Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Đất đai là tài nguyên thiên nhiên đặc biệt, có tính cố định về không gian, không thể tái tạo và giữ vai trò tư liệu sản xuất không thể thay thế đối với đời sống kinh tế - xã hội. Tại Việt Nam, địa hình đồi núi chiếm ba phần tư diện tích tự nhiên trong khi đồng bằng chỉ chiếm một phần tư, dẫn đến quỹ đất canh tác và xây dựng tương đối hạn chế. Dưới sức ép của quá trình gia tăng dân số và phát triển hạ tầng, công tác quản lý nhà nước về đất đai đòi hỏi sự chặt chẽ, thống nhất từ trung ương đến cơ sở. Trong hệ thống các công cụ quản lý, công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) giữ vị trí trung tâm nhằm thiết lập mối quan hệ pháp lý giữa Nhà nước và người sử dụng đất, tạo lập căn cứ xác định quyền, nghĩa vụ tài chính và bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Huyện Bắc Quang là đơn vị hành chính miền núi nằm ở phía Đông Nam tỉnh Hà Giang. Trong giai đoạn 2016 - 2018, công tác cải cách thủ tục hành chính tại huyện được thúc đẩy mạnh mẽ, trong đó hồ sơ thuộc lĩnh vực Tài nguyên và Môi trường chiếm trên 70% tổng số thủ tục hành chính được tiếp nhận và xử lý tại địa phương. Tuy nhiên, hoạt động quản lý đất đai và cấp GCNQSDĐ tại huyện vẫn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do tình trạng lấn chiếm đất đai, xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp và tranh chấp ranh giới sử dụng đất chưa được xử lý dứt điểm.
Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận xác định các mục tiêu và phạm vi nghiên cứu cụ thể:
- Mục tiêu tổng quát: Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ và việc thực hiện các chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác cấp GCNQSDĐ trong thực tế, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa bàn nghiên cứu.
- Mục tiêu cụ thể:
- Đánh giá tình hình cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang.
- Đánh giá thực trạng công tác cấp GCNQSDĐ của huyện Bắc Quang giai đoạn 2016 - 2018 theo thời gian, theo loại đất, theo đối tượng sử dụng và theo đơn vị hành chính.
- Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ của huyện Bắc Quang thông qua kết quả lấy ý kiến của cán bộ quản lý đất đai và người dân.
- Xác định những thuận lợi, khó khăn và đề xuất một số giải pháp đối với công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn huyện Bắc Quang trong thời gian tiếp theo.
- Đối tượng nghiên cứu: Các tài liệu, văn bản hướng dẫn quy phạm pháp luật, hồ sơ địa chính, số liệu báo cáo thống kê kết quả cấp GCNQSDĐ và ý kiến phản hồi của các cá nhân, tổ chức sử dụng đất tại huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang.
- Phạm vi nghiên cứu:
- Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang, tập trung nghiên cứu số liệu lưu trữ tại Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất chi nhánh huyện Bắc Quang.
- Phạm vi thời gian: Đánh giá số liệu thực tế giai đoạn 2016 - 2018; thời gian thu thập thông tin và thực tập ngoại nghiệp diễn ra từ ngày 11/02/2019 đến ngày 11/05/2019.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận và khung pháp lý
Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận quản lý nhà nước về đất đai theo quy định của pháp luật hiện hành:
- Nội dung quản lý nhà nước về đất đai: Dựa trên 15 nội dung quản lý nhà nước được quy định tại Điều 22 Luật Đất đai năm 2013, trọng tâm là công tác đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
- Quyền của người sử dụng đất: Khung tham chiếu 7 quyền chung theo Điều 166 Luật Đất đai năm 2013, bao gồm quyền được cấp GCNQSDĐ, hưởng thành quả lao động, được bảo hộ quyền sử dụng đất và khiếu nại, khởi kiện các vi phạm pháp luật đất đai.
