Đặt vấn đề Nước thải sinh hoạt là một vấn đề quan trọng của những thành phố lớn và đông dân cư, nhất là đối với các quốc gia đã phát triển. Riêng đối với các quốc gia đang trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước như Việt Nam, với trình độ khoa học công nghệ chưa cao, hệ thống cống rãnh thoát nước còn trong tình trạng thô sơ, không hợp lý, không theo kịp đà phát triển dân số của các tỉnh và thành phố lớn như: Quảng Ninh, Hà Nội, Đà Nẵng,… thì việc xử lý nước thải sinh hoạt đang tạo nên một sức ép lớn đối với môi trường. Lượng nước thải này được xả trực tiếp vào nguồn sông, hồ, suối và ven biển. Mức độ ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm ở Việt Nam đang ngày càng trầm trọng, nếu tình trạng này không được chấm dứt thì nguồn nước mặt không còn sử dụng được nữa trong thời gian không xa.
Trong những thập niên gần đây ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm nước nói riêng đang trở thành mối lo chung của toàn nhân loại. Vấn đề ô nhiễm môi trường và bảo vệ sự trong sạch cho các thủy vực hiện nay đang là những vấn đề cấp bách trong quá trình phát triển xã hội khi nền kinh tế và khoa học kỹ thuật đang tiến lên những bước dài. Để phát triển bền vững chúng ta cần có những biện pháp kỹ thuật hạn chế, loại bỏ các chất ô nhiễm do hoạt động sống và sản xuất thải ra môi trường. Một trong những biện pháp tích cực trong công tác bảo vệ môi trường và chống ô nhiễm nguồn nước là tổ chức thoát nước và xử lý nước thải trước khi xả vào nguồn tiếp nhận.
Bên cạnh sự phát triển và ứng dụng các khoa học – kỹ thuật hiện đại đã phát sinh những vấn đề cần giải quyết đó là làm cho môi trường không bị ô nhiễm do các quá trình sản xuất cũng như hoạt động sinh hoạt trong công ty, xí nghiệp như: bụi, khói, chất thải, nước thải. Vì vậy việc đánh giá hiện trạng nước thải và xây dựng một hệ thống xử lý nước thải nhằm bảo vệ môi trường và đảm bảo chỉ tiêu chất lượng xả là rất cần thiết. n 2 Để đáp ứng các yêu cầu trên, chủ đầu tư là công ty Cổ phần than Hà Lầm – Vinacomin đã có kế hoạch đánh giá chất lượng nước thải sinh hoạt và đề xuất xây dựng một hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt cho khu nhà tập thể công nhân của công ty với mục đích thu gom và xử lý đảm bảo chất lượng an toàn trước khi xả thải ra môi trường. Đối với trạm xử lý nước thải này, do hạn chế về mặt diện tích, đòi hỏi có mỹ quan và xử lý nước thải từ sinh hoạt hàng ngày của công nhân ở khu nhà tập thể để đảm bảo tiêu chuẩn xả thải ra môi trường theo QCVN 14:2008 (cột B) – Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về nước thải sinh hoạt.
Đồng thời trạm xử lý nước thải loại này phải đảm bảo tính thẩm mỹ, không phát sinh mùi, tiếng ồn, đòi hỏi tính kỹ thuật và độ bền cao. Với nhu cầu cấp thiết của thực tế và những yêu cầu đã nêu trên từ phía công ty, áp dụng những kiến thức đã được học từ phía nhà trường cùng với sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa Môi trường – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và được sự hướng dẫn của cô giáo Th.s Nguyễn Thị Huệ, em xin tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiện trạng nước thải sinh hoạt và đề xuất công nghệ xử lý cho khu nhà tập thể công nhân của công ty Cổ phần than Hà Lầm – Vinacomin”. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá được hiện trạng nước thải sinh hoạt cho khu nhà tập thể công nhân của công ty Cổ phần than Hà Lầm – Vinacomin thuộc phường Hà Lầm thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh. - Đề xuất công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt giảm thiểu ô nhiễm môi trường và đạt tiêu chuẩn xả thải QCVN 14:2008 (cột B) - Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về nước thải sinh hoạt.
Yêu cầu của đề tài - Lấy mẫu, phân tích một số chỉ tiêu của mẫu theo đúng quy định. - So sánh, đánh giá kết quả phân tích theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn Việt Nam hiện hành. n 3 - Thông tin, số liệu thu thập được phải đảm bảo tính chính xác, trung thực, khách quan. - Giải pháp, công nghệ đưa ra phải thực tế khả thi, phù hợp với điều kiện của công ty.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập - Tạo cơ hội tốt cho việc áp dụng và thực hành những kiến thức đã học vào thực tế. - Nâng cao hiểu biết thêm về kiến thức thực tế. - Trau dồi, tích lũy kinh nghiệm cho công việc sau này.
