Đánh Giá Biến Động và Đề Xuất Chuyển Đổi Cơ Cấu Sử Dụng Đất Huyện Thạch Thất Đến Năm 2020

Luận văn thạc sĩ phân tích hus đánh giá biến động và đề xuất chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất huyện thạch thất thành phố hà nội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Phạm Thu Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Thị Bảo Hoa
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Biến Động Và Đề Xuất Chuyển Đổi Cơ Cấu Sử Dụng Đất Huyện Thạch Thất Đến Năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT
• 1.1. Khái niệm cơ bản về sử dụng đất
• 1.1.1. Khái niệm chung về đất đai và vấn đề sử dụng đất
• 1.1.2. Khái niệm về bản đồ hiện trạng sử dụng đất
• 1.1.3. Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất
• 1.2. Cơ sở lý luận nghiên cứu biến động sử dụng đất và cơ cấu sử dụng đất
• 1.2.1. Hiện trạng sử dụng đất và biến động sử dụng đất
• 1.2.2. Ý nghĩa nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất và biến động sử dụng đất
• 1.2.3. Mối quan hệ giữa biến động sử dụng đất và phát triển kinh tế - xã hội
• 1.3. Nghiên cứu cơ cấu sử dụng đất để phục Quy hoạch sử dụng đất
• 1.3.1. Hiệu quả sử dụng đất và cấu trúc sử dụng đất
• 1.3.2. Cường độ sử dụng đất
• 1.3.3. Các chỉ số nghiên cứu
• 1.3.3.1. Thương số vị trí
• 1.3.3.2. Đường cong Lorenz và hệ số Gini
• 1.4. Các phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp K-means
• 1.4.2. Phương pháp thống kê
• 1.4.3. Phương pháp nghiên cứu điều tra tổng hợp
• 1.4.4. Phương pháp điều tra xã hội học
• 1.4.5. Phương pháp bản đồ
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG VÀ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN THẠCH THẤT – TP HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Thạch Thất
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Các nguồn tài nguyên
• 2.1.3. Thực trạng phát triển kinh tế xã hội
• 2.1.3.1. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2.1.3.2. Dân số, lao động, việc làm và thu nhập
• 2.1.3.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 2.2. Hiện trạng sử dụng đất huyện Thạch Thất
• 2.2.1. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp
• 2.2.2. Hiện trạng sử dụng đất phi nông nghiệp
• 2.2.3. Đất chưa sử dụng
• 2.3. Tình hình biến động đất đai trên địa bàn huyện
• 2.3.1. Tình hình biến động đất đai trên địa bàn huyện từ năm 2005 đến 2010
• 2.3.2. Biến động đất đai trên địa bàn huyện từ năm 2010 đến 2011
• 2.3.3. Biến động sử dụng đất từ năm 2011 đến 2012
• 2.4. Đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường đối với việc sử dụng đất
• 2.5. Những tồn tại chủ yếu trong việc sử dụng đất
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN THẠCH THẤT TỚI NĂM 2020
• 3.1. Đánh giá tình hình kinh tế - xã hội cuối kỳ quy hoạch sử dụng đất huyện Thạch Thất
• 3.2. Phân tích biến động cấu trúc sử dụng đất huyện Thạch Thất
• 3.2.1. Phân tích biến động dựa vào thương số vị trí (LQ)
• 3.2.2. Phân tích biến động dựa vào đường cong Lorenz và hệ số Gini
• 3.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất
• 3.4. Đề xuất chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đến năm 2020
• 3.4.1. Định hướng chung
• 3.4.2. Định hướng sử dụng đất tới năm 2020
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Huyện Thạch Thất

Đánh giá biến động sử dụng đất là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quy hoạch và quản lý đất đai. Huyện Thạch Thất, với sự phát triển nhanh chóng, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc sử dụng đất hiệu quả. Việc nghiên cứu và đánh giá tình hình sử dụng đất giúp xác định các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

1.1. Khái Niệm Về Biến Động Sử Dụng Đất

Biến động sử dụng đất đề cập đến sự thay đổi trong cách thức và mục đích sử dụng đất theo thời gian. Điều này bao gồm việc chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất đô thị, đất công nghiệp, và các loại hình sử dụng khác. Việc theo dõi biến động này là cần thiết để đảm bảo quy hoạch sử dụng đất hiệu quả.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Biến Động Đất Đai

Đánh giá biến động đất đai không chỉ giúp nhận diện các vấn đề trong quản lý đất mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc lập kế hoạch sử dụng đất. Điều này giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc phân bổ và sử dụng tài nguyên đất.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Sử Dụng Đất Huyện Thạch Thất

Huyện Thạch Thất đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng đất. Sự gia tăng dân số và nhu cầu phát triển kinh tế đã dẫn đến áp lực lớn lên tài nguyên đất. Việc quy hoạch sử dụng đất chưa đồng bộ và thiếu hiệu quả đã gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng.

