Luận văn thạc sĩ hus ứng dụng viễn thám và gis đánh giá biến động đất mặt nước sông hồ phục vụ công tác quản lý đất đai huyện ba vì thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ phân tích hus ứng dụng viễn thám và gis đánh giá biến động đất mặt nước sông hồ phục vụ công tác quản lý đất, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Dương Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nhữ Thị Xuân
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Ứng Dụng Viễn Thám Và GIS Đánh Giá Biến Động Đất Mặt Nước Sông, Hồ Phục Vụ Công Tác Quản Lý Đất Đai Huyện Ba Vì, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM VÀ GIS TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG ĐẤT MẶT NƯỚC SÔNG HỒ
• 1.1. Tổng quan về đất mặt nước sông, hồ
• 1.2. Khái niệm về đất mặt nước sông, hồ
• 1.3. Các nhân tố tạo thành đất mặt nước sông, hồ
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới đất mặt nước sông, hồ
• 1.5. Vai trò của đất mặt nước sông, hồ trong đời sống kinh tế - xã hội
• 1.6. Khái niệm về biến động đất mặt nước sông, hồ
• 1.7. Các nhiệm vụ quản lý Nhà nước về đất đai cấp huyện
• 1.8. Tổng quan về viễn thám và GIS trong việc đánh giá biến động đất mặt nước sông, hồ
• 1.8.1. Tổng quan về viễn thám
• 1.8.2. Hệ thông tin địa lý (GIS)
• 1.8.3. Tổng quan các công trình ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trên thế giới và ở Việt Nam. Lợi thế của sự tích hợp dữ liệu viễn thám và GIS
• 1.8.4. Tích hợp tư liệu viễn thám và GIS nghiên cứu đất mặt nước sông, hồ
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC PHƯƠNG PHÁP THÀNH LẬP BẢN ĐỒ BIẾN ĐỘNG ĐẤT MẶT NƯỚC SÔNG, HỒ BẰNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM. QUY TRÌNH THÀNH LẬP BẢN ĐỒ BIẾN ĐỘNG ĐẤT MẶT NƯỚC SÔNG, HỒ
• 2.1. Các quan điểm và phương pháp nghiên cứu biến động đất mặt nước sông, hồ sử dụng kỹ thuật viễn thám
• 2.2. Quan điểm tiếp cận nghiên cứu của đề tài. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Các phương pháp nghiên cứu biến động đất mặt nước sông, hồ sử dụng kỹ thuật viễn thám
• 2.4. Phân tích lựa chọn phương pháp nghiên cứu biến động
• 2.5. Quy trình công nghệ thành lập bản đồ hiện trạng, bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ bằng công nghệ viễn thám và GIS
• 2.6. Mục tiêu thực hiện
• 2.7. Quy trình công nghệ thành lập bản đồ hiện trạng đất mặt nước sông, hồ bằng ảnh viễn thám
• 2.8. Quy trình công nghệ thành lập bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ bằng ảnh viễn thám và GIS
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ GIS THÀNH LẬP BẢN ĐỒ BIẾN ĐỘNG ĐẤT MẶT NƯỚC SÔNG, HỒ TỶ LỆ 1:50.000 THỜI KỲ 1995-2003-2011 KHU VỰC HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Các yếu tố hình thành và ảnh hưởng tới đất mặt nước sông, hồ khu vực nghiên cứu
• 3.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên - các yếu tố hình thành đất mặt nước sông, hồ khu vực nghiên cứu
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội – các yếu tố ảnh hưởng tới đất mặt nước sông, hồ khu vực nghiên cứu
• 3.2. Thu thập, đánh giá thông tin tư liệu
• 3.2.1. Tư liệu ảnh vệ tinh
• 3.2.2. Xử lý ảnh vệ tinh
• 3.2.3. Thành lập bình đồ ảnh vệ tinh. Thành lập bản đồ nền
• 3.2.4. Điều vẽ nội nghiệp
• 3.2.5. Các chỉ tiêu kỹ thuật
• 3.2.6. Phương pháp điều vẽ ảnh
• 3.3. Thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất và đất mặt nước sông, hồ huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
• 3.4. Chuẩn hóa cơ sở dữ liệu
• 3.5. Xây dựng cơ sở dữ liệu biến động đất mặt nước sông, hồ
• 3.6. Thiết kế lớp thông tin bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Biên tập và thành lập bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ
• 3.7. Phân tích, đánh giá biến động đất mặt nước sông, hồ huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Xác định các nguyên nhân gây ra biến động
• 3.7.1. Nhận xét và đánh giá diễn biến đất mặt nước sông, hồ giai đoạn 1995 - 2003
• 3.7.2. Nhận xét và đánh giá diễn biến đất mặt nước sông, hồ giai đoạn 2003 - 2011
• 3.7.3. Nhận xét và đánh giá diễn biến đất mặt nước sông, hồ thời kỳ 1995-2003-2011
• 3.7.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới biến động đất mặt nước sông, hồ. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất mặt nước sông, hồ huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Biến Động Đất Mặt Nước Sông Hồ

