Luận văn thạc sĩ đánh giá kết quả thực hiện dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội tại xã khuôn hà huyện lâm bình tỉnh tuyên quang

Luận văn thạc sĩ đánh giá kết quả thực hiện dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội tại xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.

• Tác giả: Hoàng Thị Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Văn Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Dự Án Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Kinh Tế - Xã Hội Tại Xã Khuôn Hà, Tuyên Quang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ÐOAN
• 1. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 2. Ý NGHĨA TRONG HỌC TẬP VÀ NGHIÊN CỨU
• 3. Ý NGHĨA TRONG THỰC TIỄN
• 4. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 4.1. Cơ sở lý luận về nông thôn mới và xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội theo bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
• 4.1.1. Cơ sở lý luận về nông thôn mới
• 4.1.2. Khái niệm về nông thôn
• 4.1.3. Khái niệm cơ sở hạ tầng
• 4.1.4. Đặc điểm của cơ sở hạ tầng nông thôn Việt Nam
• 4.2. Quy trình triển khai xây dựng kết cấu hạ tầng thuộc Chương trình xây dựng nông thôn mới
• 4.2.1. Tuyên truyền, phổ biến thông tin về nội dung hợp phần xây dựng kết cấu hạ tầng thuộc Chương trình xây dựng nông thôn mới cho người dân
• 4.2.2. Xác định chủ đầu tư các công trình kết cấu hạ tầng của xã
• 4.2.3. Quy trình xác định nhu cầu và hướng dẫn người dân lựa chọn công trình, xác định thứ tự ưu tiên triển khai theo nhu cầu của họ và phù hợp với quy định của Chương trình
• 4.2.4. Quy trình tổ chức lựa chọn nhà thầu, ký hợp đồng với các tổ chức để thực hiện các bước trong đầu tư và xây dựng công trình
• 4.2.5. Tổ chức người dân tham gia thực hiện dự án và huy động cộng đồng đóng góp để xây dựng công trình
• 5. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 5.2. Thời gian và địa điểm thực tập
• 5.3. Nội dung nghiên cứu
• 5.4. Phương pháp nghiên cứu
• 5.5. Thu thập số liệu nghiên cứu
• 5.6. Phương pháp phân tích số liệu
• 6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 6.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của xã Khuôn Hà
• 6.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 6.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 6.2. Kết quả thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2015
• 6.2.1. Kết quả tổ chức thực hiện chương trình đến năm 2017
• 6.2.2. Kết quả thực hiện chương trình nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2015
• 6.3. Kết quả thực hiện dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội năm 2017
• 6.3.1. Kết quả xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội
• 6.3.2. Kết quả Phát triển kinh tế tổ chức sản xuất
• 6.4. Đánh giá những điều kiện nguồn lực cho xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội
• 6.4.1. Đánh giá về cán bộ thực hiện công tác tuyên truyền, vận động trong xây dựng cơ sở hạ tầng
• 6.4.2. Đánh giá sự tham gia của người dân trong công tác huy động nguồn lực xây dựng NTM
• 6.5. Thuận lợi khó khăn và giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội xã Khuôn Hà
• 6.5.1. Thuận lợi và khó khăn
• 6.5.2. Giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của xã Khuôn Hà
• 7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 7.1. Đối với huyện Lâm Bình tỉnh Tuyên Quang
• 7.2. Đối với xã Khuôn Hà
• 7.3. Đối với người dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dự Án Phát Triển Hạ Tầng Khuôn Hà Tuyên Quang

Xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang đang trên đà phát triển nhờ các dự án phát triển cơ sở hạ tầng. Các dự án này đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện đời sống kinh tế - xã hội của người dân. Việc đánh giá dự án Khuôn Hà một cách khách quan là cần thiết để xác định những thành tựu, hạn chế và đề xuất giải pháp phù hợp. Mục tiêu là xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội Tuyên Quang ngày càng vững mạnh, góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh. Các dự án này không chỉ cải thiện giao thông, thủy lợi mà còn nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận với các dịch vụ công cộng tốt hơn. Việc đánh giá hiệu quả của các dự án này là cơ sở để điều chỉnh chính sách và kế hoạch phát triển trong tương lai.

1.1. Mục Tiêu Của Đề Tài Nghiên Cứu Dự Án Khuôn Hà

Đề tài tập trung vào việc tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Khuôn Hà. Đánh giá hiện trạng và tiến trình xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chuẩn nông thôn mới. Phân tích những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện các dự án. Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án xây dựng hạ tầng kinh tế xã hội cho xã Khuôn Hà trong thời gian tới. Mục tiêu cuối cùng là đưa ra những khuyến nghị thiết thực để phát triển kinh tế xã hội vùng sâu vùng xa Tuyên Quang.