2.1. Tình Hình Biến Động Đất Đai Từ Năm 2005 Đến 2020

Từ năm 2005 đến 2020, huyện Thạch Thất đã chứng kiến sự biến động lớn trong cơ cấu sử dụng đất. Đất nông nghiệp giảm dần trong khi đất đô thị và công nghiệp tăng lên. Điều này cho thấy sự chuyển dịch trong nhu cầu sử dụng đất của người dân và doanh nghiệp.

2.2. Những Tồn Tại Trong Quản Lý Đất Đai

Một số tồn tại trong quản lý đất đai bao gồm việc thiếu thông tin chính xác về hiện trạng sử dụng đất, quy hoạch không đồng bộ và sự chồng chéo trong các chính sách quản lý. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo sử dụng đất hiệu quả và bền vững.

III. Phương Pháp Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất

Để đánh giá biến động sử dụng đất, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Các phương pháp này giúp phân tích và đánh giá hiệu quả sử dụng đất, từ đó đưa ra các giải pháp chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất hợp lý.

3.1. Phương Pháp K means Trong Phân Tích Biến Động

Phương pháp K-means được sử dụng để phân nhóm các loại hình sử dụng đất dựa trên các chỉ tiêu đã đặt ra. Phương pháp này giúp xác định mức độ tương đồng giữa các nhóm đất, từ đó đưa ra các quyết định quản lý phù hợp.

3.2. Sử Dụng Hệ Số Gini Để Đánh Giá Phân Bố Đất

Hệ số Gini là một chỉ số quan trọng trong việc đánh giá sự phân bố không gian của các loại hình sử dụng đất. Việc áp dụng hệ số này giúp nhận diện sự công bằng trong phân bổ tài nguyên đất và đưa ra các giải pháp cải thiện.

IV. Đề Xuất Chuyển Đổi Cơ Cấu Sử Dụng Đất Đến Năm 2020

Để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, huyện Thạch Thất cần có những đề xuất chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất hợp lý. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng đất mà còn bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

4.1. Định Hướng Chuyển Đổi Cơ Cấu Sử Dụng Đất

Định hướng chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất cần dựa trên nhu cầu thực tế và tiềm năng phát triển của huyện. Cần ưu tiên phát triển đất đô thị và công nghiệp, đồng thời bảo tồn đất nông nghiệp có giá trị cao.

4.2. Các Giải Pháp Cụ Thể Để Thực Hiện Chuyển Đổi

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, tăng cường công tác quản lý và giám sát, cũng như phát triển các chính sách khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực sử dụng đất hiệu quả.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu về biến động và chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất huyện Thạch Thất sẽ có ứng dụng thực tiễn trong việc lập kế hoạch và quản lý đất đai. Những thông tin này sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc sử dụng tài nguyên đất.

5.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiện Trạng Sử Dụng Đất

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hiện trạng sử dụng đất tại huyện Thạch Thất đang có nhiều biến động. Việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến biến động này sẽ giúp đưa ra các giải pháp phù hợp.

5.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng vào thực tiễn thông qua việc xây dựng các chính sách quản lý đất đai hiệu quả, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất và phát triển bền vững.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Đề Tài Nghiên Cứu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc đánh giá biến động và đề xuất chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất là cần thiết để đảm bảo phát triển bền vững cho huyện Thạch Thất. Tương lai của đề tài nghiên cứu này sẽ tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra những biến động trong sử dụng đất và đề xuất các giải pháp chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất hợp lý. Những kết quả này sẽ là cơ sở cho các quyết định quản lý trong tương lai.

6.2. Định Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Định hướng nghiên cứu trong tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển các mô hình quản lý đất đai hiệu quả hơn, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về tác động của biến động sử dụng đất đến phát triển kinh tế - xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ sau khi mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội năm 2008 đã tạo ra những biến động sâu sắc về không gian kinh tế và cơ cấu đất đai tại huyện Thạch Thất. Với tổng diện tích tự nhiên 18.459,05 ha, Thạch Thất giữ vị trí chiến lược trong chuỗi đô thị vệ tinh phía Tây Hà Nội. Trong giai đoạn 2005 - 2010, áp lực chuyển dịch mục đích sử dụng đất diễn ra nhanh chóng: diện tích đất nông nghiệp giảm mạnh 499,31 ha (từ 9.515,48 ha xuống còn 9.016,17 ha), trong đó riêng đất trồng lúa giảm tới 614,59 ha. Ngược lại, quỹ đất phi nông nghiệp tăng vọt 616,80 ha, đạt quy mô 8.473,35 ha vào năm 2010 nhằm phục vụ các đại dự án quốc gia như Khu công nghệ cao Hòa Lạc quy mô 1.901,69 ha đất công nghiệp và Đại học Quốc gia Hà Nội với 946,27 ha đất giáo dục đào tạo.