Đất mặt nước sông hồ là một phần quan trọng trong hệ sinh thái và có vai trò lớn trong phát triển kinh tế - xã hội. Việc đánh giá biến động đất mặt nước sông hồ tại huyện Ba Vì, Hà Nội không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình trạng hiện tại mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho công tác quản lý tài nguyên nước. Sự biến động này có thể do nhiều yếu tố như biến đổi khí hậu, đô thị hóa và các hoạt động kinh tế khác. Việc ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong đánh giá biến động này là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Đất Mặt Nước Sông Hồ

Đất mặt nước sông hồ được định nghĩa là các vùng đất có mặt nước, bao gồm sông, ngòi, kênh, rạch và hồ. Những vùng này không chỉ có giá trị về mặt sinh thái mà còn có ý nghĩa lớn trong việc cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất.

1.2. Vai Trò Của Đất Mặt Nước Trong Kinh Tế

Đất mặt nước sông hồ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước cho nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và du lịch. Việc quản lý hiệu quả nguồn tài nguyên này là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Vấn Đề Biến Động Đất Mặt Nước Sông Hồ Tại Huyện Ba Vì

Biến động đất mặt nước sông hồ tại huyện Ba Vì đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng. Các yếu tố như đô thị hóa, khai thác tài nguyên và biến đổi khí hậu đã dẫn đến sự suy giảm diện tích đất mặt nước. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn tác động đến đời sống của người dân địa phương.

2.1. Nguyên Nhân Gây Biến Động

Các nguyên nhân chính gây ra biến động đất mặt nước sông hồ bao gồm sự gia tăng dân số, nhu cầu sử dụng đất cho xây dựng và sản xuất nông nghiệp. Những yếu tố này đã dẫn đến việc xâm lấn lòng sông, hồ.

2.2. Hệ Lụy Của Biến Động

Hệ lụy của biến động đất mặt nước sông hồ bao gồm ô nhiễm môi trường, giảm chất lượng nước và mất đi các hệ sinh thái tự nhiên. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và phát triển kinh tế địa phương.

III. Phương Pháp Đánh Giá Biến Động Đất Mặt Nước Sông Hồ Bằng Viễn Thám

Việc ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong đánh giá biến động đất mặt nước sông hồ là một phương pháp hiện đại và hiệu quả. Công nghệ này cho phép thu thập dữ liệu chính xác và nhanh chóng, từ đó xây dựng các bản đồ biến động đất mặt nước.

3.1. Công Nghệ Viễn Thám Trong Đánh Giá

Công nghệ viễn thám sử dụng các hình ảnh vệ tinh để theo dõi và phân tích sự biến động của đất mặt nước. Các dữ liệu này giúp xác định diện tích và tình trạng của đất mặt nước qua các thời kỳ khác nhau.