1.2. Ý Nghĩa Thực Tiễn Của Việc Đánh Giá Dự Án Khuôn Hà

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở để xã Khuôn Hà định hướng phát triển phù hợp với điều kiện địa phương. Giúp địa phương phát huy điểm mạnh, khắc phục hạn chế để cải thiện đời sống nhân dân. Kết quả nghiên cứu là nguồn thông tin quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách và các nhà đầu tư quan tâm đến đầu tư cơ sở hạ tầng Tuyên Quang. Đề tài góp phần vào việc tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và đưa ra các giải pháp để xây dựng phát triển xã Khuôn Hà theo Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới.

II. Thách Thức Phát Triển Hạ Tầng Kinh Tế Xã Hội Khuôn Hà

Mặc dù đã có những thành tựu đáng kể, xã Khuôn Hà vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển cơ sở hạ tầng. Nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, quy trình triển khai dự án còn nhiều bất cập. Sự tham gia của người dân chưa thực sự hiệu quả. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu và các yếu tố tự nhiên khác cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ và chất lượng công trình. Việc đánh giá rủi ro dự án Khuôn Hà và có biện pháp phòng ngừa là vô cùng quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội và người dân để vượt qua những khó khăn này.

2.1. Khó Khăn Về Nguồn Lực Cho Dự Án Khuôn Hà

Nguồn vốn đầu tư cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng còn hạn chế, phụ thuộc nhiều vào ngân sách nhà nước. Khả năng huy động vốn từ các nguồn khác còn thấp. Điều này gây khó khăn cho việc triển khai đồng bộ các dự án và kéo dài thời gian thực hiện. Cần có giải pháp để đa dạng hóa nguồn vốn, thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Việc quản lý dự án Khuôn Hà hiệu quả cũng góp phần tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

2.2. Vấn Đề Về Quản Lý Và Triển Khai Dự Án Khuôn Hà

Quy trình triển khai dự án còn nhiều thủ tục hành chính phức tạp, gây mất thời gian và tăng chi phí. Năng lực quản lý dự án của một số cán bộ còn hạn chế. Sự phối hợp giữa các ban ngành chưa thực sự hiệu quả. Cần có sự cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan. Việc đánh giá tác động môi trường dự án Khuôn Hà cũng cần được thực hiện nghiêm túc để đảm bảo phát triển bền vững.

III. Giải Pháp Phát Triển Hạ Tầng Kinh Tế Xã Hội Khuôn Hà

Để giải quyết những thách thức trên, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Tăng cường huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường sự tham gia của người dân. Đồng thời, cần chú trọng đến việc phát triển kinh tế hộ gia đình Khuôn Hà, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Có như vậy, các dự án phát triển cơ sở hạ tầng mới thực sự mang lại hiệu quả bền vững.

3.1. Tăng Cường Huy Động Vốn Cho Dự Án Khuôn Hà

Ngoài nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, cần tích cực huy động vốn từ các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân. Xây dựng cơ chế khuyến khích đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Tìm kiếm các nguồn vốn ODA và các khoản vay ưu đãi từ các tổ chức quốc tế. Việc phân tích dự án Khuôn Hà kỹ lưỡng sẽ giúp thu hút các nhà đầu tư tiềm năng.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Dự Án Khuôn Hà

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý dự án. Áp dụng các phương pháp quản lý dự án hiện đại. Tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ và chất lượng công trình. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý dự án hiệu quả. Cần có sự minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quá trình quản lý dự án Khuôn Hà.

3.3. Phát Huy Vai Trò Cộng Đồng Trong Dự Án Khuôn Hà

Tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình lập kế hoạch, triển khai và giám sát dự án. Lắng nghe ý kiến của người dân và giải quyết kịp thời những vướng mắc phát sinh. Khuyến khích người dân đóng góp công sức, vật chất để xây dựng cơ sở hạ tầng. Việc cộng đồng hưởng lợi dự án Khuôn Hà cần được đặt lên hàng đầu.

IV. Đánh Giá Hiệu Quả Dự Án Phát Triển Kinh Tế Xã Hội Khuôn Hà

Việc đánh giá hiệu quả dự án Khuôn Hà cần được thực hiện một cách toàn diện, khách quan và khoa học. Xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội, môi trường và văn hóa. Sử dụng các phương pháp đánh giá phù hợp. Thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Phân tích dữ liệu và đưa ra những kết luận chính xác. Kết quả đánh giá là cơ sở để điều chỉnh chính sách và kế hoạch phát triển trong tương lai.

4.1. Tác Động Kinh Tế Của Dự Án Khuôn Hà

Đánh giá tác động của dự án đến tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Phân tích hiệu quả đầu tư của dự án. Xem xét khả năng cạnh tranh của các sản phẩm địa phương. Cần có những số liệu cụ thể để chứng minh hiệu quả dự án Khuôn Hà.

4.2. Tác Động Xã Hội Của Dự Án Khuôn Hà

Đánh giá tác động của dự án đến cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Xem xét khả năng tiếp cận các dịch vụ công cộng. Phân tích sự thay đổi trong cơ cấu xã hội. Cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng cuộc sống Khuôn Hà.

