Chương 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NHÀ MÁY X51 1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN 1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH. Tháng 4 - 1975 hòa trong khí thế chung của cuộc tổng tiến công giải phóng miền Nam, một đơn vị Hải Quân vào tiếp quản “Thủy xưởng cửu long” là một chi nhánh của căn cứ hậu cần Nhà Bè do Mỹ để lại.
Đơn vị đã báo cáo lên Bộ để tiếp quản căn cứ này và chính thức thành lập Nhà máy đóng tàu X51. Trải qua 31 năm trưởng thành và phát triển. Từ một căn cứ cũ, với trang thiết bị lạc hậu, chỉ sửa chữa các loại tàu nhỏ (khoảng 500- 700 tấn). Đến nay Nhà máy đã vươn lên sửa chữa và đóng mới các loại tàu có trọng tải lớn.
Từ năm 1990, bắt đầu giai đoạn đổi mới một cách toàn diện về cơ cấu tổ chức, tính chất nhiệm vụ, đồng thời cũng là giai đoạn phát triển vượt bậc, Nhà máy từng bước đi lên làm chủ KHKT, khẳng định năng lực về đóng mới và sửa chữa tàu biển. Đến năm 1996, Nhà máy chuyển đổi nhiệm vụ, với sự quyết tâm cao đã khẩn trương chấn chỉnh tổ chức sản xuất, quản lý nên đã đạt được những thành công ở một số công trình trọng điểm như: Phân xưởng gia công vỏ tàu với máy móc, thiết bị hiện đại đã được đưa vào sử dụng, đã xây dựng và đưa vào sử dụng sửa chữa ụ 5000 tấn, cải tạo nâng cấp hệ thống điện nước, nạo vét luồng lạch… Đến nay, Nhà máy có khả năng đóng mới các loại tàu dân sự có trọng tải từ 3000 - 5000 tấn. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC NHÀ MÁY X51 Tên Công ty: Nhà máy X51 - Công ty Hải Minh. Địa chỉ: Ấp 5 - Phú Xuân - Nhà Bè - Tp.
Cơ quan chủ quản: Công ty Hải Minh - Cục Công nghệ - Bộ Quốc phòng.873404 Tổng diện tích mặt bằng nhà máy: S = 137. Diện tích văn phòng, nhà điều hành: 3. Diện tích cầu cảng, đường xá: 10.000 m2 Diện tích nhà xưởng sản xuất: 34.356 m2 Tổng số lao động là 454 người, trong đó: Khối văn phòng: 107 người. Khối sản xuất : 347 người.
Lương trung bình công nhân:1.000 đ Thời gian làm việc: Ca 1: Từ 7h – 11h 30’ Ca 2: Từ 13h – 16h 30’ 8 Hình 1: Sơ đồ mặt bằng Nhà máy: B KHU DÂN CƯ Cổng 1 Cổng 2 Ụ tàu Nhà điềuhành Dãy các nhà xưởng Dãy các nhà xưởng SÔNG SOÀI RẠP Nhà máy X51 có các vị trí địa lý như sau: o Phía Đông giáp với sông Nhà Bè o Phía Nam giáp với sông Soài Rạp. o Phía Tây và phía Bắc giáp với khu dân cư. Trong khuôn viên Nhà máy có nhà điều hành gồm 1 lầu và 1 trệt với tiện nghi tương đối đầy đủ, hiện đại, được xây dựng năm 2003. Tại đây điều khiển mọi hoạt động của Nhà máy.
TỔ CHỨC VÀ BỐ TRÍ NHÂN SỰ 1. ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH. Nhiệm vụ chính của Nhà máy là đóng mới và sửa chữa các loại tàu Hải Quân. Ngoài ra, còn đóng mới những tàu dân sự có trọng tải nhỏ.
