Đặt vấn đề Từ thời xa xưa, cuộc sống của con người đều có một sự gắn kết chặt chẽ với thiên nhiên. Vì thực tế, thiên nhiên như: đất, nước, cỏ cây hoa lá, núi non. luôn mang đến nhiều lợi ích cho con người. Trong đó, mang lại nhiều lợi ích nhất và có vai trò quan trọng nhất phải nói đến cây xanh.
Cây xanh có vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội như: điều hòa môi trường không khí, hấp thụ các chất độc hại, khói bụi, giảm tiếng 6n,. góp phan bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe, cung cấp khí O cho con người. Bên cạnh đó, cây xanh với những đặc trưng, góp phan làm tăng vẻ đẹp cảnh quan đô thị, làm phong phú cuộc sống cũng như tao tinh thần cho cư dân đô thị. Về mặt thâm mỹ, cây xanh làm giảm bớt những nét khô ráp của kiến trúc, nhiều hình dáng đa dạng cùng với các màu sắc phong phú của hoa lá tạo nên sự hài hòa và sinh động trong cảnh quan.
Cây xanh đối với môi trường sống được ví như là “lá phổi hô hap” tạo ra môi trường sống tự nhiên, trong lành cho mỗi con người. Đối với các đô thị lớn thì cây xanh ngày càng có ý nghĩa hơn. Phát triển cây xanh đô thị là một trong những giải pháp hướng tới một đô thị bền vững. Đồng thời, cây xanh đô thị không chỉ tạo ra môi trường sống thuận lợi mà còn giải quyết được nhiều van đề đặt ra ở đô thị như vấn đề ngập úng, tạo bóng mát, xây dựng cảnh quan đô thị văn minh.
Từ đó, có thé nhận định rằng cây xanh đô thi là một phần không thê thiếu của các đô thị. Ngoài những công dụng bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng bóng mát thì cây xanh đô thị còn góp phân vào khắc phục và ngăn chặn suy thoái môi trường do con người và thiên nhiên gây ra. Các tiêu chí về cây xanh đô thị như: diện tích cây xanh/người, đất cây xanh công cộng/người. là một trong những tiêu chí quan trọng.
Từ một nước được biết đến có nền nông nghiệp lớn mạnh với mức sống trung bình chuyên sang quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa thì hiện nay, quá trình đô thị hóa ở Việt Nam diễn ra ngày càng mạnh mẽ. Đô thị hóa một mặt là góp phần đây mạnh phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sóng nhân dân. Tuy nhiên, mặt khác đô thị hóa phát triển nhanh chống đã kéo theo nhiều hệ lụy như: ô nhiễm môi trường, khói bụi, tiếng én, phat sinh nhiéu dich bệnh, hiệu ứng nhà kính, mat mỹ quan đô thị. Bên cạnh đó, với sự phat triển quá nhanh của đô thị hóa cũng như nhu cầu môi trường sống của con người tăng đã khiến diện tích đất của cây xanh ở các đô thị bị thu hẹp.
Việc trồng cây xanh, chăm sóc và bảo vệ cây xanh trong môi trường khu đô thị vẫn chưa được quan tâm mạnh mẽ. Có nhiều chuyên gia đã cảnh báo về sự thiếu hụt diện tích cây xanh ở một số đô thị lớn tại Việt Nam đã và đang gây ra hậu quả ngày càng xấu đối với sức khỏe con người và môi trường sống. Nhìn chung, diện tích cây xanh trên đầu người tại các đô thị ở Việt Nam vẫn còn thấp và rất cần những biện pháp khắc phục cũng như cải thiện, phát triển cây xanh đô thị, bảo vệ môi trường sống. Trong những năm gần đây, Việt Nam đã dần chú trọng và phát triển mạnh mảng xanh toàn hệ thống đường phó, khu dân cư đô thị cũng như công viên và khu công nghiệp.