Sự thay đổi nhanh chóng này làm phát sinh nhiều mâu thuẫn gay gắt giữa nhu cầu phát triển công nghiệp, dịch vụ với yêu cầu bảo vệ đất canh tác và an ninh lương thực. Nhiều phương án quy hoạch trước đây bộc lộ bất cập, dẫn đến hiện tượng quy hoạch treo và chuyển đổi tự phát. Luận văn tập trung đánh giá toàn diện hiện trạng, nhận diện quy luật biến động giai đoạn 2005 - 2012 và đề xuất phương án chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất hợp lý đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp luận cứ khoa học để tái cơ cấu ngành kinh tế (đưa tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm trên 88%), nâng cao hiệu quả kinh tế trên từng héc-ta đất canh tác, đồng thời duy trì ngưỡng an toàn sinh thái trên 35% độ che phủ xanh cho 23 xã, thị trấn toàn huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết hiệu quả sử dụng đất tổng hợp, bao gồm ba trụ cột: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. Về mặt kinh tế, luận văn vận dụng quy luật tiết kiệm thời gian lao động và phân bổ nguồn lực của Các Mác, xác định bản chất kinh tế của đất đai là tạo ra khối lượng của cải vật chất lớn nhất trên một đơn vị diện tích với chi phí đầu vào tối ưu. Về mặt môi trường, nghiên cứu áp dụng nguyên lý cân bằng sinh thái cảnh quan, đòi hỏi tỷ lệ che phủ thảm thực vật phải đạt ngưỡng an toàn tối thiểu trên 35% diện tích tự nhiên.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết cường độ sử dụng đất và chỉ số tiềm năng trồng trọt theo nghiên cứu của Dayal năm 1978 nhằm đo lường hệ số vòng quay đất nông nghiệp theo mùa vụ. Khung phân tích không gian dựa trên các công cụ định lượng chuyên sâu:

• Thương số vị trí (Location Quotient - LQ): Định lượng mức độ tập trung chuyên môn hóa của từng loại đất tại cấp xã so với mức trung bình của toàn huyện Thạch Thất.
• Đường cong Lorenz và Hệ số Gini: Đánh giá mức độ đồng đều hoặc tập trung tích tụ trong phân bố không gian đất đai, trong đó hệ số Gini dưới 0,4 thể hiện sự cân bằng chấp nhận được, từ 0,4 đến 0,5 thể hiện sự phân hóa tương đối và trên 0,5 là mức độ mất cân bằng không gian.
• Khung pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật: Tuân thủ Luật Đất đai năm 2003, Thông tư số 08/2007/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về thống kê, kiểm kê đất đai và quy trình 9 bước quy hoạch cấp huyện theo hướng dẫn của Tổng cục Địa chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ Niên giám thống kê huyện Thạch Thất giai đoạn 2000 - 2012, hồ sơ kiểm kê đất đai năm 2005, 2010, 2012 do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện quản lý, kết hợp cùng hệ thống bản đồ địa hình và bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1:10.000 và 1:25.000.

Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu được thiết kế đồng bộ:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu bao quát toàn bộ 23/23 đơn vị hành chính cấp xã của huyện (đạt 100% phạm vi không gian). Đồng thời, phương pháp điều tra xã hội học nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA) được thực hiện với quy mô mẫu 350 phiếu khảo sát hộ gia đình tại 8 xã đại diện. Mẫu được lựa chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên, phân bổ đồng đều qua 3 tiểu vùng cảnh quan: tiểu vùng đồi núi thấp phía Tây (chiếm 29% diện tích tự nhiên), tiểu vùng bán sơn địa đồi gò (chiếm 48% diện tích) và tiểu vùng đồng bằng tả ngạn sông Tích (chiếm 23% diện tích).
• Phương pháp phân cụm K-means: Được sử dụng để phân nhóm các xã có mức độ tương đồng về điều kiện tự nhiên, hạ tầng và tăng trưởng kinh tế xã hội thông qua tối ưu hóa hàm khoảng cách trọng tâm đa chiều.
• Phương pháp mô hình hóa không gian: Tính toán chuỗi chỉ số LQ và vẽ đường cong Lorenz tích lũy cho các mốc thời gian 2005, 2010 và 2012. Việc kết hợp các phương pháp này giúp lượng hóa khách quan xu hướng dịch chuyển cấu trúc đất đai, khắc phục nhược điểm của các phương pháp thống kê cơ học truyền thống.
• Timeline nghiên cứu: Quá trình thu thập dữ liệu thứ cấp, điều tra thực địa và xử lý dữ liệu được thực hiện liên tục từ năm 2008 đến cuối năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu kinh tế huyện Thạch Thất dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hóa. Tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng duy trì mức rất cao, từ 70,1% năm 2005 tăng lên 70,9% năm 2010. Ngành thương mại - dịch vụ tăng từ 13,7% lên 17,3%. Trong khi đó, nông - lâm - thủy sản giảm từ 16,2% xuống 11,8%. Mặc dù giảm tỷ trọng, giá trị sản xuất nông nghiệp vẫn giữ vai trò thiết yếu khi đảm bảo mức lương thực bình quân quy thóc trên 300 kg/người/năm cho quy mô dân số 191.000 người vào năm 2010.