3.2. Hệ Thống Thông Tin Địa Lý GIS

GIS là công cụ mạnh mẽ trong việc quản lý và phân tích dữ liệu không gian. Việc tích hợp dữ liệu viễn thám vào GIS giúp tạo ra các bản đồ trực quan, hỗ trợ cho công tác quản lý tài nguyên nước hiệu quả hơn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Biến Động Đất Mặt Nước Sông Hồ Tại Ba Vì

Kết quả nghiên cứu cho thấy diện tích đất mặt nước sông hồ tại huyện Ba Vì đã giảm đáng kể trong các năm qua. Sự biến động này được thể hiện rõ qua các bản đồ được xây dựng từ dữ liệu viễn thám và GIS, cho thấy sự thay đổi trong diện tích và chất lượng nước.

4.1. Diện Tích Biến Động Qua Các Năm

Phân tích cho thấy diện tích đất mặt nước sông hồ đã giảm từ năm 1995 đến 2011. Sự giảm sút này chủ yếu do các hoạt động khai thác và xây dựng không kiểm soát.

4.2. Đánh Giá Chất Lượng Nước

Chất lượng nước tại các khu vực sông hồ cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Các chỉ số ô nhiễm như độ đục, nồng độ chất hữu cơ đã tăng lên, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Đất Mặt Nước Sông Hồ

Để nâng cao hiệu quả quản lý đất mặt nước sông hồ, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ viễn thám và GIS trong quản lý tài nguyên nước là một trong những giải pháp quan trọng.

5.1. Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước

Cần có các chính sách quản lý chặt chẽ hơn đối với việc sử dụng đất mặt nước. Việc kiểm soát các hoạt động khai thác và xây dựng là rất cần thiết để bảo vệ tài nguyên nước.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng

Giáo dục và nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của đất mặt nước sông hồ là rất cần thiết. Các chương trình tuyên truyền có thể giúp người dân hiểu rõ hơn về việc bảo vệ tài nguyên nước.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Đánh Giá Biến Động Đất Mặt Nước

Việc đánh giá biến động đất mặt nước sông hồ tại huyện Ba Vì là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý tài nguyên nước. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà quản lý mà còn giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước.

6.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Trong tương lai, việc ứng dụng công nghệ mới và cải tiến phương pháp nghiên cứu sẽ giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong việc đánh giá biến động đất mặt nước.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến biến động đất mặt nước, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả hơn cho tài nguyên nước tại huyện Ba Vì.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống mặt nước nội địa đóng vai trò huyết mạch trong việc duy trì cân bằng sinh thái, điều hòa khí hậu và phát triển kinh tế xã hội tại Việt Nam, nơi sở hữu hơn 2.360 con sông dài trên 10 km và khoảng 4.150 hồ chứa nước các loại. Tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội với tổng diện tích tự nhiên đạt khoảng 428 km2 mang đặc trưng bán sơn địa, áp lực từ tốc độ đô thị hóa nhanh và xây dựng công trình thủy lợi đã tạo ra những tác động phức tạp tới cảnh quan thủy văn. Việc buông lỏng quản lý cục bộ trong nhiều giai đoạn đã dẫn đến tình trạng lấn chiếm lòng sông, hồ diễn ra tại nhiều địa phương, làm thu hẹp nghiêm trọng diện tích mặt nước, biến dạng dòng chảy tự nhiên và suy giảm chất lượng nước sinh hoạt.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là ứng dụng tích hợp công nghệ viễn thám đa thời gian và Hệ thống thông tin địa lý (GIS) nhằm đánh giá định lượng hiện trạng và diễn biến diện tích đất mặt nước sông, hồ vào mùa khô các năm 1995, 2003 và 2011 trên địa bàn huyện Ba Vì. Nghiên cứu tập trung vào các đối tượng sông có chiều dài trên 10 km không chịu ảnh hưởng của thủy triều và các hồ có quy mô diện tích mặt nước trên 10 ha. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác, hỗ trợ nâng cao hiệu lực thực thi 13 nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai cấp huyện, đồng thời xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu không gian phục vụ kiểm kê tài nguyên nước mặt với độ chính xác đạt trên 85%, góp phần quy hoạch phát triển bền vững lãnh thổ thủ đô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phản xạ phổ điện từ của các đối tượng tự nhiên và lý thuyết phát triển bền vững theo tuyên ngôn của Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới (WCED 1978). Trong dải sóng điện từ, nước có đặc tính hấp thụ mạnh bức xạ ở dải cận hồng ngoại và hồng ngoại trung (bước sóng từ 0,8 đến 2,4 µm), tạo ra sự tương phản phổ rõ rệt so với nhóm thực vật và thổ nhưỡng. Mô hình nghiên cứu vận dụng cấu trúc tích hợp không gian hai chiều Vector - Raster kết hợp mô hình phân tích so sánh sau phân loại (Post-Classification Comparison).

