HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ THÚY QUỲNH ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM VÀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN TRỰC NINH VÀ HUYỆN NAM TRỰC TỈNH NAM ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2010-2018 Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: TS.Nguyễn Thị Thu Hiền NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 21 tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Phạm Thị Thúy Quỳnh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS.
Nguyễn Thị Thu Hiền đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa bản đồ, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân các huyện Trực Ninh, Nam Trực, tập thể cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Quy hoạch – Kế hoạch Sở Tài nguyên Môi trường đã giúp đỡ tôi rất nhiệt tình trong thời gian nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 21 tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Phạm Thị Thúy Quỳnh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục .iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Phạm vi nghiên cứu .4 Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.1 Những đóng góp mới .2 Ý nghĩa khoa học .3 Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu .1 Tổng quan về sử dụng đất và biến động sử dụng đất .1 Sử dụng đất và quản lý sử dụng đất .2 Cơ sở khoa học về biến động sử dụng đất .3 Một số yếu tố tác động đến biến động sử dụng đất. Các phương pháp nghiên cứu biến động sử dụng đất. Ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu biến động sử dụng đất.
Khái quát về viễn thám và GIS. Sơ lược về viễn thám. Khái quát chung về hệ thống thông tin địa lý. Tình hình ứng dụng viễn thám và GIS trong nghiên cứu biến động trên thế giới và Việt Nam.
Ứng dụng viễn thám và GIS trong nghiên cứu biến động trên thế giới. 29 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ứng dụng viễn thám và GIS trong nghiên cứu biến động tại Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định. Tình hình sử dụng đất huyện Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định.
Đánh giá biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu bằng công nghệ viễn thám và GIS. Đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ viễn thám và Hệ thống thông tin địa lý trong đánh giá biến động sử dụng đất. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp.
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý dữ liệu viễn thám. Phương pháp GIS. Phương pháp thống kê tổng hợp số liệu.
Kết quả nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Trực Ninh và nam trực tỉnh Nam Định. Điều kiện tự nhiên huyện Trực Ninh và Nam Trực tỉnh Nam Định. Điều kiện kinh tế xã hội huyện Nam Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định.
Điều kiện kinh tế. Điều kiện văn hoá - xã hội. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của điều kiện kinh tế xã hội đối với phát triển sản xuất nông nghiệp và sử dụng đất. Tình hình sử dụng đất của huyện Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định.
53 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hiện trạng sử dụng đất huyện Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định. Biến động sử dụng đất huyện Trực Ninh và Nam Trực tỉnh Nam Định. Đánh giá biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu bằng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý.
Nguồn tài liệu. Xử lý ảnh vệ tinh khu vực nghiên cứu. Thành lập bản đồ sử dụng đất huyện Trực Ninh và huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định .4 Đánh giá biến động sử dụng đất khu vực huyện Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định. Đề xuất các giải pháp ứng dụng tư liệu viễn thám và hệ thống thông tin địa lý đánh giá biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu.
Nhận xét kết quả ứng dụng tư liệu viễn thám và GIS. Đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong đánh giá biến động. Kết luận và kiến nghị. 87 Tài liệu tham khảo.
91 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CSDL Cơ sở dữ liệu ESA Cơ quan Không gian Châu Âu (ESA) ETM Bộ cảm ETM GIS Hệ thống thông tin địa lý GPS Hệ thống định vị toàn cầu HTSDĐ Hiện trạng sử dụng đất K Hệ số Kappa MSS Bộ cảm MSS NIR Cận hồng ngoại RS Viễn thám TM Bộ cảm TM vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Các hệ thống vệ tinh Spot. Kênh phổ nhìn thấy của MSS. Kênh phổ của TM.
Cơ cấu kinh tế các ngành của huyện. Số lượng trường học, giáo viên, học sinh của huyện Trực Ninh. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Trực Ninh và Nam Trực năm 2018. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2018 của huyện Trực Ninh và Nam Trực.
Thông tin ảnh viễn thám khu vực nghiên cứu. Mô tả các loại sử dụng đất dùng trong phân loại. Mẫu giải đoán ảnh vệ tinh. Giá trị khác biệt phổ giữa các mẫu phân loại ảnh năm 2010.
Giá trị khác biệt phổ giữa các mẫu phân loại ảnh năm 2018. Đánh giá độ chính xác kết quả phân loại ảnh năm 2010. Đánh giá độ chính xác kết quả phân loại ảnh năm 2018. Thống kê diện tích các loại đất năm 2010.
Thống kê diện tích các loại đất năm 2018. So sánh diện tích kết quả giải đoán với số liệu thống kê năm 2010. So sánh diện tích kết quả giải đoán với số liệu thống kê năm 2018. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2018.
Ma trận biến động các loại sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2018. 82 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Véc tơ thay đổi phổ. Thuật toán phân tích thay đổi phổ.
Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp phân loại trực tiếp ảnh đa thời gian. Nguyên lý thu nhận ảnh vệ tinh. Phản xạ phổ của thực vật. Phản xạ phổ của thổ nhưỡng.
Phản xạ phổ của nước. Các thành phần của Hệ thống thông tin địa lý. Các nhóm chức năng trong GIS. Sơ đồ quy trình đánh giá biến động sử dụng đất.
Sơ đồ vị trí huyện Nam Trực và Trực Ninh, tỉnh Nam Định. Cảnh ảnh SPOT-5 cảnh ảnh 271-310 thời điểm năm 2010. Cảnh ảnh Sentinel-2B mã hiệu 48QXH thời điểm năm 2018. Tọa độ các điểm khống chế nắn ảnh.
Sai số các điểm nắn ảnh. Ảnh thời điểm 2010 sau nắn. Ảnh cắt theo ranh giới năm 2010. Ảnh cắt theo ranh giới năm 2018.
Ảnh sau phân loại năm 2010. Ảnh sau phân loại năm 2018. Sơ đồ sử dụng đất huyện Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định năm 2010. Sơ đồ sử dụng đất huyện Trực Ninh và Nam Trực , tỉnh Nam Định năm 2018.
Sơ đồ biến động sử dụng đất huyện Trực Ninh và Nam Trực, tỉnh Nam Định giai đoạn 2010 - 2018. Sơ đồ tăng giảm các loại đất giai đoạn năm 2010 - 2018. 81 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Thúy Quỳnh Tên luận văn: Ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý đánh giá biến động sử dụng đất huyện Trực Ninh và huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định giai đoạn 2010 – 2018. Ngành: Quản lý đất đai; Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) Mục đích nghiên cứu - Đánh giá biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2018 từ dữ liệu ảnh vệ tinh trên địa bàn huyện Trực Ninh và huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.
- Đề xuất giải pháp ứng dụng công nghệ viễn thám và Hệ thống thông tin địa lý trong nghiên cứu biến động sử dụng đất. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp - Phương pháp giải đoán ảnh viễn thám - Phương pháp đánh giá độ chính xác ảnh phân loại - Phương pháp phân tích không gian của GIS - Phương pháp thống kê, xử lý số liệu Kết quả chính và kết luận Kết quả chính Bằng ứng dụng viễn thám và GIS đã xây dựng được 2 bản đồ sử dụng đất năm 2010 và 2018 trên địa bàn huyện Trực Ninh và huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.