Luận văn thạc sĩ đánh giá công tác giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo và tranh chấp đất đai trên địa bàn một số phường trung tâm tp thái nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai tại các phường trung tâm TP Thái Nguyên.

• Tác giả: Đặng Thị Thu Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thế Hùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Giải Quyết Đơn Thư Khiếu Nại, Tố Cáo Và Tranh Chấp Đất Đai Tại Các Phường Trung Tâm TP Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở khoa học và pháp lý của công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai
• 1.2. Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giải quyết, khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai
• 1.3. Tranh chấp về đất đai
• 1.4. Khiếu nại về đất đai. Tố cáo về đất đai
• 1.5. Tình hình giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai ở Việt Nam
• 1.6. Tình hình giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai ở một số địa phương trên cả nước
• 1.7. Tình hình giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai ở tỉnh Thái Nguyên
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thực hiện nội dung 1
• 2.4.2. Phương pháp thực hiện nội dung 2 và 3
• 2.4.3. Phương pháp thực hiện nội dung 4
• 2.4.4. Phương pháp tổng hợp, phân tích số liệu và hoàn chỉnh luận văn
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tình hình cơ bản vùng nghiên cứu. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 3.2. Đặc điểm điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Thái Nguyên
• 3.4. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 3.5. Hiện trạng sử dụng đất năm 2014
• 3.6. Tình hình quản lý đất đai
• 3.7. Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2012 - 2014
• 3.8. Công tác tiếp nhận và phân loại đơn thư
• 3.9. Tình hình tranh chấp về đất đai của thành phố Thái Nguyên
• 3.10. Tình hình khiếu nại về đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 3.11. Tình hình tố cáo về đất đai của thành phố Thái Nguyên
• 3.12. Kết quả giải quyết công tác tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn 2012 - 2014
• 3.13. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp, khiếu nại, tố cáo
• 3.14. Những thuận lợi, khó khăn, biện pháp khắc phục trong công tác giải quyết khiếu nại tố cáo tranh chấp về đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2012 - 2014
• 3.15. Những thuận lợi và khó khăn
• 3.16. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2012 - 2014 trong thời gian tới
• KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo và tranh chấp đất đai

Giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý nhà nước. Tại các phường trung tâm TP Thái Nguyên, công tác này đòi hỏi sự minh bạch và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý. Quy trình giải quyết bao gồm tiếp nhận, phân loại, xử lý và phản hồi đơn thư. Các vấn đề phát sinh thường liên quan đến quyền lợi người dân, pháp lý đất đai và thủ tục hành chính. Việc công khai thông tin và hỗ trợ pháp lý là yếu tố then chốt để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả.

1.1. Quy trình giải quyết đơn thư

Quy trình giải quyết đơn thư tại các phường trung tâm TP Thái Nguyên được thực hiện theo các bước cụ thể. Đầu tiên, đơn thư được tiếp nhận và phân loại dựa trên tính chất vụ việc. Sau đó, cơ quan có thẩm quyền tiến hành điều tra, xác minh và đưa ra quyết định giải quyết. Thủ tục hành chính được tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo tính pháp lý. Cuối cùng, kết quả được thông báo công khai đến người dân. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự minh bạch trong từng bước thực hiện.

1.2. Pháp lý đất đai và quyền lợi người dân

Pháp lý đất đai là nền tảng quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp. Các quy định về quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thủ tục hành chính được áp dụng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân. Tại TP Thái Nguyên, việc tuân thủ các quy định pháp lý giúp giảm thiểu các tranh chấp và khiếu nại. Hỗ trợ pháp lý từ các cơ quan chức năng cũng là yếu tố quan trọng giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, từ đó hạn chế các vụ việc phức tạp.

II. Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp đất đai

Công tác giải quyết tranh chấp đất đai tại các phường trung tâm TP Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014 đã đạt được những kết quả đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số khó khăn như thiếu nhân lực, hạn chế về nguồn lực và sự phức tạp của các vụ việc. Công khai thông tin và hỗ trợ pháp lý là những giải pháp được đề xuất để nâng cao hiệu quả công tác. Việc đánh giá này dựa trên các số liệu thực tế và phản hồi từ người dân, giúp xác định rõ những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình thực hiện.

2.1. Kết quả và hạn chế

Kết quả công tác giải quyết tranh chấp đất đai tại TP Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014 cho thấy tỷ lệ giải quyết thành công các vụ việc đạt mức cao. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như thời gian giải quyết kéo dài, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan và sự phức tạp của các vụ việc. Công khai thông tin và hỗ trợ pháp lý là những yếu tố cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả công tác. Đánh giá này dựa trên các số liệu thực tế và phản hồi từ người dân, giúp xác định rõ những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình thực hiện.

2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tranh chấp đất đai, các giải pháp được đề xuất bao gồm tăng cường hỗ trợ pháp lý, cải thiện quy trình giải quyết và đẩy mạnh công khai thông tin. Việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ cũng là yếu tố quan trọng giúp giải quyết các vụ việc một cách nhanh chóng và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu các tranh chấp mà còn tăng cường niềm tin của người dân vào hệ thống quản lý nhà nước.

III. Thực trạng và nguyên nhân tranh chấp đất đai

Tranh chấp đất đai tại các phường trung tâm TP Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014 chủ yếu liên quan đến quyền sử dụng đất, địa giới hành chính và tài sản gắn liền với đất. Nguyên nhân chính dẫn đến các tranh chấp này bao gồm sự thiếu rõ ràng trong pháp lý đất đai, sự chồng chéo trong quản lý và sự gia tăng dân số. Công tác giải quyết đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự minh bạch trong quy trình thực hiện. Việc phân tích nguyên nhân và thực trạng giúp đưa ra các giải pháp phù hợp để hạn chế các tranh chấp trong tương lai.

3.1. Nguyên nhân tranh chấp

Nguyên nhân chính dẫn đến các tranh chấp đất đai tại TP Thái Nguyên bao gồm sự thiếu rõ ràng trong pháp lý đất đai, sự chồng chéo trong quản lý và sự gia tăng dân số. Các vụ việc thường liên quan đến quyền sử dụng đất, địa giới hành chính và tài sản gắn liền với đất. Việc phân tích nguyên nhân giúp xác định rõ các vấn đề cần được giải quyết, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để hạn chế các tranh chấp trong tương lai.

3.2. Thực trạng tranh chấp

Thực trạng tranh chấp đất đai tại các phường trung tâm TP Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014 cho thấy số lượng vụ việc có xu hướng gia tăng. Các tranh chấp chủ yếu liên quan đến quyền sử dụng đất, địa giới hành chính và tài sản gắn liền với đất. Công tác giải quyết đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự minh bạch trong quy trình thực hiện. Việc phân tích thực trạng giúp đưa ra các giải pháp phù hợp để hạn chế các tranh chấp trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2012-2014, thành phố Thái Nguyên chứng kiến sự gia tăng đáng kể các đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai, phản ánh những thách thức trong công tác quản lý đất đai tại địa phương. Với diện tích tự nhiên gần 18.630 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm khoảng 65,39%, đất phi nông nghiệp chiếm 32,62%, và dân số trên 330.000 người, việc quản lý và giải quyết các vấn đề liên quan đến đất đai trở thành nhiệm vụ cấp thiết nhằm đảm bảo ổn định xã hội và phát triển kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng công tác tiếp nhận, xử lý và giải quyết các đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai tại một số phường trung tâm thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động quản lý nhà nước về đất đai, công tác tiếp dân và xử lý đơn thư tại UBND thành phố Thái Nguyên từ tháng 9/2014 đến tháng 9/2015. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc làm rõ các quy định pháp luật hiện hành mà còn đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tranh chấp, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào chính quyền địa phương, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững thông qua quản lý đất đai hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý nhà nước về đất đai, trong đó nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh quan hệ sử dụng đất, giải quyết tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý nhà nước về đất đai: Nhấn mạnh nguyên tắc sở hữu toàn dân về đất đai, vai trò của Nhà nước trong quản lý, điều hành và giải quyết các tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai nhằm đảm bảo phát triển bền vững và ổn định xã hội.

