Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp sử dụng nguồn nước sinh hoạt trên địa bàn huyện bình xuyên tỉnh vĩnh phúc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp sử dụng nguồn nước sinh hoạt trên địa bàn huyện bình xuyên, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Trần Quang Ngát
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Minh Hương
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp sử dụng nguồn nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• Mục đích của đề tài
• Mục đích tổng quát
• Mục đích cụ thể
• Ý nghĩa của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở pháp lý của đề tài
• 1.2. Tổng quan về nước sinh hoạt
• 1.2.1. Khái niệm, vai trò của nước sinh hoạt
• 1.2.2. Bảo vệ nguồn nước
• 1.3. Tổng quan về tài nguyên nước
• 1.3.1. Trên Thế giới
• 1.4. Các chỉ tiêu về chất lượng nước
• 1.5. Tiêu chuẩn dùng nước
• 1.6. Chất lượng nước sinh hoạt tại nông thôn Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Đề xuất và giải pháp để cải thiện, cung cấp nước sạch cho người dân huyện Bình Xuyên
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.3.2. Địa điểm và thời gian lấy mẫu
• 2.3.3. Phương pháp đánh giá chất lượng nước sinh hoạt
• 2.3.4. Phương pháp phân tích
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Bình Xuyên
• 3.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Bình Xuyên
• 3.3. Chất lượng một số nguồn nước sinh hoạt của huyện Bình Xuyên
• 3.3.1. Chất lượng nước mặt tại huyện Bình Xuyên
• 3.3.2. Chất lượng nước ngầm tại huyện Bình Xuyên
• 3.3.3. Chất lượng nước sinh hoạt (nước máy) tại huyện Bình Xuyên
• 3.4. Kết quả điều tra nguồn cấp nước, nhu cầu và ảnh hưởng của người dân để sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Bình Xuyên
• 3.4.1. Điều tra các trạm cấp nước trên địa bàn huyện Bình Xuyên
• 3.4.2. Đánh giá của người dân về chất lượng nước sinh hoạt (nước giếng) trên địa bàn huyện Bình Xuyên
• 3.4.3. Điều tra nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt của người dân trên địa bàn huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.5. Đề xuất và giải pháp để cải thiện, cung cấp nước sạch cho người dân huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.5.1. Hiện trạng sử dụng nguồn nước sinh hoạt cho các hộ dân trên địa bàn huyện Bình Xuyên
• 3.5.2. Chất lượng một số nguồn nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Bình Xuyên
• 3.5.3. Thực trạng nguồn cấp nước, nhu cầu và ảnh hưởng của người dân để sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Bình Xuyên
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nước sinh hoạt

Phần này cung cấp cái nhìn tổng quan về nước sinh hoạt, bao gồm các khái niệm cơ bản và vai trò của nước trong đời sống con người. Nước sạch được định nghĩa là nước đáp ứng các tiêu chuẩn về màu sắc, mùi vị, và không chứa các chất có hại. Nước hợp vệ sinh là nước có thể sử dụng sau khi đun sôi, trong khi nước sinh hoạt cần đạt các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn về độ pH, độ cứng, và hàm lượng kim loại nặng. Nước đóng vai trò quan trọng trong duy trì sự sống, chiếm khoảng 60-75% cơ thể con người. Thiếu nước có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe như mệt mỏi, mất ngủ, và kém tập trung.

1.1 Khái niệm nước sinh hoạt

Nước sinh hoạt là nước được sử dụng cho mục đích ăn uống và sinh hoạt hàng ngày. Nó cần đáp ứng các tiêu chuẩn về màu sắc (không quá 15 độ màu), độ đục (không quá 5 độ), và không chứa các chất độc hại như kim loại nặng (Pb, As, Hg) và vi khuẩn gây bệnh. Nước sinh hoạt cũng cần có độ pH từ 6.6 đến 8.5 và độ cứng không quá 300mg CaCO3/lít.

1.2 Vai trò của nước sạch

Nước sạch là yếu tố không thể thiếu trong đời sống con người. Nó tham gia vào quá trình trao đổi chất, duy trì cân bằng điện giải, và hỗ trợ các chức năng sinh lý. Thiếu nước có thể dẫn đến mất nước, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất lao động. Nước cũng đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

II. Hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt tại huyện Bình Xuyên

Phần này phân tích hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt tại huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều hộ dân vẫn phải sử dụng nước giếng khoan hoặc nước mưa do thiếu nguồn cung cấp nước máy. Chất lượng nước giếng khoan thường không đảm bảo, nhiễm bẩn nặng do ô nhiễm từ hoạt động nông nghiệp và công nghiệp. Nước máy, mặc dù có chất lượng tốt hơn, nhưng chưa được cung cấp đầy đủ đến các khu vực nông thôn. Điều này dẫn đến tình trạng người dân phải mua nước với giá cao hoặc sử dụng nguồn nước không an toàn.