4.3. Tác Động Môi Trường Của Dự Án Khuôn Hà

Đánh giá tác động của dự án đến môi trường tự nhiên và môi trường xã hội. Xem xét khả năng gây ô nhiễm, suy thoái tài nguyên. Phân tích các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực. Cần đảm bảo tính bền vững dự án Khuôn Hà.

V. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Dự Án Khuôn Hà Tuyên Quang

Các dự án phát triển cơ sở hạ tầng tại xã Khuôn Hà đã mang lại những kết quả tích cực, góp phần cải thiện đời sống kinh tế - xã hội của người dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để phát huy tối đa tiềm năng của địa phương. Việc quy hoạch phát triển Khuôn Hà cần được thực hiện một cách bài bản và khoa học.

5.1. Kiến Nghị Đối Với Huyện Lâm Bình Tỉnh Tuyên Quang

Tăng cường đầu tư cho cơ sở hạ tầng của xã Khuôn Hà. Hỗ trợ xã trong việc huy động vốn từ các nguồn khác nhau. Tạo điều kiện để xã tiếp cận với các công nghệ mới. Nâng cao năng lực cho cán bộ xã. Cần có sự quan tâm đặc biệt đến phát triển kinh tế xã hội vùng sâu vùng xa Tuyên Quang.

5.2. Kiến Nghị Đối Với Xã Khuôn Hà

Tăng cường quản lý dự án. Phát huy vai trò của cộng đồng. Chú trọng đến việc phát triển kinh tế hộ gia đình. Bảo vệ môi trường. Cần có sự chủ động và sáng tạo trong việc thực hiện các dự án phát triển cơ sở hạ tầng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Đánh giá kết quả thực hiện dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội tại xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang" do sinh viên Hoàng Thị Phương thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Dương Văn Sơn tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên (chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, niên khóa 2015 – 2019).

Xã Khuôn Hà là một xã vùng cao thuộc huyện mới thành lập Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, có địa hình núi cao bị chia cắt, hạ tầng kỹ thuật ban đầu còn nhiều thiếu thốn và lạc hậu. Xuất phát từ chủ trương đổi mới nông nghiệp nông thôn của Đảng và Nhà nước, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM), trọng tâm là phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, được xác định là điều kiện tiên quyết thúc đẩy sản xuất hàng hóa, nâng cao đời sống dân trí, cải thiện phúc lợi xã hội và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng sâu, vùng xa với khu vực đô thị.

Khóa luận xác định 4 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.
2. Đánh giá hiện trạng và tiến trình xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới của xã Khuôn Hà.
3. Rút ra những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện các dự án xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội theo Bộ tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn.
4. Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội cho xã Khuôn Hà trong thời gian tới.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề liên quan đến công tác triển khai thực hiện các dự án phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội theo Bộ tiêu chí xây dựng NTM tại xã Khuôn Hà. Phạm vi không gian nghiên cứu giới hạn trên địa bàn xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang; phạm vi thời gian thực hiện nghiên cứu thực địa từ ngày 13/8/2018 đến ngày 23/12/2018, số liệu thứ cấp được thu thập và đánh giá qua các giai đoạn 2011 – 2015 và mốc cập nhật đến năm 2017 – 2018.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung phân tích dựa trên sự kết hợp giữa lý luận xã hội học nông thôn, quy định quản lý đầu tư công trình hạ tầng NTM và nguyên tắc phát huy nội lực cộng đồng:

• Khung lý thuyết và khái niệm:
  • Khái niệm về nông thôn và đặc thù phân hệ xã hội nông thôn theo quan điểm của nhà xã hội học Staroverov (đặc trưng về mật độ dân cư, mức độ phát triển kinh tế, lối sống và kết cấu hạ tầng).
  • Khái niệm và đặc điểm của cơ sở hạ tầng nông thôn Việt Nam: bao gồm hạ tầng kinh tế (thủy lợi, giao thông, điện, cấp thoát nước, chế biến nông sản) và hạ tầng xã hội (trường học, y tế, nhà văn hóa, công trình phúc lợi).
  • Khung quy trình triển khai hạ tầng NTM: phổ biến thông tin, xác định chủ đầu tư (Ban quản lý xã), quy trình khảo sát nhu cầu theo thứ tự ưu tiên của nhân dân, hình thức lựa chọn nhà thầu, giám sát thi công, nghiệm thu bàn giao và thanh quyết toán vốn.
  • Cơ chế đầu tư đặc thù cho cộng đồng tự triển khai: áp dụng hồ sơ xây dựng công trình đơn giản (thay cho báo cáo kinh tế - kỹ thuật), thẩm định cấp xã và quy định về tư cách hợp lệ của tổ chức đoàn thể, nhóm thợ địa phương theo Điều 27 Luật Đấu thầu.
  • Khung 7 vai trò tham gia của người dân trong NTM: "Dân biết – Dân bàn – Dân đóng góp – Dân làm – Dân kiểm tra – Dân quản lý – Dân được hưởng lợi".
• Cơ sở thực tiễn: Báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM toàn quốc giai đoạn 2011 – 2015 của Bộ Nông nghiệp và PTNT (hội nghị ngày 16/5/2014) và kết quả thực hiện NTM của tỉnh Tuyên Quang (đến năm 2018 có 23 xã đạt chuẩn, mục tiêu nâng lên 29 xã).
• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các văn bản quy hoạch, báo cáo thống kê định kỳ của UBND xã Khuôn Hà, báo cáo kết quả thực hiện chương trình NTM qua các năm 2015, 2017 và thống kê sản xuất nông lâm nghiệp năm 2018.
  • Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát, phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu điều tra đối với mẫu nghiên cứu gồm 50 cán bộ cấp xã/thôn và 60 hộ gia đình tại 12 thôn bản trên địa bàn xã.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả (tính toán số tuyệt đối, số tương đối, tỷ trọng, số bình quân) kết hợp phương pháp tổng hợp, so sánh và đánh giá định tính.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc đầu tư hạ tầng nông thôn tại địa bàn miền núi, xác định 4 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, chỉ rõ ý nghĩa học tập, nghiên cứu và giá trị ứng dụng thực tiễn trong công tác quản lý phát triển nông thôn tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về NTM, cấu trúc hạ tầng kinh tế - xã hội và quy trình quản lý dự án cấp xã. Làm rõ cơ chế đặc thù cho phép cộng đồng dân cư tự tổ chức thi công công trình quy mô nhỏ và phân tích sâu 7 khía cạnh phát huy vai trò chủ thể của người dân. Tổng kết thực tiễn thực hiện chương trình NTM tại Việt Nam và tỉnh Tuyên Quang.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác lập đối tượng nghiên cứu là quá trình thực hiện dự án hạ tầng NTM tại xã Khuôn Hà; địa bàn thực tập và khảo sát tại 12 thôn thuộc xã từ tháng 8 đến tháng 12/2018. Thiết lập phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp (báo cáo hành chính) và dữ liệu sơ cấp (điều tra 50 cán bộ và 60 hộ dân) cùng công cụ xử lý thống kê mô tả.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này tập trung toàn bộ dữ liệu thực chứng và kết quả phân tích của đề tài qua 5 nhóm nội dung chính:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Khuôn Hà

• Tự nhiên: Xã Khuôn Hà cách trung tâm huyện Lâm Bình 8 km, tổng diện tích tự nhiên 14.545,33 ha (đất nông nghiệp chiếm 86,96% với 12.649,70 ha; phi nông nghiệp chiếm 12,98% với 1.889,43 ha; đất chưa sử dụng chiếm 0,04% với 6,2 ha). Địa hình gồm vùng thung lũng đá vôi bằng phẳng và vùng núi cao chia cắt hiểm trở. Nhiệt độ trung bình năm 23,4°C, độ ẩm 80 – 86%, lượng mưa trung bình 1.800 – 2.000 mm/năm. Xã có diện tích mặt nước hồ thủy điện Tuyên Quang lớn và hệ thống khe suối tự nhiên.
• Xã hội: Quy mô dân số gồm 795 hộ với 3.590 nhân khẩu phân bố tại 12 thôn bản. Cơ cấu dân tộc gồm: dân tộc Tày chiếm ưu thế tuyệt đối (571 hộ, 2.875 nhân khẩu), Dao (150 hộ, 599 nhân khẩu), Mông (10 hộ, 61 nhân khẩu) và các dân tộc khác. Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên 1,11%. Lực lượng lao động đạt 2.101 người (chiếm 58,52% dân số).
• Sản xuất nông - lâm nghiệp (năm 2018): Tổng sản lượng lương thực có hạt đạt mức cao; diện tích lúa cả năm 327,8 ha (năng suất bình quân 56,5 tạ/ha, sản lượng 1.361,7 tấn; cơ cấu giống mở rộng sang TBR225, Thiên ưu 8, HDT10, ADI168, Thái Xuyên 111); diện tích ngô 143,6 ha (sản lượng 656,37 tấn); lạc 36 ha (sản lượng 651 tấn); khoai lang 10,5 ha; chè 4 ha. Công tác trồng rừng đạt 68 ha (100% kế hoạch).

2. Kết quả thực hiện NTM giai đoạn 2011 – 2015 và mốc năm 2017

Giai đoạn 2011 – 2015, xã đã triển khai quy hoạch nhưng chưa công bố quy hoạch chung. Kết thúc giai đoạn 1, xã còn 6 tiêu chí chưa đạt chuẩn gồm: Tiêu chí số 2 (Giao thông), Tiêu chí số 3 (Thủy lợi), Tiêu chí số 4 (Điện), Tiêu chí số 10 (Thu nhập), Tiêu chí số 11 (Hộ nghèo), Tiêu chí số 17 (Môi trường). Đến năm 2017, qua 2 năm tập trung chỉ đạo, xã đã hoàn thành thêm 6 tiêu chí này để đạt chuẩn theo quy định.