- Các quy định nghiệp vụ về cấp GCNQSDĐ:
- Nguyên tắc cấp GCNQSDĐ theo Điều 98 Luật Đất đai năm 2013 (cấp theo từng thửa, xử lý thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng, tài sản chung vợ chồng, xử lý chênh lệch diện tích đo đạc thực tế so với giấy tờ cũ).
- Thẩm quyền cấp GCNQSDĐ theo Điều 105 Luật Đất đai năm 2013 (UBND cấp tỉnh cấp cho tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài; UBND cấp huyện cấp cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư).
- Điều kiện được cấp GCNQSDĐ theo các Điều 99, 100, 101, 102 Luật Đất đai năm 2013.
- Văn bản quy phạm pháp luật áp dụng: Nghị quyết số 755/2003/NQ-UBTVQH11; Nghị quyết số 1037/2006/NQ-UBTVQH11; các Nghị định của Chính phủ gồm Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 44/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP, Nghị định số 46/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP và Nghị định số 01/2017/NĐ-CP; các Thông tư hướng dẫn gồm Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 76/2014/TT-BTC, Thông tư số 77/2014/TT-BTC và Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT.
- Quy định của địa phương: Quyết định số 23/2014/QĐ-UBND ngày 19/05/2014 và Quyết định số 42/2014/QĐ-UBND ngày 17/09/2014 của UBND tỉnh Hà Giang quy định về đăng ký đất đai, cấp GCNQSDĐ và đăng ký biến động đất đai trên địa bàn tỉnh. Trong đó, thời gian xử lý thủ tục cấp xã tối đa không quá 12 ngày làm việc (không kể 15 ngày niêm yết công khai và thời gian trích đo thửa đất tối đa 10 ngày); Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất tối đa 07 ngày làm việc đối với đăng ký đất đai và 04 ngày đối với trường hợp cấp GCNQSDĐ; cơ quan thuế xử lý trong 05 ngày; Phòng Tài nguyên và Môi trường thẩm định trong 03 ngày; UBND cấp huyện ký cấp trong 02 ngày.
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu thống kê tự nhiên, kinh tế - xã hội từ Niên giám thống kê huyện Bắc Quang năm 2018; báo cáo hiện trạng sử dụng đất, số liệu kiểm kê đất đai, báo cáo tổng kết chuyên môn của Phòng Tài nguyên và Môi trường và Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất chi nhánh huyện Bắc Quang; tài liệu báo cáo của Tổng cục Quản lý đất đai và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang.
- Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp:
- Thiết kế phiếu điều tra phỏng vấn toàn diện đối với 08 cán bộ chuyên môn thuộc Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất chi nhánh huyện Bắc Quang (đạt 100% mẫu cán bộ tại đơn vị).
- Tiến hành điều tra, phỏng vấn trực tiếp 50 hộ gia đình, cá nhân là đối tượng sử dụng đất tại các xã, thị trấn có biến động đất đai trên địa bàn huyện nhằm ghi nhận phản ánh về thủ tục hành chính, thời gian giải quyết và nghĩa vụ tài chính.
- Phương pháp xử lý số liệu:
- Phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp bảng biểu và phân tích cơ cấu bằng phần mềm Microsoft Excel.
- Phương pháp so sánh, kế thừa số liệu có sẵn từ các đề án, báo cáo chuyên ngành để đối chiếu tiến độ hoàn thành qua từng năm.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu phục vụ viết báo cáo học thuật.