Hệ thống khái niệm học thuật cốt lõi bao gồm: đất sông suối và mặt nước chuyên dùng theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường; biến động đất đai theo khía cạnh số lượng diện tích và bản chất phổ phản xạ; các chỉ số phân giải không gian, phổ và thời gian của đầu thu vệ tinh. Khung tiếp cận hệ thống đặt tài nguyên đất mặt nước trong mối tương tác đa chiều giữa cấu trúc địa hình đồi núi, chế độ mưa trên 1.500 mm/năm và các hoạt động kinh tế nhân sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu đầu vào sử dụng chuỗi ảnh vệ tinh đa thời gian thu nhận vào mùa khô (tháng 11 đến tháng 1 năm sau), gồm ảnh Landsat-ETM năm 1995 với độ phân giải không gian 15 m, ảnh SPOT 5 năm 2003 và 2011 với độ phân giải cao 2,5 m. Dữ liệu nền địa lý tích hợp bản đồ địa hình tỷ lệ 1:50.000, bản đồ hiện trạng sử dụng đất các năm 1995, 2000, 2005, 2010 cùng mô hình số độ cao DEM và chuỗi số liệu thủy văn trạm Ba Vì trong 16 năm.

Cỡ mẫu khảo sát thực địa bao gồm 120 điểm khống chế mặt đất (GCPs) được thu thập bằng thiết bị định vị GPS cầm tay, áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo từng dạng địa hình và đơn vị hành chính trên toàn bộ 31 xã, thị trấn của huyện. Phương pháp phân loại có kiểm định theo thuật toán xác suất cực đại (Maximum Likelihood) trên phần mềm ENVI 4.1 được lựa chọn vì khả năng tối ưu hóa việc phân tách các lớp phủ dựa trên tập mẫu thống kê chuẩn. Quy trình nắn chỉnh hình học đa thức bậc hai đạt sai số trung phương (RMS) nghiêm ngặt dưới 0,5 pixel. Toàn bộ dữ liệu được chuyển đổi đồng bộ sang hệ quy chiếu VN-2000 và tiến hành phân tích chồng xếp không gian trên nền tảng ArcGIS 9.3 trong suốt tiến trình nghiên cứu kéo dài 12 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu viễn thám và GIS giai đoạn 1995 - 2011 đã làm rõ xu thế biến động sâu sắc của đất mặt nước sông, hồ tại huyện Ba Vì:

• Trong giai đoạn 1995 - 2003, diện tích đất mặt nước sông, hồ ghi nhận mức sụt giảm khoảng 8,5% so với tổng diện tích mặt nước năm 1995, nguyên nhân chủ yếu do việc chuyển đổi một phần diện tích đầm hồ tự nhiên sang đất canh tác nông nghiệp và đắp bờ nuôi trồng thủy sản.
• Trong giai đoạn 2003 - 2011, tốc độ suy giảm diện tích mặt nước diễn ra mạnh mẽ hơn, giảm thêm khoảng 12,3% so với mốc năm 2003, tập trung ở các khu vực chịu áp lực phát triển hạ tầng và du lịch sinh thái.
• Xét trong toàn bộ thời kỳ 16 năm (1995 - 2011), tổng diện tích đất mặt nước sông, hồ trên địa bàn huyện đã sụt giảm tích lũy tới 19,7%, làm thay đổi căn bản hình thái đường bờ ven sông Đà, sông Hồng và thu hẹp dung tích chứa của các hồ thủy lợi lớn.
• Biến động chuyển dịch không gian thể hiện rõ nét khi có trên 25% diện tích mặt nước bị mất đi đã chuyển hóa thành đất xây dựng công trình, đất ở nông thôn và đất phi nông nghiệp tại các vùng trũng ven đô.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến sự biến đổi diện tích mặt nước xuất phát từ sự tương tác giữa yếu tố tự nhiên và các hoạt động kinh tế xã hội. Áp lực gia tăng dân số, nhu cầu mở rộng đất ở và việc nâng cấp các hệ thống thủy nông tưới tiêu đã dẫn đến tình trạng bồi lắng cục bộ và san lấp mặt nước. Hoạt động khai thác cát sỏi dọc hành lang sông Hồng và sông Đà làm xói lở hạ lưu nhưng lại gây bồi tụ bãi bồi ở nhiều khúc uốn, làm biến dạng dòng chảy liên tục.

Kết quả phân tích có độ tương đồng cao với các công trình nghiên cứu biến động thủy vực tại vùng châu thổ Bắc Bộ, đồng thời chứng minh hiệu quả vượt trội của việc tích hợp ảnh SPOT 5 độ phân giải 2,5 m giúp tiết kiệm hơn 60% thời gian khảo sát thực địa so với phương pháp đo vẽ thủ công.

Để trực quan hóa các phát hiện, dữ liệu nghiên cứu được trình bày chi tiết qua Bảng ma trận chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất 3 thời kỳ và Biểu đồ cột chồng thể hiện tỷ lệ phần trăm diện tích biến đổi của 31 xã. Cùng với đó, Bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ tỷ lệ 1:50.000 được biên tập khoa học theo từng phân lớp, phản ánh chính xác ranh giới không gian các vùng biến động tăng, giảm và ổn định, tạo cơ sở thực chứng vững chắc cho công tác quản lý tài nguyên.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với đất mặt nước sông, hồ tại huyện Ba Vì, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Thiết lập và số hóa 100% cơ sở dữ liệu không gian đất mặt nước sông, hồ trên nền tảng GIS cấp huyện trong giai đoạn 2015 - 2020, do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ba Vì chủ trì thực hiện nhằm quản lý thống nhất hồ sơ địa chính và phân loại mục đích sử dụng.
2. Triển khai cắm mốc giới hành lang bảo vệ nguồn nước trên thực địa cho hơn 35 km bờ sông Đà, sông Hồng và ranh giới các hồ trọng điểm như hồ Suối Hai, hồ Đồng Mô trước năm 2022, với mục tiêu ngăn chặn 95% tình trạng lấn chiếm và san lấp trái phép, do UBND huyện Ba Vì phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chỉ đạo.
3. Ứng dụng công nghệ ảnh vệ tinh quang học độ phân giải dưới 2,5 m theo chu kỳ giám sát định kỳ 6 tháng một lần để cập nhật biến động lòng dẫn và bãi bồi, giao Trung tâm Giám sát Tài nguyên và Môi trường vận hành cảnh báo sớm các điểm vi phạm.
4. Tăng cường công tác thanh tra liên ngành, xử lý dứt điểm 100% các trường hợp vi phạm chuyển đổi mục đích sử dụng đất mặt nước sai quy định trong thời hạn tối đa 30 ngày kể từ khi phát hiện, do Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đôn đốc thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc, phù hợp cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên, đất đai và môi trường cấp quận, huyện: Ứng dụng quy trình thành lập bản đồ biến động và cơ sở dữ liệu GIS để phục vụ công tác quy hoạch, giao đất, cho thuê đất và thanh tra trật tự xây dựng ven sông hồ.
2. Đơn vị tư vấn quy hoạch đô thị, thủy lợi và nông thôn: Sử dụng phương pháp chồng xếp lớp dữ liệu không gian và ma trận biến động để đánh giá tác động môi trường khi triển khai các dự án hạ tầng lớn.
3. Giảng viên, chuyên gia và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý đất đai, Địa lý, Bản đồ và Viễn thám: Khai thác phương pháp luận xử lý ảnh đa nguồn thời gian (Landsat kết hợp SPOT 5) và các thuật toán phân loại số làm tài liệu giảng dạy, nghiên cứu chuyên sâu.
4. Học viên cao học và sinh viên kỹ thuật ngành Trắc địa - Viễn thám, Hệ thống thông tin địa lý: Tham khảo quy trình tích hợp phần mềm ENVI và ArcGIS trong việc giải quyết bài toán biến động lớp phủ thực tế tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao luận văn lại tích hợp ảnh Landsat-ETM và ảnh SPOT 5 trong cùng một nghiên cứu? Ảnh Landsat-ETM năm 1995 có độ phân giải 15 m cung cấp tư liệu lịch sử quan trọng trong quá khứ, trong khi ảnh SPOT 5 các năm 2003 và 2011 với độ phân giải 2,5 m đem lại độ chi tiết hình học vượt trội. Sự kết hợp này sau khi nắn chỉnh chuẩn hóa hệ quy chiếu VN-2000 giúp tối ưu hóa chi phí nghiên cứu và mở rộng chuỗi giám sát không gian lên tới 16 năm.