Bằng sự năng động trong 9 cách nghĩ, đến nay Nhà máy đã đóng mới, sửa chữa các loại tàu lớn (đã đóng mới tàu dân sự có trọng tải 4000 tấn), đáp ứng kịp thời nhu cầu khai thác, sử dụng của Quân chủng Hải Quân. Nhà máy đã vươn lên làm chủ công nghệ đóng mới các loại tàu vận tải Quân sự có lượng giãn nước trên 1000 tấn, các loại tàu cứu hộ có công suất lớn hơn 2000 mã lực. SƠ ĐỒ BỘ MÁY TỔ CHỨC 10 Hình 2: SƠ ĐỒ BỘ MÁY QUẢN LÝ - HỆ THỐNG TỔ CHỨC SXKD (MỚI) CỦA CÔNG TY HẢI MINH GIÁM ĐỐC PGĐ SẢN XUẤT PGĐ KINH DOANH PGĐ KỸ THUẬT PGĐ CHÍNH TRỊ PHÒNG PHÒNG PHÒNG PHÒNG QUÂN Y KẾ PHÒNG KỸ PHÒNG PHÒNG TÀI HOẠCH VẬT TƯ THUẬT KCS ĐO CHÍNH CHÍNH TCLĐ CÔNG LƯỜNG TRỊ NGHỆ PX ĐÀ XN PHÂN PHÂN PHÂN PHÂN PHÂN PX ỐNG PHÂN ĐỐC - DỊCH XƯỞNG XƯỞNG XƯỞNG XƯỞNG XƯỞNG PHỤ XƯỞNG MỘC – ĐỘI VỤ KHO VỎ TÀU ĐỘNG ĐIỆN VŨ KHÍ CƠ KHÍ KIỆN CƠ TRANG XE BÃI - LỰC TÀU KT - ĐT ĐIỆN TRÍ CẢNG 11 1. CHỨC NĂNG CÁC PHÒNG, BAN: Phòng tổ chức lao động: Là cơ quan tham mưu giúp Giám đốc xây dựng kế hoạch và tổ chức điều hành thực hiện kế hoạch sản xuất của Nhà máy.
Phòng Kỹ thuật công nghệ: Là cơ quan chức năng giúp Giám đốc về tổ chức và quản lý công tác kỹ thuật, công nghệ trong Nhà máy. Phòng Vật tư: Là cơ quan giúp Giám đốc quản lý và cung ứng toàn bộ vật tư kỹ thuật đưa vào sản xuất, sửa chữa trong kỳ kế hoạch. Phòng KCS: Là cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra, xác nhận chất lượng thực hiện các nguyên công sửa chữa và chất lượng sản phẩm. Phòng Quân Y: Tổ chức khám chữa bệnh cho công nhân, phối hợp với Công đoàn tiến hành điều tra TNLĐ.
Các phòng khác có chức năng riêng của nó 1. CƠ SỞ HẠ TẦNG 1. ĐIỀU KIỆN GIAO THÔNG: Giao thông bên ngoài cơ sở: Từ hướng Sài Gòn chạy về Nhà Bè, xuyên suốt một con đường Huỳnh Tấn Phát, là con đường rộng, thuận tiện cho việc lưu thông. Nhà máy X51 nằm ngay mặt lộ, cuối đường Huỳnh Tấn Phát.
Giao thông nội bộ: Nhà máy có hai cổng chính, mỗi cổng rộng 7m, đường nhựa thông suốt từ nhà hành chính đến khu sản xuất. HỆ THỐNG CẤP THOÁT NƯỚC: Nhà máy sử dụng nguồn nước cấp của thủy cục với mức lượng khoảng 80 - 100 3 m /ngày, để phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt. Tại cơ sở có 1 hồ chứa nước có dung tích 600 m3. Vậy đảm bảo đủ lượng nước dùng trong sản xuất và sinh hoạt.
Lượng nước thải sinh hoạt sau khi xử lý, Nhà máy cho thải bỏ chung vào hệ thống cấp thoát nước thành phố. NHU CẦU VỀ NGUYÊN – NHIÊN LIỆU: Tole, thép dày từ 5 ly đến 20 ly. Các loại sắt tròn có đường kính từ 6 ly đến các loại ống thép 100 ly. Các loại thép V, U, H, có đủ kích cỡ.
Các loại que hàn, thép gang, inox… Hơi Acetylen, Oxy, Gas… Sơn chống hà, sơn chống rỉ… Điện, nước, dầu DO; bình khí O2, C2H2, Ga, xăng, cồn công nghiệp, xà bông bột nước 12 1. DÂY CHUYỀN CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT: 1. QUY TRÌNH ĐÓNG MỚI Hình 3: Quy trình đóng mới YÊU CẦU KHÁCH HÀNG THIẾT KẾ KẾ HOẠCH SẢN XUẤT, VẬT TƯ ĐẶT KÊ,NÈ PHÂN, TỔNG LẮP RÁP MÁY, LẮP RÁP HT ĐOẠN CON TÀU TRỤC, ỐNG ĐIỆN ĐĂNG KIỂM NGHIỆM THU HẠ THUỶ NỘI THẤT XUẤT XƯỞNG 13 1. QUY TRÌNH SỬA CHỮA Hình 4: Quy trình sửa chữa TÀU CẦN SỬA LÊN ĐỐC, Ụ CHÌM KHẢO SÁT THAY TÔN, VỎ SỬA CHỮA Đ.THU THIẾT NỀU CẦN THIẾT CƠ ĐIỆN, ĐIỀU KHIỂN BỊ, ĐỘNG LỰC HỆ THỐNG PHUN CÁT, GÕ CẮT, HÀN KL ỐNG VAN RỈ, SƠN TRANG TRÍ NỘI HẠ THUỶ ĐĂNG KIỂM XUẤT THẤT XƯỞNG * Tóm tắt phương pháp và các công đoạn sản xuất: Nguyên vật liệu chính là kim khí (sắt, thép, tôn) được đưa sang các phân xưởng.