Nội dung chính theo từng chương
Phần I: Mở đầu
Trình bày tính cấp thiết của việc bảo vệ và quản lý hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai trong bối cảnh diện tích đất đồi núi chiếm ưu thế. Nêu rõ vai trò của công tác cấp GCNQSDĐ trong việc quản lý quy hoạch, ổn định xã hội và tăng thu ngân sách nhà nước thông qua các khoản nghĩa vụ tài chính. Khẳng định tính cấp thiết của việc nghiên cứu tại huyện Bắc Quang khi thủ tục tài nguyên - môi trường chiếm hơn 70% tổng lượng thủ tục hành chính của huyện. Xác lập hệ thống mục tiêu, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
Phần II: Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với đất đai theo Luật Đất đai năm 2013 và các nghị định thi hành. Trình bày chi tiết phân cấp nhiệm vụ trong công tác cấp GCNQSDĐ giữa 4 cấp hành chính: Trung ương (ban hành văn bản quy phạm, biểu mẫu, in ấn phôi bằng thống nhất), cấp Tỉnh (hướng dẫn triển khai, cấp GCN cho tổ chức), cấp Huyện (lập kế hoạch, chỉnh lý bản đồ, cấp GCN cho hộ gia đình, cá nhân) và cấp Xã (tuyên truyền, thành lập hội đồng xét duyệt đăng ký đất, kiểm tra xác nhận hiện trạng, niêm yết công khai).
Phần này cũng tổng kết số liệu bối cảnh cấp cả nước và cấp tỉnh:
- Cả nước: Tính đến năm 2015, toàn quốc đo đạc lập bản đồ địa chính đạt trên 70% diện tích tự nhiên; cấp được 41,8 triệu GCNQSDĐ với tổng diện tích hơn 22,9 triệu ha (đạt 94,9% diện tích cần cấp và 96,7% trường hợp đủ điều kiện). Tỷ lệ cấp theo loại đất: đất sản xuất nông nghiệp đạt 90,3%, đất lâm nghiệp đạt 98,2%, đất ở đô thị đạt 96,8%, đất ở nông thôn đạt 94,5%, đất chuyên dùng đạt 85%. Có 121/709 đơn vị cấp huyện đang vận hành cơ sở dữ liệu đất đai.
- Tỉnh Hà Giang: Lũy kế đến năm 2018, tỉnh Hà Giang cấp được 893.114 GCNQSDĐ với diện tích 246.645,60 ha (đạt hơn 93% diện tích cần cấp), gồm 226.128,56 ha đất nông nghiệp và 20.517 ha đất phi nông nghiệp.
Phần III: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
Quy định rõ đối tượng khảo sát là văn bản pháp lý, hồ sơ địa chính và các chủ sử dụng đất tại huyện Bắc Quang trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến năm 2018. Mô tả chi tiết quy trình chọn mẫu điều tra sơ cấp (08 phiếu cán bộ địa chính và 50 phiếu hộ gia đình), quy trình áp dụng phần mềm Excel để phân loại, tổng hợp số liệu theo thời gian, theo địa bàn hành chính, theo nhóm đất và theo đối tượng.
Phần IV: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Nội dung chương tập trung vào 4 nhóm kết quả chính:
-
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Bắc Quang:
- Vị trí và địa giới: Huyện nằm ở phía Đông Nam tỉnh Hà Giang, cách trung tâm thành phố Hà Giang 60 km dọc theo Quốc lộ 2. Diện tích tự nhiên 1.084,01 km² (110.564,45 ha), gồm 23 đơn vị hành chính cấp xã (21 xã và 02 thị trấn). Địa giới giáp huyện Vị Xuyên ở phía Bắc, giáp huyện Lục Yên (Yên Bái) ở phía Nam, giáp huyện Hàm Yên (Tuyên Quang) ở phía Đông và giáp huyện Quang Bình ở phía Tây.
- Địa hình và khí hậu: Địa hình chia làm 3 dạng chính gồm núi cao trung bình (700 - 1.500 m, độ dốc >25° tại Tân Lập, Liên Hiệp, Đức Xuân); đồi núi thấp (100 - 700 m dạng bát úp) và vùng thung lũng ven sông Lô, sông Con, suối Sảo. Khí hậu nhiệt đới ẩm, nhiệt độ trung bình 22,5 - 23°C; lượng mưa trung bình lên tới khoảng 4.000 mm/năm (180 - 200 ngày mưa/năm, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 chiếm 90% lượng mưa cả năm). Sông Lô chảy qua huyện dài khoảng 50 km. Tài nguyên đất gồm 5 nhóm: Fluvisols, Gleysols, Histosols, Acrisols và Ferralsols.