2.1 Chất lượng nước mặt và nước ngầm

Nghiên cứu đánh giá chất lượng nước mặt và nước ngầm tại huyện Bình Xuyên cho thấy nhiều nguồn nước bị ô nhiễm do chất thải từ khu công nghiệp và hoạt động nông nghiệp. Nước mặt tại các sông, hồ thường có hàm lượng BOD và COD vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Nước ngầm, đặc biệt là nước giếng khoan, thường bị nhiễm kim loại nặng như sắt và mangan, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

2.2 Nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt

Nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt tại huyện Bình Xuyên ngày càng tăng do tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số. Tuy nhiên, hệ thống cấp nước hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu này, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn. Nhiều hộ dân phải sử dụng nước giếng khoan hoặc nước mưa, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến nước không an toàn.

III. Giải pháp cải thiện nguồn nước sinh hoạt

Phần này đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện chất lượng và nguồn cung cấp nước sinh hoạt tại huyện Bình Xuyên. Các giải pháp bao gồm nâng cấp hệ thống cấp nước, xử lý nước thải từ khu công nghiệp, và tăng cường quản lý nguồn nước ngầm. Ngoài ra, cần có các chính sách hỗ trợ tài chính để đầu tư vào cơ sở hạ tầng cấp nước, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo sử dụng nước bền vững.

3.1 Nâng cấp hệ thống cấp nước

Một trong những giải pháp chính là nâng cấp hệ thống cấp nước hiện có, bao gồm việc xây dựng thêm các trạm cấp nước và mở rộng mạng lưới đường ống đến các khu vực nông thôn. Điều này sẽ giúp đảm bảo nguồn cung cấp nước sạch ổn định cho người dân, giảm thiểu tình trạng sử dụng nước không an toàn.

3.2 Quản lý và bảo vệ nguồn nước

Cần tăng cường quản lý và bảo vệ nguồn nước thông qua việc thực hiện các quy định pháp luật về xả thải và khai thác nước. Các biện pháp như xử lý nước thải công nghiệp, kiểm soát hoạt động nông nghiệp, và bảo vệ các khu vực đầu nguồn nước cần được triển khai đồng bộ để đảm bảo chất lượng nước lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nguồn nước sinh hoạt an toàn giữ vai trò tiên quyết trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy kinh tế bền vững. Tại huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc – một địa bàn bán sơn địa có diện tích tự nhiên 14.847,31 ha cùng quy mô dân số trên 114.420 người với mật độ 781 người/km2 – áp lực công nghiệp hóa và đô thị hóa đang tạo ra những thách thức môi trường gay gắt. Toàn huyện có 29.688 hộ gia đình phân bổ tại 13 xã và thị trấn, nhưng tỷ lệ tiếp cận nước máy tập trung mới chỉ đạt 14,8% (tương đương 4.403 hộ). Phần lớn người dân, chiếm tới 85,2%, vẫn phải dựa hoàn toàn vào nguồn nước ngầm khai thác từ giếng khoan và giếng đào với nguy cơ nhiễm kim loại nặng và chất hữu cơ chưa được kiểm soát.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ hiện trạng sử dụng, đo lường chất lượng các nguồn cấp nước thực tế và phân tích những rào cản trong việc tiếp cận nước sạch của người dân địa phương. Đề tài xác định bốn mục tiêu cụ thể: thu thập số liệu hiện trạng cấp nước, khảo sát nhu cầu sử dụng thực tế của 200 hộ dân, định lượng các chỉ tiêu hóa lý vi sinh của nguồn nước mặt và nước ngầm, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả cung cấp nước sinh hoạt. Nghiên cứu được thực hiện trên toàn bộ địa bàn huyện Bình Xuyên với chuỗi dữ liệu thứ cấp và quan trắc thực địa giai đoạn 2011–2015.

Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng cho công tác quản lý tài nguyên nước tại địa phương. Đồng thời, đề tài hỗ trợ đắc lực cho mục tiêu quy hoạch của tỉnh Vĩnh Phúc theo Quyết định số 1087/QĐ-UBND, hướng tới mục tiêu 85% người dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh và 50% sử dụng nước sạch đạt chuẩn chất lượng quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Quản lý tổng hợp tài nguyên nước (IWRM) và lý thuyết Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng (Community-Based Natural Resource Management). Quản lý tổng hợp tài nguyên nước nhấn mạnh sự điều phối thống nhất giữa việc khai thác nước mặt, nước ngầm với bảo vệ môi trường lưu vực trước áp lực xả thải công nghiệp. Lý thuyết quản lý dựa vào cộng đồng xem người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể trực tiếp tham gia giám sát, vận hành các công trình cấp nước nông thôn.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự liên kết giữa ba trụ cột: đánh giá điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội, phân tích chất lượng mẫu nước trong phòng thí nghiệm và khảo sát hành vi tiêu dùng nước tại hộ gia đình. Tác giả làm rõ bốn khái niệm cốt lõi:

• Nước sạch: Nguồn nước đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2009/BYT hoặc QCVN 02:2009/BYT, trong suốt, không màu, không mùi vị lạ và không chứa hóa chất độc hại hay mầm bệnh.
• Nước hợp vệ sinh: Nguồn nước không màu, không mùi, an toàn cho sức khỏe khi đun sôi sử dụng.
• Tiêu chuẩn dùng nước: Định mức nước bình quân trên đầu người, xác định ở mức 180 lít/người/ngày đêm cho khu vực đô thị và 80 lít/người/ngày đêm cho khu vực nông thôn.
• Hao hụt tài nguyên nước: Tỷ lệ thất thoát nước do hệ thống hạ tầng kỹ thuật xuống cấp, ước tính dao động từ 37% đến 50%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa thu thập dữ liệu thứ cấp và điều tra sơ cấp. Cỡ mẫu khảo sát xã hội học gồm 200 hộ gia đình, được chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên tại bốn địa bàn đặc trưng: thị trấn Hương Canh (trung tâm đô thị hóa cao), thị trấn Thanh Lãng (khu vực làng nghề mộc truyền thống), xã Bá Hiến và xã Thiện Kế (vùng ven các khu công nghiệp tập trung). Phương pháp chọn mẫu phân tầng giúp phản ánh đầy đủ sự khác biệt về mức độ ô nhiễm, điều kiện kinh tế và thói quen sử dụng nước của từng tiểu vùng sinh thái.

Phương pháp thu thập mẫu hiện trường và phân tích trong phòng thí nghiệm được tiến hành nghiêm ngặt:

• Mẫu nước mặt: Thu thập 4 mẫu trên sông Mây và sông Cà Lồ (tại vị trí trước và sau khu công nghiệp Bá Thiện, hạ lưu trạm xử lý nước thải khu công nghiệp Bình Xuyên 50m và 100m) cùng 2 mẫu nước hồ (hồ Gia Khau, hồ Hương Đà) vào ngày 04/8/2014, so sánh theo QCVN 08:2008/BTNMT.
• Mẫu nước ngầm và nước sinh hoạt: Thu thập 8 mẫu giếng đào, 16 mẫu giếng khoan tại Bá Hiến, Thiện Kế, Hương Canh, Thanh Lãng (ngày 20/10/2014 và 04/8/2014) và 4 mẫu nước máy tại vòi hộ dân (ngày 06/12/2014).

Tất cả mẫu nước được lấy trước 9 giờ sáng bằng lọ nhựa PE 500ml chuyên dụng, bảo quản theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN và Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater (SMEWW). Quá trình phân tích 14 chỉ tiêu lý hóa và vi sinh vật (pH, DO, COD, BOD, TSS, Amoni, Sắt tổng số, Pecmanganat, Asen, Coliform, E.coli) được thực hiện tại Trung tâm Quan trắc và Phân tích Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc cùng Trung tâm Y tế Dự phòng. Việc lựa chọn phương pháp phân tích chuẩn hóa này đảm bảo tính pháp lý và độ tin cậy tuyệt đối cho kết quả đánh giá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu từ 29.688 hộ dân cho thấy cơ cấu nguồn cấp nước sinh hoạt tại Bình Xuyên có sự phân hóa sâu sắc:

• Giếng khoan là nguồn nước sinh hoạt phổ biến nhất với 14.366 hộ sử dụng, chiếm tỷ lệ 48,4%. Nhiều xã có tỷ lệ phụ thuộc vào giếng khoan gần như tuyệt đối như Tân Phong đạt 100% (1.400 hộ), Đạo Đức đạt 98% (2.625 hộ) và Phú Xuân đạt 97,8% (1.479 hộ).
• Giếng đào đứng thứ hai với 10.919 hộ, chiếm 36,8%, tập trung nhiều nhất tại xã Tam Hợp đạt 86,8% (1.505 hộ), thị trấn Gia Khánh đạt 71,4% (1.523 hộ), xã Sơn Lôi đạt 71,3% (1.658 hộ) và xã Bá Hiến đạt 70,6% (2.894 hộ).
• Nước máy tập trung có tỷ lệ rất thấp, chỉ chiếm 14,8% (4.403 hộ) toàn huyện. Tiếp cận nước máy chỉ tập trung chủ yếu ở thị trấn Hương Canh với 65,3% (2.624 hộ) và thị trấn Thanh Lãng với 35,4% (1.220 hộ); trong khi có tới 6 trên tổng số 13 xã hoàn toàn chưa có nước máy (tỷ lệ 0%).

Về chất lượng nước, kết quả phân tích phòng thí nghiệm chỉ ra rằng các nguồn nước tự nhiên đang chịu áp lực ô nhiễm rõ rệt. Nước mặt sông Cà Lồ đoạn hạ lưu khu công nghiệp Bình Xuyên ghi nhận nồng độ oxy hòa tan (DO) suy giảm, nồng độ chất rắn lơ lửng (TSS) và nhu cầu oxy hóa học (COD) tăng cao. Nguồn nước ngầm giếng khoan và giếng đào tại các xã Bá Hiến, Thiện Kế có hàm lượng Sắt tổng số dao động từ 0,4 mg/l đến trên 10 mg/l, vượt ngưỡng quy định 0,5 mg/l theo QCVN 02:2009/BYT. Chỉ số Pecmanganat và nồng độ Amoni tại các khu vực gần làng nghề chế biến gỗ Thanh Lãng cũng có dấu hiệu vượt chuẩn quy định. Đồng thời, chỉ tiêu vi sinh Coliform và E.coli trong các mẫu giếng đào không có nắp đậy đạt mức cảnh báo ô nhiễm sinh học.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân bố nguồn nước và mức độ ô nhiễm phản ánh sự phát triển chưa đồng bộ giữa tốc độ công nghiệp hóa với hạ tầng kỹ thuật môi trường. Huyện Bình Xuyên là trọng điểm phát triển công nghiệp với nhiều dự án sản xuất lớn như gạch ốp lát Prime, lắp ráp xe máy Piaggio hay sản xuất phụ tùng Nissin. Việc xả thải từ các khu, cụm công nghiệp cùng với nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý triệt để đã ngấm vào các tầng chứa nước nông. Thêm vào đó, thói quen canh tác lạm dụng phân bón hóa học và chuồng trại chăn nuôi liền kề giếng nước đã thúc đẩy vi khuẩn Coliform xâm nhập nguồn nước giếng đào.

Các dữ liệu quan trắc trong nghiên cứu có thể được trực quan hóa rất hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng mô tả cơ cấu % nguồn cấp nước tại 13 xã/thị trấn, kết hợp biểu đồ đường thể hiện sự biến thiên của hàm lượng Sắt tổng số và Amoni giữa các điểm lấy mẫu so với ngưỡng giới hạn QCVN 02:2009/BYT. Cách biểu diễn trực quan này giúp người quản lý dễ dàng nhận diện những điểm nóng ô nhiễm.

So sánh với bức tranh chung ở khu vực Đồng bằng sông Hồng và vùng Trung du miền núi phía Bắc, hiện trạng tại Bình Xuyên tương đồng với xu hướng suy thoái nước ngầm cục bộ do công nghiệp hóa. Việc sử dụng nguồn nước nhiễm sắt và vi sinh lâu ngày tiềm ẩn rủi ro lớn đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là nguy cơ mắc bệnh giun sán (vốn có tỷ lệ lưu hành lên tới 30% - 85% tại miền Bắc), các bệnh tiêu hóa và bệnh ngoài da.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt nước sạch và kiểm soát ô nhiễm nguồn nước tại Bình Xuyên, nghiên cứu đề xuất bốn nhóm giải pháp chiến lược:

• Nâng cấp kỹ thuật xử lý nước quy mô hộ gia đình: Triển khai lắp đặt hệ thống giàn mưa làm thoáng đơn giản kết hợp bể lọc cát – than hoạt tính tại 100% hộ dân đang sử dụng giếng khoan nhiễm sắt. Kỹ thuật làm thoáng cưỡng bức (chiều cao giàn phun 0,7m, lưu lượng tưới 10–40 m3/h) giúp nâng nồng độ DO lên 70% mức bão hòa và giảm 75% hàm lượng CO2, chuyển hóa toàn bộ Fe2+ thành Fe3+ kết tủa để lọc sạch. Mục tiêu hoàn thành hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ dân tại xã Bá Hiến và Thiện Kế trong giai đoạn 2016–2017 do Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh Môi trường Nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc chủ trì.
• Mở rộng mạng lưới cấp nước tập trung đô thị và liên xã: Đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng các tuyến ống truyền tải từ nhà máy nước Vĩnh Phúc – Phúc Yên và công trình nước sạch Trung Kiên – Yên Lạc về các xã Đạo Đức, Tân Phong, Phú Xuân. Mục tiêu nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước máy toàn huyện từ 14,8% lên trên 50% vào năm 2020. Chủ thể thực hiện là UBND huyện Bình Xuyên phối hợp cùng Công ty Cổ phần Nước sạch Vĩnh Phúc.
• Tăng cường kiểm soát nguồn thải công nghiệp và làng nghề: Áp dụng nghiêm ngặt các chế tài của Luật Bảo vệ Môi trường 2014 và Nghị định 80/2014/NĐ-CP; buộc 100% doanh nghiệp trong khu công nghiệp Bình Xuyên, Bá Thiện và cơ sở sản xuất tại làng nghề mộc Thanh Lãng phải xử lý nước thải đạt QCVN 40:2011/BTNMT trước khi xả ra sông Mây, sông Cà Lồ. Timeline thực hiện thường xuyên từ năm 2016 do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện chủ trì.
• Huy động nguồn lực tài chính và truyền thông cộng đồng: Giải ngân hiệu quả nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu Quốc gia theo Thông tư liên tịch 04/2013/TTLT và nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội; hỗ trợ tối thiểu 80% hộ nghèo xây dựng công trình nước sạch hợp chuẩn. Đẩy mạnh tuyên truyền thay đổi định kiến "nước giếng khoan luôn sạch" của người dân nông thôn trong giai đoạn 2016–2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho bốn nhóm đối tượng chuyên môn:

• Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Bình Xuyên cùng UBND các xã có thể sử dụng hệ thống số liệu quan trắc 14 chỉ tiêu nước để làm căn cứ điều chỉnh quy hoạch cấp nước nông thôn và ban hành kế hoạch bảo vệ lưu vực sông Cà Lồ.
• Doanh nghiệp cấp nước và tư vấn môi trường: Các công ty cấp nước sạch, đơn vị thiết kế trạm xử lý nước tập trung có thể khai thác dữ liệu điều tra nhu cầu sử dụng nước của 29.688 hộ dân để tính toán công suất thiết kế, tối ưu hóa mạng lưới đường ống cấp nước liên xã.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành môi trường: Nguồn tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu liên ngành, kết hợp kỹ thuật lấy mẫu chuẩn hóa SMEWW với phương pháp khảo sát xã hội học 200 mẫu tại địa bàn bán sơn địa đang công nghiệp hóa.
• Ban quản lý các khu công nghiệp và cơ sở sản xuất làng nghề: Tham khảo các phân tích tác động xả thải để chủ động xây dựng quy trình tuần hoàn nước, nâng cấp trạm xử lý nước thải nội bộ nhằm tuân thủ nghiêm quy chuẩn môi trường quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ hộ dân sử dụng nước máy tại huyện Bình Xuyên hiện nay phân bố như thế nào? Toàn huyện mới có 14,8% số hộ (4.403 hộ trên tổng số 29.688 hộ) được dùng nước máy. Tỷ lệ này phân bố rất không đều: thị trấn Hương Canh đạt cao nhất với 65,3% và thị trấn Thanh Lãng đạt 35,4%, trong khi 6 xã vùng ven như Tân Phong, Đạo Đức, Phú Xuân hoàn toàn chưa có hệ thống cấp nước máy (tỷ lệ 0%).