Thứ hai, đất nông nghiệp suy giảm nhanh chóng do quá trình thu hồi mặt bằng xây dựng. Trong giai đoạn 2005 - 2010, diện tích đất nông nghiệp giảm 499,31 ha (tương ứng giảm 5,25%). Trong đó, đất sản xuất nông nghiệp giảm 530,53 ha, mạnh nhất là đất trồng lúa giảm 614,59 ha (từ 5.755,81 ha xuống 5.141,22 ha). Đất nuôi trồng thủy sản giảm 12,70 ha, còn lại 200,10 ha vào năm 2010. Ngược lại, đất lâm nghiệp tăng nhẹ 41,03 ha nhờ các chương trình trồng rừng sản xuất, đạt 2.468,54 ha (chiếm 13,37% diện tích tự nhiên).

Thứ ba, đất phi nông nghiệp bùng nổ để phục vụ phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật. Quỹ đất phi nông nghiệp tăng 616,80 ha (tăng 7,85%), đạt 8.473,35 ha năm 2010 và tiếp tục mở rộng trong năm 2012. Chiếm tỷ trọng áp đảo là đất chuyên dùng với 6.225,29 ha năm 2010 và 6.227,37 ha năm 2012 (chiếm 33,72% diện tích tự nhiên). Trong nhóm đất chuyên dùng, đất khu công nghiệp chiếm tới 1.901,69 ha, đất giáo dục đào tạo chiếm 947,34 ha, đất quốc phòng chiếm 1.498,67 ha (tương đương 24,07% đất chuyên dùng), và đất giao thông đạt 959,77 ha. Đất ở toàn huyện đạt 1.560,75 ha (chiếm 8,46% diện tích tự nhiên), trong đó đất ở nông thôn chiếm tới 97,83% với 1.526,81 ha.

Thứ tư, cấu trúc không gian thể hiện sự phân hóa mạnh mẽ qua hệ số Gini và chỉ số LQ. Đất công nghiệp và giáo dục tập trung cao độ tại các xã Thạch Hòa, Tân Xã, Bình Yên với hệ số LQ vượt xa ngưỡng 1,00, trong khi đất sản xuất nông nghiệp tập trung cao tại 11 xã vùng đồng bằng tả ngạn sông Tích. Quỹ đất chưa sử dụng còn 684,13 ha năm 2012 (gồm 488,28 ha đất đồi và 159,85 ha đất bằng), phân bố rải rác chưa được khai thác tối ưu. Đặc biệt, đất dành cho bãi thải và xử lý rác thải toàn huyện chỉ có vỏn vẹn 1,51 ha (chiếm 0,02% đất chuyên dùng), tạo ra áp lực ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Thảo luận kết quả

Biến động cơ cấu đất đai huyện Thạch Thất phản ánh tác động kép từ chính sách mở rộng Thủ đô năm 2008 và việc triển khai trục đô thị công nghệ cao phía Tây. Việc thu hồi trên 600 ha đất trồng lúa đã thúc đẩy nhanh quá trình đô thị hóa nhưng cũng gây xáo trộn sinh kế của hàng chục nghìn nông dân khi lực lượng lao động toàn huyện lên tới 107.700 người, trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo mới đạt khoảng 35%.

Khi trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ đường cong Lorenz, đường tích lũy của đất khu công nghiệp và đất cơ sở đào tạo có độ uốn cong rất lớn so với đường phân bố bình đẳng, minh chứng cho sự tích tụ không gian có chủ đích tại hành lang Đại lộ Thăng Long và Quốc lộ 21. Ngược lại, đường cong Lorenz của đất ở nông thôn có độ cong phẳng hơn, thể hiện mô hình dân cư quần cư truyền thống trải dài dọc theo lưu vực sông Tích. Biểu đồ cột chồng biến động quỹ đất giai đoạn 2005 - 2012 cho thấy rõ xu hướng đánh đổi trực tiếp giữa đất canh tác truyền thống lấy không gian hạ tầng công nghiệp - dịch vụ.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện tại chưa theo kịp tốc độ chuyển đổi đất đai. Mặc dù huyện có mạng lưới đường bộ trên 250 km và 1.000 km đường nội đồng, cùng 90 trạm bơm tưới tiêu, năng lực thủy lợi mới chỉ đáp ứng chủ động tưới cho khoảng 5.000 ha (hơn 50% diện tích đất canh tác). Nhiều tuyến kênh mương và 14,7 km đê tả sông Tích đã xuống cấp, gây ngập úng cục bộ tại vùng bán sơn địa vào mùa mưa. Đồng thời, sự phát triển của các làng nghề thủ công tại Hữu Bằng, Chàng Sơn, Phùng Xá trên nền diện tích đất xử lý chất thải hạn hẹp 1,51 ha đang đe dọa trực tiếp môi trường đất và nguồn nước mặt sông Tích.