- Kinh tế - xã hội năm 2018: Tổng dân số 112.751 người với 26.968 hộ (bình quân 4,2 người/hộ). Cơ cấu dân tộc: Tày (54,18%), Kinh (27,46%), Dao (14,87%), Nùng (5,05%), Mông (4,48%), còn lại là các dân tộc khác. Lực lượng lao động đạt 56.900 người (chiếm 45,52% dân số), tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 40%. Sản lượng lương thực đạt 48.672,24 tấn; giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản đạt 391.000 triệu đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 25,2 triệu đồng/năm.
-
Hiện trạng sử dụng đất và công tác quản lý nhà nước về đất đai:
- Hiện trạng quỹ đất năm 2018: Tổng diện tích 110.564,45 ha. Nhóm đất nông nghiệp chiếm 96.861,45 ha (87,61% diện tích tự nhiên, gồm đất sản xuất nông nghiệp 23.807,53 ha, đất lâm nghiệp 72.276,37 ha, đất nuôi trồng thủy sản 777,70 ha, đất nông nghiệp khác 1,001 ha). Nhóm đất phi nông nghiệp chiếm 5.917,35 ha (5,55% diện tích tự nhiên, gồm đất ở 1.278,06 ha, đất chuyên dùng 2.289,07 ha, đất sông suối 2.219,01 ha). Nhóm đất chưa sử dụng còn 7.784,04 ha (7,04% diện tích tự nhiên, chủ yếu là đồi núi chưa sử dụng 7.011,95 ha và núi đá không có rừng 610,51 ha).
- Công tác quản lý nhà nước năm 2016: Hoàn thành kiểm kê đất đai năm 2015 theo Kế hoạch số 19/KH-UBND ngày 21/01/2016. Lập kế hoạch sử dụng đất năm 2017 với 122 công trình/dự án (tổng diện tích 361,85 ha). Thu hồi và đổi 4.682 GCNQSDĐ cũ sang phôi mới cho hộ gia đình, cá nhân. Thu hồi 25,03 ha đất để phục vụ 28 công trình, dự án. Cho phép chuyển mục đích sử dụng 0,48 ha từ đất nông nghiệp sang đất ở và 13,23 ha từ đất trồng lúa kém hiệu quả sang đất trồng chè (đạt 100% kế hoạch). Thẩm định phương án bồi thường giải phóng mặt bằng cho 8 dự án (bao gồm dự án nhà máy sắn, khu du lịch Hồ Quang Minh). Giải quyết xong 02 đơn thư tồn đọng và tiếp nhận, xử lý hoàn thành 50/50 đơn thư mới phát sinh về tranh chấp, lấn chiếm đất đai.
-
Kết quả cấp GCNQSDĐ giai đoạn 2016 - 2018:
- Diễn biến theo thời gian: Toàn huyện cấp được 3.664 GCNQSDĐ với tổng diện tích 690,40 ha (đạt 68% diện tích cần cấp). Năm 2016 cấp 979 hồ sơ (988 GCN), diện tích 170,94 ha (hoặc 115,96 ha theo số liệu thống kê chi tiết địa bàn); năm 2017 cấp 1.249 hồ sơ (1.324 GCN), diện tích 395,81 ha (đạt 73% diện tích cần cấp); năm 2018 cấp 1.262 hồ sơ (1.352 GCN), diện tích 179,1 ha.
- Phân hóa theo đối tượng: Hộ gia đình, cá nhân chiếm phần lớn kết quả cấp giấy với 3.650 hồ sơ, đạt diện tích 681,94 ha trên tổng số 720,01 ha cần cấp của nhóm đối tượng này.