3. Kết quả thực hiện các dự án cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội đến năm 2017

• Giao thông: Cứng hóa 15,7 km đường giao thông. Tỷ lệ đạt chuẩn: đường trục xã, liên xã đạt 80,9% (12,7/15,7 km); đường trục thôn đạt 100% (13,1/13,1 km); đường ngõ xóm đạt 100% (3,21/3,21 km); đường nội đồng đạt 79,9% (3,517/4,4 km). Có 01 bến thuyền tại Bản Pin kết nối lòng hồ thủy điện Tuyên Quang.
• Thủy lợi: Có 4 hồ chứa, 15 công trình đập; kiên cố hóa 22,58/25,38 km kênh mương (đạt 88,96%); 7/15 đập đầu mối được xây dựng kiên cố.
• Hệ thống điện: Lắp đặt 8 trạm biến áp, 10,056 km đường dây 0,4 kV; 795/795 hộ sử dụng điện an toàn (đạt 100%).
• Trường học và cơ sở văn hóa: Trường mầm non có 12 phòng học, 14 phòng chức năng; trường tiểu học nâng cấp 3 phòng học, xây mới 9 phòng chức năng; trường THCS nâng cấp 8 phòng học, 8 phòng chức năng và xây mới 17 phòng chức năng. Xây mới Nhà văn hóa xã năm 2017 diện tích 578 m² với 250 chỗ ngồi.
• Chợ, bưu điện, nhà ở: Phát triển siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi; 12/12 thôn phủ sóng di động; 636/795 nhà đạt chuẩn Bộ Xây dựng (>75%), xóa bỏ hoàn toàn nhà tạm, nhà dột nát.
• Kinh tế và tổ chức sản xuất: Thu nhập bình quân năm 2017 đạt 26,93 triệu đồng/người/năm (vượt mức tiêu chí 26 triệu đồng); tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 11,58% (94/812 hộ); tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên đạt 98,7% (2.166 người); duy trì 2 Hợp tác xã nông lâm nghiệp hoạt động hiệu quả theo Luật HTX 2012 (HTX Sằm Sửu và HTX Đại Thắng).

4. Đánh giá nguồn lực và sự tham gia của cán bộ, người dân

• Huy động vốn: Tổng kinh phí huy động xây dựng hạ tầng NTM đạt 146,294 tỷ đồng (Nhà nước hỗ trợ 84,910 tỷ đồng; Ngân hàng hỗ trợ vay 26,584 tỷ đồng; Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân 24,000 tỷ đồng; Nhân dân đóng góp 10,800 tỷ đồng gồm 4,268 tỷ đồng tiền mặt và 6,532 tỷ đồng quy đổi từ ngày công, vật liệu, hiến đất).
• Năng lực cán bộ (n=50): 30 người học hết lớp 12; trình độ chuyên môn: 16 đại học, 1 cao đẳng, 10 trung cấp, 2 sơ cấp, 17 người chưa qua đào tạo bằng cấp (chủ yếu là cán bộ thôn bản do dân bầu). Có 31/50 cán bộ (62%) được tập huấn về NTM từ 1 – 10 lớp; 19 người (38%) chưa tham gia tập huấn.
• Khảo sát người dân (n=60): Kênh tiếp nhận thông tin hiệu quả nhất là họp thôn (31/50 ý kiến). Tỷ lệ tham gia bầu ban phát triển thôn đạt 86,7%; nhận thông báo công trình thôn đạt 85%; họp bàn công trình thôn đạt 71,7%; góp ý quy hoạch xã đạt 61,7%. Các khoản đóng góp kinh phí cao nhất tập trung ở nghĩa trang nhân dân (89,83% số hộ tham gia) và nhà văn hóa thôn (57,62% số hộ). Đóng góp ngày công cao nhất tại đường giao thông thôn (21 người, 50 công) và đường xóm (15 người, 41 công). 100% số hộ được hỏi ghi nhận thông tin công trình được công khai minh bạch và sẵn sàng tiếp tục đóng góp.

