Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Đất Tại Kho Hóa Chất BVTV Tồn Lưu HTX Nông Nghiệp Sơn Dương

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường đất tại khu vực kho hóa chất BVTV tồn lưu HTX nông nghiệp Sơn Dương, xã Sơn Dương.

• Tác giả: Lê Thanh Tú
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Chí Hiểu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Đất Khu Vực Kho Hóa Chất BVTV Tồn Lưu HTX Nông Nghiệp Sơn Dương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan
• 2.2.1. Khái niệm hóa chất bảo vệ thực vật
• 2.2.2. Khái niệm về độc tính
• 2.2.3. Khái niệm ô nhiễm môi trường
• 2.2.4. Khái niệm về ô nhiễm môi trường đất
• 2.2.5. Độc tính của một số hóa chất bảo vệ thực vật điển hình
• 2.2.6. Đặc điểm
• 2.2.7. Độc tính cấp
• 2.2.8. Độc tính mãn
• 2.2.9. Ảnh hưởng môi trường
• 2.2.10. Ảnh hưởng của hóa chất bảo vệ thực vật đến môi trường
• 2.2.10.1. Tác động đến môi trường đất
• 2.2.10.2. Tác động đến môi trường nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã Sơn Dương, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh
• 3.5. Đánh giá hiện trạng môi trường nền đất xung quanh nhà kho chứa hóa chất BVTV tồn lưu tại thôn Tà Lùng, xã Sơn Dương, Huyện Hoành Bồ
• 3.6. Đánh giá hiệu quả của phương pháp xử lý đất bằng phương pháp hóa học (Fenton)
• 3.7. Phương pháp nghiên cứu
• 3.7.1. Phương pháp điều tra khảo sát thực địa
• 3.7.2. Phương pháp kế thừa
• 3.7.3. Phương pháp lấy mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm
• 3.7.4. Phương pháp so sánh
• 3.7.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Sơn Dương, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.1.2. Đặc điểm địa hình
• 4.1.1.3. Đặc điểm khí hậu
• 4.1.2. Điều kiện về kinh tế - xã hội
• 4.1.2.1. Lịch sử - văn hoá - xã hội
• 4.1.2.2. Kết cấu hạ tầng
• 4.1.2.3. Tài nguyên khoáng sản
• 4.2. Đánh giá hiện trạng môi trường nền đất tại kho hóa chất BVTV tồn lưu Kho HTX nông nghiệp Sơn Dương 3
• 4.2.1. Hiện trạng kho hóa chất
• 4.2.2. Phân vùng ô nhiễm
• 4.3. Lựa chọn phương án công nghệ xử lý đất ô nhiễm hóa chất BVTV
• 4.3.1. Tiêu chí tổng quan
• 4.3.2. Cơ sở khoa học
• 4.3.3. Một số dự án đã triển khai xử lý đất ô nhiễm hóa chất BVTV tồn lưu ở Việt Nam
• 4.3.4. Đề xuất quy trình xử lý ô nhiễm
• 4.3.5. Quy trình xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường đất bằng phương pháp hóa học
• 4.3.6. Nguyên, vật liệu - hóa chất
• 4.3.7. Tỷ lệ trộn hóa chất và khối lượng đất ô nhiễm cần xử lý
• 4.3.8. Phương án công nghệ cải tạo và phục hồi môi trường đất sau xử lý
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đánh giá hiện trạng môi trường đất

Đánh giá hiện trạng môi trường đất tại khu vực kho hóa chất BVTV tồn lưu HTX Nông nghiệp Sơn Dương cho thấy mức độ ô nhiễm nghiêm trọng. Các hóa chất BVTV như DDT và Lindane đã thấm sâu vào đất, gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng. Kết quả phân tích mẫu đất chỉ ra nồng độ các chất độc hại vượt quá tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt là tại các khu vực gần nhà kho. Ô nhiễm đất không chỉ giới hạn trong phạm vi kho mà còn lan rộng ra các khu vực lân cận do quá trình rửa trôi và thấm sâu.

1.1. Hiện trạng kho hóa chất

Kho hóa chất BVTV tại HTX Nông nghiệp Sơn Dương đã ngừng hoạt động từ những năm 1990. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng xuống cấp, mái nhà dột nát, và hệ thống thoát nước không đảm bảo đã khiến hóa chất rò rỉ ra môi trường. Kho chứa hóa chất này từng là nơi lưu trữ các loại thuốc trừ sâu như DDT và 666, hiện đang là nguồn gây ô nhiễm chính. Người dân xung quanh phản ánh mùi hóa chất nồng nặc, đặc biệt vào những ngày mưa nắng thất thường.

1.2. Phân vùng ô nhiễm

Khu vực kho hóa chất được chia thành các vùng ô nhiễm khác nhau dựa trên mức độ nhiễm độc. Vùng lõi, nơi chứa hóa chất, có nồng độ DDT và Lindane cao nhất. Vùng đệm, bao quanh kho, cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do quá trình thấm và rửa trôi. Tác động môi trường của các hóa chất này không chỉ giới hạn trong đất mà còn lan sang nguồn nước ngầm và mặt đất, đe dọa đến sức khỏe người dân và hệ sinh thái địa phương.

II. Quản lý hóa chất và bảo vệ thực vật

Quản lý hóa chất BVTV là yếu tố then chốt trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tại khu vực HTX Nông nghiệp Sơn Dương, việc quản lý lỏng lẻo và thiếu kiểm soát đã dẫn đến tình trạng tồn lưu hóa chất độc hại. Bảo vệ thực vật cần được thực hiện theo hướng bền vững, sử dụng các phương pháp thân thiện với môi trường thay vì phụ thuộc vào hóa chất độc hại. Các giải pháp quản lý hiệu quả bao gồm kiểm soát chặt chẽ nguồn hóa chất, xử lý an toàn chất thải, và nâng cao nhận thức cộng đồng.