- Phân hóa theo đơn vị hành chính: Kết quả cấp giấy không đồng đều giữa các xã. Thị trấn Việt Quang (khu vực Văn phòng ĐKĐĐ tỉnh thụ lý/thị trấn) dẫn đầu toàn huyện với 913 GCN (diện tích 43,9 ha). Ngược lại, xã vùng cao Thượng Bình chỉ cấp được 01 GCN (diện tích 0,9 ha hoặc 0,05 ha tùy bảng biểu), xã Đức Xuân chỉ cấp được 01 GCN năm 2016 và 02 GCN năm 2017 (diện tích 0,19 ha).
Phần V: Kết luận và đề nghị
Đánh giá khái quát mức độ hoàn thành chỉ tiêu cấp GCNQSDĐ của huyện Bắc Quang. Nêu rõ các giải pháp đề xuất: tăng cường cán bộ chuyên môn cho chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai; đẩy mạnh đo đạc bản đồ địa chính chính quy tại các xã vùng sâu; đơn giản hóa hồ sơ cấp đổi GCN; tăng cường công tác thanh tra, xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm, lấn chiếm đất đai.
Kết quả và đóng góp
Bảng số liệu tổng hợp từ khóa luận
Bảng 1: Hiện trạng sử dụng đất huyện Bắc Quang năm 2018
(Trích xuất từ Bảng 4.1 trong văn bản)
| STT |
Mục đích sử dụng đất |
Mã đất |
Diện tích (ha) |
Cơ cấu (%) |
| I |
Tổng diện tích tự nhiên |
|
110.564,45 |
100,00 |
| 1 |
Nhóm đất nông nghiệp |
NNP |
96.861,45 |
87,61 |
| 1.1 |
Đất sản xuất nông nghiệp |
SXN |
23.807,53 |
21,53 |
| - |
Đất trồng cây hàng năm (LUA + HNK) |
CHN |
11.204,13 |
10,13 |
| - |
Đất trồng cây lâu năm |
CLN |
12.602,40 |
11,40 |
| 1.2 |
Đất lâm nghiệp (Rừng sản xuất + RPH) |
LNP |
72.276,37 |
65,37 |
| 1.3 |
Đất nuôi trồng thủy sản |
NTS |
777,70 |
0,70 |
| 1.4 |
Đất nông nghiệp khác |
NKH |
1,001 |
0,001 |
| 2 |
Nhóm đất phi nông nghiệp |
PNN |
5.917,35 |
5,35 |
| 2.1 |
Đất ở (Nông thôn ONT: 1.053 ha; Đô thị ODT: 225 ha) |
ONT, ODT |
1.278,06 |
1,16 |
| 2.2 |
Đất chuyên dùng |
CDG |
2.289,07 |
2,07 |
| 2.3 |
Đất sông ngòi, kênh, rạch, suối |
SON |
2.219,01 |
2,01 |
| 2.4 |
Đất nghĩa trang, nghĩa địa, cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo |
- |
76,72 |
0,07 |
| 2.5 |
Đất phi nông nghiệp khác và mặt nước chuyên dùng |
- |
54,49 |
0,05 |
| 3 |
Nhóm đất chưa sử dụng |
CSD |
7.784,04 |
7,04 |
| 3.1 |
Đất bằng chưa sử dụng |
BCS |
162,33 |
0,15 |
| 3.2 |
Đất đồi núi chưa sử dụng |
DCS |
7.011,95 |
6,34 |
| 3.3 |
Núi đá không có rừng cây |
NCS |
610,51 |
0,55 |
Bảng 2: Kết quả cấp GCNQSDĐ tại huyện Bắc Quang giai đoạn 2016 – 2018
(Trích xuất từ Bảng 4.5 và Bảng 4.6 trong văn bản)
| Năm |
Số hồ sơ đã cấp |
Số GCN đã cấp |
Diện tích đã cấp (ha) |
Diện tích cần cấp (ha) |
Tỉ lệ hoàn thành (%) |
Đối tượng hộ gia đình, cá nhân (ha) |
| 2016 |
979 |
988 |
170,94 |
251,38 |
68,00 |
165,94 |
| 2017 |
1.249 |
1.324 |
395,81 |
542,20 |
73,00 |
Đang cập nhật |
| 2018 |
1.262 |
1.352 |
179,10 |
- |
- |
Đang cập nhật |
| Tổng số |
3.490 |
3.664 |
690,40 |
1.015,29 |
68,00 |
681,94 (trên 720,01 ha) |
Đóng góp thực tế của khóa luận
- Xác định định lượng toàn diện hiện trạng cấp GCNQSDĐ của huyện Bắc Quang trong chu kỳ 3 năm (2016 - 2018): cấp tổng cộng 3.664 GCNQSDĐ cho 690,40 ha, đạt tỷ lệ 68% diện tích cần cấp.