Phương pháp so sánh sau phân loại (Post-Classification) mang lại lợi thế kỹ thuật gì? Phương pháp phân loại độc lập từng cảnh ảnh theo thuật toán Maximum Likelihood giúp loại bỏ hoàn toàn sự khác biệt về trạng thái khí quyển và góc chiếu mặt trời giữa các thời điểm chụp. Kết quả cho phép xuất ma trận chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất với sai số nắn chỉnh RMS được kiểm soát nghiêm ngặt dưới 0,5 pixel.

Nguyên nhân chính nào làm suy giảm diện tích mặt nước tại huyện Ba Vì? Sự gia tăng dân số, mở rộng công trình xây dựng và việc chuyển đổi mặt nước tự nhiên sang đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản là các nguyên nhân chính. Thực tế trong 16 năm, diện tích mặt nước đã sụt giảm gần 20%, phần lớn chuyển thành đất phi nông nghiệp và đất thổ cư.

Quy trình ứng dụng viễn thám và GIS trong luận văn có thể nhân rộng sang các địa bàn khác không? Quy trình công nghệ từ tiền xử lý ảnh, giải đoán phổ, phân loại số đến biên tập bản đồ biến động tỷ lệ 1:50.000 mang tính module hóa cao. Mô hình này hoàn toàn có thể áp dụng thành công cho các huyện thị khác thuộc vùng đồng bằng sông Hồng và trên phạm vi cả nước.

Luận văn hỗ trợ giải quyết những nhiệm vụ nào trong quản lý đất đai cấp huyện? Nghiên cứu trực tiếp cung cấp công cụ cho công tác thống kê, kiểm kê đất đai định kỳ 5 năm một lần, hỗ trợ phân hạng đất, lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất và nâng cao hiệu quả thanh tra, giải quyết tranh chấp đất công theo Luật Đất đai.

Kết luận

• Xây dựng thành công quy trình công nghệ chuẩn tích hợp tư liệu viễn thám đa thời gian và hệ thống GIS phục vụ giám sát biến động tài nguyên nước mặt.
• Thành lập bộ bản đồ hiện trạng và bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ tỷ lệ 1:50.000 qua 3 mốc thời gian 1995, 2003 và 2011 tại huyện Ba Vì.
• Định lượng chính xác tỷ lệ suy giảm 19,7% diện tích mặt nước sông hồ trong suốt 16 năm và xác lập ma trận chuyển dịch cơ cấu sang đất phi nông nghiệp.
• Làm rõ các nguyên nhân kinh tế xã hội và tự nhiên tác động đến hình thái mặt nước tại 31 xã, thị trấn trên địa bàn nghiên cứu.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý và bảo vệ bền vững tài nguyên đất đai địa phương.

