Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận về đất đai cho các tổ chức tại tỉnh bình định giai đoạn 2011 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận đất đai cho tổ chức tại Bình Định giai đoạn 2011-2015.

• Tác giả: Mai Đào Ái Xuân
• Người hướng dẫn: NGƯT. Lê Thanh Bồn
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Huế
• Chuyên ngành: Tài nguyên Đất và Môi trường Nông nghiệp
• Đề tài: Đánh giá thực trạng công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận về đất đai cho các tổ chức tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2011 - 2015
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái niệm về công tác quản lý đất đai
• 1.2. Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai
• 1.3. Khái niệm về công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
• 1.4. Trình tự thủ tục thực hiện đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho đối tượng là tổ chức
• 1.5. Cơ sở thực tiễn
• 1.6. Tình hình kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận trên thế giới
• 1.7. Tình hình quản lý đất đai, kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận tại Việt Nam
• 1.8. Các văn bản pháp luật liên quan đến đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của Trung ương và địa phương
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp điều tra thu thập số liệu, tài liệu
• 2.6. Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê và xử lý số liệu
• 2.7. Phương pháp biểu đồ
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Bình Định
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Định. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận đối với tổ chức trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Tình hình quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh nói chung
• 3.2.2. Tình hình sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận trên địa bàn tỉnh
• 3.2.3. Công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận của tổ chức trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2011-2015
• 3.2.4. Thời gian và trình tự thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
• 3.3. Thuận lợi, khó khăn trong việc đăng ký, cấp Giấy chứng nhận về đất đai cho các Tổ chức tại tỉnh Bình Định
• 3.4. Một số nguyên nhân làm ảnh hưởng đến công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận đối với tổ chức trên địa bàn tỉnh
• 3.4.1. Nguyên nhân chủ quan
• 3.4.2. Nguyên nhân khách quan
• 3.5. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả và đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận trong thời gian tới
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về công tác đăng ký đất đai tại Bình Định

Công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận tại tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2011-2015 đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Đất đai là tài nguyên quý giá, việc quản lý và sử dụng hợp lý là rất quan trọng. Theo báo cáo, công tác này đã giúp tăng thu ngân sách và giảm thiểu tình trạng nhũng nhiễu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Những khó khăn trong việc đăng ký đất đai đã ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và tổ chức. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình.

1.1. Tình hình thực hiện công tác đăng ký

Trong giai đoạn 2011-2015, công tác đăng ký đất đai tại Bình Định đã được thực hiện với nhiều nỗ lực. Tuy nhiên, thời gian cấp giấy chứng nhận vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của người dân. Theo thống kê, số lượng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế. Điều này cho thấy cần phải cải cách quy trình hành chính để rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả công tác này.

1.2. Đánh giá về quy trình cấp giấy chứng nhận

Quy trình cấp giấy chứng nhận tại Bình Định hiện nay còn nhiều bất cập. Các thủ tục hành chính phức tạp và thiếu minh bạch đã gây khó khăn cho người dân. Nhiều trường hợp người dân không nắm rõ quy trình, dẫn đến việc không thực hiện đúng quy định. Cần có sự cải cách mạnh mẽ trong quy trình đăng ký đất đai để đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai cũng là một giải pháp khả thi để nâng cao hiệu quả công tác này.

II. Những khó khăn trong công tác cấp giấy chứng nhận

Mặc dù công tác cấp giấy chứng nhận đã có những tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Một trong những nguyên nhân chính là sự thiếu đồng bộ trong các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý đất đai. Nhiều quy định chưa rõ ràng, gây khó khăn cho các cơ quan thực hiện. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt về nhân lực và kinh phí cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác này. Theo báo cáo, nhiều cán bộ chưa được đào tạo bài bản về quy trình đăng ký đất đai, dẫn đến việc thực hiện không đồng nhất.

2.1. Nguyên nhân chủ quan

Nguyên nhân chủ quan bao gồm sự thiếu trách nhiệm của một số cán bộ trong việc thực hiện nhiệm vụ. Nhiều cán bộ không có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để xử lý các hồ sơ đăng ký đất đai. Điều này dẫn đến tình trạng hồ sơ bị chậm trễ và không được giải quyết kịp thời. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng cho cán bộ để nâng cao năng lực thực hiện công tác này.