Nội dung khảo sát hộ dân (n=60)	Số hộ tham gia / đồng thuận	Tỷ lệ (%)
Được tham gia bầu Ban phát triển thôn	52	86,70%
Nhận được thông báo về công trình xây dựng trên địa bàn thôn	51	85,00%
Tham gia họp bàn nội dung xây dựng công trình tại thôn	43	71,70%
Tham gia góp ý kiến vào quy hoạch NTM của xã	37	61,70%
Đánh giá thông tin công trình công khai, minh bạch	60	100,00%
Mức độ sẵn sàng tiếp tục đóng góp xây dựng công trình mới	60	100,00%
Hài lòng với hình thức tuyên truyền, vận động của xã, thôn	57	95,00%
Tham gia trực tiếp vào quản lý, sử dụng công trình	53	88,30%
Đánh giá mức độ huy động không vượt quá khả năng gia đình	52	86,70%

5. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp

• Thuận lợi: Quỹ đất tự nhiên lớn, sự quan tâm chỉ đạo từ cấp huyện/tỉnh, sự đồng thuận và tinh thần tự nguyện hiến đất, góp công của đồng bào các dân tộc.
• Khó khăn: Nhận thức pháp luật về xây dựng cơ sở hạ tầng của một bộ phận người dân còn hạn chế; công tác chỉ đạo của chính quyền cơ sở đôi lúc chưa tập trung trọng tâm; công tác quy hoạch thiết kế công trình chưa thực sự quyết liệt.
• Giải pháp đề xuất: Đẩy mạnh phát triển nông lâm nghiệp theo hướng hàng hóa; duy tu bảo dưỡng đường giao thông và nạo vét kênh mương trước mùa mưa lũ; nâng cấp hệ thống điện sau công tơ; nhân rộng mô hình du lịch cộng đồng (Homestay); siết chặt quản lý nhà nước về đất đai, môi trường và tổ chức các hoạt động văn hóa truyền thống.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính đạt được

Khóa luận đã định lượng cụ thể toàn bộ kết quả phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội và chuyển biến NTM tại xã Khuôn Hà đến cuối năm 2017:

Chỉ tiêu theo dõi	Kết quả thực hiện đến năm 2017	Đánh giá theo tiêu chí NTM
Đường trục xã, liên xã	12,7 / 15,7 km (80,9%) cứng hóa	Đạt chuẩn
Đường trục thôn	13,1 / 13,1 km (100%) bê tông hóa	Đạt chuẩn
Đường ngõ xóm	3,21 / 3,21 km (100%) cứng hóa	Đạt chuẩn
Đường nội đồng	3,517 / 4,4 km (79,9%) cứng hóa	Đạt chuẩn
Kênh mương kiên cố	22,58 / 25,38 km (88,96%)	Đạt chuẩn (Tiêu chí 3)
Hộ sử dụng điện an toàn	795 / 795 hộ (100%) qua 8 trạm biến áp	Đạt chuẩn (Tiêu chí 4)
Tỷ lệ nhà ở đạt chuẩn	636 / 795 nhà (>75%), 0 nhà tạm	Đạt chuẩn (Tiêu chí 9)
Thu nhập bình quân	26,93 triệu đồng/người/năm	Đạt chuẩn (Tiêu chí 10: ≥26 trđ)
Tỷ lệ hộ nghèo	11,58% (94 / 812 hộ)	Đạt chuẩn (Tiêu chí 11: <12%)
Lao động có việc làm TX	2.166 / 2.138 người (98,7%)	Đạt chuẩn (Tiêu chí 12: ≥90%)
Hợp tác xã nông nghiệp	02 HTX (Sằm Sửu, Đại Thắng)	Đạt chuẩn (Tiêu chí 13)

Về mặt tài chính, nghiên cứu đã tổng hợp cơ cấu nguồn lực thực hiện với sự phân định rõ ràng giữa ngân sách nhà nước và nguồn vốn xã hội hóa:

Nguồn kinh phí	Số tiền (tỷ đồng)	Cơ cấu đóng góp
Ngân sách Nhà nước hỗ trợ	84,910	58,04%
Vốn vay tín dụng ngân hàng	26,584	18,17%
Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân	24,000	16,41%
Nhân dân địa phương đóng góp	10,800	7,38%
Trong đó: Tiền mặt	4,268	2,92%
Trong đó: Ngày công, vật tư, hiến đất	6,532	4,46%
Tổng cộng	146,294	100,00%

Hệ thống giải pháp và kiến nghị

Trên cơ sở phân tích thực trạng, tác giả đề xuất nhóm giải pháp gắn liền với 3 nhóm chủ thể:

• Đối với UBND huyện Lâm Bình: Tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn vốn chương trình MTQG và các dự án lồng ghép cho xã; tăng cường mở các lớp tập huấn nghiệp vụ quản lý dự án NTM cho cán bộ cấp xã, thôn bản.
• Đối với chính quyền xã Khuôn Hà: Thực hiện tốt công tác quy hoạch, công khai minh bạch các dự án đầu tư; phân công cán bộ chuyên môn phụ trách giám sát thi công; đẩy mạnh tuyên truyền quy chế dân chủ cơ sở; hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi (nhân rộng giống lúa TBR225, ngô lai); duy tu bảo dưỡng thường xuyên các công trình đường, mương, hồ đập.
• Đối với người dân: Nâng cao tinh thần trách nhiệm bảo vệ công trình công cộng; chủ động tham gia đóng góp ngày công, kinh phí theo thỏa thuận cộng đồng; tích cực tiếp thu tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất và phát triển mô hình kinh doanh dịch vụ, du lịch Homestay.