2.1. Quản lý hóa chất tồn lưu

Các kho hóa chất tồn lưu như tại HTX Nông nghiệp Sơn Dương cần được xử lý triệt để. Hóa chất tồn dư trong đất và nước cần được loại bỏ bằng các công nghệ tiên tiến như phương pháp Fenton. Việc quản lý chặt chẽ các kho hóa chất cũ và ngăn chặn rò rỉ là bước đầu tiên trong quá trình khắc phục ô nhiễm. Các biện pháp này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo an toàn cho người dân sống xung quanh.

2.2. Phương pháp bảo vệ thực vật bền vững

Nông nghiệp bền vững là giải pháp lâu dài để giảm thiểu sự phụ thuộc vào hóa chất BVTV. Các phương pháp như sử dụng thiên địch, luân canh cây trồng, và sử dụng thuốc trừ sâu sinh học đang được khuyến khích. Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

III. Công nghệ xử lý ô nhiễm đất

Công nghệ xử lý ô nhiễm đất là yếu tố quan trọng trong việc khắc phục hậu quả của hóa chất BVTV. Tại khu vực HTX Nông nghiệp Sơn Dương, các phương pháp như Fenton và xử lý sinh học đã được đề xuất. Phương pháp Fenton sử dụng các chất oxy hóa mạnh để phân hủy hóa chất độc hại, trong khi xử lý sinh học dựa vào vi sinh vật để phân hủy chất ô nhiễm. Các công nghệ này không chỉ hiệu quả mà còn thân thiện với môi trường, giúp phục hồi đất bị ô nhiễm.

3.1. Phương pháp Fenton

Phương pháp Fenton là một trong những công nghệ tiên tiến được áp dụng để xử lý đất nhiễm hóa chất BVTV. Phương pháp này sử dụng hỗn hợp hydrogen peroxide và sắt để tạo ra các gốc tự do có khả năng oxy hóa mạnh, phân hủy các chất độc hại như DDT và Lindane. Kết quả thử nghiệm cho thấy hiệu quả cao trong việc giảm nồng độ các chất ô nhiễm, đặc biệt là trong đất bị nhiễm nặng.

3.2. Xử lý sinh học

Xử lý sinh học là phương pháp sử dụng vi sinh vật để phân hủy các chất ô nhiễm trong đất. Các vi sinh vật có khả năng phân hủy hóa chất BVTV được nuôi cấy và đưa vào khu vực ô nhiễm. Phương pháp này không chỉ hiệu quả mà còn thân thiện với môi trường, giúp phục hồi hệ sinh thái đất. Tuy nhiên, thời gian xử lý thường dài hơn so với các phương pháp hóa học.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn những năm 1960 - 1990, các loại hóa chất bảo vệ thực vật (HCBVTV), đặc biệt là nhóm hợp chất hữu cơ khó phân hủy (POPs) như DDT, 666 (Lindane), Volfatox, đã được nhập khẩu và sử dụng phổ biến trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam. Do nhận thức về tác động môi trường thời kỳ đó còn hạn chế cùng công tác quản lý kho bãi lỏng lẻo, nhiều điểm tập kết và bảo quản hóa chất đã để lại lượng tồn dư lớn trong đất. Các kho chứa hầu hết được xây dựng từ trước năm 1980 với kết cấu đơn sơ, nền móng không có lớp chống thấm chuyên dụng và không được bảo dưỡng định kỳ, dẫn đến tình trạng rạn nứt tường, sụt lún nền và thoái hóa mái lợp. Khi có mưa lớn, nước mưa cuốn theo hóa chất thấm sâu vào các tầng đất và phát tán ra khu vực xung quanh.

Tại tỉnh Quảng Ninh, kho hóa chất BVTV thuộc Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp Sơn Dương 3, đóng trên địa bàn thôn Hà Lùng (văn bản có chỗ ghi Tà Lùng), xã Sơn Dương, huyện Hoành Bồ, được xây dựng từ thập niên 1980 và ngừng hoạt động trước năm 1990. Mặc dù các công trình phụ trợ đã được tháo dỡ, gian nhà kho với diện tích 36 m² vẫn tồn tại trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng: mái ngói dột nát, cây bụi che phủ, tường nứt nẻ và nền kho bị ẩm mục. Mùi thuốc trừ sâu bốc lên nồng nặc mỗi khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là khi vào bên trong nhà kho. Mặc dù một phần khuôn viên xung quanh đã được người dân tận dụng để canh tác cây ăn quả (nhãn, dứa) hoặc làm nơi để xe tang lễ của thôn, lượng hóa chất rơi vãi và bao bì tồn lưu trong đất vẫn chưa được xử lý, đe dọa trực tiếp đến môi trường sống và sức khỏe của cộng đồng dân cư sinh sống liền kề nhà văn hóa thôn.

Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm giải quyết 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Xác định hiện trạng tồn lưu và mức độ ô nhiễm hóa chất BVTV trong môi trường đất xung quanh kho thuốc BVTV - HTX nông nghiệp Sơn Dương 3.
2. Đề xuất các phương pháp phù hợp để xử lý khu vực bị ô nhiễm.
3. Đánh giá hiệu quả của phản ứng Fenton trong quy trình xử lý đất ô nhiễm hóa chất BVTV tồn lưu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Mức độ ảnh hưởng và hàm lượng dư lượng hóa chất BVTV (trọng tâm là DDT, Lindane/666) cùng các thông số lý hóa, kim loại nặng trong môi trường nền đất tại khu vực kho.
• Phạm vi không gian: Khuôn viên kho hóa chất BVTV - HTX nông nghiệp Sơn Dương 3 (tọa độ X: 21.0224) và vùng đất tiếp giáp tại thôn Hà Lùng, xã Sơn Dương, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh.
• Phạm vi thời gian: Khóa luận được thực hiện từ ngày 30/12/2015 đến ngày 05/05/2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và văn bản pháp lý

