Đánh giá hiện trạng sinh trưởng và đa dạng loài cây trong hệ thống cây xanh cảnh quan tại trung tâm huyện việt yên bắc giang

Nghiên cứu hiện trạng sinh trưởng cây xanh Việt Yên đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng… 70 trang · Học viện Nông nghiệp Việt Nam · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Văn Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Trần Bình Đà
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thực vật
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Sinh Trưởng Và Đa Dạng Loài Cây Xanh Tại Việt Yên, Bắc Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƢỚC
• 2.1. Tình hình nghiên cứu cây xanh trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.1.1. Khái niệm cây xanh
• 2.1.2. Khái niệm về cây xanh đô thị
• 2.2. Vai trò của cây xanh nói chung và cây xanh trong hệ thống đô thị nói riêng
• 3. PHẦN 3: ĐỊA ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Hiện trạng hệ thống cây xanh cảnh quan tại trung tâm huyện Việt Yên
• 4.1.1. Hiện trạng và thiết kế các loại hình cây xanh tại khu vực
• 4.1.2. Hiện trạng về số lượng cây và loài cây xanh (cây tầng cao)
• 4.1.3. Hiện trạng sinh trưởng sinh dưỡng của cây xanh tầng cao tại địa điểm nghiên cứu
• 4.1.4. Hiện trạng sinh trưởng sinh thực của cây xanh tầng cao tại địa điểm nghiên cứu
• 4.1.5. Tình hình sâu bệnh hại trên cây xanh tầng cao
• 4.2. Hiện trạng đa dạng loài hệ thống cây xanh cảnh quan tại địa điểm nghiên cứu
• 4.2.1. Đa dạng loài cây tầng cao
• 4.2.2. Đa dạng loài tầng cây thảm và bụi
• 4.2.3. Đa dạng về màu sắc cây cảnh quan
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiện Trạng Sinh Trưởng Cây Xanh Việt Yên

Nghiên cứu hiện trạng sinh trưởng cây xanh Việt Yên đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng môi trường đô thị. Đề tài tập trung vào cây xanh cảnh quan Việt Yên tại khu trung tâm huyện, nơi có quảng trường và hồ điều hòa. Mục tiêu là xác định quy mô, thành phần loài, và đánh giá sinh trưởng của cây xanh đô thị Việt Yên. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch, bảo tồn và phát triển hệ thống cây xanh hiệu quả, góp phần cải thiện sinh thái cây xanh Việt Yên và nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng. Đánh giá này không chỉ dừng lại ở việc khảo sát số lượng mà còn đi sâu vào phân tích đa dạng loài cây Việt Yên và khả năng thích ứng của chúng với điều kiện địa phương.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Đa Dạng Loài Cây Việt Yên

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định đa dạng loài cây Việt Yên hiện có, tập trung vào các tầng cây khác nhau (tầng cao, bụi, thảm). Điều này bao gồm việc lập danh sách các loài, đánh giá sự phân bố và mức độ phong phú của từng loài. Ngoài ra, nghiên cứu cũng hướng đến việc đánh giá chất lượng cây xanh Việt Yên thông qua các chỉ số sinh trưởng và sức khỏe. Phân tích tỷ lệ che phủ cây xanh Việt Yên cũng là một phần quan trọng, giúp đánh giá khả năng cải thiện vi khí hậu và giảm thiểu ô nhiễm.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Phân Bố Cây Xanh Việt Yên

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong khu vực trung tâm huyện Việt Yên, tập trung vào quảng trường và khu vực hồ điều hòa. Đây là khu vực có mật độ cây xanh cao và đóng vai trò quan trọng trong việc tạo cảnh quan và điều hòa khí hậu. Nghiên cứu bao gồm các loại cây xanh đường phố Việt Yên, cây xanh trong công viên, và cây xanh tại các khu vực công cộng khác. Phân tích phân bố cây xanh Việt Yên theo vị trí địa lý và mục đích sử dụng cũng được thực hiện để đánh giá hiệu quả của hệ thống cây xanh hiện tại.

II. Vấn Đề Sâu Bệnh Hại Cây Xanh Việt Yên Cách Nhận Biết

Một trong những thách thức lớn trong quản lý cây xanh Việt Yên là tình trạng sâu bệnh hại. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của sâu bệnh giúp có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời, bảo vệ sức khỏe cây xanh. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các loại sâu bệnh phổ biến, đánh giá mức độ gây hại, và đề xuất các biện pháp kiểm soát sinh học và hóa học hiệu quả. Bên cạnh đó, việc tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học Việt Yên thông qua việc lựa chọn các loài cây có khả năng kháng bệnh tốt cũng là một giải pháp lâu dài.

2.1. Nhận Diện Các Loại Sâu Bệnh Phổ Biến Trên Cây Tầng Cao

Nghiên cứu tiến hành điều tra và ghi nhận các loại sâu bệnh thường gặp trên cây tầng cao, bao gồm các loại nấm, vi khuẩn, virus và côn trùng gây hại. Các dấu hiệu như lá bị đốm, vàng úa, rụng sớm, thân cây bị mục, có vết nứt, hoặc xuất hiện các loại côn trùng gây hại đều được ghi nhận và phân tích. Việc sử dụng các phương pháp kiểm tra và phân tích mẫu bệnh phẩm giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh và đưa ra các biện pháp điều trị phù hợp.