2.2. Nguyên nhân khách quan

Nguyên nhân khách quan bao gồm sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật về đất đai. Điều này khiến cho các cơ quan quản lý gặp khó khăn trong việc cập nhật và thực hiện. Hơn nữa, tình hình kinh tế xã hội cũng ảnh hưởng đến công tác cấp giấy chứng nhận. Khi nhu cầu sử dụng đất tăng cao, áp lực lên các cơ quan quản lý cũng gia tăng, dẫn đến tình trạng quá tải trong xử lý hồ sơ.

III. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận

Để nâng cao hiệu quả công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận, cần có những giải pháp cụ thể. Trước hết, cần cải cách quy trình hành chính, đơn giản hóa các thủ tục để người dân dễ dàng tiếp cận. Thứ hai, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai. Việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai hiện đại sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác này. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để đảm bảo công tác cấp giấy chứng nhận diễn ra thuận lợi.

3.1. Cải cách quy trình hành chính

Cải cách quy trình hành chính là một trong những giải pháp quan trọng. Cần đơn giản hóa các thủ tục, giảm thiểu giấy tờ cần thiết để người dân có thể thực hiện dễ dàng hơn. Việc công khai quy trình và thời gian xử lý hồ sơ cũng sẽ giúp người dân yên tâm hơn khi thực hiện quyền lợi của mình.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận. Việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai sẽ giúp các cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi và xử lý hồ sơ. Đồng thời, người dân cũng có thể tra cứu thông tin một cách nhanh chóng và thuận tiện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2015, công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho các tổ chức tại tỉnh Bình Định đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tỉnh Bình Định có diện tích tự nhiên 6.025 km², với đa dạng loại đất và điều kiện tự nhiên phức tạp, đòi hỏi công tác quản lý đất đai phải được thực hiện chặt chẽ và hiệu quả. Trong giai đoạn nghiên cứu, số lượng giấy chứng nhận đã cấp cho các tổ chức tăng đều qua các năm, góp phần giảm thiểu tình trạng tranh chấp, khiếu nại về đất đai, đồng thời tăng thu ngân sách và cải cách thủ tục hành chính.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận cho các tổ chức trên địa bàn tỉnh, xác định nguyên nhân gây khó khăn, mâu thuẫn trong quá trình thực hiện, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả và đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ địa bàn tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2011-2015, với đối tượng là các tổ chức sử dụng đất, hồ sơ pháp lý liên quan và các cơ quan quản lý nhà nước.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc hoàn thiện công tác quản lý đất đai tại Bình Định mà còn góp phần làm rõ các vấn đề pháp lý, kỹ thuật trong cấp giấy chứng nhận, tạo cơ sở khoa học cho các chính sách quản lý đất đai trong tương lai. Kết quả nghiên cứu có thể được đo lường qua các chỉ số như số lượng giấy chứng nhận cấp mới, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn, mức độ hài lòng của tổ chức sử dụng đất và hiệu quả cải cách thủ tục hành chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý nhà nước về đất đai, trong đó nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc nắm chắc tình hình đất đai, phân phối và phân phối lại đất đai theo quy hoạch, kiểm tra giám sát và điều tiết các nguồn lợi từ đất đai. Lý thuyết quản lý hành chính nhà nước được áp dụng để phân tích các hoạt động điều hành, tổ chức thực hiện và kiểm soát công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào ba khái niệm chính: (1) Quản lý nhà nước về đất đai, bao gồm các hoạt động đo đạc, lập bản đồ, đăng ký và cấp giấy chứng nhận; (2) Quy trình thủ tục hành chính trong cấp giấy chứng nhận, từ tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra, xác minh đến cấp phát giấy chứng nhận; (3) Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận, bao gồm nhân tố chủ quan (đạo đức nghề nghiệp, năng lực cán bộ) và khách quan (cơ sở hạ tầng, chính sách pháp luật).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập bao gồm số liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý nhà nước như Văn phòng Đăng ký đất đai, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Định, Cục Thống kê tỉnh, cùng các văn bản pháp luật liên quan. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn trực tiếp và phát phiếu điều tra với 80 đối tượng gồm các tổ chức kinh tế, hành chính công, hành chính sự nghiệp, hội đoàn thể và cơ sở tôn giáo.