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết về độc tính học môi trường của nhóm hợp chất hữu cơ chứa clo khó phân hủy (POPs), đặc tính tích lũy sinh học và cơ chế lan truyền chất ô nhiễm trong đất:

• Đặc tính hóa học và độc tính của DDT: Dichlo-Dibenzen-Trichlothan ($C_{14}H_9Cl_5$, khối lượng phân tử 354,5 g/mol), gồm các đồng phân $p,p'-DDT$, $o,p'-DDT$, $p,p'-DDE$, $p,p'-DDD$. Hợp chất có nhiệt độ nóng chảy 108,5 - 109 °C, không tan trong nước, tan tốt trong mỡ và dung môi hữu cơ, có tính bền vững cao, tồn lưu trong đất nhiều thập kỷ và có khả năng khuếch đại sinh học qua chuỗi thức ăn, gây tổn thương hệ thần kinh, gan và rối loạn nội tiết ở người.
• Đặc tính của HCH và Lindane: Hỗn hợp các đồng phân của Hexachlorocyclohexane ($C_6H_6Cl_6$), trong đó Lindane ($\gamma-HCH$) có độc tính cấp loại II theo phân loại của WHO, gây kích thích thần kinh, co giật và tổn thương các cơ quan nội tạng.
• Cơ chế phản ứng Fenton: Quá trình oxy hóa nâng cao sử dụng hydrogen peroxide ($H_2O_2$) kết hợp với ion sắt hai ($Fe^{2+}$) làm chất xúc tác trong điều kiện pH kiểm soát để sinh ra gốc tự do hydroxyl ($OH^\bullet$) có thế oxy hóa cực mạnh, giúp bẻ gãy cấu trúc vòng benzen và liên kết clo bền vững trong phân tử POPs.

Hệ thống căn cứ pháp lý và tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng trong nghiên cứu:

• Luật Bảo vệ Môi trường số 55/2014/QH13; Nghị định số 19/2015/NĐ-CP và Nghị định số 18/2015/NĐ-CP của Chính phủ.
• Quyết định số 184/2006/QĐ-TTg phê duyệt kế hoạch quốc gia thực hiện Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy; Quyết định số 1946/QĐ-TTg ngày 21/10/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt kế hoạch xử lý, phòng ngừa ô nhiễm môi trường do hóa chất BVTV tồn lưu trên phạm vi cả nước.
• Thông tư 12/2011/TT-BTNMT về quản lý chất thải nguy hại; Thông tư 33/2011/TT-BTNMT quy định quy trình kỹ thuật quan trắc môi trường đất.
• Các quy chuẩn so sánh: QCVN 54:2013/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngưỡng xử lý hóa chất BVTV hữu cơ khó phân hủy tồn lưu theo mục đích sử dụng đất - áp dụng Nhóm 3: Đất ở, đất công trình văn hóa, thể thao, di tích lịch sử); QCVN 03:2008/BTNMT (Giới hạn cho phép của kim loại nặng trong đất); QCVN 05:2013/BTNMT (Chất lượng không khí xung quanh); QCVN 26:2010/BTNMT (Quy chuẩn tiếng ồn); QCVN 07:2009/BTNMT (Ngưỡng chất thải nguy hại) và QCVN 15:2008/BTNMT (Dư lượng hóa chất BVTV trong đất).

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng tổ hợp các phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và đánh giá chuyên ngành:

• Phương pháp điều tra khảo sát thực địa: Khảo sát hiện trạng kết cấu kho, ranh giới tiếp giáp với nhà văn hóa thôn Hà Lùng, đường bê tông, các vườn cây ăn quả và nguồn tiếp nhận nước mưa.
• Phương pháp kế thừa dữ liệu thứ cấp: Thu thập số liệu khí tượng, thủy văn, điều kiện địa hình, đặc điểm kinh tế - xã hội xã Sơn Dương và huyện Hoành Bồ; tổng hợp hồ sơ quan trắc các điểm tồn lưu hóa chất BVTV trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
• Phương pháp lấy mẫu và phân tích phòng thí nghiệm: Thực hiện theo TCVN 5297:1995, TCVN 7538-2:2005 và TCVN 7876:2008. Sử dụng khoan chuyên dụng để lấy mẫu đất theo 2 tầng phẫu diện (tầng mặt 0,5 m và tầng sâu 2,0 m) tại 3 vị trí đại diện:
  • Vị trí 1 (Tâm nền kho): Ký hiệu Đ1 (Đ-01-50, độ sâu 0,5 m) và Đ2 (Đ-01-200, độ sâu 2,0 m).
  • Vị trí 2 (Cách tâm kho 2 m về phía Tây): Ký hiệu Đ3 (Đ-02-50, độ sâu 0,5 m) và Đ4 (Đ-02-200, độ sâu 2,0 m).
  • Vị trí 3 (Cách tâm kho 6 m về phía Tây Bắc): Ký hiệu Đ5 (Đ-03-50, độ sâu 0,5 m) và Đ6 (Đ-03-200, độ sâu 2,0 m).
  • Mẫu không khí và tiếng ồn được quan trắc tại 6 vị trí (K1: Cổng ra vào; K2: Nhà trẻ mẫu giáo bên cạnh; K3: Vườn rau cạnh dự án; K4: Kho hóa chất; K5: Cuối khu đất; K6: Mương suối cạnh dự án).
• Phương pháp so sánh và xử lý số liệu: Thống kê, xử lý số liệu trên phần mềm Microsoft Excel, đối chiếu trực tiếp với các ngưỡng giới hạn tại QCVN 54:2013/BTNMT, QCVN 03:2008/BTNMT, QCVN 05:2013/BTNMT và QCVN 26:2010/BTNMT.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh các kho thuốc BVTV tồn lưu xây dựng trước năm 1980 tại Việt Nam đang xuống cấp nghiêm trọng, gây ô nhiễm đất và đe dọa sức khỏe cộng đồng. Tác giả nêu rõ mục đích nghiên cứu, 3 nhiệm vụ trọng tâm cùng ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong việc hỗ trợ công tác quản lý tài nguyên môi trường, quy hoạch sử dụng đất an toàn tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng kết có hệ thống cơ sở lý thuyết và thực tiễn liên quan:

• Định nghĩa, phân loại độc tính cấp tính (LD50, LC50) và mãn tính của HCBVTV; cơ chế tác động tiêu cực của hóa chất clo hữu cơ đến hệ vi sinh vật đất, tính chất cơ lý của đất, chất lượng nước mặt, nước ngầm và sức khỏe con người.
• Thống kê hiện trạng trên toàn quốc: Theo số liệu điều tra giai đoạn 2007 - 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, cả nước có trên 1.099 điểm tồn lưu hóa chất BVTV tại 39 tỉnh, thành phố; gồm 868 khu vực ô nhiễm đất và 231 kho lưu giữ 216.975,87 lít hóa chất; riêng tỉnh Nghệ An có 913 điểm trên diện tích hơn 550 ha.
• Điểm qua hiện trạng tại Quảng Ninh: Cung cấp danh mục các kho tồn lưu đã xử lý như kho Văn phòng Chi cục BVTV huyện Yên Hưng (DDT vượt 1,6 - 10,5 lần, Lindane vượt 3 lần) và kho xã Cộng Hòa, huyện Yên Hưng.
• Phân tích ưu - nhược điểm của 5 phương pháp xử lý đất ô nhiễm thuốc BVTV: Cô lập/chôn lấp kết hợp phân hủy hóa học, đốt có xúc tác, phương pháp hóa học (phản ứng Fenton), phương pháp sinh học, và phân hủy bằng kiềm nóng.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương mô tả chi tiết đối tượng, địa bàn (thôn Hà Lùng/Tà Lùng, xã Sơn Dương) và khung thời gian thực hiện (12/2015 - 05/2016). Tác giả thiết lập mạng lưới lấy mẫu giám sát môi trường gồm 6 mẫu đất ở các tầng độ sâu 0,5 m và 2,0 m, 6 điểm đo vi khí hậu và tiếng ồn xung quanh. Đồng thời, chương này chuẩn hóa các quy trình lấy mẫu, bảo quản trong túi nilong màu đen, vận chuyển thùng kín và phương pháp phân tích phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn TCVN/QCVN.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 4 là phần nội dung trọng tâm của khóa luận, bao gồm các phát hiện thực nghiệm chính:

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội: Huyện Hoành Bồ có địa hình đồi núi chiếm 70%, khí hậu nhiệt đới gió mùa với lượng mưa trung bình 2.016 mm/năm (tập trung 89% vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10), tạo điều kiện cho dòng chảy mặt rửa trôi và phát tán hóa chất ô nhiễm.
• Hiện trạng chất lượng môi trường nền:
  • Không khí và tiếng ồn tại 6 điểm đo (K1 - K6) đều đạt QCVN 05:2013/BTNMT và QCVN 26:2010/BTNMT (Bụi: 0,01 - 0,03 mg/m³; NO₂: 0,01 - 0,03 mg/m³; SO₂: 0,03 - 0,04 mg/m³; CO: 2,4 - 2,7 mg/m³; Tiếng ồn: 60 - 67 dBA).
  • Hàm lượng kim loại nặng trong đất tại 6 vị trí (Đ1 - Đ6) đều nằm dưới ngưỡng quy định của QCVN 03:2008/BTNMT (Pb: 6,3 - 6,9 mg/kg; As: 0,30 - 0,35 mg/kg; Cu: 1,29 - 1,51 mg/kg; Zn: 24,0 - 25,1 mg/kg; Cd: 0,58 - 0,63 mg/kg; pH dao động 5,4 - 6,2).
• Mức độ ô nhiễm DDT và Lindane trong đất:
  • Dư lượng DDT tại các điểm Đ1 đến Đ6 dao động từ 5,1 ppm đến 14 ppm, đều vượt ngưỡng 4,7 ppm quy định tại QCVN 54:2013/BTNMT (Nhóm 3). Nồng độ cao nhất ghi nhận tại tâm nền kho (Đ1 đạt 14 ppm, gấp gần 3 lần ngưỡng cho phép; Đ2 đạt 13 ppm).
  • Nồng độ Lindane dao động từ 0,1 ppm đến 2,1 ppm, nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 54:2013/BTNMT Nhóm 3 (7,1 ppm), đạt giá trị cao nhất tại tâm kho (Đ1: 2,1 ppm).
  • Xu hướng lan truyền: Nồng độ giảm dần theo độ sâu (tập trung cao ở tầng 0 - 0,5 m) và giảm dần theo khoảng cách từ tâm kho ra bên ngoài.
• Phân vùng ô nhiễm: Xác định tổng diện tích đất bị ô nhiễm là 336 m², chia thành 3 phân vùng:
  • Vùng ô nhiễm nặng: Diện tích 36 m² (khu vực nền kho), nồng độ DDT cực đại 14 ppm, Lindane cực đại 2,1 ppm.
  • Vùng ô nhiễm trung bình: Diện tích 150 m² (bán kính 2 m), nồng độ DDT cực đại 7,0 ppm, Lindane cực đại 1,1 ppm.
  • Vùng ô nhiễm nhẹ: Diện tích 150 m² (bán kính 6 m), nồng độ DDT cực đại 5,3 ppm, Lindane cực đại 0,14 ppm (0,4 ppm).
• Đề xuất quy trình công nghệ xử lý: Đánh giá ma trận tiêu chí (hiệu quả, kinh phí, thời gian hoàn trả mặt bằng, độ phức tạp) và lựa chọn phương pháp oxy hóa hóa học Fenton. Quy trình bao gồm: Đào bóc đất ô nhiễm theo lớp 0,25 - 0,3 m đưa vào hố xử lý kín, phun đều dung dịch thuốc thử Fenton ($H_2O_2 + Fe^{2+}$), trung hòa và cải tạo bằng vôi bột cùng chế phẩm vi sinh, hoàn thổ cuốn chiếu, đầm nén, phủ lớp đất màu dày 0,2 m và trồng cỏ vetiver để phục hồi sinh thái.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng hợp các kết luận chính về mức độ vượt chuẩn của DDT trong đất tại kho HTX Sơn Dương 3, khẳng định tính khả thi của giải pháp Fenton kết hợp hoàn nguyên sinh học, đồng thời kiến nghị các cấp chính quyền sớm cấp kinh phí triển khai xử lý thực tế nhằm bảo vệ an toàn cho khu dân cư liền kề.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chính