- Bổ sung tư liệu cho học tập. - Biết cách hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đánh giá tổng thể hiện trạng nước thải sinh hoạt của khu nhà tập thể công nhân than Hà Lầm – Vinacomin. - Phản ánh thực trạng về môi trường nước thải sinh hoạt và nhu cầu sử dụng nước sạch của người công nhân.
- Cảnh báo các vấn đề cấp bách và nguy cơ tiềm tàng về ô nhiễm suy thoái môi trường nước. - Nâng cao nhận thức, tuyên truyền và giáo dục về bảo vệ môi trường cho công nhân trong công ty. - Nâng cao chất lượng nước thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. - Tạo tư liệu làm cơ sở cho công tác quy hoạch, xây dựng chính sách bảo vệ môi trường nước, từ đó đề xuất công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả xử lý nước thải sinh hoạt góp phần bảo vệ môi trường.
n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở pháp lý Một số văn bản pháp lý có liên quan đến môi trường: - Luật bảo vệ môi trường số 55/2014 được Quốc hội nước CHXHCNVN khóa XIII, kì họp thứ 7 thông qua ngày 23/06/2014 và có hiệu lực thi hành ngày 01/01/2015. - Luật tài nguyên nước số 17/2012 được Quốc hội nước CHXHCNVN khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21/06/2012 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2013. Các nghị quyết, nghị định, thông tư, quyết định, chỉ thị, văn bản của Chính phủ, cơ quan Trung ương, địa phương liên quan đến công tác bảo vệ môi trường: - Nghị quyết 41 – NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ chính trị về bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước.
- Nghị định số 117/2009/NĐ-CP ngày 31/12/2009 của Chính phủ về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. - Nghị định 29/2011/NĐ-CP ngày 28/04/2011 của Chính phủ quy định đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường. - Nghị định số 25/2013/NĐ-CP ngày 29/03/2013 của Chính phủ quy định về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải. - Nghị định số 179/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
- Nghị định số 201/2013/NĐ-CP ngày 27/11/2013 của Chính Phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật tài nguyên nước. - Nghị định số 35/2014/NĐ-CP ngày 29/04/2014 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18/04/2011 của Chính phủ quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường. n 5 - Nghị định số 80/2014/NĐ-CP ngày 06/08/2014 của Chính phủ về thoát nước và xử lý nước thải. - Nghị định số 127/2014/NĐ-CP ngày 31/12/2014 của Chính phủ quy định điều kiện của tổ chức hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường.
- Nghị định số 18/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường (có hiệu lực từ ngày 01 tháng 4 năm 2015). - Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường. - Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT: Thông tư hướng dẫn về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường. - Thông tư số 02/2009/TT-BTNMT ngày 19/03/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về quy định đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải của nguồn nước.
- Thông tư số 01/2012/TT-BTNMT ngày 16/03/2012 quy định về lập, thẩm định, phê duyệt và kiểm tra, xác nhận việc thực hiện đề án bảo vệ môi trường chi tiết, lập và đăng ký đề án bảo vệ môi trường đơn giản. - Thông tư số 21/2012/TT-BTNMT ban hành ngày 19/12/2012 Quy định việc bảo đảm chất lượng và kiểm soát chất lượng trong quan trắc môi trường. - Thông tư số 63/2013/TTLT-BTC-BTNMT, ngày 15/05/2013 hướng dẫn thực hiện nghị định số 25/2013/NĐ-CP, ngày 29/03/2013 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải. - Thông tư số 09/2014/TT-BNNPTNT ngày 26/03/2014 Quy định một số nội dung về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý.
- Thông tư số 22/2014/TT-BTNMT: Thông tư quy định và hướng dẫn thi hành nghị định số 35/2014/NĐ-CP ngày 29/04/2014 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18/04/2011 của Chính phủ quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường. n 6 Thông tư số 04/2015/TT-BXD về thoát nước và xử lý nước thải. Thông tư số 11/2015/TT-BTNMT ngày 31/03/2015 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. Thông tư số 26/2015/TT-BTNMT: Thông tư quy định về lập, thẩm định, phê duyệt và kiểm tra, xác nhận việc thực hiện đề án bảo vệ môi trường chi tiết; lập và đăng ký đề án bảo vệ môi trường đơn giản có hiệu lực từ ngày 15/07/2015 thay thế thông tư số 01/2012/TT-BTNMT.
Thông tư số 27/2015/TT-BTNMT: Thông tư hướng dẫn về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường có hiệu lực từ ngày 15/07/2015 thay thế thông tư số 26/2011/TT-BTNMT. Thông tư số 35/2015/TT-BTNMT: Thông tư hướng dẫn về bảo vệ môi trường khu kinh tế, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao có hiệu lực từ ngày 17/08/2015 thay thế thông tư số 08/2009/TT-BTNMT. Quyết định số 22/2006/QĐ-BTNMT ngày 18/12/2006 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc bắt buộc áp dụng các tiêu chuẩn Việt Nam.