Luận văn thạc sĩ đảng lãnh đạo đấu tranh chống chính sách dinh điền của chính quyền ngô đình diệm ở tây nguyên 1957 1963

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của đảng trong cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền của chính quyền Ngô Đình Diệm tại Tây Nguyên giai đoạn 1957-1963.

• Tác giả: Nguyễn Đăng Tiến
• Người hướng dẫn: PGS. TS Trần Ngọc Long
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Đảng Lãnh Đạo Chống Chính Sách Dinh Điền Ngô Đình Diệm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ ĐẤU TRANH CHỐNG CHÍNH SÁCH DINH ĐIỀN
• 1.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế-xã hội, truyền thống yêu nước và cách mạng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên
• 1.2. Chính sách dinh điền của chính quyền Ngô Đình Diệm
• 1.2.1. Âm mưu và mục tiêu
• 1.2.2. Quá trình triển khai chính sách dinh điền ở Tây Nguyên
• 1.3. Chủ trương của Đảng về chống chính sách dinh điền ở Tây Nguyên
• 1.3.1. Chủ trương của Trung ương Đảng
• 1.3.2. Chủ trương của Liên khu ủy V, Khu ủy Khu VI và các Tỉnh ủy Gia Lai, Đắk Lắk, Kon Tum
• 1.4. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH ĐẢNG CHỈ ĐẠO ĐẤU TRANH CHỐNG CHÍNH SÁCH DINH ĐIỀN CỦA CHÍNH QUYỀN NGÔ ĐÌNH DIỆM Ở TÂY NGUYÊN (1957-1963)
• 2.1. Chỉ đạo phong trào đấu tranh của đồng bào di dân
• 2.2. Chỉ đạo phong trào đấu tranh chống cướp đất lập dinh điền của đồng bào các dân tộc thiểu số
• 2.3. Chỉ đạo phong trào đấu tranh chống chính sách dinh điền của đồng bào Kinh
• 2.4. Chỉ đạo lực lượng vũ trang đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ cho phong trào đấu tranh của quần chúng chống chính sách dinh điền
• 2.5. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 3.1. Hạn chế
• 3.2. Một số kinh nghiệm
• 3.2.1. Nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của đế quốc Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm, qua đó xác định phương pháp đấu tranh phù hợp
• 3.2.2. Chỉ đạo kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự, tạo nên sức mạnh tổng hợp, làm thất bại chính sách dinh điền của đế quốc Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm
• 3.2.3. Xây dựng tổ chức cơ sở Đảng vững mạnh, gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân là điều kiện bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đảng lãnh đạo chống chính sách dinh điền Ngô Đình Diệm

Chính sách dinh điền của chính quyền Ngô Đình Diệm đã gây ra nhiều hệ lụy cho đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức rõ âm mưu của chính quyền này và đã có những chủ trương lãnh đạo nhằm chống lại chính sách này. Việc nghiên cứu quá trình lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về lịch sử mà còn cung cấp những bài học quý giá cho công tác lãnh đạo hiện nay.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và xã hội của Tây Nguyên

Tây Nguyên là vùng đất có địa hình đa dạng, với nhiều dân tộc sinh sống. Đặc điểm tự nhiên và xã hội của khu vực này đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế và chính trị. Các dân tộc thiểu số tại đây có truyền thống yêu nước mạnh mẽ, điều này đã tạo điều kiện cho Đảng lãnh đạo trong cuộc đấu tranh chống lại chính sách dinh điền.

1.2. Chính sách dinh điền của Ngô Đình Diệm

Chính sách dinh điền được thực hiện nhằm kiểm soát và đồng hóa các dân tộc thiểu số. Chính quyền Ngô Đình Diệm đã áp dụng nhiều biện pháp cưỡng chế, gây ra sự phản kháng mạnh mẽ từ phía người dân. Đảng đã nhanh chóng nhận diện và phản ứng với chính sách này.