Khóa luận đã định lượng cụ thể dư lượng hóa chất BVTV và các thông số môi trường nền thông qua bảng tổng hợp số liệu thực nghiệm:

Điểm lấy mẫu	Vị trí / Chiều sâu	DDT (ppm)	Lindane (ppm)	pH	Pb (mg/kg)	As (mg/kg)	Cu (mg/kg)	Zn (mg/kg)	Cd (mg/kg)
Đ1 (Đ-01-50)	Tâm nền kho, sâu 0,5 m	14,0	2,1	6,2	6,9	0,30	1,44	24,0	0,58
Đ2 (Đ-01-200)	Tâm nền kho, sâu 2,0 m	13,0	1,3	6,0	6,3	0,35	1,51	25,0	0,61
Đ3 (Đ-02-50)	Cách kho 2 m về phía Tây, sâu 0,5 m	7,0	1,1	6,0	6,5	0,32	1,35	24,5	0,59
Đ4 (Đ-02-200)	Cách kho 2 m về phía Tây, sâu 2,0 m	7,0	1,0	5,8	6,4	0,34	1,29	25,1	0,63
Đ5 (Đ-03-50)	Cách kho 6 m về phía Tây Bắc, sâu 0,5 m	5,3	0,4	5,4	6,6	0,33	1,34	24,8	0,60
Đ6 (Đ-03-200)	Cách kho 6 m về phía Tây Bắc, sâu 2,0 m	5,1	0,1	6,1	6,6	0,34	1,45	24,6	0,58
QCVN so sánh	QCVN 54:2013 (Nhóm 3) / QCVN 03:2008	4,7	7,1	--	70,0	12,0	50,0	200,0	2,0

Đánh giá kết quả:

• Toàn bộ 6/6 mẫu đất phân tích đều có hàm lượng DDT vượt ngưỡng quy định tại QCVN 54:2013/BTNMT Nhóm 3 (vượt từ 1,08 đến 2,98 lần).
• Hàm lượng Lindane đạt từ 0,1 đến 2,1 ppm, thấp hơn ngưỡng giới hạn 7,1 ppm của QCVN 54:2013/BTNMT Nhóm 3.
• Môi trường không khí (bụi, $NO_2$, $SO_2$, $CO$), tiếng ồn và hàm lượng các kim loại nặng ($Pb, As, Cu, Zn, Cd$) đều đạt quy chuẩn môi trường cho phép.

Đóng góp và giải pháp đề xuất

• Phân vùng ô nhiễm chi tiết: Lập sơ đồ phân vùng 336 m² đất ô nhiễm (36 m² ô nhiễm nặng, 150 m² ô nhiễm trung bình, 150 m² ô nhiễm nhẹ) phục vụ bóc tách và tính toán khối lượng đất cần xử lý.
• Lựa chọn công nghệ xử lý: Đề xuất ứng dụng phản ứng Fenton kết hợp sinh học - hoàn thổ tại chỗ theo hình thức cuốn chiếu:
  • Đào bóc đất nhiễm, rải thành lớp dày 0,25 - 0,3 m trong hố xử lý lót vật liệu chống thấm.
  • Phun hóa chất oxy hóa Fenton ($H_2O_2/Fe^{2+}$) để phân hủy triệt để mạch vòng DDT và Lindane.
  • Bổ sung vôi bột điều chỉnh pH và chế phẩm phân vi sinh nhằm khôi phục hệ sinh thái vi sinh vật đất.
  • Phủ lớp đất màu dày 0,2 m trên bề mặt, đầm nén và trồng cỏ vetiver để chống xói mòn, hoàn nguyên mặt bằng cho người dân canh tác.
• Đóng góp dữ liệu thực tiễn: Khóa luận cung cấp cơ sở dữ liệu quan trắc thực địa chính xác, hỗ trợ chính quyền huyện Hoành Bồ và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh xây dựng kế hoạch xử lý điểm nóng môi trường theo Quyết định 1946/QĐ-TTg.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Số lượng điểm lấy mẫu đất còn hạn chế (3 vị trí đại diện với 6 mẫu đơn), phạm vi khảo sát theo chiều sâu dừng lại ở mức 2,0 m do hạn chế về thiết bị khoan thủ công.
  • Chưa thực hiện quan trắc, lấy mẫu phân tích chi tiết chất lượng nước ngầm và nước mặt tại các giếng khoan, mương suối lân cận trong cùng đợt khảo sát để đánh giá toàn diện lan truyền chất ô nhiễm theo pha lỏng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng mạng lưới quan trắc chất lượng nước dưới đất trong bán kính 20 - 50 m xung quanh kho để kiểm soát nguy cơ ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt.
  • Tiến hành các thí nghiệm pilot tại hiện trường nhằm xác định tỷ lệ phối trộn tối ưu giữa $H_2O_2$ và $Fe^{2+}$, thời gian phản ứng và chi phí hóa chất thực tế trước khi triển khai thi công quy mô lớn.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường, Kỹ thuật Môi trường và Nông hóa Thổ nhưỡng cần tài liệu tham khảo về phương pháp luận đánh giá điểm tồn lưu hóa chất BVTV POPs.
  • Cán bộ quản lý tại các Chi cục Bảo vệ Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện đang phụ trách công tác lập dự án xử lý các điểm ô nhiễm tồn lưu theo Quyết định 1946/QĐ-TTg.
  • Các đơn vị tư vấn công nghệ môi trường tìm kiếm phương án kỹ thuật cải tạo đất nhiễm thuốc trừ sâu clo hữu cơ.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao: Quy trình thiết kế vị trí lấy mẫu theo tầng phẫu diện đất, tiêu chí phân vùng diện tích ô nhiễm theo nồng độ hóa chất POPs, và bảng so sánh ma trận lựa chọn công nghệ xử lý đất ô nhiễm.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mức độ ô nhiễm DDT tại kho HTX Sơn Dương 3 vượt quy chuẩn bao nhiêu lần?
Hàm lượng DDT trong đất tại khu vực tâm kho (mẫu Đ1, tầng 0,5 m) đạt 14 ppm, cao nhất trong các điểm quan trắc và vượt 2,98 lần so với ngưỡng giới hạn 4,7 ppm quy định tại QCVN 54:2013/BTNMT (áp dụng cho đất ở và công trình công cộng). Tại tầng sâu 2,0 m ở tâm kho (mẫu Đ2), nồng độ DDT vẫn ở mức cao là 13 ppm (vượt 2,77 lần).