Đề xuất và khuyến nghị

Để đảm bảo sử dụng tài nguyên đất đai tiết kiệm, hiệu quả và bền vững đến năm 2020, luận văn đưa ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Cơ cấu lại nội bộ quỹ đất nông nghiệp: UBND huyện Thạch Thất phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tiến hành chuyển đổi 1.500 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình nông nghiệp đô thị sinh thái, trồng hoa cây cảnh, cây ăn quả đặc sản và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao tại các xã ven sông Tích. Mục tiêu nâng giá trị sản xuất bình quân đạt trên 150 triệu đồng/ha/năm trước năm 2020.

2. Tối ưu hóa quỹ đất phát triển công nghiệp và giáo dục: Ban Quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp cùng Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho 1.901,69 ha đất công nghiệp và 947,34 ha đất giáo dục. Phấn đấu nâng tỷ lệ lấp đầy các phân khu chức năng đạt trên 70% vào năm 2020, kiên quyết thu hồi các dự án chậm triển khai để tránh lãng phí quỹ đất.

3. Hiện đại hóa hệ thống thủy lợi và giao thông nông thôn: Công ty Thủy nông Đồng Mô - Phù Sa cùng UBND 23 xã đầu tư nâng cấp, kiên cố hóa toàn bộ 14,7 km đê cấp III tả sông Tích và hệ thống kênh mương nội đồng. Nâng năng lực tưới tiêu chủ động từ 50% lên trên 85% diện tích đất canh tác (đạt quy mô 7.500 ha) giai đoạn 2015 - 2020.

4. Mở rộng quỹ đất bảo vệ môi trường và quy hoạch cụm làng nghề: UBND huyện Thạch Thất cần quy hoạch mở rộng đất bãi thải, xử lý chất thải từ 1,51 ha lên tối thiểu 15 ha trước năm 2020. Đồng thời, bố trí 150 ha đất để hình thành các cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tập trung, di dời 100% cơ sở sản xuất gây ô nhiễm tại các làng nghề mộc Chàng Sơn, dệt Hữu Bằng và cơ kim khí Phùng Xá ra khỏi khu dân cư.

5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giải quyết việc làm: Trung tâm Dạy nghề Thạch Thất phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội triển khai đào tạo nghề phi nông nghiệp cho 4.000 đến 5.000 lao động mỗi năm, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ 35% lên trên 60% vào năm 2020, tạo điều kiện chuyển đổi sinh kế bền vững cho người dân bị thu hồi đất.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ địa chính cấp huyện, cấp xã: Cung cấp khung phương pháp định lượng hiện đại (LQ, Gini, K-means) để xây dựng, thẩm định phương án quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất kỳ 2021 - 2030, giúp phân bổ chỉ tiêu đất ở, đất chuyên dùng sát với thực tiễn phát triển.

2. Doanh nghiệp và chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, bất động sản: Giúp các nhà đầu tư nắm bắt bức tranh toàn cảnh về hiện trạng 18.459,05 ha đất tự nhiên, định vị chính xác tiềm năng phát triển du lịch sinh thái và đô thị nghỉ dưỡng tại 2.468,54 ha đất lâm nghiệp thuộc các xã Tiến Xuân, Yên Trung, Yên Bình.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên ngành Quản lý đất đai: Cung cấp bộ cơ sở dữ liệu thực chứng chi tiết về biến động đất đai vùng ven đô giai đoạn 2005 - 2012, là tài liệu giảng dạy và nghiên cứu chuẩn mực về ứng dụng kinh tế lượng không gian trong quản lý tài nguyên.

4. Hợp tác xã nông nghiệp và ban quản lý làng nghề truyền thống: Tham khảo các mô hình chuyển đổi cây trồng hiệu quả và định hướng mặt bằng sản xuất tiểu thủ công nghiệp nhằm nâng cao thu nhập hộ gia đình và giảm thiểu ô nhiễm sinh thái.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất huyện Thạch Thất đến năm 2020 là gì? Nguyên nhân chủ yếu do việc sáp nhập tỉnh Hà Tây vào Hà Nội năm 2008 làm thay đổi địa giới hành chính, tiếp nhận thêm 3 xã miền núi. Đồng thời, sự xuất hiện của các dự án trọng điểm như Khu công nghệ cao Hòa Lạc quy mô 1.901,69 ha và Đại học Quốc gia 946,27 ha buộc địa phương phải tái cấu trúc quỹ đất cho phù hợp chuỗi đô thị phía Tây.

