên đồng th i đóng góp tích cực cho những kết quả nghiên cứu khoa học của Học viện, đƣợc ứng dụng vào công tác chăm sóc điều trị cho bệnh nhân.
Hàng chục đề tài cấp nhà nƣớc và hàng trăm đề tài cấp bộ cùng các giải thƣởng lớn có sự đóng góp hông nhỏ của hoạt động TT H. Để có định hƣớng chuẩn xác trong việc xây dựng phát triển hoạt động TTKH, phục vụ trong công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học cần phải có những nghiên cứu đánh giá hoạt động này một cách khoa học. Việc đánh giá giúp cho các nhà quản lý có minh chứng về hiệu quả của hoạt động, giúp các nhà quản lý trả l i những câu hỏi sau: - Các hoạt động TT H có đƣợc triển hai đúng hông? Có đạt hiệu quả và chất lƣợng cao không? - Nội dung của hoạt động TC và T TT H có đáp ứng đƣợc yêu cầu đào tạo và nghiên cứu khoa học không? - Làm thế nào đề sản phẩm hoạt động TTKH có thể ứng dụng và đem lại nhiều lợi ích? - Việc ứng dụng CNTT trong hoạt động TC và KT TTKH có mang lại hiệu quả hơn cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và điều trị. Các thông tin trên luôn cần thiết và là điều kiện then chốt để việc TC và KT TTKH hoạt động có hiệu quả.
Đồng th i giúp các nhà quản lý có thể điều chỉnh, thay đổi mục tiêu và phƣơng pháp hoạt động hiệu quả hơn. Vì vậy, việc đánh giá không thể đánh giá một cách tùy tiện, ƣớc lệ, chủ quan mà phải trên cơ sở các tiêu chí đánh giá mang tính hoa học, chuẩn xác. Các tiêu chí đƣợc coi nhƣ chuẩn mực để đánh giá hoạt động một cách tƣ ng minh, hách quan hơn. Trong bối cảnh hiện nay, hoạt động TTKH tại Học viện Quân y ngày càng phải không ngừng đổi mới để đáp ứng đƣợc mục tiêu đào tạo bác sỹ, ƣợc sỹ trong tình hình mới.
Vì vậy, xây dựng tiêu chí có ý nghĩa thiết thực trong việc đánh giá và định hƣớng phát triển đúng đắn hoạt động TTKH, chúng tôi tiến hành đề tài: Xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt TTKH tại Học viện Quân y. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Trong quá trình nghiên cứu và tìm hiểu thông tin, theo thông tin mà chúng tôi có đƣợc có nhiều nghiên cứu về hoạt động TTKH.
Mỗi ngành khoa học, mỗi lĩnh vực khoa học đều có những nghiên cứu về tiêu chí đánh giá cho ngành khoa học của mình. Ở Việt Nam, đã có nhiều nhà khoa học có công trình nghiên cứu cho công bố về đánh giá nghiên cứu khoa học nhƣ PGS - TS Vũ Cao Đàm, TS Trần Ngọc Ca… Đặc biệt, trong cuốn sách “Đánh giá nghiên cứu khoa học” NXB H T - Hà Nội 2005, Vũ Cao Đàm đã đƣa ra cơ sở phƣơng pháp luận của đánh giá Nghiên cứu khoa học. Trong lĩnh vực khoa học quản lý đã có luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Văn Quang - Đại học Kho học Xã hội và Nhân văn (2008) ”Xây ựng các tiêu chí đánh giá nghiên cứu khoa học để thực hiện chức năng nghiên cứu khoa học tại trƣ ng Cao đẳng nghề Hải Dƣơng”. “Báo cáo tổng kết đề án nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng phƣơng pháp, tiêu chí và quy tr nh đánh giá chƣơng tr nh hoa học và Công nghệ” do Nguyễn Thị Thu Oanh là chủ nhiệm đề án.