2. Mô hình giải quyết tranh chấp đất đai theo pháp luật hành chính và dân sự: Bao gồm các bước hòa giải tại cơ sở, giải quyết tại UBND các cấp và Tòa án nhân dân, dựa trên các quy định của Luật Đất đai 2003, 2013, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và các nghị định hướng dẫn.

Các khái niệm chuyên ngành trọng tâm gồm: tranh chấp đất đai, khiếu nại về đất đai, tố cáo về đất đai, quyền sử dụng đất, thẩm quyền giải quyết, hòa giải tranh chấp, và đơn thư khiếu nại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ cả tài liệu thứ cấp và sơ cấp. Tài liệu thứ cấp bao gồm các văn bản pháp luật, báo cáo của UBND thành phố Thái Nguyên, Sở Tài nguyên và Môi trường, các số liệu thống kê về đất đai và kinh tế xã hội giai đoạn 2012-2014. Tài liệu sơ cấp được thu thập qua phương pháp điều tra thực địa, phỏng vấn trực tiếp 40 đối tượng gồm chuyên gia và người dân có đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai tại một số phường trung tâm.

Phương pháp phân tích sử dụng kỹ thuật tổng hợp, so sánh, đánh giá định tính và định lượng dựa trên số liệu thống kê, bảng biểu và kết quả khảo sát. Cỡ mẫu 40 phiếu điều tra được chọn ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính đại diện. Quá trình nghiên cứu diễn ra từ tháng 9/2014 đến tháng 9/2015, sử dụng phần mềm Word và Excel để xử lý số liệu và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai tăng cao: Trong giai đoạn 2012-2014, số lượng đơn thư liên quan đến đất đai chiếm trên 90% tổng số đơn thư tiếp nhận tại thành phố Thái Nguyên. Năm 2012, có hơn 380.000 lượt người khiếu nại, tố cáo với trên 124.000 đơn gửi đến cơ quan thẩm quyền. Mặc dù đến năm 2014 số lượt công dân và đơn thư giảm lần lượt 1,8% và 3,39%, số vụ việc phức tạp và đoàn đông người khiếu kiện lại tăng 12,1%.

2. Hiện trạng sử dụng đất và cơ cấu kinh tế ảnh hưởng đến tranh chấp: Đất nông nghiệp chiếm 65,39% diện tích tự nhiên, trong đó đất trồng lúa nước chiếm 19,35%. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp (giảm 0,92% từ 2010 đến 2014), tăng dịch vụ - thương mại (tăng 0,97%). Quá trình đô thị hóa và phát triển các khu công nghiệp đã làm thu hẹp diện tích đất nông nghiệp, dẫn đến tranh chấp đất đai gia tăng.

3. Kết quả giải quyết đơn thư và tranh chấp: Tỷ lệ giải quyết đơn thư đạt trên 85% trong năm 2012, với nhiều vụ việc kéo dài đã được xử lý dứt điểm. Tuy nhiên, còn tồn tại nhiều vụ việc phức tạp chưa được giải quyết kịp thời, đặc biệt là các tranh chấp liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng. Công tác phối hợp giữa các cơ quan còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết.

4. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp, khiếu nại, tố cáo: Bao gồm sự chồng chéo trong chính sách pháp luật, nhận thức và năng lực cán bộ địa chính còn hạn chế, quy trình giải quyết còn phức tạp, thời gian xử lý kéo dài, và sự gia tăng dân số, đô thị hóa nhanh chóng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng tranh chấp đất đai gia tăng là do sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng, đặc biệt là quá trình đô thị hóa làm thay đổi mục đích sử dụng đất, dẫn đến mâu thuẫn lợi ích giữa các bên liên quan. So với các nghiên cứu tại một số địa phương khác, thành phố Thái Nguyên có tỷ lệ giải quyết đơn thư cao hơn nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu về thời gian và chất lượng giải quyết.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng số lượng đơn thư theo năm, bảng phân loại các loại đất và cơ cấu kinh tế, cũng như biểu đồ so sánh tỷ lệ giải quyết đơn thư giữa các năm. Việc nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo sẽ góp phần ổn định xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế và nâng cao niềm tin của người dân vào chính quyền.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ địa chính và công tác tiếp dân: Tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo nhằm nâng cao chất lượng xử lý đơn thư, đảm bảo giải quyết đúng thời hạn và thẩm quyền. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng; chủ thể: UBND thành phố phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường.

2. Cải tiến quy trình tiếp nhận và xử lý đơn thư: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, theo dõi tiến độ giải quyết, minh bạch thông tin cho người dân. Mục tiêu giảm thời gian xử lý đơn thư xuống dưới 30 ngày. Thời gian thực hiện: 18 tháng; chủ thể: UBND thành phố, Phòng Tài nguyên và Môi trường.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành trong giải quyết tranh chấp đất đai: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban, UBND các phường, các cơ quan tư pháp để xử lý kịp thời các vụ việc phức tạp, tránh tình trạng đơn thư vượt cấp. Thời gian thực hiện: liên tục; chủ thể: UBND thành phố, các sở ngành liên quan.

4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai và quyền khiếu nại, tố cáo: Tổ chức các buổi tuyên truyền, phát hành tài liệu hướng dẫn thủ tục khiếu nại, tố cáo nhằm nâng cao nhận thức của người dân, giảm thiểu tranh chấp phát sinh. Thời gian thực hiện: 6 tháng đầu năm; chủ thể: UBND phường, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai: Giúp nâng cao hiểu biết về thực trạng và giải pháp quản lý đất đai, cải thiện hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Luật đất đai: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác giải quyết tranh chấp đất đai tại địa phương, làm tài liệu tham khảo học thuật.

3. Cơ quan hành chính địa phương (UBND các cấp, Phòng Tài nguyên và Môi trường): Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy trình giải quyết đơn thư phù hợp với thực tế, nâng cao năng lực xử lý vụ việc.

4. Người dân và tổ chức có liên quan đến đất đai: Hướng dẫn quy trình khiếu nại, tố cáo, giúp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Câu hỏi thường gặp

1. Công dân khiếu nại về đất đai cần chuẩn bị những gì?
   Công dân cần chuẩn bị đơn khiếu nại nêu rõ nội dung, lý do, kèm theo các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất và các chứng cứ liên quan. Ví dụ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ hợp pháp khác.

2. Thời gian giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo là bao lâu?
   Theo quy định, thời gian giải quyết khiếu nại không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đơn, trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 45 ngày. Việc này nhằm đảm bảo quyền lợi của người khiếu nại được giải quyết kịp thời.

3. Ai có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai?
   Tùy theo loại tranh chấp và giấy tờ liên quan, UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết. Nếu có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Tòa án nhân dân cũng có thể giải quyết theo quy định của Luật Đất đai 2013.

4. Làm thế nào để tránh tranh chấp đất đai?
   Người sử dụng đất nên tuân thủ quy định pháp luật, đăng ký quyền sử dụng đất đầy đủ, tham gia hòa giải khi có tranh chấp và phối hợp với chính quyền địa phương trong quản lý đất đai.

5. Tố cáo vi phạm pháp luật về đất đai được xử lý như thế nào?
   Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp nhận, xác minh, thu thập chứng cứ và ra quyết định xử lý theo quy định pháp luật. Người tố cáo được bảo vệ bí mật thông tin và có thể được khen thưởng nếu tố cáo đúng.