Diện tích đất nông nghiệp của huyện Thạch Thất biến động ra sao trong giai đoạn 2005 - 2010? Đất nông nghiệp giảm mạnh 499,31 ha, từ mức 9.515,48 ha năm 2005 xuống còn 9.016,17 ha năm 2010. Trong đó, đất trồng lúa chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi giảm 614,59 ha để chuyển sang đất chuyên dùng và đất ở, đặt ra thách thức lớn về an ninh lương thực và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn.

Các chỉ số thương số vị trí LQ và hệ số Gini đóng vai trò gì trong luận văn? Chỉ số thương số vị trí LQ giúp xác định mức độ tập trung chuyên môn hóa của từng loại đất tại 23 xã so với toàn huyện. Trong khi đó, hệ số Gini và đường cong Lorenz lượng hóa mức độ mất cân bằng không gian của đất công nghiệp, đất ở và đất nông nghiệp qua các mốc 2005, 2010, 2012 làm căn cứ điều chỉnh quy hoạch.

Thực trạng đất công nghiệp và đất cơ sở giáo dục tại huyện Thạch Thất có điểm gì nổi trội? Đất chuyên dùng chiếm tới 6.225,29 ha, tương đương 33,72% diện tích tự nhiên vào năm 2012. Điểm nổi trội là sự tập trung quy mô lớn của đất khu công nghiệp với 1.901,69 ha và đất giáo dục đào tạo với 947,34 ha, biến Thạch Thất thành trung tâm khoa học công nghệ và đào tạo lớn nhất phía Tây Thủ đô.

Luận văn đề xuất giải pháp gì nhằm giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường tại các làng nghề? Luận văn đề xuất mở rộng diện tích đất xử lý chất thải từ 1,51 ha lên tối thiểu 15 ha đến năm 2020. Đồng thời, huyện cần quy hoạch 150 ha đất cụm công nghiệp tập trung để di dời toàn bộ các cơ sở mộc Chàng Sơn, dệt Hữu Bằng, cơ khí Phùng Xá ra khỏi khu dân cư nông thôn.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng và quy luật biến động 18.459,05 ha đất tự nhiên huyện Thạch Thất qua các mốc thời gian 2005, 2010 và 2012.
• Làm rõ xu thế chuyển dịch quỹ đất từ nông nghiệp (giảm 499,31 ha) sang đất phi nông nghiệp (tăng 616,80 ha), phục vụ đắc lực cho tiến trình công nghiệp hóa và hình thành chuỗi đô thị vệ tinh Hòa Lạc.
• Ứng dụng thành công hệ thống công cụ định lượng gồm thuật toán phân cụm K-means, thương số vị trí LQ, đường cong Lorenz và hệ số Gini trong đánh giá không gian đất đai cấp huyện.
• Đề xuất phương án chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đồng bộ đến năm 2020, cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an sinh cho 107.700 lao động và giữ vững độ che phủ sinh thái trên 35%.
• Lộ trình triển khai giai đoạn 2015 - 2020 cần ưu tiên hoàn thiện 14,7 km đê tả sông Tích, mở rộng 15 ha đất xử lý chất thải và đẩy nhanh tiến độ lấp đầy 1.901,69 ha đất Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Công trình là tài liệu khoa học giá trị, cung cấp luận cứ xác đáng cho các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý đô thị và nhà đầu tư trong việc xây dựng chiến lược phát triển không gian bền vững cho Thủ đô Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, luận văn gồm 03 chƣơng: Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT Chƣơng 2: HIỆN TRẠNG VÀ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN THẠCH THẤT Chƣơng 3: ĐỀ XUẤT CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN THẠCH THẤT TỚI NĂM 2020 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT 1. Khái niệm cơ bản về sử dụng đất 1. Khái niệm chung về đất đai và vấn đề sử dụng đất  Khái niệm đất Đất theo nghĩa thổ nhƣỡng là vật thể thiên nhiên có cấu tạo độc lập lâu đời, hình thành do kết quả của nhiều yếu tố: đá mẹ, động thực vật, khí hậu, địa hình, thời gian. Giá trị tài nguyên đất đƣợc đánh giá bằng số lƣợng diện tích (ha, km2) và độ phì nhiêu, màu mỡ.