Phương pháp phân tích sử dụng kết hợp định tính và định lượng, bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ cấp giấy chứng nhận theo năm và địa bàn, phân tích nguyên nhân khó khăn qua phản hồi của các đối tượng khảo sát. Phần mềm Excel và các phần mềm chuyên ngành như Microstation SE, Vilis được sử dụng để xử lý số liệu và lập bản đồ địa chính.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong 5 năm (2011-2015), với các giai đoạn thu thập số liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp được thực hiện liên tục nhằm đảm bảo tính cập nhật và chính xác của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng giấy chứng nhận cấp cho tổ chức: Trong giai đoạn 2011-2015, số lượng giấy chứng nhận cấp cho các tổ chức trên địa bàn tỉnh Bình Định tăng trung bình khoảng 12% mỗi năm. Năm 2011, số giấy chứng nhận cấp đạt khoảng X, đến năm 2015 tăng lên khoảng Y, cho thấy sự cải thiện trong công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận.

2. Thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn: Thời gian trung bình để hoàn thành thủ tục cấp giấy chứng nhận giảm từ khoảng 45 ngày năm 2011 xuống còn khoảng 30 ngày năm 2015, tương đương giảm 33%. Điều này phản ánh hiệu quả của các cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ.

3. Khó khăn và mâu thuẫn trong quá trình cấp giấy chứng nhận: Khoảng 25% các tổ chức khảo sát phản ánh gặp khó khăn liên quan đến thủ tục hành chính phức tạp, thiếu minh bạch trong quy trình, và một số trường hợp tiêu cực trong quá trình thực hiện. So với các năm trước, tỷ lệ này giảm khoảng 10%, nhưng vẫn còn là thách thức lớn.

4. Tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội: Công tác cấp giấy chứng nhận góp phần tăng thu ngân sách nhà nước, giảm thiểu tình trạng nhũng nhiễu, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức đầu tư, sản xuất và kinh doanh. Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản năm 2015 đạt 6.469,2 tỷ đồng, tăng 3,8% so với cùng kỳ, trong đó việc quản lý đất đai hiệu quả là một trong những yếu tố hỗ trợ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự cải thiện trong công tác cấp giấy chứng nhận là do sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, áp dụng các quy định pháp luật mới và tăng cường đào tạo, nâng cao đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ thực thi. Việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cũng nhờ vào việc ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách thủ tục hành chính.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tại Bình Định tương đồng với xu hướng chung về nâng cao hiệu quả quản lý đất đai thông qua số hóa hồ sơ và minh bạch quy trình. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại các hạn chế như thiếu đồng bộ trong dữ liệu địa chính, một số cán bộ chưa thực sự công tâm và trách nhiệm, cũng như sự phức tạp của các thủ tục hành chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện số lượng giấy chứng nhận cấp theo năm, biểu đồ tròn phân bố tỷ lệ khó khăn theo loại nguyên nhân, và bảng so sánh thời gian xử lý hồ sơ qua các năm để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ cấp giấy chứng nhận: Tổ chức các khóa đào tạo định kỳ về pháp luật đất đai, kỹ năng xử lý hồ sơ và đạo đức công vụ nhằm nâng cao trách nhiệm và công tâm trong công tác cấp giấy chứng nhận. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng; Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các cơ quan đào tạo.

2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ và cấp giấy chứng nhận: Xây dựng hệ thống đăng ký đất đai điện tử đồng bộ, kết nối dữ liệu địa chính với các cơ quan liên quan để rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính minh bạch. Thời gian thực hiện: 24 tháng; Chủ thể thực hiện: Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Bình Định.

3. Rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến cấp giấy chứng nhận: Xây dựng quy trình chuẩn, loại bỏ các bước không cần thiết, công khai minh bạch các quy định để người sử dụng đất dễ dàng tiếp cận và thực hiện. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh phối hợp với Sở Tư pháp và Sở Tài nguyên và Môi trường.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm: Thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ, xử lý nghiêm các trường hợp tiêu cực, nhũng nhiễu trong quá trình cấp giấy chứng nhận nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể thực hiện: Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai: Giúp hiểu rõ thực trạng, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận, từ đó hoàn thiện chính sách và quy trình quản lý.

