CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHAN TÍCH CÔNG TY VÀ ĐỊNH GIÁ CỎ PHIẾU 1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trên đà phát triển và có được những ghi nhận đáng kể khi được xem xét dé đưa vào danh sách các thị trường chứng khoán mới nỗi. Đây là một cơ hội tốt cho chứng khoán Việt Nam có thể vươn ra các thị trường lớn. Trong đó việc phân tích công ty định giá cô phiếu dé đưa ra các quyết định đầu tư thay vì theo xu hướng chung của thị trường là một cách góp phần nâng cao hiệu quả của thị trường chứng khoán.
Vì vậy, phân tích công ty và định giá cô phiêu là một vân đê đước rât nhiêu nhà dau tư, quản tri, nghiên cứu. Thực tê đã có rat nhiêu các công trình nghiên cứu khác nhau vê vân đê cả trong và ngoải nước. Một bài luận văn đứng trên cả góc độ lý thuyết và thực tiễn để nghiên cứu của Duarte Francisco Santos (2017)- Đại học Portuguese Catholic về đề tài “Equity Valuation of Adidas group’. Bài nghiên cứu trình bày việc định giá cổ phiếu của tập đoàn Adidas tại thời điểm 31/12/2016 sự dụng 3 mô hình định giá chiết khấu dòng tiền sau đó so sánh kết quả tính toán này với một nghiên cứu đã được thực hiện trước đó của Exane BNP Paribas.
Bai đăng của tác giả BlazeJ Prusak do Informa UK Limited, trading as Taylor & Francis Group xuất bản thăng 7/2017 với nhan dé: “The accuracy of alternative stock valuation methods — the case of the Warsaw Stock Exchange”. Tap chi tap trung kiểm tra tính chính xác của các phương pháp định giá khác nhau trong báo cáo được chuẩn bị làm tài liệu tham khảo cho các công ty đang niêm yết trên sàn chứng khoán Warsaw cái mà được tiên hành bới các cac nhà phân tích của Polish. Trong nước thì cũng có một số bài nghiên cưu như Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng của Nguyễn Tuần Anh (2016) — Đại học kinh tẾ, Đại học quốc gia Hà Nội về “Phân tích và định giá cổ phiếu DPR của công ty cổ phan cao su Đông x b Phú”. Luận văn đã hệ thống các cơ sở lý thuyết cơ bản cho việc phân tích và định giá cô phiếu từ đó ứng dụng vào phân tích và định giá cổ phiếu DPR của công ty cô phan cao su Đồng Phú.
Luận văn khác có thé ké đến có cùng khung nghiên cứu này có thể ké đến như Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng chương trình định hướng nghiên cứu của Hoàn Minh Trí (2016) về đề tài: “Phân tích và định giá cổ phiếu HPG của công ty cổ phan tập đoàn Hòa Phat’. Để nâng cao kiến thức trong lĩnh vực này và có thể ứng dụng kiến thức học được trong quá trình thực tập. Bên cạnh đó với việc cập nhập các dữ liệu mới nhất tính tới thời điểm hiện tại về tình hình kinh tế vi mô, ngành dét may và công ty cổ phần Dệt — May Huế sẽ đem lại hiệu quả phân tích và định giá cỗ phiếu công ty này nói riêng và các cô phiêu trên thị trường chứng khoán Việt Nam nói chung. Khái quát về phân tích công ty và định giá cỗ phiếu 1.
Khái niệm về phân tích công ty và định giá cô phiếu Phân tích công ty là việc thiết lập lên những công việc và kỹ thuật cần thiết dé hiểu được cấu trúc, chính sách và hoạt động của một công ty và từ đó đưa ra những giải pháp, khuyén nghị giúp công ty đạt được được mục tiêu đề ra. Định giá cổ phiếu là quá trình xác định và tính toán giá trị thực hay giá trị nội tại của cô phiếu công ty thông qua các phương pháp xác định trước.Vai trò của phân tích công ty và định giá cô phiếu 1.Vai trò của phân tích công ty Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp: Nhà quản trị doanh nghiệp thường là những người trực tiếp điều hành và quản lý công ty. Việc phân tích là một công cụ hỗ trợ trong quá trình hoạt động của công ty, từ việc lập kế hoạch hay đưa ra các quyết định đầu tư 1. Vai trò của định giá cổ phiếu Việc định giá một cổ phiếu cũng tương tự như phân tích một công ty, ta sẽ xem xét từ nhiêu góc độ khác nhau: a) Đối với bản thân doanh nghiệp Khi một công ty phát hành cô phiếu dưới bat kì một hình thức nào sẽ thì sẽ tiễn hành định giá cô phiếu.
Đây là một công việc hết sức quan trọng dé dam bảo giá trị của có phiếu không bị định giá quá cao gây khó khăn cho việc bán cô phiếu hay việc bị định giá quá thấp gây thiệt hại cho chính bản thân công ty. Vì vậy việc định giá cần đảm bảo đưa ra được một giá trị hợp lí để không có bắt kì một bên nào được hưởng lợi hay bị chiu thiệt cũng như giúp công ty huy động được đủ số vốn theo kế hoạch để ra. Bên cạnh đó, khi định giá cô phiếu sẽ công ty năm bắt được tình hình tài chính hiện tại và giá tri nội tại của công ty. Qua đó sẽ biết các nhà quản trị biết được công ty đang hoạt động tốt đến đâu, như thế nào so với ngành.