2. Tổng diện tích đất bị ô nhiễm tại khu vực kho là bao nhiêu và được phân vùng như thế nào?
Tổng diện tích đất ô nhiễm được xác định là 336 m², phân thành 3 khu vực:

• Khu vực ô nhiễm nặng: 36 m² (nền kho cũ), DDT tối đa 14 ppm, Lindane tối đa 2,1 ppm.
• Khu vực ô nhiễm trung bình: 150 m² (cách tâm kho 2 m về phía Tây), DDT tối đa 7,0 ppm, Lindane tối đa 1,1 ppm.
• Khu vực ô nhiễm nhẹ: 150 m² (cách tâm kho 6 m về phía Tây Bắc), DDT tối đa 5,3 ppm, Lindane tối đa 0,14 ppm (0,4 ppm).

3. Môi trường không khí, tiếng ồn và kim loại nặng tại khu vực kho có bị ô nhiễm không?
Kết quả quan trắc cho thấy môi trường không khí xung quanh (Bụi: 0,01 - 0,03 mg/m³; $NO_2$: 0,01 - 0,03 mg/m³; $SO_2$: 0,03 - 0,04 mg/m³; $CO$: 2,4 - 2,7 mg/m³; Tiếng ồn: 60 - 67 dBA) và hàm lượng kim loại nặng trong đất ($Pb, As, Cu, Zn, Cd$) tại 6 điểm lấy mẫu đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT, QCVN 26:2010/BTNMT và QCVN 03:2008/BTNMT.

4. Vì sao tác giả lựa chọn phương pháp oxy hóa Fenton thay vì phương pháp đốt có xúc tác hay sinh học đơn thuần?
Theo bảng so sánh tiêu chí công nghệ của khóa luận, phương pháp đốt có xúc tác tuy xử lý triệt để nhưng đòi hỏi kinh phí đầu tư thiết bị rất cao; phương pháp sinh học có chi phí rẻ nhưng thời gian xử lý kéo dài và hiệu quả kém đối với đất nhiễm nồng độ POPs cao. Phương pháp Fenton đạt hiệu quả phân hủy triệt để các hợp chất clo hữu cơ bền vững, kinh phí phù hợp, thời gian hoàn trả mặt bằng nhanh và đáp ứng tốt cả yêu cầu kỹ thuật lẫn môi trường.

5. Hiện trạng sử dụng mặt bằng kho hóa chất tại thời điểm nghiên cứu như thế nào?
Kho đã đóng cửa từ trước năm 1990, kết cấu nhà kho 36 m² bị xuống cấp, dột nát, tường ẩm mục và được UBND xã Sơn Dương tạm thời tận dụng làm nơi để xe tang lễ. Khuôn viên đất xung quanh bị cây bụi che phủ và một phần được người dân địa phương tận dụng trồng dứa, nhãn.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Thanh Tú đã hoàn thành việc khảo sát, đánh giá hiện trạng ô nhiễm môi trường đất tại điểm tồn lưu hóa chất BVTV - HTX nông nghiệp Sơn Dương 3, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Kết quả phân tích khẳng định 100% mẫu đất khảo sát đều có dư lượng DDT vượt ngưỡng quy chuẩn QCVN 54:2013/BTNMT (dao động từ 5,1 đến 14 ppm trên tổng diện tích 336 m²), trong khi các chỉ tiêu kim loại nặng và không khí xung quanh vẫn nằm trong ngưỡng an toàn. Trên cơ sở so sánh kinh tế - kỹ thuật, tác giả đã đề xuất phương án ứng dụng phản ứng oxy hóa Fenton kết hợp hoàn thổ vi sinh và trồng cỏ vetiver, mang lại giải pháp công nghệ khả thi nhằm xử lý triệt để ô nhiễm và phục hồi mặt bằng phục vụ đời sống dân sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Những năm trƣớc đây, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) đƣợc sử dụng ở nƣớc ta rất phổ biến. Trong đó, đặc biệt nguy hiểm là nhóm hữu cơ khó phân hủy (POP). Nhóm chất này bao gồm: aldrin, chlordane, DDT 666.

những chất này đã bị cấm sử dụng. Tuy nhiên, các kho bãi chứa hóa chất BVTV có từ trƣớc lệnh cấm vẫn tồn tại và đang gây ô nhiễm môi trƣờng nghiêm trọng, ảnh hƣởng đến đời sống con ngƣời. Trong những năm của thập kỷ 60 - 90 do sự hiểu biết về HCBVTV còn hạn chế, chỉ coi trọng về mặt tích cực của nó là phòng và diệt dịch hại. Mặt khác do chƣa hiểu biết về mặt trái của HCBVTV, xem nhẹ công tác môi trƣờng, công tác quản lý còn lỏng lẽo nên để lại nhiều kho, nền kho, địa điểm chôn vùi HCBVTV.