Đất đai đƣợc nhìn nhận là một nhân tố sinh thái, với khái niệm này đất đai bao gồm tất cả các thuộc tính sinh học và tự nhiên của bề mặt trái đất có ảnh hƣởng nhất định đến tiềm năng và hiện trạng sử dụng đất. Đất theo nghĩa đất đai bao gồm: yếu tố khí hậu, địa hình, địa mạo, tính chất thổ nhƣỡng, thuỷ văn, thảm thực vật tự nhiên, động vật và những biến đổi của đất do các hoạt động của con ngƣời. [1] Về mặt đời sống - xã hội, đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tƣ liệu sản xuất không gì thay thế đƣợc của ngành sản xuất nông - lâm nghiệp, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, là địa bàn phân bố khu dân cƣ, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hoá và an ninh quốc phòng. Nhƣng đất đai là tài nguyên thiên nhiên có hạn về diện tích, có vị trí cố định trong không gian.

 Vấn đề sử dụng đất Sử dụng đất liên quan đến chức năng hoặc mục đích của loại đất đƣợc sử dụng. Việc sử dụng đất có thể đƣợc định nghĩa là: “ những hoạt động của con ngƣời có liên quan trực tiếp tới đất, sử dụng nguồn tài nguyên đất hoặc có tác động lên chúng”. [3] Số liệu về quá trình và hình thái các hoạt động đầu tƣ (lao động, vốn, nƣớc, phân hoá học .), kết quả sản lƣợng (loại nông sản, thời gian, chu kỳ mùa vụ .) cho phép đánh giá chính xác việc sử dụng đất, phân tích tác động môi trƣờng và kinh tế, lập mô hình những ảnh hƣởng của việc biến đổi sử dụng đất hoặc việc chuyển đổi việc sử dụng đất này sang mục đích sử dụng đất khác. Phạm vi sử dụng đất, cơ cấu và phƣơng thức sử dụng đất một mặt bị chi phối bởi các điều kiện và quy luật sinh thái tự nhiên, mặt khác bị kiềm chế bởi các điều kiện, quy luật kinh tế - xã hội và các yếu tố kỹ thuật.

Vì vậy có thể khái quát một số 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] điều kiện và nhân tố ảnh hƣởng đến việc sử dụng đất. Điều kiện tự nhiên: khi sử dụng đất đai, ngoài bề mặt không gian nhƣ diện tích trồng trọt, mặt bằng xây dựng., cần chú ý đến việc thích ứng với điều kiện tự nhiên và quy luật sinh thái tự nhiên của đất cũng nhƣ các yếu tố bao quanh mặt đất nhƣ: yếu tố khí hậu, yếu tố địa hình, yếu tố thổ nhƣỡng. Điều kiện kinh tế - xã hội: bao gồm các yếu tố nhƣ chế độ xã hội, dân số, lao động, thông tin, các chính sách quản lý về môi trƣờng, chính sách đất đai, yêu cầu về quốc phòng, sức sản xuất, các điều kiện về công nghiệp, nông nghiệp, thƣơng nghiệp, giao thông, vận tải, sự phát triển của khoa học kỹ thuật, trình độ quản lý, sử dụng lao động, điều kiện và trang thiết bị vật chất cho công tác phát triển nguồn nhân lực, đƣa khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Yếu tố không gian: đây là một tính chất “đặc biệt” khi sử dụng đất do đất đai là sản phẩm của tự nhiên, tồn tại ngoài ý chí và nhận thức của con ngƣời.

Đất đai hạn chế về số lƣợng, có vị trí cố định và là tƣ liệu sản xuất không thể thay thế đƣợc khi tham gia vào hoạt động sản xuất của xã hội. Khái niệm về bản đồ hiện trạng sử dụng đất  Khái niệm Bản đồ hiện trạng sử dụng đất là bản đồ thể hiện sự phân bố các loại đất theo quy định về chỉ tiêu kiểm kê theo mục đích sử dụng đất tại thời điểm kiểm kê đất đai và đƣợc lập theo đơn vị hành chính các cấp, vùng địa lý tự nhiên - kinh tế và cả nƣớc.  Mục đích của việc thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Thống kê, kiểm kê toàn bộ quỹ đất đã giao và chƣa giao sử dụng theo định kỳ hàng năm và 5 năm đƣợc thể hiện đúng vị trí, đúng diện tích, đúng loại đất ghi trong luật đất đai hiện hành trên các loại bản đồ thích hợp ở các cấp.

Xây dựng tài liệu cơ bản nhằm mục đích phục vụ các yêu cầu cấp bách của công tác quản lý đất đai. Làm tài liệu cho mục đích quy hoạch sử dụng đất và kiểm tra việc thực hiện quy hoạch - kế hoạch hàng năm đã đƣợc phê duyệt. Làm tài liệu cơ bản thống nhất để các ngành khác sử dụng xây dựng các quy hoạch - kế hoạch sử dụng đất và định hƣớng phát triển của ngành, đặc biệt với ngành sử dụng nhiều đất. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]  Nội dung và nguyên tắc biểu thị nội dung các yếu tố hiện trạng sử dụng đất.