- Làm rõ sự tập trung của hồ sơ cấp giấy vào nhóm hộ gia đình, cá nhân (chiếm 3.650 hồ sơ và 681,94 ha trên tổng số 690,40 ha toàn huyện).
- Chỉ ra sự chênh lệch lớn về tiến độ cấp giấy giữa các đơn vị hành chính: các xã trung tâm và thị trấn Việt Quang có tiến độ tiếp nhận, xử lý hồ sơ cao (913 GCN), trong khi các xã vùng cao như Thượng Bình (01 GCN) và Đức Xuân (02 GCN) đạt tỷ lệ rất thấp.
- Đánh giá việc thực thi các quy định cải cách hành chính theo Quyết định số 23/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hà Giang tại cấp huyện và cấp xã thông qua phản ánh thực tế của 08 cán bộ chuyên môn và 50 hộ dân.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Hạn chế được xác định từ nội dung nghiên cứu
- Điều kiện tự nhiên phức tạp với lượng mưa lớn (xấp xỉ 4.000 mm/năm) và địa hình chia cắt mạnh làm chậm tiến độ trích đo, xác minh thực địa đối với các thửa đất có biến động ranh giới.
- Cơ sở dữ liệu và bản đồ địa chính tại nhiều xã vùng sâu chưa được đo đạc chính quy, dẫn đến việc phải trích lục hoặc trích đo đơn lẻ làm kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính quá mốc 10 ngày quy định.
- Trình độ dân trí và nhận thức pháp luật về đất đai của đồng bào dân tộc thiểu số (chiếm hơn 72% dân số huyện) còn hạn chế, dẫn đến tình trạng chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất bằng giấy viết tay hoặc tự ý chuyển mục đích sử dụng mà không đăng ký biến động.
- Nguồn nhân lực cán bộ địa chính cấp xã mỏng trong khi khối lượng công việc kiểm kê, xác nhận nguồn gốc đất lớn.
Hướng nghiên cứu tiếp
- Mở rộng nghiên cứu đánh giá chuyên sâu công tác cấp GCNQSDĐ theo từng phân loại đất đặc thù, trọng tâm là đất lâm nghiệp (chiếm 65,37% diện tích tự nhiên của huyện) và đất nông nghiệp chuyển đổi sang đất trồng chè.
- Nghiên cứu các giải pháp xây dựng, hoàn thiện và tích hợp cơ sở dữ liệu địa chính số hóa cấp huyện vào hệ thống thông tin đất đai quốc gia theo mục tiêu của Nghị quyết số 30/2012/QH13.
Giá trị tham khảo
Khóa luận là nguồn tư liệu thực tế phục vụ trực tiếp cho các nhóm đối tượng:
- Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên và môi trường: Tham khảo cấu trúc một bài đánh giá thực trạng hành chính - địa chính cấp huyện; phương pháp thiết kế mẫu phiếu khảo sát cán bộ và người dân; kỹ thuật phân tích số liệu biến động đất đai.
- Cán bộ quản lý đất đai cấp huyện và địa chính cấp xã tại các tỉnh miền núi: Tham khảo quy trình phân phối thời gian xử lý hồ sơ giữa cấp xã, Văn phòng Đăng ký đất đai, cơ quan thuế, Phòng Tài nguyên và Môi trường và UBND cấp huyện theo Quyết định số 23/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hà Giang.