Do lâu ngày không đƣợc chú ý đề phòng các hoá chất ngấm vào đất hoặc do điều kiện mƣa, lụt đã làm phát tán ngày càng rộng hơn có khả năng gây ô nhiễm trên vùng rộng lớn. HCBVTV tồn lƣu không đƣợc xử lý an toàn đã và đang gây ảnh hƣởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng dân cƣ và môi trƣờng xung quanh. Các kho chứa HCBVTV tồn lƣu hầu hết đƣợc xây dựng từ những năm 1980 trở về trƣớc, khi xây dựng chƣa quan tâm đến việc xử lý kết cấu, nền móng để ngăn ngừa khả năng gây ô nhiễm. Hơn nữa, từ trƣớc đến nay các kho không đƣợc quan tâm tu sửa, gia cố hàng năm, nên đều đã và đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng: Nền và tƣờng kho phần lớn bị rạn nứt, mái lợp đã thoái hóa, dột nát.

Hệ thống thoát nƣớc hầu nhƣ không có nên khi mƣa lớn tạo thành dòng mặt rửa trôi HCBVTV tồn lƣu, gây ô nhiễm nƣớc ngầm, nƣớc mặt và ô nhiễm đất diện rộng, gây ảnh hƣởng trực tiếp tới sức khỏe và cuộc sống ngƣời dân. Kho hóa chất BVTV tại kho HTX nông nghiệp Sơn Dƣơng 3, Thôn Hà Lùng, Xã Sơn Dƣơng, Huyện Hoành Bồ đã đƣợc đóng cửa từ trƣớc những năm 90 của thế kỷ trƣớc và không đƣợc sử dụng cho tới thời điểm hiện tại. Các công trình liên quan đã đƣợc tháo gỡ và di dời ra khỏi khu vực cũ chỉ giữ lại nhà kho nhƣng đã n 2 bị xuống cấp và không còn có thể bảo quản hóa chất BVTV bên trong. Kho này chuyên phân phối các loại hóa chất BVTV nhƣ DDT, 666, volfatox… Hiện nay sau một thời gian dài kho hóa chất đã bị cây bụi che lấp cộng với đó là dột mái làm nƣớc mƣa ngấm chảy tràn hóa chất ra nền nhà và thấm ra ngoài kho.

Theo ý kiến của UBND huyện Hoành Bồ và ngƣời dân xung quanh vùng kho hóa chất BVTV phản ánh: “Mùi thuốc trừ sâu bốc lên nồng nặc từ trong nhà kho khi thời tiết mƣa nắng bất thƣờng, đặc biệt nồng nặc khi vào bên trong nhà kho”. Qua khảo sát thực tế cho thấy, trong khuôn viên tổng kho một phần diện tích đã đƣợc ngƣời dân trồng cây ăn quả. Nhƣng do quá trình lƣu trữ của kho bị rơi vãi, rò rỉ ra môi trƣờng xung quanh cùng với lƣợng hóa chất nguyên chất còn xót lại, bao bì chai lọ phát tán trong đất không thể tự phân hủy nên đã gây ô nhiễm môi trƣờng nghiêm trọng đe dọa đến sức khỏe của ngƣời dân sống xung quanh. Để tìm hiểu về vấn đề trên trong khuôn khổ một đề tài tốt nghiệp, đƣợc sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Môi trƣờng, dƣới sự hƣớng dẫn của thầy giáo TS.

Nguyễn Chí Hiểu và NCS. Lê Văn Thạch em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiện trạng môi trường đất tại khu vực kho hóa chất BVTV tồn lưu - HTX nông nghiệp Sơn Dương 3, Thôn Hà Lùng, Xã Sơn Dương, Huyện Hoành Bồ, Tỉnh Quảng Ninh và đề xuất các công nghệ xử lý”. Mục đích nghiên cứu của đề tài - Xác định hiện trạng tồn lƣu và mức độ ô nhiễm hóa chất BVTV trong đất xung quanh kho thuốc BVTV - HTX nông nghiệp Sơn Dƣơng 3. - Đề xuất các phƣơng pháp để xử lý khu vực bị ô nhiễm.

- Đánh giá hiệu quả của phản ứng Fenton trong xử lý đất ô nhiễm hóa chất BVTV tồn lƣu. Yêu cầu của đề - Đảm bảo số liệu, tài liệu đầy đủ chính xác, khách quan. - Điều tra thu thập thông tin, lấy mẫu phân tích mẫu đất xung quanh kho khóa chất BVTV. - Đề xuất các giải pháp công nghệ xử lý nguồn ô nhiễm.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập - Là cơ sở nội dung nghiên cứu của sinh viên tiếp cận với hoạt động thực tiễn trƣớc khi ra trƣờng. - Vận dụng kiến thức đã học và thực tế. - Tạo cho sinh viên cơ hội rèn luyện kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu - Nâng cao kiến thức và hiểu biết về quy trình xử lý đất bị ô nhiễm hóa chất BVTV để phục vụ cho công việc học tập và nghiên cứu sau này.

Ý nghĩa thực tiễn - Đề tài giúp cho sinh viên khi ra trƣờng có kiến thức áp dụng vào thực tiễn, phục vụ cho công tác quản lý môi trƣờng. - Biết đƣợc tính hiệu quả của quy trình xử lý đất bị nhiễm hóa chất BVTV. - Nâng cao chất lƣợng môi trƣờng phục vụ cho hoạt động sống của ngƣời dân trên địa bàn. - Làm cơ sở cho công tác quy hoạch, kế hoạch, xây dựng chính sách bảo vệ môi trƣờng đất - nƣớc tại địa phƣơng.

n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan * Khái niệm hóa chất bảo vệ thực vật Thuốc trừ sâu hay hoá chất bảo vệ thực vật (HCBVTV) xuất phát từ thuật ngữ tiếng anh “Pesticide” có nghĩa là chất để diệt loài gây hại. Dịch sang tiếng Việt các tác giả sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau nhƣ: thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, hoá chất trừ sâu, hoá chất bảo vệ thực vật.

