Đặt vấn đề Môi trường được tạo thành bởi vô số các yếu tố vật chất. Trong số đó có những yếu tố vật chất tự nhiên như đất, nước, không khí, ánh sáng,âm thanh, các hệ thực vật, hệ động vật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng hơn cả. Những yếu tố này được coi là những thành phần cơ bản của môi trường. Chúng hình thành và phát triển theo một quy luật tự nhiên vốn có.
Bên cạnh những yếu tố vật chất tự nhiên, môi trường còn bao gồm cả những yếu tố nhân tạo. Những yếu tố này do con người tạo ra nhằm tác động tới các yếu tố tự nhiên để phục vụ cho nhu cầu của bản thân mình. Hiện nay môi trường đang có những thay đổi bất lợi cho con người và đã trở thành vấn đề nóng bỏng của mọi quốc gia, dù đó là quốc gia phat triển hay quốc gia đang phát triển. Sự ô nhiễm, suy thoái và những sự cố môi trường diễn ra ngày càng ở mức độ cao đang đặt con người trước những sự trả thù ghê gớm của thiên nhiên.
Nguy cơ môi trường đặc biệt nóng bỏng ở các quốc gia đang phát triển, nơi nhu cầu cuộc sống hàng ngày của con người và nhu cầu phát triển của xã hội xung đột mạnh mẽ với sự cần thiết phải bảo vệ môi trường. Việt Nam đứng trong hàng ngũ của các quốc gia đang phát triển và cũng đang phải đối đầu với vấn đề môi trường. Trong tiến trình công nghiệp hoá (CNH), hiện đại hoá (HĐH) đất nước, nhiệm vụ bảo vệ môi trường luôn được Đảng và nhà nước ta coi trọng. Trong thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường ở nước ta đã có những chuyển biến tích cực.
Hệ thống thể chế, chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường từng bước được xây dựng và hoàn thiện. Hệ thống cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường được thành lập và phát triển từ cấp trung ương đến các địa n 2 phương. Nhà nước đang can thiệp mạnh mẽ vào các hoạt động của cá nhân, tổ chức trong xã hội để bảo vệ các yếu tố môi trường, ngăn chặn việc gây ô nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường. Công tác bảo vệ môi trường đã được huy động sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức phi chính phủ, cộng đồng dân cư…Vấn đề tài chính cho công tác bảo vệ môi trườn được tăng cường với việc áp dụng các công cụ kinh tế, thành lập quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam, thay đổi chính sách cho bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên công tác bảo vệ môi trường vì mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam trong những thập niên đầu thế kỉ XXI cũng đứng trước những thách thức to lớn, đòi hỏi phải có những biện pháp hữu hiệu nhằm bảo vệ môi trường. Một trong những biện pháp đạt hiệu quả cao trong công tác bảo vệ môi trường đó là thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường. Huyện Đồng Hỷ cũng là trung tâm của thành phố. Trong những năm gần đây, cùng với tiến trình CNH - HĐH đất nước, nền kinh tế của Huyện Đồng Hỷ đã có những bước tiến vượt bậc, bên cạnh sự phát triển đó thì môi trường của Huyện Đồng Hỷ cũng đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Do đó công tác thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường ngày càng được quan tâm và đẩy mạnh. Để thấy dược phần nào của toàn cảnh công tác thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường ta cần phải đánh giá một cách khách quan công tác này trên nhiều địa phương, từ đó rút ra được những bài học, kinh nghiệm cho những năm tiếp theo và các địa phương khác. Xuất phát từ thực tiễn trên, được sự nhất trí của ban chủ nhiệm khoa Tài nguyên và môi trường, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của cô giáo ThS. Vương Vân Huyền tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: "Đánh giá công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường của Huyện Đông Hỷ giai đoạn 2010 - 2013".
Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá thực trạng công tác thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường của Huyện Đồng Hỷ giai đoạn 2010 – 2013 để nắm được những thành tựu đã đạt được và những hạn chế còn tồn tại trong công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường tại địa phương. Mục đích nghiên cứu - Tìm hiểu thực trạng công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính trên địa bàn Huyện Đồng Hỷ giai đoạn 2010 - 2013. - Làm rõ được những thành tựu đạt dược và những hạn chế còn tồn tại trong công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường trên địa bàn Huyện. - Phân tích những nguyên nhân và đề xuất các phương hướng giải quyết những tồn tại đó nhằm tăng cường nâng cao hiệu quả công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường trên địa bàn Huyện.
Yêu cầu - Đánh giá được điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Huyện Đồng Hỷ. - Đánh giá thực trạng môi trường Huyện Đồng Hỷ. - Đánh giá tình hình thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường của bàn Huyện Đồng Hỷ giai đoạn 2010 - 2013. - Nắm được kết quả cụ thể của từng đợt thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường trên địa bàn Huyện.
- Đánh giá được từng đợt thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về những thành tựu đạt được và những hạn chế còn tồn tại. n 4 - Nâng cao kiến thức thực tế của bản thân phục vụ cho công tác sau khi ra trường. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong thực tiễn: Qua quá trình nghiên cứu thực trạng công tác thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường tại Huyện Đồng Hỷ- Tp Thái Nguyên để biết được những việc đã làm được và chưa làm được trong thực tiễn để tim ra những giải pháp nhằm thúc đẩy công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường trên địa bàn Huyện. - Ý nghĩa trong học tập: + Giúp sinh viên có thể áp dụng lý thuyết đã học vào thực tế trong công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường đồng thời học hỏi được thêm những kiến thức thực tế trong công tác này nhằm trang bị hành trang vững bước vào đời.
+ Củng cố kiến thức cơ sở cũng như kiến thức chuyên ngành, tạo điều kiện tốt hơn để phục vụ công tác bảo vệ môi trường nói chung và công tác thanh tra nói riêng. + Sự thành công của đề tài là cơ sở để nâng cao được phương pháp làm việc có khoa học có cơ sở, giúp sinh viên biết tổng hợp bố trí thời gian hợp lý trong công việc. n 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.Cơ sở lý luận * Khái niệm môi trường: “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật” (Luật Bảo vệ môi trường, 2005)[8].
- Môi trường sống của con người theo chức năng được chia thành các loại: + Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoá học, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác động của con người. Đó là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước. Môi trường tự nhiên cho ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cấy, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ và là nơi chứa đựng, đồng hoá các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú. + Môi trường xã hội là tổng thể các quan hệ giữa người với người.
Đó là những luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định. ở các cấp khác nhau như: Liên Hợp Quốc, Hiệp hội các nước, quốc gia, tỉnh, huyện, cơ quan, làng xã, họ tộc, gia đình, tổ nhóm, các tổ chức tôn giáo, tổ chức đoàn thể,. Môi trường xã hội định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo nên sức mạnh tập thể thuận lợi cho sự phát triển, làm cho cuộc sống của con người khác với các sinh vật khác. Ngoài ra, người ta còn phân biệt khái niệm môi trường nhân tạo, bao gồm tất cả các nhân tố do con người tạo nên, làm thành những tiện nghi trong cuộc n 6 sống, như ôtô, máy bay, nhà ở, công sở, các khu vực đô thị, công viên nhân tạo.[8] * Khái niệm về thanh tra môi truờng Thanh tra BVMT là thanh tra chuyên ngành BVMT được chính phủ quy định cụ thể về tổ chức và hành động, có đồng phục và phù hiệu riêng; có thiết bị và phương tiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ Điều 126 Luật BVMT năm 2005 qui định trách nhiệm thực hiện thanh tra BVMT.[7] * Vi phạm hành chính và xử phạt về vi phạm hành chính về môi trường + Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.
+ Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính. Giới thiệu một số văn bản pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường - Luật số 52/2005/QH11 ngày 29/11/2005 của Quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về bảo vệ môi trường. - Luật số 22/2004/QH11 ngày 15/06/2004 của Quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về thanh tra. - Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/08/2006 của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường.
- Nghị định số 41/2005/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thanh tra.