2.2. Ảnh Hưởng Của Sâu Bệnh Đến Sinh Khối Cây Xanh Việt Yên

Sâu bệnh hại có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh khối cây xanh Việt Yên, làm suy yếu khả năng sinh trưởng, giảm tuổi thọ và thậm chí gây chết cây. Nghiên cứu đánh giá mức độ ảnh hưởng của sâu bệnh đến các chỉ số sinh trưởng như chiều cao, đường kính thân, độ che phủ tán, và sản lượng sinh khối. Việc sử dụng các mô hình thống kê giúp dự đoán tác động của sâu bệnh đến hệ sinh thái cây xanh và đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng Cây Xanh Đô Thị Việt Yên

Để đánh giá chất lượng cây xanh Việt Yên một cách khách quan và khoa học, nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Phương pháp điều tra khảo sát thực địa được sử dụng để thu thập dữ liệu về thành phần loài, số lượng, và các chỉ số sinh trưởng của cây xanh. Phương pháp đo đếm được sử dụng để xác định các thông số như chiều cao, đường kính thân, độ che phủ tán, và khoảng cách giữa các cây. Phương pháp phân tích thống kê được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu, đưa ra các kết luận về hiện trạng cây xanh.

3.1. Đo Đạc Các Chỉ Số Sinh Trưởng Cây Xanh Đường Phố Việt Yên

Việc đo đạc các chỉ số sinh trưởng là một bước quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe cây xanh Việt Yên. Các chỉ số như chiều cao cây, đường kính thân cây, độ che phủ tán cây, và chiều dài cành được đo đạc và ghi nhận một cách cẩn thận. Các số liệu này được sử dụng để đánh giá tốc độ sinh trưởng, khả năng cạnh tranh, và mức độ thích nghi của các loài cây khác nhau. Việc so sánh các chỉ số sinh trưởng giữa các khu vực khác nhau cũng giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây xanh.

3.2. Phân Tích Thành Phần Loài Và Mật Độ Cây Xanh Công Viên Việt Yên

Phân tích thành phần loài và mật độ cây xanh Việt Yên cung cấp thông tin quan trọng về sự đa dạng sinh học và khả năng cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái của hệ thống cây xanh. Nghiên cứu tiến hành xác định các loài cây ưu thế, các loài cây quý hiếm, và các loài cây có giá trị kinh tế. Mật độ cây xanh được tính toán dựa trên số lượng cây trên một đơn vị diện tích, giúp đánh giá mức độ che phủ và khả năng điều hòa khí hậu của cây xanh. Việc phân tích mối quan hệ giữa thành phần loài, mật độ cây xanh, và các yếu tố môi trường giúp đưa ra các khuyến nghị về việc lựa chọn và bố trí cây xanh phù hợp.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Biện Pháp Cải Thiện Cây Xanh Việt Yên

Kết quả nghiên cứu về hiện trạng sinh trưởng và đa dạng loài cây xanh Việt Yên cung cấp cơ sở khoa học cho việc đề xuất các biện pháp cải thiện cây xanh Việt Yên. Các biện pháp này tập trung vào việc tăng cường công tác quản lý, chăm sóc, và bảo vệ cây xanh, đồng thời khuyến khích việc trồng mới các loài cây phù hợp với điều kiện địa phương. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của cây xanh và khuyến khích sự tham gia của người dân vào các hoạt động bảo vệ cây xanh cũng là một yếu tố quan trọng.

4.1. Quy Hoạch Cây Xanh Việt Yên Dựa Trên Kết Quả Nghiên Cứu

Dựa trên kết quả đánh giá hiện trạng, nghiên cứu đề xuất các giải pháp quy hoạch cây xanh Việt Yên nhằm tăng cường tính bền vững và hiệu quả của hệ thống cây xanh. Các giải pháp này bao gồm việc lựa chọn các loài cây phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương, bố trí cây xanh một cách hợp lý để tối ưu hóa khả năng che phủ và điều hòa khí hậu, và xây dựng các hành lang xanh kết nối các khu vực cây xanh khác nhau. Việc quy hoạch cây xanh cũng cần phải tính đến các yếu tố kinh tế, xã hội, và văn hóa để đảm bảo tính khả thi và sự chấp nhận của cộng đồng.

4.2. Bảo Tồn Cây Bản Địa Việt Yên Và Phát Triển Cây Nhập Ngoại Phù Hợp

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn cây bản địa Việt Yên và phát triển các loài cây nhập ngoại phù hợp. Cây bản địa có khả năng thích nghi tốt với điều kiện địa phương, ít bị sâu bệnh hại, và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đa dạng sinh học. Việc trồng các loài cây nhập ngoại cần phải được thực hiện một cách cẩn thận, đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái địa phương. Các loài cây nhập ngoại cần phải được lựa chọn dựa trên các tiêu chí như khả năng thích nghi, giá trị cảnh quan, và khả năng cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái.

V. Kết Luận Tương Lai Cây Xanh Việt Yên Bền Vững

Nghiên cứu về hiện trạng sinh trưởng và đa dạng loài cây xanh Việt Yên đã cung cấp một bức tranh toàn diện về hệ thống cây xanh tại khu vực trung tâm huyện. Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống cây xanh hiện tại còn nhiều hạn chế về thành phần loài, mật độ, và chất lượng. Tuy nhiên, với những nỗ lực trong công tác quản lý, chăm sóc, và bảo vệ cây xanh, cùng với sự tham gia tích cực của cộng đồng, tương lai cây xanh Việt Yên hứa hẹn sẽ ngày càng xanh tươi và bền vững.