Vấn đề đặt ra là phải hình thành, xây dựng hệ thống cây xanh ngày càng mạng mẽ vừa tăng thâm mỹ cảnh quan vừa giải quyết được những vấn đề về ô nhiễm, cải thiện môi trường. Từ đó, hình thành nên một đất nước xanh. sạch, đẹp và đảm bảo an toản. Được sự đồng ý của Ban Quản lý cây xanh đô thị tại khu công nghiệp và giảng viên hướng dẫn đề tài khóa luận, tôi tiến hành nghiên cứu khoá luận “Điều tra, đánh giá tình hình sinh trưởng và ứng dụng GIS để quản lý cây xanh đô thị trên một số tuyến đường tại phường Dĩ An, Thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương”.
Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý, chăm sóc, bảo dưỡng cây xanh hiện nay. Cung cấp đầy đủ thông tin về từng cây xanh trên từng tuyến đường lớn ở trung tâm hành chính phường Dĩ An. Rút ngắn thời gian tìm kiếm và xử lý thông tin giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định chính xác, nhanh chóng về việc quản lý, chăm sóc, bảo dưỡng cây xanh đường phố trên địa bàn phường Dĩ An, Thành phé Dĩ An.2 Mục tiêu nghiên cứu Điều tra, đánh giá hiện trạng cây xanh đô thị ở phường Di An, Thành phó Di An. Xây dựng cơ sở đữ liệu quản lý, chăm sóc, bảo dưỡng cây xanh bằng ứng dụng GIS trên một số tuyến đường nhằm phục vụ công tác quản lý cây xanh tại phường Dĩ An, Thành phó Dĩ An, tinh Bình Dương.3 Đối tượng nghiên cứu Tập trung nghiên cứu các thực vật thân gỗ lớn, cây bóng mát trên một số tuyến đường chính tại phường Dĩ An thuộc Thành phố Di An, tinh Bình Dương.4 Giới hạn đề tài Vi lý do thời gian và các điều kiện không cho phép dé thực hiện được hết tat cả các cây xanh tại khu vực nghiên cứu, tác giả tập trung điều tra cây thân gỗ trên một số tuyến đường (đường số 10, đường Thống Nhat, đường số 18, đường Nguyễn Trãi, đường Ly Thường Kiét) tại phường Dĩ An, Thanh phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương.
Chương 2 TỎNG QUAN VÀ NGHIÊN CỨU 2.1 Phạm vi nghiên cứu Phạm vi các tuyến đường chính tại phường Dĩ An, Thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương (đường số 10, đường Thống Nhất, đường số 18, đường Nguyễn Trãi, đường Lý Thường Kiệt). Phạm vi thời gian: Thực hiện nghiên cứu bắt đầu từ tháng 3/2023 đến tháng 7/2023. © “tý Thường Kiệt Chợ D/An =4 wa ‘KHUL.PHO hHONGENHAT1 TF J2 tue h #shong Nhà Bang National ParksS “chợ DiAn2 a8 = Hình 2.1: Toàn cảnh phường Dĩ An, Thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương.2: Các tuyến đường được chọn điều tra tai phường Di An ( Đường số 10, đường số 18, Thống Nhất, Nguyễn Trãi, Lý Thường Kiét) 2.2 Tống quan tài liệu 2.1 Tổng quan phát triển khoa học về cây xanh đô thị Từ những thời kỳ sơ khai của nền văn minh nhân loại, cây xanh đã giữ một vai trò quan trọng về mặt trang trí cảnh quan. Người Ai Cập, Brazil, Hy Lạp, Trung Hoa và La Mã xưa rất trân trọng cây xanh.
Họ sử dụng cây xanh trong việc trang trí ngoại thất cho các tượng đài, xây dựng các vườn tín ngưỡng trong đền thờ. Khi thương mại và giao thông phát triển, cây trồng được chuyên đi từ nước này sang nước khác và các vườn thực vật lớn nhỏ bắt đầu ra đời ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Những tác phẩm nghệ thuật về cây xanh cũng được hình thành và phát triển. Các tác phẩm nghệ thuật bonsai, những thuật ngữ “Vườn Thượng Uyên”.