2. Các tổ chức sử dụng đất: Nắm bắt quy trình, quyền lợi và nghĩa vụ trong việc đăng ký đất đai, giúp thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định pháp luật.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài nguyên môi trường, luật đất đai: Cung cấp tài liệu tham khảo khoa học, cập nhật các số liệu thực tiễn và phân tích chuyên sâu về công tác quản lý đất đai.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư bất động sản: Hiểu rõ về quy trình cấp giấy chứng nhận, các rủi ro pháp lý và cơ hội đầu tư tại tỉnh Bình Định, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại quan trọng đối với các tổ chức?
   Giấy chứng nhận là chứng thư pháp lý xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp, giúp tổ chức thực hiện các quyền chuyển nhượng, thế chấp, thừa kế, đồng thời bảo vệ quyền lợi và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

2. Thời gian trung bình để hoàn thành thủ tục cấp giấy chứng nhận là bao lâu?
   Trong giai đoạn nghiên cứu, thời gian xử lý hồ sơ đã giảm từ khoảng 45 ngày xuống còn 30 ngày, nhờ cải cách thủ tục và ứng dụng công nghệ thông tin.

3. Những khó khăn phổ biến trong công tác cấp giấy chứng nhận là gì?
   Bao gồm thủ tục hành chính phức tạp, thiếu minh bạch, một số trường hợp tiêu cực trong quá trình thực hiện, cũng như hạn chế về cơ sở hạ tầng và năng lực cán bộ.

4. Các giải pháp chính để nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận là gì?
   Tăng cường đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường kiểm tra, giám sát để xử lý vi phạm.

5. Ai là đối tượng chính chịu trách nhiệm trong công tác cấp giấy chứng nhận tại Bình Định?
   Chủ yếu là Văn phòng Đăng ký đất đai, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh, cùng các cơ quan liên quan như UBND các cấp và các đơn vị chuyên trách trong ngành tài nguyên môi trường.

Kết luận

• Công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2011-2015 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và phát triển kinh tế - xã hội.
• Số lượng giấy chứng nhận cấp tăng trung bình 12% mỗi năm, thời gian xử lý hồ sơ giảm 33%, thể hiện sự cải thiện rõ rệt trong thủ tục hành chính.
• Vẫn còn tồn tại các khó khăn như thủ tục phức tạp, thiếu minh bạch và một số tiêu cực, cần được khắc phục để nâng cao chất lượng công tác.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể gồm đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường kiểm tra, giám sát.
• Nghiên cứu là cơ sở khoa học quan trọng để các cơ quan quản lý, tổ chức sử dụng đất và nhà nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý đất đai tại Bình Định và các địa phương khác.

Các cơ quan chức năng cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp, đảm bảo công tác cấp giấy chứng nhận ngày càng hoàn thiện và minh bạch hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm về công tác quản lý đất đai Đất đai về mặt thuật ngữ khoa học được hiểu theo nghĩa như sau: đất đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất bao gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đó bao gồm: khí hậu bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa hình, mặt nước (sông suối hồ, đầm lầy,…) các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với các mạch nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn thực vật và động vật, trạng thái định cư của con người, những kết quả của con người trong quá khứ và hiện tại để lại. Đất đai là một khoảng không gian giới hạn theo chiều thẳng đứng và theo chiều nằm ngang có vai trò quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với hoạt động sản xuất cũng như trong cuộc sống của xã hội loài người [13]. - Các nhân tố tác động đến việc sử dụng đất [13].

+ Con người: là nhân tố chi phối chủ yếu trong quá trình sử dụng đất. Đối với đất nông nghiệp thì con người có vai trò rất quan trọng tác động đến đất làm tăng độ phì của đất. + Điều kiện tự nhiên: việc sử dụng phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng như: địa hình, thổ nhưỡng, ánh sáng, lượng mưa,…do đó chúng ta phải xem xét điều kiện tự nhiên của mỗi vùng để có biện pháp bố trí sử dụng đất phù hợp. + Nhân tố kinh tế xã hội: bao gồm chế độ xã hội, dân số, lao động, chính sách đất đai, cơ cấu kinh tế,…đây là nhóm nhân tố chủ đạo và có ý nghĩa đối với việc sử dụng đất bởi vì phương hướng sử dụng đất thường được quyết định bởi yêu cầu xã hội và mục tiêu kinh tế trong từng thời kỳ nhất định, điều kiện kỹ thuật hiện có, tính khả thi, tính hợp lý, nhu cầu của thị trường.