5.1. Tiếp Tục Nghiên Cứu Cây Xanh Việt Yên Để Phát Triển Bền Vững

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống cây xanh Việt Yên, cần tiếp tục thực hiện các nghiên cứu cây xanh Việt Yên chuyên sâu hơn về các khía cạnh như: Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến cây xanh, nghiên cứu các phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp, và phát triển các mô hình dự báo sinh trưởng của cây xanh. Các nghiên cứu này sẽ cung cấp những thông tin quan trọng để đưa ra các quyết định quản lý và phát triển cây xanh phù hợp với điều kiện thực tế.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Về Tác Động Môi Trường Cây Xanh Việt Yên

Nâng cao nhận thức cộng đồng về tác động môi trường cây xanh Việt Yên là một yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của các hoạt động bảo vệ và phát triển cây xanh. Cần tăng cường các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về vai trò của cây xanh trong việc cải thiện chất lượng không khí, điều hòa khí hậu, và bảo tồn đa dạng sinh học. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động trồng cây, chăm sóc cây, và bảo vệ cây xanh cũng là một biện pháp hiệu quả để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng đối với cây xanh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Văn Tuấn (chuyên ngành Khoa học cây trồng, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, năm 2022) tập trung vào công tác khảo sát, đánh giá thực trạng hệ thống cây xanh đô thị tại khu vực trung tâm huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Việt Yên là huyện trung du nằm ở phía tây tỉnh Bắc Giang, tiếp giáp thành phố Bắc Ninh và nằm trong vùng ảnh hưởng kinh tế trọng điểm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Huyện đạt chuẩn Nông thôn mới từ năm 2018 và sở hữu ba khu công nghiệp quy mô lớn gồm Đình Trám, Vân Trung, Quang Châu. Quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh chóng đặt ra yêu cầu đồng bộ hóa hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng cảnh quan môi trường. Khu vực trung tâm huyện đặt tại thị trấn Bích Động, nổi bật với quần thể quảng trường trung tâm và hồ điều hòa tiếp giáp các cơ quan hành chính đầu não (Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện, Viện Kiểm sát nhân dân). Do đó, việc xây dựng và quản lý mảng xanh cảnh quan tại đây có tính chất định hình diện mạo đô thị.

Tác giả xác định ba mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Xác định hiện trạng và quy mô các loại hình cây xanh cảnh quan đô thị tại khu vực trung tâm huyện Việt Yên.
2. Điều tra, đánh giá khả năng sinh trưởng của các loài cây xanh thuộc tầng cây cao, tầng bụi và tầng thảm.
3. Đánh giá tính đa dạng loài của hệ thống cây xanh cảnh quan tại địa điểm nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là toàn bộ hệ thống thực vật cảnh quan (gồm cây tầng cao, cây bụi, cây trồng thảm và cây trồng viền) hiện diện trong khuôn viên hồ điều hòa và quảng trường trung tâm huyện Việt Yên. Phạm vi không gian nghiên cứu bao gồm diện tích hồ điều hòa (khoảng hơn 2,6 ha), diện tích khu quảng trường trung tâm (khoảng 2,5 ha) cùng các tuyến đường tiếp giáp: đường Thân Nhân Trung (192,5 m), đường Nguyễn Hồng (143 m), đường Hồ Công Dự (370 m) và hệ thống đường nội bộ bao quanh quảng trường (515 m). Phạm vi thời gian thực hiện đề tài diễn ra từ tháng 8/2021 đến tháng 2/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận về lâm nghiệp đô thị và sinh thái cảnh quan, kết hợp với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Nhà nước Việt Nam về quản lý cây xanh đô thị:

• Khung lý thuyết: Kế thừa quan niệm về "Lâm nghiệp đô thị" (Urban Forestry) do Erik Jorgensen khởi xướng từ thập niên 1960 tại Bắc Mỹ, tiếp cận cây xanh đô thị như một hệ sinh thái tổng thể bao gồm cây công viên, cây đường phố và dải xanh bảo vệ. Đồng thời, tác giả vận dụng phân loại cây xanh cảnh quan theo quan điểm của Hàn Tất Ngạn (1999) và các nguyên lý sinh thái cảnh quan.
• Cơ sở pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật: Nghị định số 64/2010/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý cây xanh đô thị (quy định phân loại cây xanh công cộng, cây sử dụng hạn chế, cây chuyên dụng; tiêu chuẩn cây bóng mát trồng mới có chiều cao tối thiểu 3,0 m, đường kính thân D1.3 tối thiểu 6 cm); Thông tư số 20/2005/TT-BXD của Bộ Xây dựng hướng dẫn quản lý cây xanh đô thị (quy định khoảng cách ly kỹ thuật giữa cây xanh với công trình kiến trúc và hệ thống hạ tầng ngầm/nổi); Tiêu chuẩn Việt Nam về diện tích đất cây xanh sử dụng công cộng theo phân cấp đô thị.

Phương pháp nghiên cứu thực địa kết hợp xử lý thống kê:

• Phương pháp điều tra, đo đếm thực địa: Tiến hành đo đếm một lần duy nhất trên toàn bộ quần thể cây xanh tầng cao tại khu vực nghiên cứu. Các chỉ tiêu hình thái sinh trưởng bao gồm:
  • Chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$): Sử dụng sào tiêu chuẩn đo từ mặt đất đến đỉnh ngọn cây.
  • Đường kính thân tại vị trí 1,3 m ($D_{1.3}$): Sử dụng thước dây chuyên dụng đo chu vi rồi quy đổi ra đường kính.
  • Chiều cao dưới cành ($H_{dc}$): Đo khoảng cách từ mặt đất đến vị trí phân cành cấp 1 đầu tiên.
  • Đường kính tán ($D_{tán}$): Đo hai chiều trực giao Đông - Tây và Nam - Bắc, tính giá trị trung bình.
  • Bề dày tán: Xác định bằng hiệu số giữa chiều cao vút ngọn và chiều cao dưới cành ($H_{vn} - H_{dc}$).
  • Tình trạng sinh học: Đánh giá định tính mức độ mục thân, khuyết tật, rễ nổi, độ nặng tán và tỷ lệ sâu bệnh hại.
• Phương pháp định danh thực vật: Nhận diện thành phần loài, chi, họ dựa trên hệ thống phân loại học thực vật trong các tài liệu tham khảo chuẩn mực: Cẩm nang tra cứu và nhận biết các họ thực vật hạt kín ở Việt Nam của Nguyễn Tiến Bân (2003 - 2005) và Cây cỏ Việt Nam của Phạm Hoàng Hộ (1992). Những mẫu cây chưa xác định được chụp ảnh hình thái để tham vấn ý kiến giảng viên hướng dẫn.
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ hồ sơ quy hoạch cảnh quan của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Việt Yên; phỏng vấn bán cấu trúc cán bộ phụ trách và công nhân trực tiếp chăm sóc cây xanh; xử lý, tổng hợp và tính toán tỷ lệ phần trăm cơ cấu theo cấp kính, thành phần loài trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài gắn liền với áp lực đô thị hóa tại huyện Việt Yên. Hệ thống cây xanh được phân tích dưới góc độ cải thiện vi khí hậu, lọc bụi, giảm nồng độ khí độc và giảm bức xạ nhiệt (dẫn chứng nghiên cứu của Gene và Frederik năm 1996 về khả năng giảm 85% hàm lượng chì của hàng rào cây xanh; nghiên cứu của Đại học Xây dựng Hà Nội năm 2015 chỉ ra bề mặt dưới tán cây giảm từ 6 - 15°C so với bề mặt ngoài nắng). Mục tiêu nghiên cứu hướng đến việc cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng cho công tác quy hoạch cảnh quan tại trung tâm hành chính huyện.

Phần 2: Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

Chương này tổng kết lịch sử phát triển của khoa học sinh thái cảnh quan trên thế giới từ cuối thế kỷ XIX, các mốc thành lập Hiệp hội Quốc tế về Sinh thái học Cảnh quan (IALE, 1982), cùng kinh nghiệm phát triển vành đai xanh tại Anh, Tokyo (Nhật Bản), Paris (Pháp) và dự án phủ xanh sa mạc Sahara. Tại Việt Nam, tác giả hệ thống hóa các giai đoạn nghiên cứu phân vùng địa lý và sinh thái cảnh quan (từ các công trình của Vũ Tự Lập, Nguyễn Đức Chính giai đoạn 1954 - 1980 đến các nghiên cứu ứng dụng GIS, viễn thám sau năm 1980 của Phạm Hoàng Hải, Trương Quang Hải). Phần tổng quan cũng phân tích chỉ tiêu cây xanh đô thị của Việt Nam còn thấp (Hà Nội đạt khoảng 2 $m^2$/người so với Berlin 50 $m^2$/người, Singapore 30,3 $m^2$/người) và đối chiếu các văn bản pháp luật như Nghị định 64/2010/NĐ-CP, Thông tư 20/2005/TT-BXD và Đề án trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021 - 2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Phần 3: Địa điểm, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Giới thiệu điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu: Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nhiệt độ trung bình năm 23 - 24°C, lượng mưa trung bình 1.500 mm, độ ẩm 83%, số giờ nắng 1.500 - 1.700 giờ/năm. Chương này chi tiết hóa bảng chỉ tiêu đo đếm ngoài thực địa, mẫu phiếu điều tra lâm học đô thị và quy trình xác định tên khoa học của các loài cây bóng mát, cây bụi, thảm hoa.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đây là nội dung trọng tâm của khóa luận, phản ánh kết quả đo đếm và phân loại chi tiết:

• Cấu trúc không gian: Phân chia thành 4 loại hình cảnh quan gồm cây xanh đường phố, hàng cây phân khu, khu đài tưởng niệm và vành đai cây xanh quanh hồ.
• Thành phần loài cây tầng cao: Ghi nhận tổng cộng 277 cây cá thể thuộc 13 loài, đại diện cho 11 họ thực vật. Ba loài có số lượng lớn nhất là Sao đen (Hopea odorata - 52 cây), Bàng Đài Loan (Terminalia mantaly - 51 cây) và Móng bò tím (Bauhinia variegata - 51 cây), chiếm trên 55% tổng số cây tầng cao.
• Phân bố theo cấp kính: Cấp kính $D_{1.3}$ từ 10 - 30 cm chiếm tỷ lệ chi phối tuyệt đối với 213 cây (tương đương 76,9%), cấp kính dưới 10 cm có 24 cây, và cấp kính từ 30 - 50 cm có 40 cây.
• Cây tầng bụi, thảm và sâu bệnh: Xác định 12 loài thuộc 11 họ (huệ tây, dâm bụt, trạng nguyên, thanh nhàn...). Đa số cây sinh trưởng dinh dưỡng tốt, tỷ lệ rụng lá theo mùa thấp, mức độ nhiễm sâu bệnh hại chỉ xuất hiện cục bộ ở quy mô nhỏ.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về hiện trạng mật độ, thành phần loài và cơ cấu tuổi cây tại khu vực nghiên cứu. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật chăm sóc, định kỳ tỉa cành tạo tán, bổ sung cọc chống đỡ nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão tại vùng Đông Bắc Bộ.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã khảo sát và kiểm đếm toàn diện hệ thống cây xanh cảnh quan trung tâm huyện Việt Yên, thu được các số liệu định lượng cụ thể:

Loại hình cây xanh	Quy mô	Đơn vị tính	Mô tả đặc điểm không gian
Cây xanh đường phố	669,5	m	Hàng cây vỉa hè các đường Thân Nhân Trung, Nguyễn Hồng, đường nội bộ quảng trường
Hàng cây phân khu	395,0	m	Trồng bao quanh ranh giới quảng trường, ngăn cách với khu dân cư
Khu đài tưởng niệm	2.555,0	$m^2$	Cây thảm, cây bụi trang trí xung quanh đài tưởng niệm trung tâm
Vành đai cây xanh hồ	649,0	m	Hệ thống dải cây bóng mát bao quanh chu vi mép nước hồ điều hòa