II. Vấn đề và thách thức trong cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền

Cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền không chỉ là một cuộc chiến về đất đai mà còn là cuộc chiến về quyền lợi và bản sắc văn hóa của các dân tộc. Đảng đã phải đối mặt với nhiều thách thức từ chính quyền Ngô Đình Diệm và sự can thiệp của Mỹ.

2.1. Âm mưu và mục tiêu của chính quyền Ngô Đình Diệm

Chính quyền Ngô Đình Diệm đã có những âm mưu thâm độc nhằm tiêu diệt lực lượng kháng chiến và đồng hóa các dân tộc thiểu số. Mục tiêu chính của họ là kiểm soát Tây Nguyên, một vùng đất chiến lược quan trọng.

2.2. Phản ứng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên

Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã có những phản ứng mạnh mẽ trước chính sách dinh điền. Họ đã tổ chức nhiều cuộc biểu tình và kháng chiến, thể hiện tinh thần yêu nước và quyết tâm bảo vệ quyền lợi của mình.

III. Phương pháp đấu tranh của Đảng chống chính sách dinh điền

Đảng Cộng sản Việt Nam đã áp dụng nhiều phương pháp đấu tranh khác nhau để chống lại chính sách dinh điền của Ngô Đình Diệm. Những phương pháp này không chỉ hiệu quả trong việc mobilize quần chúng mà còn tạo ra sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh.

3.1. Tổ chức phong trào đấu tranh quần chúng

Đảng đã tổ chức các phong trào đấu tranh quần chúng, khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động phản kháng. Những phong trào này đã tạo ra sức mạnh lớn trong cuộc chiến chống lại chính sách dinh điền.

3.2. Kết hợp giữa đấu tranh chính trị và quân sự

Đảng đã kết hợp giữa đấu tranh chính trị và quân sự để tạo ra sức mạnh tổng hợp. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả của cuộc đấu tranh mà còn tạo ra sự đồng thuận trong quần chúng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả của cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền đã mang lại nhiều bài học quý giá cho công tác lãnh đạo hiện nay. Những kinh nghiệm từ giai đoạn này có thể được áp dụng vào thực tiễn trong việc giải quyết các vấn đề đất đai hiện nay.

4.1. Bài học từ cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền

Cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền đã để lại nhiều bài học quý giá về sự lãnh đạo và tổ chức quần chúng. Những bài học này có thể được áp dụng vào các cuộc đấu tranh hiện nay.

4.2. Tác động của chính sách dinh điền đến xã hội

Chính sách dinh điền đã để lại nhiều tác động tiêu cực đến xã hội, ảnh hưởng đến đời sống của đồng bào các dân tộc. Việc nghiên cứu tác động này giúp hiểu rõ hơn về những hệ lụy của chính sách.

V. Kết luận và tương lai của chủ đề

Cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua trong tương lai. Việc nghiên cứu và hiểu rõ về giai đoạn này sẽ giúp định hướng cho các hoạt động lãnh đạo hiện nay.

5.1. Đánh giá tổng quan về cuộc đấu tranh

Cuộc đấu tranh chống chính sách dinh điền đã thể hiện rõ sự lãnh đạo của Đảng và tinh thần yêu nước của đồng bào. Đánh giá tổng quan về cuộc đấu tranh này giúp nhận diện những thành công và hạn chế.

5.2. Tương lai của nghiên cứu về chính sách dinh điền

Nghiên cứu về chính sách dinh điền vẫn còn nhiều tiềm năng. Việc tiếp tục khai thác các tư liệu lịch sử sẽ giúp làm sáng tỏ hơn về giai đoạn này và cung cấp những bài học quý giá cho tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách dinh điền (CSDĐ) của chính quyền Ngô Đình Diệm tại Tây Nguyên giai đoạn 1957-1963 là một trong những chính sách quan trọng nhằm kiểm soát địa bàn chiến lược miền Nam Việt Nam. Tây Nguyên, với vị trí chiến lược về chính trị, quân sự và kinh tế, đã trở thành trọng điểm của CSDĐ do Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm triển khai. Theo báo cáo, đến năm 1959, đã có 12 khu dinh điền với 84 địa điểm, khai phá 1.336 ha đất và dân số khoảng 125.000 người; đến năm 1963, con số này tăng lên 18 khu với 208 địa điểm trên toàn miền Nam. Mục tiêu của chính sách không chỉ là cải thiện dân sinh mà còn nhằm tách rời quần chúng nhân dân khỏi cách mạng, kiểm soát và bóc lột kinh tế, đồng thời xây dựng căn cứ quân sự chiến lược.