Nhƣ vậy HCBVTV là danh từ chung để chỉ một chất hoặc một hợp chất bất kỳ có tác dụng dự phòng, tiêu diệt hoặc kiểm soát các sinh vật gây hại kể cả các Vector gây bệnh cho ngƣời và động vật, các loại côn trùng khác hay động vật có hại trong quá trình sản xuất, chế biến, dự trữ, xuất khẩu, tiếp thị lƣơng thực, sản phẩm trong nông nghiệp, sản phẩm của gỗ, thức ăn gia súc hoặc phòng chống các loại côn trùng, ký sinh trùng. Theo từ điển bách khoa Việt Nam: Chất có khả năng ức chế, phá huỷ hoặc làm chết cơ thể sống: khi đƣa một lƣợng nhỏ chất độc vào cơ thể (qua miệng, dạ dày, thở hít qua phổi, thấm qua da.) hoặc khi đƣợc hấp thụ vào máu trong những điều kiện nhất định, gây ra những rối loạn sinh lý của cơ thể, làm nguy hại cho sức khoẻ hoặc gây nguy hiểm đến tính mạng con ngƣời. Hiện tƣợng này còn gọi là ngộ độc. * Khái niệm về độc tính Độc tính: là khả năng gây độc của một chất đối với cơ thể sinh vật ở một lƣợng nhất định của chất độc đó.

Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: Độc tính là n 5 tính gây độc của một chất đối với cơ thể sinh vật. Độc tính đƣợc chia ra các dạng: Độc cấp tính: chất độc xâm nhập vào cơ thể gây nhiễm độc tức thì, kí hiệu LD50 (letal dosis 50), biểu thị lƣợng chất độc (mg) đối với 1 kg trọng lƣợng cơ thể có thể gây chết 50 % cá thể vật thí nghiệm (thƣờng là chuột hoặc thỏ). LD50 khác nhau tuỳ loại chất độc, con đƣờng xâm nhập (qua miệng, qua da.) vào vật thí nghiệm. Nếu chất độc lẫn với không khí (hơi độc, hay ở trong nƣớc) thì đƣợc kí hiệu LC50 (letal concentration 50) biểu thị lƣợng chất độc (mg) trong 1m3 không khí hoặc 1 lít nƣớc có thể gây chết 50 % cá thể thí nghiệm.

LD50 và LC50 càng thấp chứng tỏ độ độc cấp tính càng cao. Độc mạn tính (độc trường diễn): chỉ khả năng tích luỹ chất độc trong cơ thể, khả năng gây đột biến, gây ung thƣ hoặc quái thai, dị dạng. Nếu thƣờng xuyên làm việc nơi có chất độc (xƣởng hoá chất, xử lí chất phế thải, sản xuất và phun thuốc trừ sâu.) thì cần làm đầy đủ quy trình bảo hộ lao động, quy định kiểm tra độ độc nơi làm việc và khám sức khoẻ thƣờng xuyên.[7] * Khái niệm ô nhiễm môi trường Ô nhiễm môi trƣờng là sự biến đổi của các thành phần môi trƣờng không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trƣờng và tiêu chuẩn môi trƣờng gây ảnh hƣởng xấu đến con ngƣời và sinh vật.[6] * Khái niệm về ô nhiễm môi trường đất Ô nhiễm môi trƣờng đất đƣợc xem là tất cả các hiện tƣợng làm nhiễm bẩn môi trƣờng đất bởi các chất ô nhiễm. Độc tính của một số hóa chất bảo vệ thực vật điển hình Các tác động của HCBVTV lên môi trƣờng là do những tính chất chủ yếu sau: dễ bay hơi, dễ hoà tan trong nƣớc và dung môi, bền với quá trình biến đổi sinh học.

Hóa chất bảo vệ thực vật cũng đƣợc những cây cối và động vật hấp thụ và theo chuỗi thức ăn sẽ xâm nhập và tích luỹ trong cơ thể ngƣời. Đặc biệt, trong chuỗi thức ăn này cứ qua mỗi bậc dinh dƣỡng, HCBVTV lại đƣợc tích luỹ với số lƣợng theo cấp số nhân và đƣợc gọi là khuếch đại sinh học. Đặc điểm Thuốc trừ sâu DDT là chữ viết tắt tiếng Anh của hoá chất Dichlo - Dibenzen - Trichlothan, đƣợc phát minh năm 1872. DDT có tính năng trừ sâu rất tốt, dùng để diệt các loài sâu phá hoại lƣơng thực, cây ăn quả, rau xanh và các loài côn trùng gây bệnh.

DDT còn đƣợc biết đến với các tên thƣơng mại Anfex, Arkotin, Dicofol, Genitox, Ixodex, Neoxid, Pentachlorin, Peprothion, 7~erdane. DDT ở dạng bột trắng hay xám nhạt, không tan trong nƣớc, rất tan trong cychlorhexanon, tan ít hơn trong xylen và aceton, ít tan trong dầu hoả. Tính chất của DDT khá ổn định, có hiệu quả lâu dài, hơn nữa DDT không dễ hoà tan trong nƣớc (sau khi phun thuốc không bị nƣớc mƣa rửa sạch) cho nên về kinh tế, nó đã thể hiện tính ƣu việt so với các loài thuốc trừ sâu khác. Bắt đầu từ năm 1943 thuốc trừ sâu DDT đã đƣợc sử dụng rộng rãi với số lƣợng lớn trên toàn thế giới.

Độc tính với con người. Liều gây độc đối với ngƣời là 30 gam. DDT có tác dụng tích luỹ. Tuy nhiên khoảng cách an toàn giữa nồng độ diệt đƣợc côn trùng và liều gây độc cho ngƣời khá lớn.