Thống kê chi tiết thành phần loài và cấu trúc phân bố đường kính thân ($D_{1.3}$) của 277 cây tầng cao tại hiện trường được tổng hợp như sau:

STT	Tên thường gọi	Tên khoa học	Tên họ thực vật	Tổng số cây	$D_{1.3} < 10$ cm	$D_{1.3} = 10 - 30$ cm	$D_{1.3} = 30 - 50$ cm
1	Bằng lăng	Lagerstroemia speciosa	Tử vi (Lythraceae)	13	0	3	10
2	Hoa sữa	Alstonia scholaris	La bố ma (Apocynaceae)	15	1	3	11
3	Sấu	Dracontomelon duperreanum	Đào lộn hột (Anacardiaceae)	31	1	26	4
4	Muồng hoàng yến	Cassia fistula	Đậu (Fabaceae)	42	3	39	0
5	Bàng Đài Loan	Terminalia mantaly	Trâm bầu (Combretaceae)	51	0	51	0
6	Móng bò tím	Bauhinia variegata	Đậu (Fabaceae)	51	18	33	0
7	Bàng	Terminalia catappa	Trâm bầu (Combretaceae)	1	0	1	0
8	Sao đen	Hopea odorata	Dầu (Dipterocarpaceae)	52	0	52	0
9	Phượng vĩ	Delonix regia	Đậu (Fabaceae)	2	0	2	0
10	Trứng cá	Muntingia calabura	Trứng cá (Muntingiaceae)	1	0	1	0
11	Liễu	Salix babylonica	Liễu (Salicaceae)	3	0	0	3
12	Chà là	Phoenix dactylifera	Cau (Arecaceae)	12	0	0	12
13	Chuông vàng	Tabebuia aurea	Núc nác (Bignoniaceae)	3	1	2	0
Tổng				277	24	213	40

Các kết quả chính và phát hiện lâm học đô thị rút ra từ văn bản:

• Cơ cấu nhóm cây chiếm ưu thế: Nhóm cây mới trồng chiếm đa số, thể hiện rõ qua sự vượt trội của ba loài Sao đen, Bàng Đài Loan và Móng bò tím (tổng cộng 154 cây, chiếm 55,6% toàn bộ tầng cao). Đây là những loài được trồng đồng bộ theo dự án kiến thiết quảng trường và cải tạo bờ kè hồ điều hòa.
• Đặc điểm phát triển sinh dưỡng: Phần lớn cây tầng cao (76,9%) nằm trong dải đường kính $D_{1.3}$ từ 10 đến 30 cm. Cây đang trong giai đoạn phát triển mạnh về cành nhánh và bắt đầu khép tán. Các cây thuộc cấp kính lớn ($D_{1.3} = 30 - 50$ cm) chiếm 14,4% (40 cây), tập trung ở các loài được giữ lại từ trước như Bằng lăng, Hoa sữa, Sấu già trên tuyến Thân Nhân Trung và hàng Chà là trước khách sạn Thiên Ân.
• Hiện trạng bảo vệ thực vật: Mức độ gây hại của sâu bệnh trên hệ thống cây xanh ở mức thấp; chỉ xuất hiện một vài trường hợp cá thể cây chết đã được trồng dặm thay thế kịp thời.

Về mặt đóng góp thực tiễn, đề tài cung cấp bộ số liệu kiểm kê lâm học đô thị có toạ độ và phân loại chi tiết đầu tiên cho khu vực trung tâm hành chính huyện Việt Yên sau khi dự án quảng trường hoàn thành. Tác giả đề xuất các cơ quan quản lý đô thị huyện cần duy trì chế độ chống giữ cây bằng khung cọc kiên cố do cây tầng cao đang giai đoạn phát triển tán nhưng bộ rễ chưa bám sâu, dễ chịu rủi ro lật đổ trong mùa mưa bão vùng Đông Bắc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn do điều kiện nghiên cứu thực tế được tác giả nêu rõ:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sinh trưởng sinh dưỡng và sinh thực chỉ thực hiện qua 1 lần đo đếm kích thước duy nhất trong khoảng thời gian từ tháng 8/2021 đến tháng 2/2022 (khoảng 7 tháng). Do đó, dữ liệu chưa phản ánh được động thái tăng trưởng chu kỳ theo mùa (tăng trưởng đường kính, tăng trưởng chiều cao hàng năm) của từng loài cây.
• Việc đánh giá sâu bệnh hại dựa chủ yếu trên hồ sơ theo dõi, quy trình chăm sóc của đơn vị quản lý cây xanh đô thị và quan sát cảm quan ngoài hiện trường, chưa tiến hành phân lập mẫu bệnh phẩm hay định danh chính xác các loài nấm và côn trùng gây hại bằng kỹ thuật vi sinh học.