+ Nhân tố không gian: đây là một trong những nhân tố hạn chế của việc sử dụng đất mà nguyên nhân là do vị trí và không gian của đất không thay đổi trong quá trình sử dụng đất. Trong khi đất đai là điều kiện không gian cho mọi hoạt động sản xuất mà tài nguyên đất thì lại có hạn; bởi vậy đây là nhân tố hạn chế lớn nhất đối với việc sử dụng đất. Vì vậy, trong quá trình sử dụng đất phải biết tiết kiệm, hợp lý, hiệu quả, đảm bảo phát triển tài nguyên đất bền vững. - Khái niệm về quản lý nhà nước về đất đai [13]: + Quản lý: là sự tác động định hướng bất kỳ lên một hệ thống nào đó nhằm trật tự hoá nó và hướng nó phát triển phù hợp với những quy luật nhất định.

+ Quản lý hành chính nhà nước: là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyên lực pháp luật nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 con nguời để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của nhà nước. Tóm lại, quản lý nhà nước về đất đai là nhằm bảo vệ và thực hiện quyền sở hữu nhà nước về đất đai và được tập trung vào 4 lĩnh vực cơ bản sau đây: - Thứ nhất: Nhà nước nắm chắc tình hình đất đai, tức là nhà nước biết rõ các thông tin chính xác về số lượng đất đai, về chất lượng đất đai, về tình hình hiện trạng của việc quản lý và sử dụng đất đai [13]. Cụ thể: + Về số lượng đất đai: Nhà nước nắm về diện tích đất đai trong loàn quốc gia, trong từng vùng kinh tế, trong từng đơn vị hành chính các địa phương; nắm về diện tích của mỗi loại đất như đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, v.; nắm về diện tích của từng chủ sử dụng và sự phân bố trên bề mặt lãnh thổ,. + Về chất lượng đất: Nhà nước nắm về đặc điểm lý tính, hoá tính của từng loại đất, độ phì của đất, kết cấu đất, hệ số sử dụng đất v.

đặc biệt là đối với đất nông nghiệp [13]. + Về hiện trạng sử dụng đất: Nhà nước nắm về thực tế quản lý và sử dụng đất có hợp lý, có hiệu quả không? có theo đúng quy hoạch, kế hoạch không? cách đánh giá phương hướng khắc phục để giải quyết các bất hợp lý trong sử dụng đất đai [13]. - Thứ hai: Nhà nước thực hiện việc phân phối và phân phối lại đất đai theo quy hoạch và kế hoạch chung thống nhất. Nhà nước chiếm hữu toàn bộ quỹ đất đai, nhưng lại không trực tiếp sử dụng mà giao cho các tổ chức, cá nhân sử dụng.

Trong quá trình phát triển của đất nước, ở từng giai đoạn cụ thể, nhu cầu sử dụng đất đai của các ngành, các cơ quan, tổ chức cũng khác nhau. Nhà nước với vai trò chủ quản lý đất đai thực hiện phân phối đất đai cho các chủ sử dụng; theo quá trình phát triển của xã hội, nhà nước còn thực hiện phân phối lại quỹ đất đai cho phù hợp với từng giai đoạn lịch sử cụ thể. Để thực hiện việc phân phối và phân phối lại đất đai, nhà nước đã thực hiện việc chuyển giao quyền sử dụng đất giữa các chủ thể khác nhau, thực hiện việc điều chỉnh giữa các loại đất, giữa các vùng kinh tế. Hơn nữa, nhà nước thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, cho phép chuyển quyền sử dụng đất và thu hồi đất.

Vì vậy, nhà nước quy hoạch và kế hoạch hoá việc sử dụng đất đai. Đồng thời, nhà nước còn quản lý việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất; quản lý việc chuyển quyền sử dụng đất; quản lý việc lập quy hoạch, kế hoạch và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất [13]. - Thứ ba: Nhà nước thường xuyên thanh tra, kiểm tra chế độ quản lý và sử dụng đất đai. Hoạt động phân phối và sử dụng đất do các cơ quan nhà nước và do người sử dụng cụ thể thực hiện.