- Nội dung các yếu tố hiện trạng sử dụng đất: + Toàn bộ các loại đất thuộc phạm vi quản lý của đơn vị hành chính đó trong đƣờng địa giới hành chính và theo các quyết định điều chỉnh địa giới hành chính của các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền. + Biểu thị ranh giới các khu dân cƣ nông thôn, khu công nghệ cao, khu kinh tế, ranh giới các nông trƣờng, lâm trƣờng, ranh giới các đơn vị quốc phòng, an ninh, ranh giới các khu vực đã quy hoạch đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt và đã triển khai cắm mốc trên thực địa. + Bản đồ hiện trạng sử dụng đất khu vực tiếp giáp biển phải thể hiện toàn bộ diện tích các loại đất của phần đất liền và các đảo, quần đảo trên biển tính đến đƣờng bờ biển theo quy định hiện hành tại thời điểm thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. - Nguyên tắc biểu thị nội dung các yếu tố hiện trạng sử dụng đất: + Biểu thị nội dung hiện trạng sử dụng đất trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải tuân thủ các quy định trong tập “ Ký hiệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất” do Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng ban hành.

+ Phải biểu thị đầy đủ các khoanh đất. Khoanh đất đƣợc xác định bằng một đƣờng bao khép kín. Mỗi khoanh đất biểu thị mục đích sử dụng đất chính theo hiện trạng sử dụng. + Bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải biểu thị tất cả các khoanh đất có diện tích trên bản đồ theo quy định tại bảng 1: Bảng 1.

Các khoanh đất phải thể hiện trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất Tỷ lệ bản đồ Diện tích khoanh đất trên bản đồ Từ 1/ 1000 đến 1/ 10 000 ≥ 16 mm² Từ 1/ 25 000 đến 1/ 100 000 ≥ 9 mm² Từ 1/ 250 000 đến 1/ 1 000 000 ≥ 4 mm² Nguồn: Quy định về thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất của Bộ Tài nguyên và môi trường + Độ chính xác chuyển vẽ các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất từ các tài liệu dùng để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất sang bản đồ nền phải đảm bảo các yêu cầu sau: Sai số tƣơng hỗ chuyển vẽ các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất không vƣợt quá 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ± 0,7 mm tính theo tỷ lệ bản đồ nền. Sai số chuyển vẽ vị trí các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất không đƣợc vƣợt quá ± 0,5 mm tính theo tỷ lệ bản đồ nền. + Trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải thể hiện biểu đồ cơ cấu diện tích các loại đất theo mục đích hiện trạng sử dụng. Tất cả các ký hiệu sử dụng để thể hiện nội dung bản đồ phải giải thích đầy đủ trong bảng chú dẫn.

Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất  Khái niệm Quy hoạch sử dụng đất là quá trình đánh giá tiềm năng đất và nƣớc một cách có hệ thống phục vụ việc sử dụng đất và kinh tế - xã hội nhằm lựa chọn ra phƣơng án sử dụng đất tốt nhất. Mục tiêu của qui hoạch sử dụng đất là lựa chọn và đƣa ra phƣơng án đã lựa chọn vào thực tiến để đáp ứng nhu cầu của con ngƣời một cách tốt nhất nhƣng vẫn bảo vệ đƣợc nguồn tài nguyên cho tƣơng lai. Yêu cầu cấp thiết phải làm qui hoạch là do nhu cầu của con ngƣời và điều kiện thực tế sử dụng đất thây đổi nên phải nâng cao kỹ năng sử dụng đất. [11]  Mục đích của quy hoạch sử dụng đất Phƣơng án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định, xét duyệt là căn cứ để bố trí sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất đặc biệt là chuyển diện tích trồng lúa có hiệu quả cao sang các mục đích phi nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản hoặc trồng cây lâu năm.

Từ đó tạo ra những điều kiện về tổ chức lãnh thổ, thúc đẩy các đơn vị sản xuất thực hiện đạt và vƣợt mức kế hoạch nhà nƣớc giao.  Vai trò của quy hoạch sử dụng đất Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đóng vai trò quan trọng, là cơ sở để nhà nƣớc thống nhất quản lý đất đai hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả. Nó đƣợc xây dựng trên định hƣớng phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển đô thị, yêu cầu bảo vệ môi trƣờng, tôn tạo di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh; hiện trạng quỹ đất và nhu cầu sử dụng ; định mức sử dụng đất, tiến bộ khoa học kỹ thuật; kết quả thực hiện qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất kỳ trƣớc. Những năm gần đây, quy hoạch đã góp phần không nhỏ tạo ra kết quả đáng khích lệ, giúp khai thác, sử dụng đúng mục đích, tiết 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.