Nghiên cứu tập trung làm rõ quá trình Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, chỉ đạo đấu tranh chống lại CSDĐ tại Tây Nguyên trong giai đoạn 1957-1963, nhằm làm sáng tỏ âm mưu, thủ đoạn của Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm, đồng thời đánh giá hiệu quả và bài học kinh nghiệm từ phong trào đấu tranh. Phạm vi nghiên cứu bao gồm ba tỉnh trọng điểm: Đắk Lắk, Gia Lai và Kon Tum, trong khoảng thời gian từ khi CSDĐ được ban hành đến khi kết thúc (1957-1963). Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ bổ sung tư liệu lịch sử Đảng mà còn cung cấp kinh nghiệm quý báu cho công tác vận động quần chúng và giải quyết vấn đề đất đai hiện nay tại Tây Nguyên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh cách mạng, chiến tranh nhân dân, vai trò của Đảng và quần chúng nhân dân trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

• Lý thuyết về chiến tranh nhân dân: Nhấn mạnh sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị và vũ trang, vai trò của quần chúng trong việc bảo vệ và phát triển lực lượng cách mạng.
• Lý thuyết về lãnh đạo cách mạng của Đảng Cộng sản: Tập trung vào vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trong việc tổ chức, vận động quần chúng đấu tranh chống lại các chính sách phản động của kẻ thù.

Các khái niệm chính bao gồm: chính sách dinh điền, đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang, di dân lập dinh điền, và phong trào quần chúng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các tài liệu lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương Đảng, Liên khu ủy V, Khu ủy Khu VI và các tỉnh Tây Nguyên, cùng các công trình nghiên cứu đã công bố. Ngoài ra, các bài viết trên tạp chí chuyên ngành cũng được khai thác để bổ sung.

Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp lôgíc, phân tích tổng hợp, so sánh và đối chiếu nhằm tái hiện quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và phong trào đấu tranh chống CSDĐ. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các tài liệu liên quan đến CSDĐ và phong trào đấu tranh tại ba tỉnh Tây Nguyên trong giai đoạn 1957-1963. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các tài liệu có tính đại diện và độ tin cậy cao. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 1957 đến 1963, tương ứng với thời gian thực hiện chính sách và phong trào đấu tranh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Âm mưu và mục tiêu của CSDĐ: Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm xác định Tây Nguyên là địa bàn chiến lược quan trọng, với tiềm năng kinh tế và vị trí quân sự đặc biệt. CSDĐ được thiết kế nhằm kiểm soát địa bàn này, tách rời quần chúng khỏi cách mạng, đồng thời xây dựng căn cứ quân sự. Đến năm 1959, đã có 12 khu dinh điền với 84 địa điểm, dân số khoảng 125.000 người; đến 1963, tăng lên 18 khu với 208 địa điểm.

2. Quá trình triển khai chính sách: CQNĐD sử dụng nhiều thủ đoạn như dụ dỗ, mua chuộc, cưỡng bức di dân từ các tỉnh duyên hải miền Trung lên Tây Nguyên, đồng thời cướp đất, dồn dân các dân tộc thiểu số để lập dinh điền. Tính đến đầu năm 1958, đã có khoảng 30.000 người di dân từ các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định và Thừa Thiên lên Tây Nguyên. Các biện pháp cưỡng bức và kiểm soát nghiêm ngặt khiến đời sống nhân dân bị xáo trộn nghiêm trọng.

