chương 1, tác giả đã trình bày tổng quan về Công ty TNHH Bosch Việt Nam bao gồm tầm nhìn, sứ mệnh, quá trình hình thành phát triển, chức năng và lĩnh vực hoạt động cũng như cơ cấu bộ máy quản lý của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tác giả đưa ra đánh giá về kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong năm 2021. Từ đó làm tiền để để tác giả tìm hiểu, phân tích và làm rõ tình hình công tác đãi ngộ tài chính thực tế của công ty ở chương kế tiếp. 13 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TÁC ĐÃI NGỘ NHÂN SỰ 2.
Tổng quan về đãi ngộ nhân sự trong doanh nghiệp 2. Khái niệm đãi ngộ nhân sự Theo Nguyễn Thị Thanh Hà trong cuốn “Quản lý đội ngũ nhân sự hiệu quả” (2016): “Đãi ngộ nhân sự là việc cung cấp các chế độ phúc lợi và giá trị gia tăng khác ngoài lương bổng để thu hút, giữ chân và phát triển nhân sự. Đây là một phần quan trọng trong chiến lược quản lý nhân sự và tạo ra lợi ích kinh doanh cho công ty.48) Gary và Paul trong cuốn “Strategic Human Resource Management: An International Perspective” (2014) đã định nghĩa “Đãi ngộ nhân sự là tất cả các hoạt động và chính sách nhằm tăng cường sự hài lòng, tình hình phục vụ, cam kết và đóng góp của nhân viên trong công việc”. Mục tiêu của đãi ngộ nhân sự Từ các khái niệm trên, ta có thể thấy các tác giả đang muốn nhấn mạnh rằng đãi ngộ nhân sự là một phần quan trọng của chiến lược quản lý nhân sự với mục đích cuối cùng là tạo ra lợi ích kinh doanh cho công ty.
Nhân viên là tài sản quý giá, và việc giữ chân họ trong công ty là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển lâu dài. Theo Wayne và Joseph (2016), chế độ đãi ngộ sẽ ảnh hưởng đến thái độ của nhân viên cũng như sự hài lòng trong công việc, góp phần cải thiện hiệu suất làm việc và giảm tỷ lệ nghỉ việc. Từ đó, đãi ngộ nhân sự đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng một môi trường làm việc tích cực với mục tiêu cốt lõi là thu hút, tạo động lực và giữ chân nhân sự tốt để tạo ra giá trị kinh doanh cho công ty, giúp công ty tăng cường sức cạnh tranh và phát triển bền vững. Tầm quan trọng của chính sách đãi ngộ Theo Võ Lý Lý (2011), các chính sách phúc lợi và lương thưởng là rất cần thiết để tạo ra một lực lượng lao động thịnh vượng và bền vững, không chỉ mang lại lợi ích cho từng doanh nghiệp và người lao động mà còn cho toàn xã hội.
Cụ thể do: Đối với doanh nghiệp, Chính sách đãi ngộ nhân sự được coi là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với sự thành công của một doanh nghiệp. Khi một công ty có một chính sách đãi ngộ được xây dựng và thực hiện tốt có thể thu hút và giữ chân nhân viên tài năng, tăng cường năng suất và tạo ra một môi trường làm việc tích cực. Điều này đóng góp đáng kể vào sự phát triển và tăng trưởng của công ty trong tương lai. 14 Ngoài ra, một chính sách đãi ngộ tốt cũng có thể giúp giảm tỷ lệ nghỉ việc của nhân viên, do đó giảm chi phí cho công ty để tuyển dụng và đào tạo nhân sự mới.
Đối với người lao động, Một gói lương thưởng và phúc lợi toàn diện có thể đảm bảo cho người lao động sự an toàn về tài chính, khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, tất cả đều có thể nâng cao sự hài lòng và hạnh phúc của người lao động trong công việc. Đãi ngộ quá thấp sẽ dẫn đến tình trạng bất mãn, thiếu động lực và tinh thần làm việc, giảm năng suất, sự cam kết và trung thành với công ty. Kết quả là doanh nghiệp sẽ mất đi nguồn nhân lực quan trọng và tạo uy tín xấu do không đáp ứng được yêu cầu của khách hàng, lợi nhuận giảm, thất bại trong kinh doanh và mất cạnh tranh trên thị trường. Như vậy, đãi ngộ nhân sự có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống vật chất và tinh thần của người lao động.
Chỉ khi người lao động được đáp ứng các nhu cầu cần thiết thì họ mới có thể làm việc một cách hiệu quả và chất lượng. Đối với xã hội, Các chính sách đãi ngộ nhân sự giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người lao động và tạo ra một môi trường làm việc tích cực, lành mạnh và năng suất. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự phát triển kinh tế, mà còn làm tăng giá trị của đất nước trong mắt cộng đồng quốc tế. Hơn nữa, một hệ thống lương thưởng công bằng và hợp lý có thể giúp giảm bất bình đẳng thu nhập và thúc đẩy công bằng xã hội.