Từ đó, nhà quản trị sẽ đề ra các kế hoạch, chiến lược kinh doanh phù hợp với công ty. b) Đối với các nhà đầu tư Việc định giá cô phiếu là yếu tố để các nhà đầu tư quyết định mua bán trên thị trường. Nhà đầu tư có thé tự dựa vào việc định giá của bản thân hay qua các tô chức trung gian để xác định giá trị của cổ phiêu của công ty tại thời điểm đó sau đó so sánh với giá trị thị trường của cô phiếu dé đưa ra quyết định để mua hay bán cổ phiếu đó. Khi giá trị mà nhà đầu tư tính toán ra cao hơn giá trị thị trường nhà đầu tư sẽ mua chứng khoán vì thấy có lãi và ngược lại giá trị tính toán ra thấp hơn giá trị thị trường thì nhà đầu tư sẽ bán chứng khoán vì thấy lỗ.
Như vậy việc phân tích và định giá chứng khoán giúp nhà đầu tư trả lời các câu hỏi như: khi nào là thời điểm đầu tư phù hợp, có nên tiếp tục hay rút khỏi thị trường hay đầu tư vào loại cổ phiếu nao,. c) Đôi với các tô chức kinh doanh chứng khoán Các tổ chức kinh doanh chứng khoán bao gồm: công ty chứng khoán, các công ty quan lý quỹ, các tổ chức xếp hạng.Định giá cỗ phiếu là một trong những hoạt động nghề nghiệp của các tổ chức này dé phục vụ cho các đối tượng khác nhau như bản thân công ty định giá hay các nhà đầu tư. Các tổ chức này có tính chuyên nghiệp cao, đội ngũ nhân viên có trình độ và nguồn thu thập thông tin phong phú. vì vậy mà việc định giá cổ phiếu sẽ có thé chính xác hon.
Do vay các công ty hay các nhà dau tư thường thông qua các tô chức này dé tiến hành định giá cô phiếu. Ví dụ, các công ty quan lý quỹ họ là những người sẽ tiến định giá chứng khoán dé đầu tư chứng khoán thay cho các nhà đầu tư. Mối quan hệ giữa phân tích công ty và định giá cổ phiếu Phân tích công ty là bước cơ bản nên tang dé tiến hành định giá cô phiếu. Một quy trình phân tích phổ biến dé định giá cỗ phiếu bao gồm: phân tích vi mô, phân tích ngành và phân tích công ty.
Việc phân tích công ty sẽ cung cấp các dữ liệu cần thiết cho việc định giá cô phiếu như: dự báo dòng tiền, chính sách cô tức, khả năng sinh lời, chi phí vốn bình quân (WACC). Ở môi quan hệ ngược lại, định giá cô phiêu là việc lượng hóa giá trị của công ty băng một con sô và là kêt quả của việc phân tích công ty. Băng các mô hình định giá cụ thê, giá trị của cô phiêu sẽ phản ánh chính xác giá trị của một công ty nhờ vào kết quả phân tích công ty. Phương pháp phân tích công ty và định giá cỗ phiếu 1.
Phương pháp phân tích từ trên xuống (top-down) Có nhiều phương pháp dé phân tích một cô phiếu, nó phụ thuộc vào quan điểm của người phân tích như phân tích từ dưới lên, phân tích từ trên xuống hay kết hợp cả hai. Trong đó, phương pháp phân tích từ trên xuống được sử dụng phổ biến hon cả. Quy trình phân tích từ trên xuống như sau: 1. Phân tích vĩ mô Trước hết, khi phân tích công ty và định giá cổ phiếu của một công ty cần xem xét nó trong mối quan hệ với môi trường kinh tế vĩ mô do doanh nghiệp là một hệ thông mở khi hoạt động sẽ chịu tác động tat cả các yếu tô của nên kinh tế vĩ mô.
Yếu tố đầu tiên là môi trường chính trị xã hội. Những thay đổi về chính trị sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến doanh nghiệp. Thay đổi chính trị làm cho nhiều quy định và kiểm soát của chính phủ có thể được thắt chặt hay nới lỏng với một số ngành từ đó sẽ có những tác động tích cực hay tiêu cức đối với doanh nghiệp. Chang hạn, một đất nước có môi trường chính trị ổn định, không có bat 6n hay tranh chấp thì các doanh nghiệp mới mới hoạt động ồn định và người dân mới yên tâm làm ăn.
Trên bình diện kinh tế, thông qua mối quan hệ chính trị - ngoại giao giữa các quốc gia các doanh nghiệp sẽ bị bat lợi hay được hưởng lợi từ các chính sách ngoại giao: hiệp định, cam kết hay chính sách thu hút đầu tư nước ngoài.Tương tự, các hệ thống văn bản pháp luật cũng có những tác động nhất định đến hoạt động của doanh nghiệp. Yếu tô thứ hai là các điều kiện kinh tế vĩ mô. Các yếu tổ này sẽ chi phối hoạt động của doanh nghiệp thông qua một loạt các chỉ số: tổng sản phẩm quốc nội (GDP), lãi suất, tỷ giá, tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát, chính sách tài chính- tiền tệ. Khi nền kinh tế tăng trưởng thể hiện qua GDP tăng, đây là điều kiện tốt cho các doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh, tăng sản lượng từ đó tăng doanh thu.
Hay khi lãi suất tăng sẽ tác động đến chi phí huy động vốn của doanh nghiệp. Ty giá tăng, làm đồng nội tệ mat giá có thé làm gia tăng xuất khẩu cho một số doanh nghiệp xuất khẩu nhưng cũng làm tăng chỉ phí cho các doanh nghiệp nhập khẩu.