3. Phong trào đấu tranh của quần chúng: Ngay từ khi CSDĐ bắt đầu triển khai, nhân dân các tỉnh Liên khu V đã phản kháng quyết liệt dưới nhiều hình thức, từ đấu tranh chính trị đến đấu tranh vũ trang tự vệ quy mô nhỏ. Ví dụ, tại Bình Định, hàng trăm người dân đã dùng đòn gánh chống trả lực lượng dân vệ cưỡng bức di dân. Tại Quảng Nam, nhiều gia đình kiên quyết không chịu đi dinh điền, thậm chí có người tự mổ bụng phản đối. Phong trào đấu tranh đã làm chậm và làm thất bại một phần kế hoạch di dân của CQNĐD.

4. Chỉ đạo của Đảng và các cấp chính quyền cách mạng: Trung ương Đảng, Liên khu ủy V, Khu ủy Khu VI và các Tỉnh ủy Gia Lai, Đắk Lắk, Kon Tum đã kịp thời ban hành chủ trương, chỉ đạo phong trào đấu tranh kết hợp giữa đấu tranh chính trị và vũ trang, xây dựng cơ sở cách mạng trong các dinh điền. Các biện pháp như tuyên truyền, vận động, xây dựng lực lượng bí mật và phát triển phong trào quần chúng đã góp phần làm phá sản chính sách dinh điền.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công của phong trào đấu tranh chống CSDĐ là do sự lãnh đạo sáng suốt, kịp thời của Đảng, sự đoàn kết giữa các dân tộc Kinh và Thượng, cùng với tinh thần kiên cường của quần chúng nhân dân. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn đã hệ thống hóa và làm rõ hơn quá trình chỉ đạo, các hình thức đấu tranh và kết quả đạt được tại Tây Nguyên, đồng thời cung cấp số liệu cụ thể về quy mô di dân và các khu dinh điền.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng khu dinh điền và dân số di dân theo từng năm, bảng so sánh các hình thức đấu tranh và mức độ hiệu quả tại các tỉnh Tây Nguyên. Kết quả nghiên cứu khẳng định bản chất phản động, mị dân của chính sách dinh điền, đồng thời làm nổi bật vai trò quyết định của Đảng trong việc tổ chức và lãnh đạo phong trào đấu tranh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục lịch sử: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về lịch sử đấu tranh chống CSDĐ nhằm nâng cao nhận thức của nhân dân về giá trị của sự đoàn kết và vai trò của Đảng trong bảo vệ quyền lợi đất đai. Chủ thể thực hiện: các cơ quan văn hóa, giáo dục; thời gian: 1-2 năm.

2. Phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng: Tăng cường xây dựng và củng cố các tổ chức quần chúng tại địa phương để phát huy sức mạnh tập thể trong việc bảo vệ quyền lợi đất đai và phát triển kinh tế xã hội. Chủ thể: Đảng ủy, chính quyền địa phương; timeline: liên tục.

3. Xây dựng chính sách đất đai phù hợp với đặc thù vùng Tây Nguyên: Nghiên cứu và ban hành các chính sách đất đai phù hợp với tập quán sản xuất và văn hóa của các dân tộc thiểu số, tránh các chính sách áp đặt gây xáo trộn xã hội. Chủ thể: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường; timeline: 3-5 năm.

4. Phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo vệ môi trường: Khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp bền vững, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nâng cao đời sống nhân dân. Chủ thể: các sở ngành địa phương, doanh nghiệp; timeline: 5 năm trở lên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu lịch sử và chính trị: Luận văn cung cấp tư liệu quý giá về chính sách dinh điền và phong trào đấu tranh tại Tây Nguyên, giúp hiểu sâu sắc hơn về lịch sử cách mạng miền Nam.

2. Cán bộ lãnh đạo, quản lý địa phương: Tham khảo kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo phong trào quần chúng trong bối cảnh phức tạp, từ đó vận dụng vào công tác quản lý hiện nay.

3. Nhà hoạch định chính sách đất đai và phát triển nông thôn: Nghiên cứu các bài học về chính sách đất đai, di dân và phát triển kinh tế vùng dân tộc thiểu số để xây dựng chính sách phù hợp.