Nguồn nước ngầm giếng khoan và giếng đào tại địa phương đang gặp phải những vấn đề chất lượng nào? Nước ngầm tại nhiều khu vực như Bá Hiến, Thiện Kế có hàm lượng Sắt tổng số vượt ngưỡng cho phép 0,5 mg/l theo QCVN 02:2009/BYT, nước có mùi tanh và váng màu vàng. Đồng thời, chỉ số Pecmanganat, Amoni cao và sự xuất hiện của vi khuẩn Coliform tại các giếng đào gần khu dân cư cảnh báo nguy cơ ô nhiễm hữu cơ và vi sinh.

Phương pháp xử lý nước ngầm nhiễm sắt quy mô hộ gia đình nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất? Kỹ thuật làm thoáng oxy hóa bằng giàn mưa đơn giản kết hợp bể lọc cát – than hoạt tính là giải pháp tối ưu. Phương pháp này tận dụng oxy không khí để chuyển đổi sắt hòa tan Fe2+ thành kết tủa Fe(OH)3 và giữ lại trên lớp lọc, khử 75% lượng khí CO2 hòa tan mà không đòi hỏi chi phí hóa chất tốn kém.

Những quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nào được áp dụng để đánh giá chất lượng nguồn nước trong nghiên cứu? Luận văn đối sánh chất lượng nước dựa trên bốn quy chuẩn cốt lõi: QCVN 01:2009/BYT cho nước ăn uống, QCVN 02:2009/BYT cho nước sinh hoạt, QCVN 08:2008/BTNMT cho nước mặt sông hồ và QCVN 09:2008/BTNMT cho nguồn nước ngầm.

Chính quyền địa phương cần ưu tiên hành động gì để đạt mục tiêu cấp nước sạch đến năm 2020? Huyện cần ưu tiên mở rộng hệ thống đường ống cấp nước sạch liên xã từ các nhà máy tập trung về các vùng trắng nước máy như Đạo Đức, Tân Phong; đồng thời kiểm soát nghiêm ngặt nguồn xả thải công nghiệp tại sông Mây, sông Cà Lồ theo Nghị định 80/2014/NĐ-CP.

Kết luận

• Toàn huyện Bình Xuyên có 29.688 hộ dân nhưng tỷ lệ sử dụng nước máy mới đạt 14,8%, trong khi 85,2% hộ dân còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào nước giếng khoan (48,4%) và giếng đào (36,8%).
• Nguồn nước mặt sông Cà Lồ, sông Mây và nước ngầm tại các xã công nghiệp như Bá Hiến, Thiện Kế bị ô nhiễm sắt (Fe), amoni và hữu cơ, nhiều chỉ tiêu vượt ngưỡng quy định trong QCVN 02:2009/BYT.
• Đề tài đóng góp cơ sở dữ liệu thực chứng toàn diện về hiện trạng hóa lý nguồn nước và nhu cầu thực tế của 200 hộ dân, phục vụ đắc lực cho công tác quản lý tài nguyên môi trường.
• Lộ trình giai đoạn 2016–2020 cần triển khai đồng bộ giải pháp xử lý sắt bằng giàn mưa tại hộ gia đình, mở rộng mạng lưới cấp nước tập trung và kiểm soát chặt chẽ nước thải từ các khu công nghiệp.
• Các cấp chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư cần phối hợp chặt chẽ, chủ động đầu tư hạ tầng cấp nước sạch nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững cho huyện Bình Xuyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở pháp lý của đề tài - Luật tài nguyên nước số 17/2012/QH13 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21/6/2012. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2013. Luật này quy định về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra thuộc lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Luật bảo vệ Môi trường được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 23 tháng 6 năm 2014.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2015. Luật này quy định về hoạt động bảo vệ môi trường; chính sách, biện pháp và nguồn lực để bảo vệ môi trường; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trong bảo vệ môi trường. - Nghị định số 201/2013/NĐ-CP ngày 27 tháng 11 năm 2013 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật tài nguyên nước. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 02 năm 2014.

Nghị định này quy định việc lấy ý kiến đại diện cộng đồng dân cư trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước; điều tra cơ bản tài nguyên nước; cấp phép về tài nguyên nước; tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước và chuyển nhượng quyền khai thác tài nguyên nước; tổ chức lưu vực sông và việc điều phối giám sát hoạt động khai thác, sử dụng, bảo vệ tài nguyên nước, phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra trên lưu vực sông. - Nghị định số 124/2011/NĐ-CP ngày 28/12/2011 của Chính phủ về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 20 tháng 02 năm 2012 - Nghị định số 102/2008/NĐ-CP ngày 15 tháng 9 năm 2008 của Chính phủ về việc thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu về tài nguyên và môi trường. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01 tháng 11 năm 2008.