Hướng nghiên cứu tiếp theo bao gồm việc kéo dài thời gian theo dõi qua các chu kỳ năm để xây dựng bảng sinh trưởng thực tế cho các loài cây đô thị nhiệt đới tại Bắc Giang; đồng thời mở rộng phạm vi đo đạc các chỉ số vi khí hậu thực địa (nhiệt độ bề mặt, độ ẩm, nồng độ bụi) dưới các tán cây khác nhau để định lượng chính xác giá trị sinh thái của công trình cảnh quan.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Nông học, Khoa học cây trồng, Quản lý cảnh quan, Lâm nghiệp đô thị: Cung cấp mẫu biểu điều tra thực địa, phương pháp chuẩn hóa đo đếm các chỉ tiêu trắc lượng cây xanh đô thị ($H_{vn}, H_{dc}, D_{1.3}, D_{tán}$) và quy trình định danh thực vật.
• Cán bộ kỹ thuật thuộc Phòng Kinh tế & Hạ tầng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Việt Yên (nay là thị xã Việt Yên): Sử dụng bảng kiểm kê danh mục 277 cây tầng cao và 12 loài cây bụi thảm làm hồ sơ cơ sở để xây dựng kế hoạch cắt tỉa, gia cố cọc chống trước mùa bão, và lập kế hoạch trồng dặm thay thế các cá thể sinh trưởng kém.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận ghi nhận tổng số bao nhiêu cây xanh tầng cao và những loài nào chiếm số lượng lớn nhất tại khu vực nghiên cứu?
Toàn bộ khu vực hồ điều hòa và quảng trường trung tâm huyện Việt Yên có 277 cây xanh tầng cao thuộc 13 loài và 11 họ thực vật. Ba loài có số lượng lớn nhất là Sao đen (52 cây), Bàng Đài Loan (51 cây) và Móng bò tím (51 cây). Ba loài này chiếm tổng cộng 154 cây, tương đương hơn 55% toàn bộ hệ thống cây tầng cao.

2. Cấu trúc đường kính thân ($D_{1.3}$) của cây tầng cao tại trung tâm huyện Việt Yên có đặc điểm gì?
Hệ thống cây tầng cao có 213 cây thuộc cấp đường kính $D_{1.3}$ từ 10 đến 30 cm, chiếm tỷ lệ áp đảo 76,9% trên 11 loài. Cấp kính nhỏ dưới 10 cm có 24 cây (8,7%), trong khi cấp kính từ 30 đến 50 cm chỉ có 40 cây (14,4%, chủ yếu là Hoa sữa, Bằng lăng, Chà là và Sấu). Điều này phản ánh phần lớn cây bóng mát tại đây là cây mới trồng đồng bộ theo công trình quảng trường mới hoàn thiện.

3. Quy mô các loại hình cây xanh cảnh quan tại địa điểm nghiên cứu được phân chia như thế nào?
Khóa luận chia thành 4 loại hình cảnh quan chính: Cây xanh đường phố có chiều dài 669,5 m; Hàng cây phân khu quảng trường có chiều dài 395 m; Khu đài tưởng niệm trồng cây thảm và cây bụi có diện tích 2.555 $m^2$; Vành đai cây xanh quanh hồ điều hòa có chiều dài 649 m.

4. Tác giả căn cứ vào các văn bản pháp lý nào để đối chiếu tiêu chuẩn kỹ thuật cây xanh đô thị?
Tác giả sử dụng Nghị định số 64/2010/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý cây xanh đô thị (về phân loại cây, tiêu chuẩn cây xuất vườn cao tối thiểu 3 m, $D_{1.3} \ge 6$ cm) và Thông tư số 20/2005/TT-BXD của Bộ Xây dựng (về khoảng cách ly kỹ thuật an toàn giữa cây trồng với tường nhà, vỉa hè, mạng điện và đường ống ngầm).

5. Hiện trạng sinh trưởng và sâu bệnh hại của hệ thống cây xanh được ghi nhận ra sao?
Đa số cây xanh sinh trưởng dinh dưỡng tốt, tỷ lệ rụng lá theo mùa thấp giúp duy trì mảng xanh quanh năm. Cây tầng cao chủ yếu đang trong giai đoạn phát triển cành lá và định hình tán. Tình hình sâu bệnh hại chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ và được kiểm soát qua quy trình chăm sóc định kỳ của đơn vị quản lý cây xanh tại địa phương.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Văn Tuấn đã thực hiện kiểm kê, đo đếm trắc lượng và phân loại chi tiết hiện trạng hệ thống thực vật cảnh quan tại trung tâm huyện Việt Yên, Bắc Giang với 277 cây tầng cao thuộc 13 loài và 12 loài cây bụi, thảm hoa. Kết quả nghiên cứu chỉ ra tính đồng bộ về độ tuổi của hệ sinh thái cây xanh mới thiết lập, với gần 77% cá thể thuộc cấp kính 10 - 30 cm đang trong giai đoạn tích cực tạo tán. Đây là công trình điều tra thực địa mang tính ứng dụng cao, cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng phục vụ công tác quy hoạch, chăm sóc và quản lý cảnh quan xanh bền vững cho đô thị địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho việc thành lập các diễn đàn trao đổi của các nhà khoa học về cảnh quan. - Năm 1981: Các bài viết về sinh thái cảnh quan Bắc M của Forman và Gordon lần đầu xuất hiện trên tạp chí Bioscience. - Năm 1982: Hiệp hội quốc tế về sinh thái học cảnh quan (IALE) đƣợc thành lập tại hội thảo quốc tế lần thứ 6 về nghiên cứu sinh thái ở Piestany, Tiệp Khắc cũ. - Năm 1983: Cuộc hội thảo về sinh thái cảnh quan mang tên Allerton Park đƣợc tổ chức bởi diễn ra tại Illinois, M với 25 ngƣời tham gia.

- Năm 1984: Ẩn phẩm đầu tiên về sinh thái cảnh quan học đƣợc xuất bản Landscape Ecology: Theory and Application của hai tác giả Naveh và Lieberman. - Cũng trong năm 1984: Phiên họp đầu tiên về sinh thái học cảnh quan đƣợc diễn ra tại Hội nghị thƣờng niên của Hiệp hội sinh thái học Hoa Kỳ. - Năm 1986: Hội nghị sinh thái học cảnh quan Bắc M đƣợc diễn ra rại trƣờng đại học Georgia với 100 thành viên tham gia, do hai nhà khoa học Monica Turner và Frank Golley chủ trì. - 1986: Cuốn Landscape Ecology (Forman và Godron) đƣợc xuất bản, đây là một trong những công trình nền tảng của lý thuyết nghiên cứu Sinh thái cảnh quan học đầu tiên trên thế giới.