4. Giảng viên và sinh viên ngành lịch sử, khoa học xã hội: Tài liệu tham khảo chuyên sâu cho các khóa học về lịch sử cách mạng, chính sách phát triển vùng miền và đấu tranh dân tộc.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách dinh điền là gì và mục đích chính của nó?
   Chính sách dinh điền là kế hoạch di dân, lập các khu định cư mới nhằm kiểm soát đất đai và dân cư. Mục đích chính của CSDĐ do Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm là kiểm soát địa bàn chiến lược Tây Nguyên, tách rời quần chúng khỏi cách mạng và xây dựng căn cứ quân sự.

2. Tại sao Tây Nguyên lại trở thành trọng điểm của chính sách dinh điền?
   Tây Nguyên có vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, quân sự và kinh tế với tài nguyên phong phú và mạng lưới giao thông liên hoàn. Kiểm soát Tây Nguyên giúp kẻ thù ngăn chặn sự liên lạc giữa các vùng và củng cố căn cứ quân sự.

3. Phong trào đấu tranh chống chính sách dinh điền diễn ra như thế nào?
   Phong trào diễn ra dưới nhiều hình thức từ đấu tranh chính trị, vận động quần chúng đến đấu tranh vũ trang tự vệ. Nhân dân các tỉnh Liên khu V đã phản kháng quyết liệt, nhiều nơi có biểu hiện đấu tranh vũ trang nhỏ lẻ, làm chậm và làm thất bại một phần kế hoạch di dân.

4. Vai trò của Đảng trong phong trào đấu tranh chống CSDĐ ra sao?
   Đảng giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo phong trào đấu tranh, kết hợp đấu tranh chính trị và vũ trang, xây dựng cơ sở cách mạng trong các dinh điền, vận động quần chúng và phát triển lực lượng bí mật, góp phần làm phá sản chính sách dinh điền.

5. Bài học kinh nghiệm nào có thể rút ra từ phong trào đấu tranh này?
   Bài học quan trọng là sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự đoàn kết các dân tộc, kết hợp linh hoạt giữa đấu tranh chính trị và vũ trang, cùng với việc xây dựng cơ sở quần chúng vững mạnh là yếu tố quyết định thành công trong đấu tranh chống các chính sách phản động.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa tư liệu và làm rõ âm mưu, thủ đoạn của Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm trong việc thực hiện chính sách dinh điền tại Tây Nguyên (1957-1963).
• Phân tích chi tiết quá trình Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, chỉ đạo phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân các dân tộc Tây Nguyên chống lại chính sách này.
• Đánh giá phong trào đấu tranh đã góp phần làm thất bại một phần kế hoạch di dân và kiểm soát đất đai của kẻ thù, bảo vệ quyền lợi của nhân dân.
• Đề xuất các giải pháp phát huy kinh nghiệm lịch sử trong công tác vận động quần chúng và quản lý đất đai hiện nay tại Tây Nguyên.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm tăng cường tuyên truyền, củng cố tổ chức quần chúng, xây dựng chính sách đất đai phù hợp và phát triển kinh tế bền vững.

Để tiếp tục phát huy giá trị nghiên cứu, các nhà quản lý và nghiên cứu nên áp dụng bài học lịch sử vào thực tiễn phát triển Tây Nguyên, đồng thời mở rộng nghiên cứu về các chính sách khác trong giai đoạn này nhằm hoàn thiện bức tranh lịch sử cách mạng miền Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam một lần 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Vốn là địa bàn chiến lược quan trọng ở phía Nam Đông Dương, Tây Nguyên đã trở thành một trong những mục tiêu đánh chiếm sớm của thực dân Pháp. Tháng 11-1945, quân Pháp mở cuộc tấn công lên Tây Nguyên và đến tháng 6-1946, hầu hết các vị trí then chốt trên địa bàn chiến lược này bị chúng chiếm đóng và thiết lập bộ máy cai trị. Thực dân Pháp triệt để thi hành chính sách chia để trị, phá hoại khối đoàn kết của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên với đồng bào cả nước và thực hiện chính sách ngu dân để dễ bề cai trị.