Nghị định này quy định việc thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu về đất đai, tài nguyên nước, địa chất 5 và khoáng sản, môi trường, khí tượng thủy văn, đo đạc và bản đồ, tài nguyên môi trường biển và đảo; trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu về tài nguyên và môi trường. - Văn bản số 04/2013/TTLT-BNNPTNT-BTC-BKHĐT ngày 16 tháng 01 năm 2013. Thông tư liên tịch hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng kinh phí ngân sách Nhà nước chi cho chương trình mục tiêu quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn giai đoạn 2012-2015. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 02 tháng 3 năm 2013.

- Thông tư số 04/2009/TT-BYT ngày 17 tháng 06 năm 2009 ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống. Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/12/2009 kèm theo QCVN 01:2009/BYT. Quy chuẩn này quy định mức giới hạn các chỉ tiêu chất lượng đối với nước dùng để ăn uống, nước dùng cho các cơ sở để chế biến thực phẩm. Quy chuẩn 01:2009/BYT áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình khai thác, kinh doanh nước ăn uống, bao gồm cả các cơ sở cấp nước tập trung dùng cho mục đích sinh hoạt có công suất từ 1000m3/ ngày đêm trở lên.

- Thông tư số 05/2009/TT-BYT ngày 17 tháng 06 năm 2009 ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt. Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/12/2009 kèm theo QCVN 02:2009/BYT. Quy chuẩn này quy định mức giới hạn các chỉ tiêu chất lượng đối với nước sử dụng cho mục đích sinh hoạt thông thường không sử dụng để ăn uống trực tiếp hoặc dùng cho chế biến thực phẩm tại các cơ sở chế biến thực phẩm. Quy chuẩn 02:2009/BYT áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình khai thác, kinh doanh nước sinh hoạt, bao gồm cả các cơ sở cấp nước tập trung dùng cho mục đích sinh hoạt có công suất dưới1000m3/ ngày đêm - Quyết định số 81/2006/QĐ-TTg ngày 14 tháng 04 năm 2006.

Phê duyệt chiến lược quốc gia về tài nguyên nước đến năm 2020. Quyết định có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo. - Nghị định số 43/2015/NĐ-CP ngày 06 tháng 05 năm 2015. Quy định lập, quản lý hành lang bảo vệ nguồn nước.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2015 6 - Nghị định số 80/2014/NĐ-CP ngày 06 tháng 8 năm 2014. Thoát nước và xử lý nước thải. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2015. Nghị định này quy định về hoạt động thoát nước và xử lý nước thải tại các đô thị, các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu dân cư nông thôn tập trung; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân và hộ gia đình có hoạt động liên quan đến thoát nước và xử lý nước thải trên lãnh thổ Việt Nam.

- Quyết định số 2570/QĐ-BNN-TCTL ngày 22 tháng 10 năm 2012. Phê duyệt điều chỉnh bộ chỉ số và tài liệu hướng dẫn triển khai công tác theo dõi - đánh giá nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký. - Công văn số 2411/BYT-MT năm 2015 tăng cường kiểm tra giám sát chất lượng nước sinh hoạt do Bộ Y tế ban hành.

Các văn bản của tỉnh Vĩnh Phúc và huyện Bình Xuyên đã ban hành có liên quan tới tài nguyên nước. Quyết định số 1087/QĐ-UBND ngày 18 tháng 4 năm 2014 của UBND tỉnh về phê duyệt Quy hoạch tổng thể cấp nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Quyết định số 523/QĐ-UBND ngày 29/02/2012 của Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc. Phê duyệt kế hoạch điều tra, theo dõi – đánh giá nước sạch và VSMT nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc năm 2012.

Quyết định số 1285/QĐ-CT ngày 14 tháng 6 năm 2012 của Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc phân bổ chi tiết các Chương trình mục tiêu Quốc gia năm 2012(13) Kế hoạch số 08/TTNS&VSMTNT-KH ngày 10 tháng 2 năm 2012 của Trung tâm Nước sạch và VSMT nông thôn về việc điều tra theo dõi – đánh giá Nước sạch & VSMT tỉnh Vĩnh Phúc năm 2012. Kế hoạch số 13/KH-STNMT ngày 09 tháng 3 năm 2012 của Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc về Kế hoạch thực hiện quan trác hiện trạng môi trường năm 2012[14] 7 1. Tổng quan về nước sinh hoạt 1. Khái niệm, vai trò của nước sinh hoạt 1.

