Đại Học Quốc Gia Tp. Hồ Chí Minh TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ---------- NGÔ NGUYỄN THÁI HOÀNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA CHIẾN LƢỢC ĐẦU TƢ THUẬN XU THẾ TẠI THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh KHÓA LUẬN THẠC SĨ TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 04 năm 2012 1 CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Dương Như Hùng Cán bộ chấm nhận xét 1: TS.
Cao Hào Thi Cán bộ chấm nhận xét 2: TS. Nguyễn Thu Hiền Khóa luận thạc sĩ được bảo vệ/nhận xét tại HỘI ĐỒNG CHẤM BẢO VỆ KHÓA LUẬN THẠC SĨ TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA, ngày. Thành phần hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1. CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CÁN BỘ HƢỚNG DẪN i ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.
HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc Tp. NHIỆM VỤ KHÓA LUẬN THẠC SĨ Họ và tên học viên: Ngô Nguyễn Thái Hoàng Giới tính: Nam / Nữ Ngày, tháng, năm sinh: 10/08/1984 Nơi sinh: Khánh Hòa Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh MSHV: 10170769 Khoá (Năm trúng tuyển): Năm 2010 1- TÊN ĐỀ TÀI: Đánh giá hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu thế tại thị trường chứng khoán Việt Nam. 2- NHIỆM VỤ LUẬN VĂN/KHÓA LUẬN: Thu thập dữ liệu của 124 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, sử dụng phương pháp nghiên cứu thực nghiệm của Jegadeesh và Jitman (1993) về phương pháp hình thành danh mục cổ phiếu thắng thua và tính suất sinh lợi của các danh mục từ đó kết luận tính hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu thế. Nghiên cứu được tiến hành lần lượt trên 16 chiến lược khác nhau đồng thời phân tích đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố vốn hóa thị trường và tỉ số giá sổ sách trên giá thị trường của cổ phiếu lên suất sinh lợi thuận xu thế của các danh mục đầu tư.
Kết quả thống kê được kiểm định lại bằng phương pháp t-test với các mức ý nghĩa từ 10%, 5% và 1%. 3- NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 05/12/2011 4- NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 08/04/2012 5- HỌ VÀ TÊN CÁN BỘ HƢỚNG DẪN: TS. Dương Như Hùng Nội dung và đề cương Khóa luận thạc sĩ đã được Hội Đồng Chuyên Ngành thông qua. CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QL CHUYÊN NGÀNH (Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký) ii LỜI CẢM ƠN Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn thầy Dương Như Hùng đã hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện khóa luận này, các góp ý của thầy giúp tôi có cái nhìn đúng đắn và tổng quan hơn về đề tài, tạo điều kiện cho tôi dễ dàng tìm hiểu các nội dung cần thực hiện.
Tôi cũng xin cảm ơn các thầy cô chấm đề cương khóa luận đã có những nhận xét chính xác giúp tôi hoàn thiện nội dung nghiên cứu của mình. Ngoài ra, tôi cũng xin cảm ơn các anh chị khóa trước đã gợi ý các nội dung cần tham khảo cũng như cung cấp các tài liệu tham khảo liên quan đến đề tài. Các anh chị cũng đã có những gợi ý hay về phương pháp thống kê dùng Excel giúp tôi tìm ra các công thức tính toán hiệu quả trong Excel cho nghiên cứu của mình. Cuối cùng tôi xin gởi đến tất cả thầy cô trong khoa Quản Trị Kinh doanh lời chúc tốt đẹp nhất, chúc các thầy các cô luôn mạnh khỏe và có nhiều nghiên cứu quý báu cho đất nước, cảm ơn các thầy cô trong quá trình giảng dạy đã cung cấp kiến thức cũng như kinh nghiệm cần thiết giúp tôi có thể hoàn thành đề tài nghiên cứu này.
iii TÓM TẮT KHÓA LUẬN THẠC SĨ Nhiệm vụ của khóa luận là nghiên cứu kiểm định tính hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu thế tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Lý thuyết đầu tư thuận xu thế cho rằng suất sinh lợi của cổ phiếu có tính thuận xu thế nghĩa là nếu giá cổ phiếu đang tăng thì chúng sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới và ngược lại cổ phiếu đang giảm giá sẽ tiếp tục giảm thêm. Dựa trên phương pháp nghiên cứu thực nghiệm của Jegadeesh và Titman (1993) tác giả đã thu thập dữ liệu lịch sử của 124 cổ phiếu niêm yết trên sàn chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh (HOSE) trong thời đoạn 85 tháng từ 01/2005 đến 12/2011 và tính suất sinh lợi thuận xu thế của tổng cộng 16 chiến lược.
Kết quả nghiên cứu cho thấy chiến lược đầu tư thuận xu thế là không hiệu quả tại Việt Nam, suất sinh lợi thuận xu thế của toàn bộ 16 chiến lược quá thấp (< 0.4%/tháng) và không đạt mức ý nghĩa thống kê. Thay vào đó thị trường Việt Nam lại có tính nghịch xu thế, các cổ phiếu đang thắng sẽ không còn “thắng” nữa trong khi các cổ phiếu thua lại “tốt” lên cho suất sinh lợi cao hơn trong tương lai. Kiểm định suất sinh lợi của các nhóm vốn hóa (B/M) lớn, trung bình, nhỏ đã khẳng định có sự ảnh hưởng của 2 yếu tố vốn hóa và B/M này lên suất sinh lợi của danh mục, các cổ phiếu có vốn hóa nhỏ và B/M lớn sẽ cho suất sinh lợi cao hơn các nhóm còn lại. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng suất sinh lợi của danh mục cổ phiếu cả thắng lẫn thua biến động tăng giảm cùng chiều với chỉ số VN-Index của toàn thị trường và nhà đầu tư Việt Nam có xu hướng đưa ra các quyết định dựa vào cảm tính hơn là lý trí, phản ứng thái quá trước các thông tin mới và chính điều này đã tạo nên tính nghịch xu thế tại thị trường chứng khoán Việt Nam.
iv ABSTRACT This paper investigates the profitability of the momentum strategy on Vietnam stock market for the time period 2005-2011. The momentum hypothesis ranks shares on the basis of their past performance and recommends purchasing past winners and sales past losers. Based on test methodology from Jegadeesh and Jitman (1993), we exam the momentum on 124 stocks on HOSE in duration of 85 months from 01/2005 to 12/2011. We find that the momemtum strategy is unprofitable on Vietnam stock market, not of all 16 strategies get significant momentum return and below 0.4%/month in all casies.