Hầu hết các nghiên cứu sau đó đều vận dụng mô hình này để phát triển. - 1986: Hiệp hội quốc tế về sinh thái học cảnh quan Hoa Kỳ đƣợc thành lập. - 1987: Tạp chí Landscape Ecology đƣợc xuất bản, do Frank Golley làm tổng biên tập. 12 Từ những năm 1990 trở lại đây: Nghiên cứu lý thuyết và ứng dụng của sinh thái cảnh quan tiếp tục phát triển mạnh mẽ theo xu hƣớng ứng dụng cảnh quan và BVMT dựa trên công nghệ nghiên cứu tiên tiến và hiện đại nhƣ Viễn thám, GIS, các mô hình không gian để thành lập bản đồ cảnh quan, bản đồ đánh giá cảnh quan.

Cảnh quan trên thế giới đƣợc hình thành, phát triển ở Nga và Đông Âu vào cuối thế kỷ XIX gắn liền với việc nghiên cứu phân vùng địa lý tự nhiên. Sau đó nghiên cứu cảnh quan đƣợc xuất hiện ở các nƣớc nhƣ Đức, Ba Lan, và phát tiển mạnh mẽ sau chiến tranh thế giới thứ hai cùng với nhiều khái niệm mới trong nghiên cứu cảnh quan ra đời. Bên cạnh đó xu hƣớng nghiên cứu các quần xã sinh thái phổ biến ở các nƣớc Tây Âu, xu hƣớng sinh thái hóa đã xâm nhập vào cảnh quan và xuất hiện 2 trƣờng phái nghiên cứu về Sinh thái cảnh quan ở Tây Âu và Bắc M (Hàn Tất Ngạn, 2000). Hiện nay tốc độ phát triển kinh tế trên thế giới nhanh nhƣ vũ bão, dân cƣ tập trung chủ yếu ở các thành phố dẫn đến tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh vậy để đảm bảo vấn đề môi trƣờng sống của con ngƣời có bắt kịp với tốc độ phát triển kinh tế hay không thì vấn đề sử dụng tài nguyên cây xanh trong kiến tr c đang đƣợc hầu hết các nƣớc trên thế giới quan tâm hƣớng đến nhằm nâng cao chất lƣợng cuộc sống của con ngƣời, đảm bảo sự hòa hòa giữa con ngƣời và thiên nhiên.

Tình hình nghiên cứu và u hướng cảnh quan của một số nước tiêu biểu trên thế giới. Nhật Bản: Đầu thế kỉ 20 dƣới sự bùng nổ dân số dẫn đến sự phát triển tràn lan của đô thị Nhật Bản đã nghiên cứu và áp dụng chính sách “vành đai xanh” nhằm ngăn chặn sự phát triển tràn lan này tuy nhiên không thực sự thành công với chính sách này. Hiện nay với tình hình sụt giảm dân số và sự già hóa dân số Nhật Bản sẽ xây dựng đô thị nhỏ gọn, thân thiện môi trƣờng, giảm lƣợng CO2, nâng cao sự tiện lợi của giao thông công cộng và phát triển đô thị trung 13 tâm, đồng thời tiến hành chiến lƣợc thông minh thu gọn các vùng ngoại ô, Phát triển các công nghệ môi trƣờng mới và tạo lập l nh vực kinh doanh về môi trƣờng, chuyển dịch sang giảm thiểu carbon. Nhật Bản hƣớng tới đô thị hài hòa thân thiện với môi trƣờng đƣợc thể hiện rõ ở Tokyo.

Để thực hiện quy hoạch và đạt đƣợc mục tiêu đề ra, chính quyền Tokyo đã thiết lập Trung tâm “Xây dựng thành phố giảm thiểu carbon” và “Xây dựng đô thị xanh” để lập và tiến hành các dự án chiến lƣợc chính. Một dự án trọng tâm là phục hồi cảnh quan Tokyo dựa trên yếu tố mặt nƣớc và các hành lang xanh. Dự án này góp phần tạo dựng việc kết nối các không gian xanh hiện hữu cũng nhƣ phát triển thêm các không gian xanh mới (Kinh tế & đô thị 2017). Hình : Công viên Yoyogi giữa lòng thành phố Tokyo Nhật Bản (Nguồn: Google p/ ìn ản ) Ở Ch u Âu Tại Anh quốc: Vành đai xanh xuất hiên ở 14 thành phố lớn nƣớc Anh và nhận đƣợc sự ủng hộ chính trị rộng rãi.

“Vành đai xanh” là công cụ gi p nhà nƣớc Anh lập kế hoạch sử dụng đất duy trì cảnh quan nông thôn xung quanh thành phố, ngăn chặn xây dựng các khu đô thị đến các vùng nhạy cảm về môi trƣờng. Vành đai xanh nƣớc Anh (chiếm 13% diện tích cả nƣớc) đã đƣợc duy trì 14 trong khoảng 80 năm, là một trong các mục tiêu quan trọng của Chiến lƣợc phát triển không gian lãnh thổ quốc gia (Hƣng và nnk.2: Các khu vực đƣợc chỉ định của vành đai anh ở Anh; các Vành đai anh đô thị viền màu đỏ (Nguồn: Wikipedia) Tại Pháp: Ở xung quanh Thủ đô Paris, “vành đai xanh” là một trong những chính sách quan trọng trong quy hoạch tổng thể phát triển vùng đô thị. Để kiểm soát phát triển mở rộng đô thị tự phát, ngƣời Pháp thấy cần thiết phải bảo tồn những khu đất rừng và khu đất trống rộng lớn, coi ch ng là tiềm năng của phát triển bền vững. Công cụ bảo tồn đa dạng hệ sinh thái tự nhiên đã đƣợc áp dụng trên khu rừng.