- Nội dung đáng chú ý nhất: Bảng số liệu chi tiết về hiện trạng sử dụng đất phân chia theo 3 nhóm đất chính và số liệu thực tế về giải quyết khiếu nại, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất lúa sang đất trồng chè năm 2016 tại huyện Bắc Quang.
Câu hỏi thường gặp
1. Tổng số Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất huyện Bắc Quang cấp được trong giai đoạn 2016 – 2018 là bao nhiêu?
Trong giai đoạn 2016 – 2018, huyện Bắc Quang đã cấp được 3.664 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích 690,40 ha, đạt tỷ lệ 68% so với tổng diện tích cần cấp của địa phương.
2. Đối tượng sử dụng đất nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong kết quả cấp GCNQSDĐ tại huyện Bắc Quang?
Đối tượng chiếm tỷ trọng chủ yếu là hộ gia đình và cá nhân. Nhóm đối tượng này được cấp 3.650 hồ sơ với diện tích 681,94 ha (trên tổng số 720,01 ha cần cấp cho hộ gia đình, cá nhân), chiếm hơn 98% tổng diện tích đất đã được cấp giấy toàn huyện trong kỳ nghiên cứu.
3. Đơn vị hành chính cấp xã nào có kết quả cấp GCNQSDĐ cao nhất và thấp nhất trong huyện?
Khu vực thị trấn Việt Quang (do Văn phòng ĐKĐĐ tỉnh thụ lý/thị trấn) có kết quả cao nhất với 913 GCNQSDĐ (diện tích 43,9 ha). Đơn vị có kết quả thấp nhất là xã Thượng Bình chỉ cấp được 01 GCNQSDĐ với diện tích 0,9 ha (hoặc 0,05 ha tùy bảng thống kê) trong suốt giai đoạn nghiên cứu.
4. Trong năm 2016, công tác giải quyết tranh chấp đất đai và chuyển mục đích sử dụng đất tại huyện Bắc Quang đạt kết quả như thế nào?
Năm 2016, huyện đã kiểm tra, xác minh và giải quyết dứt điểm 02 đơn thư khiếu nại tồn đọng cùng 50/50 đơn thư tranh chấp mới phát sinh. Về chuyển mục đích sử dụng đất, huyện cho phép chuyển đổi 0,48 ha đất nông nghiệp sang đất ở và 13,23 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang đất trồng chè, đạt 100% kế hoạch được duyệt.
5. Khóa luận sử dụng các nguồn số liệu điều tra sơ cấp nào để đánh giá thực trạng quản lý đất đai tại huyện?
Tác giả đã triển khai điều tra phỏng vấn trực tiếp toàn bộ 08 cán bộ chuyên môn thuộc Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất chi nhánh huyện Bắc Quang và phát 50 phiếu điều tra đối với các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất tại các địa bàn có biến động đất đai trong huyện.
Kết luận
Khóa luận của tác giả Bùi Ngọc Linh đã phản ánh hệ thống công tác quản lý nhà nước về đất đai và kết quả cấp GCNQSDĐ tại huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang giai đoạn 2016 - 2018 trên cơ sở đối chiếu với các quy định của Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản chỉ đạo của địa phương. Nghiên cứu cung cấp số liệu thực tế về việc cấp 3.664 GCNQSDĐ với diện tích 690,40 ha (đạt 68% kế hoạch), trong đó đối tượng hộ gia đình, cá nhân chiếm tuyệt đại đa số và có sự phân hóa tiến độ rõ nét giữa thị trấn trung tâm và các xã vùng sâu. Mặc dù còn chịu tác động từ điều kiện địa hình phức tạp, mạng lưới bản đồ địa chính chưa đồng bộ và năng lực tiếp cận pháp luật chưa đồng đều của người dân, công trình đã làm rõ các vướng mắc thực tiễn và cung cấp cứ liệu khoa học tin cậy cho công tác quản lý tài nguyên đất đai tại địa bàn miền núi.