Hòng quyết tâm tách Tây Nguyên ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, thực dân Pháp ra sức xây dựng hệ thống đồn bốt ở khắp nơi, lập ra xứ “Tây Kỳ tự trị”. Theo sắc lệnh được ban hành ngày 27-5-1946, các tỉnh Đắk Lắk, Đồng Nai Thượng, Lâm Viên, Pleiku, Kon Tum được tổ chức thành một “liên bang” được mệnh danh là “Liên bang phụ trách các dân tộc sơn cước miền Nam Đông Dương”, đặt dưới sự điều hành trực tiếp của Cao uỷ Pháp ở Đông Dương. Thực hiện Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-12-1946) và Chỉ thị kháng chiến kiến quốc của Trung ương Đảng (25-11-1945), đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã nhất tề đứng lên cùng nhân dân cả nước tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Bên cạnh phát triển LLVT địa phương, các đơn vị bộ đội chủ lực được chi viện và gấp rút xây dựng ở Tây Nguyên như các trung đoàn 94, 95, 67, 108, 803, 120.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chủ lực và LLVT nhân dân Tây Nguyên đã tiêu diệt nhiều sinh lực địch, phá hủy nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh của chúng. Đặc biệt trong chiến cuộc Đông-Xuân 1953-1954, quân và dân Tây Nguyên phối hợp chặt chẽ với chiến trường chính Bắc Bộ làm thất bại kế hoạch tập trung quân của Navarre cũng như góp phần làm thất bại chiến dịch hành quân mang tên Atlante vào vùng tự do của Bình Định và Phú Yên của địch. Đêm 26-1-1954, quân và dân ta mở màn cuộc tiến công chiến lược ở Bắc Tây Nguyên, chỉ trong một thời gian ngắn thị xã Kon Tum và toàn tỉnh 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Kon Tum được hoàn toàn giải phóng (7-2-1954). Tiếp đó, Binh đoàn 100 của địch bị tiêu diệt, ta giải phóng thêm một phần tỉnh Gia Lai.

Vùng giải phóng Bắc Tây Nguyên được mở rộng liên hoàn với vùng tự do Liên khu V, các vùng căn cứ ở Cực Nam Trung Bộ, Nam Lào, Đông Bắc Campuchia. Với thắng lợi to lớn này, quân và dân Tây Nguyên đã làm đảo lộn thế trận của địch, buộc chúng từ thế chủ động tung quân ra càn quét nhằm kiểm soát địa bàn chiến lược phải bị động chuyển sang thế phòng ngự để chống đỡ cuộc tiến công dồn dập của ta. Chính sự phân tán lực lượng cơ động của địch, tạo điều kiện cho chiến trường chính Bắc Bộ giành thắng lợi vang dội ở Điện Biên Phủ, góp phần quyết định vào việc thực dân Pháp chấp nhận ký Hiệp định Giơnevơ, kết thúc thắng lợi chín năm kháng chiến trường kỳ của nhân dân Việt Nam. Thực tế lịch sử đã khẳng định trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã hăng hái tiến lên dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, nêu cao tinh thần thượng võ, truyền thống đoàn kết, sát cánh bên nhau, cùng nhân dân cả nước đánh đuổi giặc ngoại xâm và giành thắng lợi.

Chính sách dinh điền của chính quyền Ngô Đình Diệm. Âm mưu và mục tiêu. Sau khi thay thế Pháp thống trị miền Nam Việt Nam, Mỹ đã xây dựng miền Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới, căn cứ quân sự ở Đông Nam Á và dựng lên chính quyền tay sai do Ngô Đình Diệm đứng đầu. Sự thất bại của Pháp ở Việt Nam giúp Mỹ nhận ra rằng, cách mạng giành được thắng lợi là nhờ sự ủng hộ và che chở của nhân dân.