Còn ở các khu đất trống, các chính trị gia địa phƣơng tìm ra biện pháp cho nông dân tham gia các dự án “nông nghiệp – đô thị” có sự hỗ trợ của Nhà nƣớc. 15 Gần đây nhất vào tháng 10/2016, thành phố Paris (Pháp) vừa thông qua một luật mới cho phép ngƣời dân trồng một khu vƣờn đô thị trong phạm vi giới hạn của thành phố. Điều đó đồng ngh a với việc ngƣời dân có thể trồng cây trên tƣờng, trong hộp, trên mái nhà hoặc trên hàng rào. Họ cũng có thể trồng hoa, rau và trái cây.

Mục tiêu của Paris là tạo ra 100 ha các bức tƣờng và mái nhà xanh vào năm 2020 (Chu Nga-công trình xanh Việt Nam). Ở ch u phi: Một cuộc khảo sát vệ tinh năm 2020 đã phát hiện có 1,8 tỷ cây xanh trên khu vực 1,3 triệu km vuông tại sa mạc Sahara, Sahel và vùng nửa ẩm (chỉ bao gồm cây có kích thƣớc tán lá trung bình lớn hơn 12 m2) Hình 3: C y anh đang đ m chồi nảy lộc tại sa mạc Shahara (Nguồn: NASA, 2020) 2.3 Tình hình nghiên cứu cây xanh ở Việt Nam Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu cảnh quan chủ yếu dựa trên nền tảng, lý luận khoa học Cảnh quan của trƣờng phái Xô Viết. Dựa vào sản phẩm 16 phân hoá lãnh thổ thành các đơn vị cảnh quan theo tính cá thể hay kiểu loại có thể chia ra giai đoạn phát triển cảnh quan học ở Việt Nam thành 2 giai đoạn. Gi i đoạn từ 1954-1980 Đặc điểm của giai đoạn này là phát hiện sự phân hoá lãnh thổ theo hệ thống phân vị theo hƣớng phân vùng địa lý tự nhiên: Đầu tiên phải kể đến là công trình phân chia Địa lý tự nhiên Việt Nam của T.Sêglova (1957) đã sử dụng hệ thống phân vị đơn giản có 2 cấp vùng và á vùng.Fridland đã tiến hành phân vùng địa lý tự nhiên với hệ thống phân chia gồm 5 cấp, theo dấu hiệu của quy luật phi địa đới.

Các công trình của các tác giả trong nƣớc giai đoạn này trƣớc hết phải kể đến “Địa lý tự nhiên Việt Nam” của Nguyễn Đức Chính, Vũ Tự Lập năm 1963. Các tác giả đã đƣa ra hệ thống phân vị Địa lý tự nhiên Việt Nam gồm 6 cấp dựa trên cả 2 quy luật phân hoá địa đới và phi địa đới nhƣng chƣa có chỉ tiêu cho từng cấp phân vị vì thế nên không thể áp dụng rộng rãi. Năm 1970, Uỷ ban khoa học-kinh tế Nhà nƣớc đã nghiên cứu và tiến hành Phân vùng địa lý tự nhiên lãnh thổ Việt Nam với hệ thống gồm 7 cấp phân vị, ngắn gọn và tƣơng đối hoàn chỉnh, có chỉ tiêu cho từng cấp phân vị. Đây là công trình có ý ngh a lớn trong công tác điều tra và sử dụng lãnh thổ.

Cũng trong giai đoạn này đáng ch ý là công trình “Cảnh quan địa lý miền Bắc Việt Nam” năm 1976 của Vũ Tự Lập đã tìm ra những đặc điểm, quy luật phân hoá của địa lý tự nhiên Việt Nam; công trình có giá trị về mặt lý luận, trong đó tác giả cũng đƣa ra một hệ thống phân vị mà mỗi cấp có một chỉ tiêu riêng xác định, đƣa ra khái niệm Cảnh địa lý và vận dụng quan điểm tổng hợp trong nghiên cứu cảnh quan lãnh thổ Việt Nam, phản ánh đƣợc sự thống nhất biện chứng trong các quy luật phân hoá địa đới và phi địa đới trong tự nhiên lãnh thổ Việt Nam (Vũ Tự Lập, 1976). Cho đến tận những năm 1970, các nghiên cứu cảnh quan mới đƣợc mở rộng theo hƣớng sinh thái hóa cảnh quan học, nghiên cứu địa sinh thái (nền tảng 17 của hƣớng nghiên cứu sinh thái học các cảnh quan tự nhiên), hay nghiên cứu các cảnh quan tự nhiên bị biến đổi bởi hoạt động kinh tế của con ngƣời theo các mức độ khác nhau - còn gọi là cảnh quan nhân sinh (nền tảng của hƣớng nghiên cứu sinh thái học các cảnh quan văn hóa) (Vũ Tự Lập,1976). Theo các định hƣớng của cảnh quan học Xô Viết, các định ngh a về sinh thái cảnh quan tập trung làm rõ luận điểm sinh thái cảnh quan là một chuyên ngành mới của cảnh quan học. Nhà địa lý học Xô Viết Deconov (1990) định ngh a: “sinh thái cảnh quan là một hƣớng mới trong nghiên cứu cảnh quan học, xem xét môi trƣờng hình thành của cảnh quan hiện đại, trong đó bao gồm cả cảnh quan nhân sinh và cảnh quan tự nhiên.

Ở đây con ngƣời 21 đƣợc bao hàm nhƣ một bộ phận hợp thành của cảnh quan dƣới dạng các sản phẩm của hoạt động kinh tế và là yếu tố ngoại cảnh hình thành cảnh quan”.