Kế hoạch phát triển tiếp theo cần tập trung mở rộng chuỗi dữ liệu giám sát bằng ảnh vệ tinh giai đoạn 2015 - 2025, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nhận dạng tự động biến động lòng hồ và tích hợp toàn diện vào cổng thông tin địa chính điện tử thành phố Hà Nội. Các cơ quan quản lý và đơn vị nghiên cứu quan tâm có thể khai thác ngay kết quả và mô hình dữ liệu này để nâng cao hiệu lực quản lý không gian lãnh thổ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong việc đánh giá biến động đất mặt nước sông, hồ. Chương 2: Các phương pháp thành lập bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ bằng công nghệ viễn thám và GIS. Quy trình thành lập bản đồ biến động đất mặt nước sông, hồ. Chương 3: Thành lập bản đồ biến động, phân tích, đánh giá biến động đất mặt nước sông, hồ giai đoạn 1995-2003-2011 khu vực huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất mặt nước sông, hồ huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.

Page 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM VÀ GIS TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG ĐẤT MẶT NƢỚC SÔNG HỒ 1. Tổng quan về đất mặt nƣớc sông, hồ 1. Khái niệm về đất mặt nước sông, hồ Theo Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất thì Đất sông suối và mặt nước chuyên dùng là đất có mặt nước mà không sử dụng chuyên vào các mục đích nuôi trồng thuỷ sản, thuỷ điện, thuỷ lợi. Trường hợp đất sông suối và mặt nước chuyên dùng có kết hợp sử dụng vào mục đích nuôi trồng thủy sản, kinh doanh - dịch vụ du lịch thì ngoài việc thống kê vào mục đích chuyên dùng còn phải thống kê theo mục đích phụ là đất nuôi trồng thủy sản và đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.

Đất sông suối và mặt nước chuyên dùng bao gồm: đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối và đất có mặt nước chuyên dùng. Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối là đất có mặt nước của các đối tượng thuỷ văn dạng sông không thể tạo ranh giới khép kín để hình thành thửa đất, không sử dụng chuyên cho mục đích nuôi trồng thuỷ sản, thuỷ điện, thuỷ lợi. Đất có mặt nước chuyên dùng là đất có mặt nước của các đối tượng thuỷ văn dạng ao, hồ, đầm có thể tạo ranh giới khép kín để hình thành thửa đất, không sử dụng chuyên vào mục đích chuyên nuôi trồng thuỷ sản, thuỷ điện, thuỷ lợi. Trường hợp sông cắt ngang các hồ chứa nước thì cần xác định phần diện tích sông theo dòng chảy liên tục; diện tích hồ sẽ không gồm phần đã tính vào diện tích sông.

Như vậy, đất mặt nước sông, hồ có thể hiểu là đất có mặt nước.ớc sông bao gồm: đất mặt nước sông, ngòi, kênh, rạch, suối, là đất có mặt nước của các đối tượng thuỷ văn dạng sông. Đất mặt nước hồ là đất có mặt nước của các đối tượng thuỷ văn dạng ao, hồ, đầm có thể tạo ranh giới khép kín để hình thành thửa đất. Hồ là một vùng nước được bao quanh bởi đất liền, thông thường là nước ngọt. Page 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Các nhân tố tạo thành đất mặt nước sông, hồ Bề mặt Trái Đất chính là trường hoạt động của các yếu tố địa lý. Các yếu tố này có mối quan hệ mật thiết với nhau. Chúng thường xuyên thay đổi và làm cho địa lý mặt đất cũng biến đổi không ngừng: có sinh ra, phát triển và bị mất đi, nghĩa là biến đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác. Ở mỗi thời điểm và không gian cụ thể, địa lý mặt đất có một trạng thái nhất định phụ thuộc vào mối quan hệ giữa các nhân tố lúc bấy giờ.

Trong nghiên cứu biến đổi các yếu tố địa lý, chúng được xem xét dưới góc độ chúng vừa là đối tượng bị tác động, vừa là nhân tố tham gia vào quá trình làm biến đổi.