Phân xưởng vỏ có số lượng vật tư và số lượng lao động lớn nhất. Bắt đầu từ khâu chuyển vật tư (thép, thép hình) sang bộ phận sơ chế (xử lý ban đầu), tôn, thép được cán phẳng, làm sạch, sấy khô… Sau đó được chuyển sang bộ phận cắt, hàn và chế tạo chi tiết (sườn, đà, sà) và lắp ráp thành các phân đoạn thuộc vỏ tàu Phân xưởng cơ khí có nhiệm vụ gia công các chi tiết (trục chân vịt, các động cơ, máy móc…). Phân xưởng động lực có nhiệm vụ lắp đặt những chi tiết máy thành các nhóm chi tiết. Khi nhiệm vụ của các phân xưởng đã hoàn thành cơ bản thì chuyển sang giai đoạn lắp ráp trung gian, lắp ráp các phân đoạn thành tổng đoạn, đến các tổng đoạn trên con tàu rồi chuyển lên đà hoặc ụ khô (phân xưởng triền đà).
Sau khi lắp tổng đoạn là việc lắp đặt các trang thiết bị, đồ mộc, sơn hoàn chỉnh, trang trí nội thất, hạ thủy, chạy 14 thử nghiệm. Khi phòng KCS kiểm tra chất lượng lần cuối sau khi đã chạy thử thì con tàu đã hoàn thành và được nghiệm thu bàn giao cho khách hàng. * Một số nhận xét về quy trình sản xuất ảnh hưởng đến môi trường lao động: Trong quy trình đóng mới - sửa chữa tàu tại Nhà máy X51, có nhiều công đoạn sản xuất đơn chiếc. Trong mỗi công đoạn luôn ẩn chứa những nguy cơ về TNLĐ khác nhau như: Trong công đoạn chuẩn bị vật tư, các yếu tố luôn tiềm ẩn khi có sự làm việc của các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ như: Xe nâng, xe cẩu, cần trục…được dùng để nâng, nhấc, di chuyển, đưa lên cao các tấm kim loại nặng, các thiết bị máy móc… có nguy cơ tuột, đứt cáp, lật cẩu, va đập, rơi rớt các tấm kim loại, các thiết bị với khối lượng lớn.
Máy móc, thiết bị sử dụng điện với nguồn điện áp lớn có nguy cơ gây điện giật, chập điện, cháy nổ…Ngoài ra, khi làm việc trong hầm tàu, tiến hành các công việc cắt, hàn các tấm kim loại, ngoài sử dụng các thiết bị điện còn sử dụng các bình Gas, Oxy, Axetylen có nguy cơ gây cháy nổ cao. Bên cạnh đó hầm tàu thường không được thông thoáng, lâu ngày tích tụ các hơi khí độc vượt TCCP làm cho NLĐ dễ bị ngạt xỉu và có nguy cơ dẫn đến ngạt thở gây chết người. Trong quy trình đóng mới - sửa chữa luôn xuất hiện các yếu tố gây mất AT - VSLĐ như: tại công đoạn dập cắt tôn, công đoạn phun cát… mức ồn tại các công đoạn này thường đạt 95 - 115 dBA. Ngoài ra khi tiến hành hàn, cắt luôn sản sinh các oxyt kim loại Fe2O3, SiO2, K2O…tồn tại ở dạng bụi, khói sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe và nguy cơ mắc các BNN của NLĐ là khá cao.
Trong quá trình sản xuất của Nhà máy, vấn đề vệ sinh công nghiệp cũng cần được đặt ra như: sắt, thép được thải ra trong quá trình gia công khung sườn, phay bào, khoan các chi tiết, dầu mỡ phế thải, các chất thải rắn khác được đưa ra từ việc phá dỡ tàu cũ. Do vậy, việc đánh giá thực trạng công tác BHLĐ tại Nhà máy đồng thời bổ sung thêm một số nội dung nhằm góp phần ngăn ngừa TNLĐ là công việc rất cần thiết, cần phải tiến hành làm ngay nhằm giảm thiểu tai nạn cho NLĐ. NGUỒN LAO ĐỘNG Nguồn lao động của Nhà máy được đào tạo tại các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học của các trường thuộc Cục Công nghệ - Bộ Quốc phòng.