Chính vì vậy, muốn giành được thắng lợi, vấn đề đặt ra là phải lôi kéo được nhân dân về phía mình, phải tranh thủ chinh phục “trái tim và khối óc của nông dân”. Ngay những ngày đầu lên cầm quyền miền Nam, Ngô Đình Diệm đặc biệt chú trọng các chính sách đối với nông dân và nhiều lần hô khẩu hiệu: “giải phóng nông dân”, “hữu sản 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hóa nông dân”. Chúng nhận định: “Phải tranh thủ lại nhân dân trong tay Việt Cộng, làm thế nào tách rời Cộng sản ra khỏi quảng đại quần chúng, khép chặt nông dân làm một lực lượng hỗ trợ ta… Chỉ có như vậy mới mong tiêu diệt địch một cách tận gốc và lâu dài” [77]. Thực hiện ý đồ trên, CQNĐD đã cho ra đời nhiều chính sách mị dân đối với nông dân ở miền Nam Việt Nam, trong đó có CSDĐ.

Năm 1956, trước khi ban hành CSDĐ, CQNĐD lập “Ủy ban Nghiên cứu vấn đề khai thác vùng Cao nguyên và các vùng đồng lầy ở miền Nam Việt Nam”, do Trịnh Văn Hy-Đổng lý Văn phòng Bộ Điền thổ và Cải cách điền địa đứng đầu [78]. Theo đó, Ủy ban này có nhiệm vụ tìm kiếm, khảo sát các địa điểm dựa theo những tiêu chuẩn do Ngô Đình Diệm đề ra nhằm thực hiện CSDĐ. Tổng ủy trưởng Phủ Tổng ủy Dinh điền Bùi Văn Lương cho biết: “Theo Tổng thống nên chọn những nơi có chút ít điều kiện phát triển về sinh hoạt…, có sẵn nước ăn, tắm giặt, tưới cây và có đủ điều kiện về đất đai, đất tốt có khoảng rộng để định cư từ 1.000 người trở lên” [91]. Theo như khảo sát trước khi thành lập dinh điền, Tây Nguyên có nhiều triển vọng nhất bởi đất đai, tài nguyên của vùng đất này, “Có tới 1.000 mẫu đất trồng trọt… đất rộng, phì nhiêu, có suối dài, có thể quy tụ 2 hoặc 3 ngàn người trở lên” [91].

Bùi Văn Lương cũng đưa ra nhận định “vùng Cao nguyên xét có đủ khả năng đón nhận đồng bào di dân… rất thích hợp cho việc dinh điền… còn vùng đầm lầy kết quả không được dồi dào lắm” [91]. Chính Mỹ và CQNĐD cũng nhận thấy được những tiềm năng to lớn của khu vực Tây Nguyên. Điều này được thể hiện trong “Dự án tác chiến ở miền Thượng”, CQNĐD cho rằng: “Về phương diện kinh tế, miền Thượng là kho tài nguyên vô tận, đã cung cấp đủ cho nhân dân miền Nam đủ các thứ lâm sản, khoáng sản, thổ sản, từ thế hệ này qua thế hệ khác. Nước Việt Nam tự do không giàu mạnh bởi đồng ruộng phì nhiêu vùng đồng bằng, mà sẽ 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] giàu mạnh bởi tài nguyên phong phú của miền Thượng du khi được khai thác đúng mức” [77].

Ngoài tiềm năng kinh tế, Tây Nguyên còn có vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, quân sự không chỉ đối với Việt Nam nói riêng mà còn đối với Đông Dương và Đông Nam Á. CQNĐD cho rằng: “trong trường hợp chiếm được toàn bộ các tỉnh Tây Nguyên, Việt Cộng sẽ khống chế dễ dàng các tỉnh Trung Nguyên Trung phần chật hẹp và chỉ cần với một với là có thể tới miền Đông, rồi miền Tây Nam phần một cách mau lẹ. Cái lợi của Việt Cộng khi ấy là trên đánh xuống với hậu cứ tiếp viện quân khu, vũ khí là Miên và Lào, cái bất lợi của ta là dưới đánh lên sẽ vấp phải dãy Trường Sơn hiểm yếu mà Việt Cộng đã bủa vây du kích khắp nơi” [77]. Với những nhận định như vậy, Mỹ và CQNĐD đã đi đến kết luận rằng “muốn chiến thắng ở miền Nam Việt Nam thì phải kiểm soát bằng được vùng Cao nguyên Trung phần có tính chất chiến lược này” [29, tr.