Các hình thức đãi ngộ nhân sự trong doanh nghiệp Trong doanh nghiệp, đãi ngộ nhân sự thể hiện dưới hai hình thức cơ bản là Đãi ngộ tài chính và Đãi ngộ phi tài chính. Cơ cấu hệ thống đãi ngộ nhân sự Đãi ngộ nhân sự Tài chính Phi tài chính Trực tiếp Gián tiếp Công việc Môi trường làm việc ‒ Tiền lương: ‒ Bảo hiểm ‒ Có ý nghĩa ‒ Chính sách hợp lý Lương công nhật, ‒ Trợ cấp xã hội ‒ Thú vị ‒ Lãnh đạo, nhân Lương tháng ‒ Phúc lợi (Hưu trí, ‒ Thử thách viên có năng lực ‒ Hoa hồng An sinh xã hội, ‒ Thỏa mãn ‒ Đồng nghiệp hợp ‒ Tiền thưởng Đền bù, Trợ cấp ‒ Được học hỏi tính giáo dục, Dịch vụ) ‒ Được công ‒ Chức vụ phù hợp ‒ Vắng mặt được trả nhận, đánh giá ‒ Điều kiện làm việc 15 lương cao thoải mái ‒ Địa điểm và thời gian làm việc linh hoạt: Chia sẻ công việc, Làm việc tại nhà (Work from home), Làm bán thời gian, Mô hình tuần làm việc rút ngắn Nguồn: Wayne và Joseph, 2016, tr.248 Trong đó, đãi ngộ tài chính là hình thức đãi ngộ phổ biến và là mối quan tâm hàng đầu của phần lớn người lao động vì tài chính là yếu tố căn bản nhất. Đãi ngộ tài chính trong doanh nghiệp Đãi ngộ tài chính là những khoản chi phí mà một doanh nghiệp tài trợ cho nhân viên như tiền lương, thưởng, bảo hiểm, tài trợ cho học phí, tài trợ cho các hoạt động giải trí, tài trợ cho các chương trình giảm giá,… Mục đích của các khoản chi phí này là tăng cường động lực và năng lực lao động của nhân viên, tạo ra sự động viên và giữ chân nhân viên tài năng trong doanh nghiệp (Phạm Văn Chương, 2018). Đãi ngộ tài chính trực tiếp 2.
Tiền lương Tiền lương là một khoản tiền được trả cho một người lao động để thưởng công, thường được trả theo định kỳ (ví dụ: hàng tháng, hàng tuần, mỗi năm) theo thỏa thuận giữa nhà tuyển dụng và người lao động hoặc theo quy định của pháp luật. Trong nền kinh tế thị trường, tiền lương là một trong những yếu tố quan trọng giúp tạo sự thu hút và giữ chân nhân viên tài năng trong doanh nghiệp. Mức lương được xác định bởi nhiều yếu tố như trình độ, kinh nghiệm, chức vụ, năng lực làm việc của nhân viên và điều kiện thị trường lao động tại thời điểm đó. Ngoài ra, một hệ thống lương với quy cách tính lương và chế độ tăng lương hợp lý cũng là yếu tố quan trọng để giúp nhân viên cảm thấy yên tâm và tin tưởng vào công ty.
Việc trả lương đầy đủ, đúng thời hạn và chính xác cũng góp phần quan trọng trong việc tạo sự hài lòng và động viên cho nhân viên. Tiền thưởng Tiền thưởng là khoản tiền được trả cho người lao động như một phần thưởng cho những thành tích xuất sắc của họ trong công việc hoặc đóng góp tích cực vào thành công của tổ chức, doanh nghiệp. Sự cống hiến của họ đối với kết quả chung của tổ chức sẽ được công nhận qua thưởng cá nhân, trong khi thưởng tập thể còn có ý nghĩa khác là tạo sự gắn bó, đoàn kết và sự thi đua giữa các nhóm lao động. Có nhiều quan điểm khác nhau về tiền thưởng nhưng không thể phủ nhận đó là một biện pháp hữu hiệu giúp kích thích người lao động làm việc chăm chỉ, đạt được kết quả cao và tăng cường động lực làm việc.
Tiền thưởng thường không được tính vào mức lương cơ bản nhưng đó vẫn là một phần quan trọng trong hệ thống đãi ngộ nhân sự của doanh nghiệp. Mức thưởng của một nhân viên có thể căn cứ trên nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm: ‒ Mức độ hoàn thành công việc: Những nhân viên có hiệu suất làm việc tốt, đóng góp nhiều cho công ty, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao sẽ được thưởng dựa theo các tiêu chí công khai của doanh nghiệp. ‒ Kết quả kinh doanh: Mức thưởng có thể dựa trên kết quả kinh doanh của công ty hoặc bộ phận, nếu công ty hoặc bộ phận đạt được một mức doanh thu hay lợi nhuận nào đó. Cách thưởng và mức thưởng sẽ khác nhau tùy theo các loại hình doanh nghiệp.
‒ Chính sách công ty: Công ty có thể có các chính sách thưởng riêng như thưởng nhân viên xuất sắc, thưởng tháng thứ 13, thưởng giới thiệu hoặc thưởng cuối năm. Đãi ngộ tài chính gián tiếp 2. Bảo hiểm Bảo hiểm là một hình thức đảm bảo rủi ro về tài chính cho người lao động và doanh nghiệp khi xảy ra những sự cố không may trong quá trình làm việc. Doanh nghiệp và người lao động phải đóng các khoản bảo hiểm này theo quy định của pháp luật hoặc theo thỏa thuận riêng giữa họ.
Ngoài những loại bảo hiểm cơ bản nhất là BHXH, BHYT, BHTN thì doanh nghiệp cũng nên đưa thêm các loại bảo hiểm khác vào chính sách đãi ngộ dành cho người lao động nhằm thể hiện sự quan tâm đến họ và tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động. Phụ cấp Phụ cấp là khoản thu nhập bằng tiền khác được trả cho người lao động bổ sung vào mức lương chính, nhằm hỗ trợ cho nhu cầu cụ thể như phụ cấp đi lại, ăn uống, thâm niên, trượt 17 giá, v. Phụ cấp thường được tính theo mức độ cần thiết và thị trường lao động, và có thể được điều chỉnh theo từng thời điểm. Các khoản phụ cấp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường làm việc tốt hơn cho nhân viên.
Nó giúp cân bằng cuộc sống cá nhân và công việc của nhân viên, cải thiện chất lượng cuộc sống và nâng cao sự hài lòng của nhân viên đối với công ty.