MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong tác phẩm Về vấn đề học tập, Chủ tịch Hồ Chí Minh (1977) đã căn dặn người GV cần chú ý “Làm thế nào cho việc học tập thiết thực, vui vẻ, không câu nệ, hình thức, tuyệt đối tránh cách nhồi sọ, lý luận và thực hành phải đi đôi với nhau”. Người còn nói “Muốn học tập có kết quả phải có thái độ đúng và phương pháp đúng” tức là trong học tập phải tự nguyện, tự giác, chịu khó, cố gắng, đào sâu suy nghĩ, học bằng mọi cách “Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân” [32]. Vì thế cách dạy phải làm cho người học thấy được ý nghĩa của tri thức cần học, có nhu cầu, hứng thú học và học tập một cách tự nguyện tự giác.
Có như vậy chất lượng học tập mới hiệu quả. Điều 5, Luật Giáo dục 2005 cũng ghi rõ “Phương pháp giáo dục phải phát huy TTC, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên” [8]. TTC học tập là một phẩm chất nhân cách, một thuộc tính của quá trình nhận thức giúp cho quá trình nhận thức luôn luôn đạt kết quả cao, giúp cho con người có khả năng học tập không ngừng. TTC học tập có vai trò quyết định hiệu quả học tập của người học.
Lòng khao khát hiểu biết, TTC cao trong hoạt động nhận thức và khả năng tự rèn luyện bản thân là những đức tính cần được phát triển và giáo dục cho người học ngay trên ghế nhà trường. Điều 33 Luật Giáo dục 2005 đã quy định rõ mục tiêu của giáo dục trung cấp chuyên nghiệp “nhằm đào tạo người lao động có kiến thức, kỹ năng thực hành cơ bản của một nghề, có khả năng làm việc độc lập và có tính sáng tạo, ứng dụng công nghệ vào công việc” [8]. Đã có nhiều nhà nghiên cứu TTC học tập của học sinh phổ thông, HV cao đẳng, đại học, cao học. Tuy nhiên đến 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nay vẫn chưa có tác giả nào nghiên cứu trên đối tượng HV các trường trung cấp, nhất là các trường trong lực lượng Công an nhân dân, đây là nhóm đối tượng có tính đặc thù cao.
Cán bộ chiến sỹ Công an nhân dân với vai trò nòng cốt trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, phải trực tiếp đấu tranh với các thế lực thù địch và các loại tội phạm, tệ nạn xã hội. Do vậy, để hoàn thành tốt nhiệm vụ, người cán bộ chiến sỹ Công an nhân dân không chỉ có bản lĩnh chính trị vững vàng, nắm vững pháp luật và những biện pháp nghiệp vụ chuyên ngành mà còn phải am hiểu kiến thức nhiều mặt của đời sống xã hội. Thực tế hiện nay, phần lớn HV của Trường Trung cấp Cảnh sát Vũ trang còn thụ động trong việc học tập, chưa tích cực nghiên cứu, học hỏi, rèn luyện các kỹ năng nghề nghiệp. HV thường chỉ thực hiện các yêu cầu cơ bản của GV để thi kết thúc học phần mà chưa hiểu rõ, chưa thuần thục kỹ năng chuyên ngành.
Với đặc thù ăn ở tập trung trong doanh trại, HV ít có điều kiện tiếp xúc xã hội bên ngoài nhưng số HV tích cực chủ động để nâng cao kiến thức xã hội còn hạn chế. Chính vì vậy, quá trình đào tạo của Nhà trường chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. Nghiên cứu đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến TTC học tập của HV từ đó tìm biện pháp để nâng cao TTC học tập có ý nghĩa rất thiết thực trong việc nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường. Xuất phát từ những lý do trên tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến tính tích cực học tập của học viên Trường Trung cấp Cảnh sát Vũ trang”.
Mục đích nghiên cứu Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến TTC học tập của HV Trường trung cấp Cảnh sát Vũ trang nhằm tìm ra những giải pháp nâng cao TTC học tập của HV, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố ảnh hưởng đến TTC học tập của HV. Khách thể nghiên cứu: GV, HLV, HV khóa K9, K10.
Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu a. Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi 1: TTC học tập của HV hiện nay như thế nào ? Câu hỏi 2: Có những yếu tố nào ảnh hưởng đến TTC học tập của HV ? Câu hỏi 3: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến TTC học tập của HV như thế nào ? b. Giả thuyết nghiên cứu Giả thuyết 1: TTC học tập của HV hiện nay còn thấp. Giả thuyết 2: TTC học tập của HV chịu ảnh hưởng của các tố chủ quan và yếu tố khách quan.
Yếu tố chủ quan bao gồm: Động cơ học tập, Mục đích học tập, Kinh nghiệm bản thân, Dạng tính cách, Điểm trung bình học kỳ gần nhất. Yếu tố khách quan gồm: Phương pháp giảng dạy của GV, Phương pháp quản lý của GVCN, Cơ sở vật chất phục vụ đào tạo, Nơi cư trú trước khi vào ngành Công an. Giả thuyết 3: Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng lớn đến TTC học tập của HV. Các yếu tố khách quan có những ảnh hưởng nhưng không nhiều.