Chính vì vậy, Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ là Raffor nhận xét “Tây Nguyên có thể trở thành địa bàn cơ động quan trọng, một khu vực tập trung quân đội” [45, tr. Trên cơ sở khảo sát, ngày 23-4-1957, Ngô Đình Diệm ra Sắc lệnh số 103-TTP, thành lập “Phủ Tổng ủy Dinh điền”, tổ chức như một bộ, trực thuộc Phủ Tổng thống và đặt dưới quyền điều hành trực tiếp của của Phó Tổng thống [82]. Tổng ủy trưởng Phủ Tổng ủy Dinh điền là Bùi Văn Lương, có chức danh ngang hàng bộ trưởng; tướng Lê Văn Kim làm phụ tá; cố vấn Mỹ Leland Barrows (Giám đốc Cơ quan viện trợ Mỹ) trực tiếp chỉ đạo. Để thi hành CSDĐ, CQNĐD đã thiết lập một tổ chức chặt chẽ, có quy mô từ trung ương xuống tận cơ sở để trực tiếp thực thi và quản lý các địa điểm dinh điền.

Theo Nghị định số 691-TTP/VP, ngày 23-4-1957 của Tổng thống Ngô Đình Diệm, Phủ Tổng ủy Dinh điền có trách nhiệm điều hành mọi hoạt động 18 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] của dinh điền trên toàn miền Nam thông qua các cơ quan: Văn phòng, các Nha như: Hành chính, Tài chính, Di dân và Định cư, Kỹ thuật, Nông cơ và Vùng dinh điền. Tiếp theo đó, ngày 25-9-1957, CQNĐD ra tiếp hai Nghị định số 1502- TTP/DĐ và 1503-TTP/DĐ với nội dung thiết lập và triển khai hoạt động CSDĐ ở miền Nam Việt Nam gồm 4 vùng [82]: 1-Vùng dinh điền Cao nguyên Trung phần (gồm tỉnh Kon Tum, Pleiku, Đắk Lắk); 2-Vùng dinh điền Đồng Tháp Mười (gồm các tỉnh Kiến Tường và Kiến Phong); 3-Vùng dinh điền An Xuyên-Ba Xuyên (gồm tỉnh An Xuyên và Ba Xuyên); 4-Vùng dinh điền Cái Sắn (gồm các tỉnh Kiên Giang và An Giang). Ngày 4-10-1957, Phó Tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ quy định về tổ chức vùng dinh điền: đứng đầu là một Quản đốc, giúp việc có một Phó Quản đốc. Quản đốc và Phó Quản đốc vùng dinh điền chỉ đạo trực tiếp các Trưởng khu dinh điền và điều hành hoạt động các địa điểm dinh điền trong vùng qua các phòng Hành chính, Kế toán, Chuyên vận cùng các cơ quan chuyên môn thuộc các bộ khác… Các vùng dinh điền tùy theo nhu cầu có thể được tổ chức thêm các khu dinh điền, đặt dưới quyền điều khiển của một trưởng khu.

Trưởng khu dinh điền có nhiệm vụ liên lạc với Quản đốc, đồng thời giải quyết công việc cần thiết cho các địa điểm thông qua chỉ đạo trực tiếp của địa điểm trưởng-người đứng đầu địa điểm dinh điền [84]. Về tổ chức hành chính địa điểm dinh điền: ngoài Địa điểm trưởng đứng đầu phụ trách chung còn có các cơ quan hành chính, an ninh, quân sự và hệ thống quản lý sản xuất kinh doanh, các đoàn thể chính trị như: Thanh niên Cộng hòa, Phụ nữ liên đới, Phong trào cách mạng quốc gia, Đảng Cần lao nhân vị… Đặc biệt, dinh điền nào cũng có Nhà thờ Thiên Chúa giáo làm “phương tiện” tuyên truyền cho chúng.