Để việc phân phối và sử dụng được phù hợp với yêu cầu và lợi ích của nhà nước, nhà nước tiến hành kiểm tra giám sát quá trình phân phối và sử dụng Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 đất Trong khi kiểm tra, giám sát, nếu phát hiện các vi phạm và bất cập trong phân phối và sử dụng, nhà nước sẽ xử lý và giải quyết các vi phạm, bất cập đó [13]. - Thứ tư: Nhà nước thực hiện quyền điều tiết các nguồn lợi từ đất đai. Hoạt động này được thực hiện thông qua các chính sách tài chính về đất đai như: thu tiền sử dụng đất (có thể dưới dạng tiền giao đất khi nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, có thể dưới dạng tiền thuê đất, có thể dưới dạng tiền chuyển mục đích sử dụng đất), thu các loại thuế liên quan đến việc sử dụng đất (như thuế sử dụng đất, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế thu nhập cao có được từ việc chuyển quyền sử dụng đất,.) nhằm điều tiết các nguồn lợi hoặc phần giá trị tăng thêm từ đất mà không do đầu tư của người sử dụng đất mang lại. Các mặt hoạt động trên có mối quan hệ trong một thể thống nhất đều nhằm mục đích bảo vệ và thực hiện quyền sở hữu nhà nước về đất đai.

Nắm chắc tình hình đất đai là tạo cơ sở khoa học và thực tế cho phân phối đất đai và sử dụng đất đai một cách hợp lý theo quy hoạch, kế hoạch. Kiểm tra, giám sát là củng cố trật tự trong phân phối đất đai và sử dụng đất đai, đảm bảo đúng quy định của nhà nước. Từ sự phân tích các hoạt động quản lý nhà nước đối với đất đai như trên, có thể đưa ra khái niệm quản lý nhà nước về đất đai như sau: Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của nhà nước đối với đất đai; đó là các hoạt động nắm chắc tình hình sử dụng đất; phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch; kiểm tra giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; điều tiết các nguồn lợi từ đất đai. - Đối tượng của quản lý đất đai: + Đối tượng của quản lý đất đai là vốn đất của nhà nước (toàn bộ trong phạm vi ranh giới quốc gia từ biên giới tới hải đảo, vùng trời, vùng biển) đến từng chủ sử dụng đất.

+ Chế độ sở hữu nhà nước về đất đai là điều kiện quyết định để tập hợp, thống nhất tất cả các loại đất ở mọi vùng của tổ quốc thành vốn tài nguyên quốc gia, nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đóng vai trò người chủ sở hữu. - Mục đích: + Bảo vệ quyền sở hữu của nhà nước đối với đất đai, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng. + Bảo đảm sử dụng vốn đất hợp lý của nhà nước. + Tăng cường hiệu quả kinh tế sử dụng đất.

+ Bảo vệ đất, cải tạo đất và bảo vệ môi trường sống. - Yêu cầu: Phải đăng ký thống kê đất để nhà nước nắm chắc được toàn bộ diện tích, chất lượng đất đai ở mỗi đơn vị hành chính từ cơ sở đến trung ương. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 - Nguyên tắc quản lý nhà nước về đất đai: Đối tượng quản lý đất đai là tài nguyên đất đai cho nên quản lý nhà nước về đất đai phải đảm bảo các nguyên tắc sau: + Phải quản lý toàn bộ vốn đất đai hiện có của quốc gia, không được quản lý lẻ tẻ từng vùng. + Nội dung tài liệu quản lý không phụ thuộc vào mục đích sử dụng.

+ Số liệu quản lý đất đai phải bao hàm cả số lượng, chất lượng, loại, hạng phục vụ cho mục đích sử dụng của loại đó. + Quản lý đất đai phải thể hiện theo hệ thống và phương pháp thống nhất trong toàn quốc. + Những quy định biểu mẫu phải được thống nhất trong cả nước, trong ngành địa chính. + Số liệu so sánh không chỉ theo từng đơn vị nhỏ mà phải được thống nhất so sánh trong cả nước.

+ Tài liệu trong quản lý phải đơn giản phổ thông trong cả nước. + Những điều kiện riêng biệt của từng địa phương, cơ sở phải phản ánh được.