Phƣơng pháp nghiên cứu Nhóm các phương pháp sử dụng: nghiên cứu tài liệu, điều tra qua bảng hỏi, phỏng vấn sâu, phần mềm hỗ trợ phân tích thống kê SPSS 20. Cách thức chọn mẫu GV: Tổng số GV, HLV trong Nhà trường 181 đồng chí, phân bổ ở 3 bộ môn cơ bản, cơ sở và 5 khoa chuyên ngành. Mỗi bộ môn, khoa chọn ngẫu nhiên 01 GV hoặc HLV tham phỏng vấn. Tổng số GV, HLV tham gia: 08 đồng chí.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cách thức chọn mẫu GVCN: Chọn ngẫu nhiên 5 đồng chí đại diện cho các chuyên ngành đào tạo của khóa K9. Cách thức chọn mẫu HV: Tổng số HV trong nhà trường là 2319. Chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng với khoảng tin cậy là 95%, sai số chuẩn 5%, mẫu cần có 330 HV, với 10% dự trữ. Như vậy, mẫu phải chọn để khảo sát là 363 HV (sử dụng phần mềm Sample Size Calculator).
Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến TTC học tập dưới dạng hành vi của HV Trường trung cấp Cảnh sát Vũ trang. - Về đối tượng: HV khóa K9, K10. - Về thời gian tiến hành khảo sát: tháng 03/2015. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: TỔNG QUAN VÀ CỞ SỞ LÝ LUẬN 1.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Các công trình ở nƣớc ngoài 1. Nghiên cứu về TTC học tập Các tác giả A.Piaget khi nghiên cứu về TTC học tập - nhận thức đã cho rằng: nếu không có hoạt động thì cá nhân không tồn tại trong môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh mình. Chỉ có trong hoạt động thì TTC cũng như tâm lý, ý thức của con người mới bộc lộ, nảy sinh, hình thành và phát triển.
Hoạt động học tập là một hoạt động tích cực bởi sự khác biệt cơ bản giữa các quá trình thích nghi theo đúng nghĩa của nó và các quá trình tiếp thu, lĩnh hội là ở chỗ quá trình thích nghi sinh vật là quá trình thay đổi các thuộc tính của loài và năng lực của cơ thể và hành vi loài của cơ thể. Quá trình tiếp thu hay lĩnh hội thì khác, đó là quá trình mang lại kết quả là cá thể tái tạo lại được những năng lực và chức năng người đã hình thành trong quá trình lịch sử. Muốn người học chuyển tri thức nhân loại thành kiến thức của bản thân thì người thầy phải tổ chức cho người học tích cực tham gia vào hoạt động [29].Franz - nhà tâm lý học người Đức nghiên cứu về những biểu hiện thái độ học tập tích cực đã được công nhận và sử dụng rộng rãi đó là: 1. Trên lớp chú ý nghe giảng; 2.
Học bài và làm bài đầy đủ; 3. Cố gắng vươn lên học được nhiều; 4. Không vội vàng phản ứng tiêu cực nếu có chỗ nào chưa hiểu hoặc không nhất trí với bài giảng; 5. Đảm bảo kỷ luật để học tốt; 6.
Cố gắng đạt thành tích học tập tốt và nâng cao thành tích học tập của mình một cách trung thực; 7. Thích độc lập thực hiện nhiệm vụ học tập; 8. Hăng hái nhiệt tình trong giờ thảo luận và chữa bài tập; 9. Hoàn thành nhiệm vụ học tập một cách nghiêm túc; 10.
Giữ gìn tài liệu học tập cẩn thận [15]. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Carrol.Jzard (1992) trong tác phẩm Những cảm xúc của người đã trình bày ảnh hưởng chi phối của cảm xúc với ý thức, mức độ phát triển cao của TTC. Thành phần tâm lý quan trọng của TTC của con người biểu hiện từ mức độ thấp là “tính tò mò” và ở mức độ cao là “khao khát nghiên cứu”, “khao khát khám phá” [10].Ôcôn trong cuốn Những cơ sở của việc dạy học nêu vấn đề cho rằng TTC là lòng mong muốn hành động được nảy sinh một cách không chủ định và gây nên những biểu hiện bên ngoài hoặc bên trong của sự hoạt động. Chủ thể đã ý thức được mục đích hành động [36].
Geoffrey Petty đi sâu vào phân tích các cách học, các trường phái về học: 1. Học là một quá trình tích cực và xây dựng ý nghĩa; 2. Trường phái hành vi: Khen thưởng và tạo động cơ; 3. Học tập có tính xã hội: có cái học mà không phải dạy.
Dù theo trường phái nào, muốn nâng cao chất lượng dạy và học, cần phải nghiên cứu, tìm hiểu về động cơ học tập, từ đó có những biện pháp khen ngợi hay phê bình đúng mức và đúng lúc, tạo ra mối quan hệ thầy trò tích cực, có các cơ hội bình đẳng giữa GV và học sinh [50]. Tư tưởng giáo dục của Comenxki nhấn mạnh vai trò tích cực chủ động của người học, xem người học là chủ thể của quá trình học tập. Comenxki đã viết: "Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách… Hãy tìm ra phương pháp cho phép giáo viên dạy ít hơn, học sinh học nhiều hơn" [34].Đixtervec nhà giáo dục người Đức hết sức nhấn mạnh đến sự phát triển TTC nhận thức của người học.