As the result, the winners is not going to “win”, their performance turn to bad while the return of losers turns to be better. In addition to, the robustness tests shows that there is an effect of market size and book to market ratio on portfolio return. Portfolios of small size and high B/M stocks will get higher return than others and this is what Fama and French said in their three-factor model; however, it is true for losers group only. The investigation also finds that both winners and losers return moves in same direction with VN-Index and Vietnamese investors make their decisions based on feeling than by rational and this causes the contrarian on Vietnam stock market.
v MỤC LỤC CHƢƠNG 1. Lý do hình thành đề tài 1 1. Mục tiêu nghiên cứu 2 1. Phạm vi nghiên cứu 2 1.
Phương pháp nghiên cứu 2 1. Ý nghĩa của nghiên cứu 3 CHƢƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4 2. Các nghiên cứu trước có liên quan 5 2.
Phương pháp nghiên cứu 6 CHƢƠNG 3. NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 8 3. Dữ liệu nghiên cứu 8 3. Thu thập dữ liệu 8 3.
Chọn dữ liệu mẫu 8 3. Dữ liệu vốn hóa thị trường và chỉ số B/M 9 3. Thống kê dữ liệu nghiên cứu 9 3. Phân tích dữ liệu 10 3.
Phương pháp tính suất sinh lợi 10 3. Phương pháp hình thành danh mục 11 3. Kiểm định kết quả thống kê 12 3. Phương pháp kiểm tra ảnh hưởng của vốn hóa và B/M 13 vi CHƢƠNG 4.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ GIẢI THÍCH 14 4. Kết quả nghiên cứu 14 4. Tính thuận xu thế tại thị trường chứng khoán Việt Nam 14 4. Ảnh hưởng của vốn hóa thị trường 16 4.
Ảnh hưởng của chỉ số B/M 18 4. Giải thích 20 4. Dữ liệu và phương pháp phân tích dữ liệu 21 4. Tính rủi ro đầu tư theo mô hình 3 nhân tố của Fama và French 26 4.
Hành vi đầu tư tài chính 28 CHƢƠNG 5. KẾT LUẬN 31 TÀI LIỆU THAM KHẢO 33 PHỤ LỤC 35 Phụ lục 1- Danh sách mã cổ phiếu mẫu 35 Phụ lục 2- Bảng tra giá trị chuẩn cho t-test 35 Phụ lục 3- Phương pháp tính suất sinh lợi thuận xu thế với chiến lược mẫu - 3x3 36 Phụ lục 4- Phương pháp kiểm tra ảnh hưởng của vốn hóa với chiến lược mẫu – 3x3 40 Phụ lục 5- Suất sinh lợi hình thành và nắm giữ của nhóm thắng và thua 45 vii DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 4.1- Suất sinh lợi hình thành của danh mục thắng và thua (3x3) 22 Hình 4.2- Suất sinh lợi nắm giữ của danh mục thắng và thua (3x3) và chỉ số VN-Index 22 Hình 4.3- Suất sinh lợi hình thành và nắm giữ của danh mục thắng (3x3) 24 Hình 4.4- Suất sinh lợi hình thành và nắm giữ của danh mục thua (3x3) 24 Hình 4.5- Suất sinh lợi hình thành và nắm giữ danh mục thắng của các chiến lược 25 Hình 4.6- Suất sinh lợi hình thành và nắm giữ danh mục thua của các chiến lược 25 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1- Thống kê dữ liệu nghiên cứu 10 Bảng 3.2- Số mẫu của mỗi chiến lược 12 Bảng 4.1- Suất sinh lợi trung bình theo tháng của các danh mục thắng, thua và của chiến lược 14 Bảng 4.2- Suất sinh lợi theo tháng của danh mục thắng và thua có phân thành 3 nhóm nhỏ hơn theo vốn hóa thị trường 16 Bảng 4.3- Suất sinh lợi theo tháng của danh mục thắng và thua có phân theo 3 nhóm nhỏ hơn theo chỉ số B/M 19 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT AMEX American Stock Exchange B/M Book to Market EMH Efficient Market Hypothesis HOSE Ho Chi Minh Stock Exchange NYSE New York Stock Exchange viii Khóa luận tốt nghiệp Đầu tư thuận xu thế tại thị trường Việt Nam 1 CHƢƠNG 1.1 Lý do hình thành đề tài Chiến lược đầu tư thuận xu thế (momentum strategy) là một trong các chiến lược đầu tư chứng khoán được nghiên cứu thực nghiệm và áp dụng ở nhiều nước trên thế giới. Đầu tư thuận xu thế dựa trên ý tưởng là giá thị trường sẽ đi theo một xu thế tăng/giảm nhất định trong một khoảng thời gian tương đối dài và do đó nếu mua cổ phiếu lúc giá đang tăng và nắm giữ trong ngắn hạn sẽ đạt được suất sinh lợi mong muốn.