Đóng góp của đề tài

Khóa luận đã cung cấp một bộ số liệu điều tra thực địa chi tiết về thực trạng huy động nguồn lực và mức độ tham gia của cộng đồng tại một xã vùng cao điển hình. Công trình làm rõ tính khả thi của cơ chế đặc thù cho phép cộng đồng tự triển khai công trình quy mô nhỏ, đồng thời khẳng định vai trò quyết định của công tác công khai, minh bạch thông tin đối với sự đồng thuận của nhân dân.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Thời gian nghiên cứu thực địa tương đối ngắn (khoảng 4 tháng, từ tháng 8 đến tháng 12/2018), do đó chưa thể theo dõi hết một chu kỳ vận hành, bảo trì của toàn bộ các công trình hạ tầng sau khi đưa vào khai thác.
  • Quy mô mẫu khảo sát sơ cấp còn ở mức trung bình (50 cán bộ và 60 hộ dân trên tổng số 795 hộ của toàn xã).
  • Một số bảng biểu trong văn bản gốc còn tồn tại lỗi chính tả và sự thiếu nhất quán nhỏ về số học giữa các chỉ tiêu nhân khẩu/dân số cơ cấu.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội lâu dài và tính bền vững của các công trình hạ tầng sau khi xã được công nhận đạt chuẩn NTM.
  • Nghiên cứu sâu về cơ chế quản lý, vận hành và huy động quỹ duy tu, bảo dưỡng định kỳ các công trình giao thông, thủy lợi dựa vào cộng đồng dân cư thôn bản.
  • Đánh giá tác động của hạ tầng giao thông đối với việc mở rộng chuỗi giá trị nông sản và phát triển loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng (Homestay) tại lòng hồ Tuyên Quang.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này là nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên: Thuộc các chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Quản lý kinh tế và Kinh tế phát triển khi thực hiện đề tài tốt nghiệp về đánh giá chương trình NTM hoặc phân tích dự án đầu tư hạ tầng cơ sở nông thôn.
• Cán bộ quản lý cơ sở: Cán bộ địa chính - xây dựng, cán bộ khuyến nông và Ban quản lý xây dựng NTM cấp xã/huyện tại các địa bàn miền núi có điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tương đồng.
• Nội dung đáng tham khảo nhất:
  • Hệ thống bảng hỏi và số liệu điều tra thực tế về sự tham gia, đóng góp ngày công, hiến đất và mức độ hài lòng của người dân (mẫu n=60).
  • Quy trình phân cấp quản lý đầu tư, thẩm định hồ sơ xây dựng công trình đơn giản và lựa chọn nhà thầu cộng đồng theo Điều 27 Luật Đấu thầu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng nguồn vốn huy động xây dựng hạ tầng NTM tại xã Khuôn Hà đến năm 2017 là bao nhiêu và cơ cấu ra sao? Tổng kinh phí huy động đạt 146,294 tỷ đồng. Trong đó: Nhà nước hỗ trợ 84,910 tỷ đồng (58,04%); Vay ngân hàng 26,584 tỷ đồng (18,17%); Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đóng góp 24,000 tỷ đồng (16,41%); Nhân dân địa phương đóng góp 10,800 tỷ đồng (7,38%, bao gồm 4,268 tỷ đồng tiền mặt và 6,532 tỷ đồng quy đổi từ ngày công, vật tư, đất hiến).

2. Giai đoạn 2011 – 2015 xã Khuôn Hà chưa đạt những tiêu chí NTM nào và kết quả đến năm 2017 ra sao? Kết thúc giai đoạn 2011 – 2015, xã có 6 tiêu chí chưa đạt gồm: Tiêu chí số 2 (Giao thông), Tiêu chí số 3 (Thủy lợi), Tiêu chí số 4 (Điện), Tiêu chí số 10 (Thu nhập), Tiêu chí số 11 (Hộ nghèo) và Tiêu chí số 17 (Môi trường). Đến tháng 10/2017, xã đã hoàn thành toàn bộ 6 tiêu chí này để đạt chuẩn.

3. Kết quả cứng hóa hệ thống giao thông và kiên cố hóa thủy lợi tại xã Khuôn Hà đến năm 2017 đạt tỷ lệ bao nhiêu? Đến năm 2017, xã đã thực hiện cứng hóa 15,7 km đường giao thông nông thôn (đường trục xã đạt 80,9%; đường trục thôn đạt 100%; đường ngõ xóm đạt 100%; đường nội đồng đạt 79,9%). Về thủy lợi, toàn xã có 25,38 km kênh mương, trong đó đã kiên cố hóa được 22,58 km (đạt tỷ lệ 88,96%) và có 7/15 đập đầu mối được xây dựng kiên cố.