Kết luận

• Công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014 đã đạt được nhiều kết quả tích cực với tỷ lệ giải quyết trên 85%.
• Tình trạng tranh chấp đất đai vẫn còn phức tạp, chủ yếu liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng và thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
• Nguyên nhân chính bao gồm sự thay đổi nhanh chóng về kinh tế - xã hội, hạn chế trong năng lực cán bộ và quy trình giải quyết còn bất cập.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cán bộ, cải tiến quy trình, tăng cường phối hợp liên ngành và đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và thời gian để đánh giá hiệu quả các giải pháp, đồng thời kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và người dân nhằm quản lý đất đai hiệu quả hơn.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, bảo vệ quyền lợi người dân và thúc đẩy phát triển bền vững tại thành phố Thái Nguyên!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học và pháp lý của công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai 1. Cơ sở khoa học Ngay từ ngày giành độc lập năm 1945, Đảng và Nhà nước đã quan tâm đến việc quản lý và sử dụng các loại đất như đất ở, đất nông nghiệp, đất công nghiệp. với các luật được đưa ra: Luật đất đai 1988, luật đất đai 1993, luật đất đai 2003 cùng với sự thay đổi liên tục nhằm hoàn thiện các chinh sách về đất đai, cũng như các chính sách phát triển khác để sao cho phù hợp với tình hình kinh tế - văn hóa - xã hội của nước ta hiện nay [5].

Với diện tích đất tự nhiên của Việt Nam gần 33 triệu ha, trong đó đất nông nghiệp chỉ có 24.560 ha, dân số trên 90 triệu người, bình quân đất tự nhiên trên đầu người là 4.9 m2 bằng 1/7 mức bình quân thế giới, đi kèm với sự phát triển không ngừng đó không thể chánh khỏi các tranh chấp về đất đai có thể phát sinh do lịch sử, các chính sách, chế độ từ trước để lại, với đó là sự gia tăng dân số nhanh chóng đất đang là vấn đề nóng hổi của Việt Nam nói chung và thế giới nói riêng. Các mâu thuẫn về đất đai được thể hiện thông qua các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo. - Công tác tiếp công dân và giải quyết đơn thư là công việc bước đầu của quá trình tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo và những bức xúc của công dân về quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính hoặc những thắc mắc, tranh chấp… của người dân mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét giải quyết. - Giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai là một trong 13 nội dung của công tác quản lý nhà nước về đất đai, là hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm giải quyết những bất đồng, mâu thuẫn, hành vi vi phạm pháp luật trong nội bộ các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân tham gia vào quan hệ đất đai để tìm ra các giải pháp đúng đắn trên cơ sở pháp luật nhằm phục hồi lại các quyền lợi bị xâm phạm, đồng thời truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật đất đai.

e 5 - Với chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai thì tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai thường chỉ là vấn đề liên quan đến quyền sử dụng đất hoặc là quyền sử dụng liên quan đến địa giới hành chính hoặc quyền sử dụng liên quan đến tài sản. - Giải quyết mọi trường hợp tranh chấp về đất đai phải đảm bảo nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý; kiên quyết bảo vệ những thành quả cách mạng về ruộng đất, đồng thời sửa lại theo đúng pháp luật những trường hợp xử lý không đúng. - Giải quyết các tranh chấp về đất đai phải nhằm mục đích phát triển sản xuất, ổn định và từng bước cải thiện đời sống của nhân dân. - Gắn việc giải quyết các vấn đề về đất với tổ chức lại sản xuất, bố trí lại cơ cấu sản xuất hàng hóa, mở mang ngành nghề, phân bố lại lao động, dân cư phù hợp với đặc điểm và quy định của địa phương.