Đề án đã xây ựng phƣơng pháp, tiêu chí và quy tr nh đánh giá các chƣơng tr nh H&CN ( ao gồm 4 giai đoạn đánh giá: thẩm định (đầu kỳ; giữa kỳ; cuối kỳ và tác động). Đề án đã đƣa ra những tiêu chí tác động về khoa học, công nghệ, kinh tế, xã hội và môi trƣ ng đƣợc tạo ra trực tiếp từ những nghiên cứu trong chƣơng tr nh. Trong lĩnh vực TT H đã có một số luận văn thạc sỹ thông tin thƣ viện đề cập đến nhƣ: “Tăng cƣ ng nguồn lực thông tin tại Viện Thông tin Khoa học Xã hội trong th i kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc”; “Tăng cƣ ng hoạt động thông tin tại Học viện Chính trị quân sự”. Về lĩnh vực đánh giá hệ thống thông tin: Trên thế giới có nhiều nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu vấn đề đánh giá hệ thống thông tin thƣ viện, nội dung gồm: các quan điểm đánh giá, phƣơng pháp đánh giá, chiến lƣợc đánh giá và tiêu chí đánh giá các sản phẩm và dịch vụ thƣ viện trong hệ thống thông tin thƣ viện.
Trong nhiều trƣ ng hợp cụ thể, các tác giả c n đƣa ra mô h nh đánh giá, các tiêu chí đánh giá hiệu quả kỹ thuật: độ tin cậy, tính chính xác và tốc độ truyền tin, các mặt lợi 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ích, hiệu quả của thông tin từ phía ngƣ i sử dụng. Ƣu điểm các công trình tiêu biểu đã phân tích hái niệm đánh giá, đánh giá hoạt động thông tin thƣ viện. Mục đích của đánh giá hiệu quả hệ thống thông tin thƣ viện, so sánh các dịch vụ trong hệ thống; phƣơng pháp đánh giá: trực tiếp, gián tiếp, kinh nghiệm và chuyên gia. Các tác giả c n đƣa ra thang đo đánh giá hệ thống; phân định mô h nh đánh giá hệ thống thông tin từ các phƣơng iện: chất lƣợng hệ thống, chất lƣợng thông tin sử dụng, thỏa mãn nhu cầu ngƣ i ng, điển h nh nhƣ tác giả Tom Wilson, Lancaster F.
Đánh giá quản lý khoa học dịch vụ thông tin thƣ viện của Lancaster, F. Trên thế giới có nhiều nhà hoa học, chuyên gia nghiên cứu đánh giá hoạt động TTKH, nội dung các công trình trên gồm: các quan điểm đánh giá, phương pháp đánh giá, chiến lược đánh giá và tiêu chí đánh giá các sản phẩm và dịch vụ TTTV: “Đánh giá chiến lược cho hệ thống TTTV” của giáo sƣ Tom Wilson [19], “Đánh giá HTTT và thư viện ở các nước đang phát triển: nghiên cứu tài liệu” của e e e, G. [16], “Vấn đề so sánh dịch vụ và hiệu quả của HTTT của chương trình thông tin chung và UNISIST” của tác giả Lancaster, F. [17], “Đánh giá và quản lý khoa học dịch vụ thông tin thư viện” của Lancaster, F.
Ở Việt Nam, trong lĩnh vực TTKH mới chỉ có những ài áo đƣa ra những tiêu chí nhỏ đề cập đến một góc độ nào đó của hoạt động TTKH. Đến nay, chƣa có nghiên cứu nào xây dựng tiêu chí một cách thỏa mãn, đầy đủ và hoàn thiện để đánh giá hoạt động TTKH. Mục tiêu nghiên cứu. Xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động TC và T TT H để nhận dạng chất lƣợng của hoạt động, nhận dạng hiệu quả đầu tự cho hoạt động.
Từ đó làm có sở cho việc đánh giá và quản lý, đồng th i giúp các nhà quản lý có hƣớng điều chỉnh và đƣa ra quyết định xây dựng định hƣớng phát triển trong giai đoạn tiếp theo. Các tiêu chí đánh giá đƣợc coi là cơ sở định hƣớng cho hoạt động TC và KT TTKH, tập trung giải quyết những nhiệm vụ cấp thiết: nội dung của hoạt động, hình thức c ng nhƣ trang thiết bị sẽ ra sao. Tiêu chí đánh giá hoạt động TC và KT TTKH không chỉ áp dụng tại Học viện Quân y mà còn có thể đƣợc sử dụng trong đánh giá hoạt động TTKH tại các trƣ ng đại học. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Phạm vi nghiên cứu. Khảo sát hoạt động TTKH, việc đánh giá hiệu quả TTKH tại Phòng Thông tin KHQS - Học viện Quân y từ năm 2010 đến nay. Đối tƣợng khảo sát là cán bộ, giảng viên, học viên, học viên của Học viện Quân y. Từ đó xây ựng các tiêu chí đánh giá hiệu quả TTKH.