đã có từ lâu đời và bắt đầu từ các quốc gia phương Đông, phương Tây. Ngay từ năm 1618, trong cuốn sách “A New Orchard and Garden” của tác gia William Lawson đã trình bày khá chỉ tiết về cách chăm sóc cây. Sự phát triển trong quá khứ của cây xanh đô thị tập trung vào việc trồng cây, bảo quản và kiến trúc cảnh quan. Nhiều nhà nghiên cứu phân biệt giữa ngành trồng cây và lâm nghiệp đô thị nhưng trong hiến chương lâm nghiệp phối hợp năm 1978 xem lâm nghiệp đô thị và ngành trồng cây là thể thống nhất, đã định nghĩa lâm nghiệp đô thị như sau: Lâm nghiệp đô thị nghĩa là trồng, tạo lập, bảo vệ và quản trị cây xanh và các thực vật kết hợp dưới dạng cá thể, nhóm nhỏ hay dưới hoàn cảnh rừng trong các thành phó, ngoại ô của thành phố và các vùng nội thành.
Theo định nghĩa nay thì phạm vi và chức năng hoạt động của lâm nghiệp đô thị khá rộng liên quan đến nhiều lĩnh vực: lâm nghiệp, nông nghiệp, bảo vệ môi trường, kiến trúc, dịch vụ và thương mại. Như vậy, vai trò của cây xanh đã có sự thay đôi cơ bản về chức năng trong hệ sinh thái đô thị: trước đây chủ yếu là trang trí kiến trúc cảnh quan thì nay là điều hòa khí hậu và bảo vệ môi trường. Cây xanh đô thị đã trở thành một chuyên ngành khoa học thực sự - chuyên ngành lâm nghiệp đô thị. Với quan điểm này đòi hỏi phải xây dựng một loạt các giải pháp khoa học công nghệ từ việc quy hoạch đến việc chọn loại cây trồng, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn cây trồng, các kỹ thuật trồng trọt, chăm sóc và quản lý.
Phần lớn các nghiên cứu về quy hoạch xây dựng đô thị đều xem cây xanh, mảng xanh như một phần hữu cơ trong cấu thành kiến trúc đô thị, một bộ phận không thê tách rời trong cảnh quan thiên nhiên.2 Hiện trạng công tác quản lý cây xanh 2.1 Trên thế giới Hiện nay thế giới đang đứng trước 5 cuộc khủng hoảng lớn đó là: Dân số, lương thực, năng lượng, tài nguyên và sinh thái. Năm cuộc khủng hoảng này đều liên quan chặt chẽ với môi trường và làm cho chất lượng cuộc sống của con người có nguy cơ bi suy giảm. Quá trình phát triển đô thị quá nhanh sẽ làm mắt cân bằng hệ sinh thái và tac động tiêu cực tới sự phát triển bền vững của đô thị. Trên thế giới đã đưa ra nhiều quan niệm khác nhau về tạo lập môi trường sinh thái, tuy nhiên ở bat cứ quan điểm nào thì cây xanh đô thị cũng là một thành phần rất quan trọng để tạo nên một môi trường sống tốt và sự tham gia của cộng dong là yếu tố then chốt, là phương thức hiệu qua dé quan ly và phát triển cây xanh đô thị.
Việc quản lý cây xanh đô thị ở các nước phát triển giữ vai trò rất quan trọng, nghiêm ngặt và được đánh giá cao. Cụ thể Vancouver, có 2 loại giấy phép được yêu cầu đối với các cây xanh trong thành phố, một loại dành cho cây xanh đường phố, loại còn lại là cây xanh do người dân trồng. Nếu không được cấp phép mà cứ tự ý đốn hạ hay di dời sẽ bị phạt tiền. Đối với cây xanh do tư nhân trồng, cũng được cấp phép nếu người dân muốn thực hiện cắt tỉa trên diện rộng hoặc đốn hạ cây.