Các văn bản của Nhà nước - Căn cứ Luật Đất đai 2003 ngày 26/11/2003[1] - Căn cứ Luật Đất đai 2013 ngày 29/11/2013[2]; - Căn cứ Luật khiếu nại năm 2011[3]; - Căn cứ Luật tố cáo năm 2011[4]; - Căn cứ Luật Thanh tra 2011[5]; - Căn cứ Luật Tiếp công dân 2013 ngày 25 tháng 11 năm 2013[6]; - Căn cứ Nghị định số181/2004/NĐ-CP ngày 29/04/2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành luật đất đai 2003[7]; - Căn cứ Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai[8]; - Căn cứ Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai [9]; - Căn cứ Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư [10]; e 6 - Căn cứ Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11/11/2009 của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai[11]; - Căn cứ Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai 2013[12]; - Căn cứ Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ về quy định về giá đất [13]; - Căn cứ Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ về quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất[14]; - Căn cứ Nghị định số 86/2011/NĐ - CP ngày 22/9/2011 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thanh tra[15]; - Căn cứ Nghị định 75/2012/NĐ-CP ngày 03/10/2012 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Khiếu nại [16]; - Căn cứ Nghị định 76/2012/NĐ-CP ngày 03/10/2012 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Tố cáo [17]; - Căn cứ Thông tư số 01/2005/TT-BTNMT ngày 13/04/2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành luật Đất đai 2003[18]; - Căn cứ Thông tư số 04/2010/TT-TTCP ngày 26/08/2010 của Thanh tra Chính phủ về việc quy đinh quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn phản ánh, đơn kiến nghị liên quan đến khiếu nại tốt cáo[19]; - Căn cứ Thông tư 06/2013/TT-TCCP này 30/9/2013 quy định quy trình giải quyết tố cáo [20]; - Căn cứ Thông tư 07/2013 TT-TCCP ngày 31/10/2013 quy định về quy trình giải quyết khiếu nại hành chính [21]. Các văn bản của UBND tỉnh Thái Nguyên - Nghị quyết số 26/2009/NQ-HĐND ngày 12/12/2009 của Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên V/v thông qua chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; e 7 - Quyết định số 12/2011/QĐ-UBND ngày 15/3/2011 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; Đăng ký biến động về sử dụng đất, sở hữu tài sản gắn với đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; - Quyết định số: 06/2011/QĐ-UBND ngày 10/02/2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định diện tích tối thiểu được phép tách thửa đối với từng loại đất trên địa bản tỉnh Thái Nguyên; - Quyết định số: 42/2011/QĐ-UBND ngày 26/08/2011 của UBND tỉnh TN về việc bổ sung một số nội dung QĐ số 06/2011/QĐ-UBND ngày 10/02/2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên. - Chỉ thị số 18/CT-UBND ngày 26/7/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc tăng cường trách nhiệm và nâng cao hiệu quả công tác tiếp dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giải quyết, khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai 1. Tranh chấp về đất đai Khái niệm Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai bên hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai [1] Thẩm quyền giải quyết tranh chấp về đất đai [1] - Theo quy định của Luật Đất đai 2003, Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của tòa án chỉ giới hạn trong phạm vi các tranh chấp mà đương sự có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50. Đối với người dân, khi có tranh chấp về đất đai mà không có giấy chứng nhận và hoặc các giấy tờ theo quy định thì cũng không có quyền lựa chọn cơ quan giải quyết nào khác ngoài UBND và cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên môi trường. Quy định này đã phần nào làm hạn chế quyền lựa chọn phương án giải quyết tranh chấp của người dân, vừa tăng áp lực lên các cơ quan hành chính nhà nước.

e 8 - Những hạn chế trên đã được khắc phục bằng những quy định tại Luật Đất đai 2013. Tại khoản 1 Điều 203 quy định: Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết. Các giấy tờ quy định tại điều 100 Luật Đất đai 2013 vẫn giữ nguyên nội dung các quy định tại khoản 1, 2 và khoản 5 điều 50 Luật Đất đai 2003 và có sự bổ sung thêm một số trường hợp đó là: - Các loại giấy tờ khác được xác lập trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 theo quy định của Chính phủ. - Giấy tờ được Nhà nước giao đất, cho thuê đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến ngày Luật này có hiệu lực thi hành; - Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có công trình là đình, đền, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ; đất nông nghiệp quy định tại khoản 3 Điều 131 của Luật này.

- Tại khoản 2 Điều 203 quy định: Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai là nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.