4. Khảo sát 60 hộ dân cho thấy người dân tham gia đóng góp ngày công và kinh phí nhiều nhất vào những công trình nào? Về kinh phí, tỷ lệ hộ tham gia đóng góp cao nhất là xây dựng nghĩa trang nhân dân (89,83% số hộ, 5,4 triệu đồng) và nhà văn hóa thôn (57,62% số hộ, 7 triệu đồng). Về ngày công lao động, người dân tham gia nhiều nhất vào làm đường giao thông của thôn (21 người với 50 ngày công) và đường giao thông của xóm (15 người với 41 ngày công).

5. Thực trạng trình độ và tình hình đào tạo tập huấn của đội ngũ cán bộ phụ trách NTM tại xã Khuôn Hà như thế nào? Trong số 50 cán bộ cấp xã và thôn được điều tra: 30 người học hết lớp 12; trình độ chuyên môn gồm 16 đại học, 1 cao đẳng, 10 trung cấp, 2 sơ cấp và 17 người không có bằng cấp chuyên môn (chủ yếu là cán bộ thôn bản). Về tập huấn NTM, có 62% cán bộ (31 người) đã được tham gia các lớp tập huấn từ 1 đến 10 ngày, trong khi 38% cán bộ (19 người) chưa từng được tham gia lớp tập huấn nào.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Phương đã phản ánh toàn diện bức tranh thực hiện dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội tại xã vùng cao Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Bằng nguồn dữ liệu thống kê kết hợp khảo sát thực địa chặt chẽ, nghiên cứu chứng minh vai trò then chốt của việc kết hợp nguồn vốn ngân sách nhà nước với sự đồng thuận tham gia, hiến đất và góp công của nhân dân địa phương. Các kết quả phân tích và đề xuất giải pháp trong khóa luận là cơ sở thực tiễn có giá trị phục vụ công tác quản lý, duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới tại các địa bàn miền núi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Thực hiện đường lối đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, trong những năm qua nông nghiệp và kinh tế nông thôn đã có sự phát triển mạnh mẽ đạt được những kết quả quan trọng trên các mặt kinh tế, xã hội, văn hoá, đời sống cộng đồng góp phần nâng cao vai trò, vị trí và sức cạnh tranh của nền kinh tế, giữ vững ổn định chính trị - xã hội ở nông thôn cả nước, tạo tiền đề để tăng tốc độ phát triển kinh tế và đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Hạ tầng nông thôn có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế xã hội nông thôn trình độ kinh tế xã hội nông thôn ở mức độ nào thì cơ sở hạ tầng cũng tương ứng với mức độ nào đó. Nơi nào có cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng tốt thì điều kiện kinh tế xã hội cũng phát triển đời sống tinh thần của người dân được nâng cao có điều kiện đầu tư cho sự phát triển của cơ sở hạ tầng. Trong đó việc xây dựng cơ sở hạ tầng là một hướng đi đúng và mang lại nhiều lợi ích cho đời sống xã hội của người dân.

Đồng thời cũng thúc đẩy các hoạt động sản xuất hàng hóa, giúp người dân tiếp cận với xã hội và nền kinh tế thị trường bên ngoài. Vì vậy cơ sở hạ tầng nông thôn được coi là một điều kiện kiên quyết để thực hiện thắng lợi các hoạt động kinh tế- xã hội của xã Khuôn Hà. Xuất phát từ những lý do trên, tôi nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả thực hiện dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội tại xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang”. Với mong muốn có cái nhìn khách quan về những thành tựu đã đạt được trong thời gian qua của địa phương.

Từ đó đề ra phương án nhằm xây dựng phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn phù hợp với xu thế hội nhập, góp phần cho sự phát triển của địa phương. Mục tiêu của đề tài - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Khuôn Hà. - Đánh giá hiện trạng và tiến trình xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới của xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. - Rút ra những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện các dự án xây dựng hạ tầng kinh tế xã hội theo Bộ tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn.

- Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án xây dựng hạ tầng kinh tế xã hội cho xã Khuôn Hà trong thời gian tới. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Việc thực hiện làm đề tài là cơ hội cho em học tập, rèn luyện, đi sâu vào thực tế, được áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế, tích lũy những kiến thức thực tế khi tiếp xúc thực tế làm việc với nguời dân. - Tích lũy thêm những kiến thức mới cho bản thân nhằm phục vụ cho công tác sau này. Ngoài ra đề tài còn là cơ hội để em được nghiên cứu tìm hiểu về tình hình kinh tế xã hội phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn tại địa phương.

Từ đó có được cơ sở để so sánh sự phát triển của địa phương với các xã khác trong khu vực theo tiêu chuẩn nông thôn mới. - Góp phần hoàn thiện những lý luận và phương pháp nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương trong giai đoạn “công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp – nông thôn” hiện nay.