Một số khái niệm về nước sinh hoạt a, Khái niệm nước sạch Nước sạch là nước đảm bảo các yêu cầu sau: - Nước trong không màu; - Nước không mùi vị lạ, không có tạp chất; - Nước không chứa chất tan có hại; - Nước không gây mầm bệnh. b, Khái niệm nước hợp vệ sinh Nước hợp vệ sinh là nước không màu, không mùi, không vị, không chứa các thành phần có thể gây ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, có thể dùng để uống sau khi đun sôi c, Khái niệm nước sinh hoạt Nước sinh hoạt dùng để uống cần đạt tiêu chuẩn về màu sắc (không quá 15 độ màu, không có màu lạ); độ đục (không quá 5 độ); mùi (không có mùi), không có váng cặn, độ pH thích hợp (pH = 6,6 – 8,5), độ cứng phù hợp (không quá 300mg CaCO3/ lít), Fe (không quá 0,3mg/lít), Mn, Cu, Pb và florua (không quá 0,1mg/lít), Zn (không quá 3,0mg/lít), As, Cr, Xianua (không quá 0,05mg/lít), Hg (không quá 0,001mg/lít), vi khuẩn nhóm E. Vai trò của nước sạch đối với cuộc sống - Nước là một thành phần tất yếu trong sinh hoạt và ăn uống của chúng ta. Nó cần thiết cho sự phát triển và duy trì mọi hoạt động trong cơ thể chúng ta.

- Nước là mẹ của sự sống vì con người ta không thể nào sống mà không có nước. - Trong những điều kiện mát mẻ không uống nước con người có thể tồn tại được 7 ngày, nhưng con người có thể sống trên 60 ngày không ăn. - Nước chiếm khoảng 75% cơ thể lúc mới sinh và khoảng 60% khi con người trưởng thành. - Nước được hiện diện ở tất cả các cơ quan trong con người với tỷ lệ khác nhau.

- Cơ thể thiếu nước không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà còn tạo ra những biểu hiện như mất ngủ ,mệt mỏi ,kém tập trung. 8 - Nước trong cơ thể chúng ta có thể có nguồn gốc từ mọi loại chất lỏng uống được và thức ăn ,nước cũng xuất hiện do kết quả trao đổi chất đạm ,chất béo. - Các nhà khoa học đã khuyến cáo nên uống nước thường xuyên ,không nên đợi đến khi khát mới uống. - Nước là một nguồn tài nguyên quý giá đối với con người ,ngày nay đây quả là một vấn đề đáng quan tâm.

- Nước là một hợp chất bao gồm hydro và oxi,nước tinh khiết không có màu,không mùi ,không vi và chúng tồn tại ở ba dạng chính đó là lỏng,rắn ,khí. - Trên trái đất có trên 70% diện tích bề mặt trái đất là nước nhưng có khoảng 97% sô nước trên tồn tại ở các Đại dương 1. Nguồn nước -Nguồn nước sạch cung cấp cho cơ thể duy trì sự sống vậy nên con người sông không thể thiếu nước. Nước cần cho hoạt động sinh hoạt ,sản xuất công nghiệp,nông nghiệp luôn gắn chặt với nguồn nước.

- Thiếu nước đất đai sẽ khô cằn cây cối , động vật và muôn loài đều không thể tồn tại. Vai trò của nước sạch rất quan trọng tới đời sông sinh hoạt của chúng ta ,chúng duy trì cân bằng của bầu khí quyển đem lại cho con người bầu không khí trong lành .Nhưng đáng tiếc hiện nay sự phát triển một cách bùng nổ của các ngành công nghiệp hóa hiện đại hóa đã kéo theo các nguồn nước sạch ngày càng bị đe dọa - Nguồn nước sạch có nguy cơ cạn kiệt cùng với sự gia tăng dân số,lũ lụt ,hạn hán và đặc biệt là sự nóng lên của bầu khí quyển .3/4 diện tích bề mặt trái đất là nước nhưng 80% là nước mặn ,lượng nước ngọt chủ yếu ở bắc cực và nam cực ở những tảng băng khổng lồ , chiếm tỷ lệ rất nhỏ ở ao hồ ,sông ,suối và mạch nước ngầm .