Báo cáo: Kế toán phải thu khách hàng và phải trả người bán tại Cty Thiên Ngọc An

Công tác kế toán phải thu khách hàng và phải trả người bán tại công ty TNHH ĐTTM Thiên Ngọc An được phân tích chi tiết và hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Công Tác Kế Toán Phải Thu Khách Hàng Và Phải Trả Người Bán Tại Công Ty TNHH ĐTTM Thiên Ngọc An
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Hướng dẫn kế toán phải thu và phải trả tại Thiên Ngọc An

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, việc quản lý công nợ hiệu quả là yếu tố sống còn đối với mọi doanh nghiệp thương mại. Tại Công ty TNHH ĐTTM Thiên Ngọc An, công tác kế toán công nợ không chỉ là việc ghi chép sổ sách mà còn là một công cụ chiến lược để đảm bảo dòng tiền và sức khỏe tài chính. Bài viết này sẽ phân tích sâu về thực trạng công tác kế toán phải thu khách hàng và phải trả người bán tại công ty, dựa trên cơ sở lý luận của Chuẩn mực kế toán Việt Nam và các quy định hiện hành như Thông tư 133. Việc kiểm soát chặt chẽ các khoản phải thu giúp công ty giảm thiểu rủi ro nợ xấu, trong khi quản lý tốt các khoản phải trả giúp duy trì uy tín với nhà cung cấp và tối ưu hóa việc sử dụng vốn. Hoạt động này bao gồm việc theo dõi chi tiết từng đối tượng, lập báo cáo công nợ định kỳ và thực hiện đối chiếu công nợ một cách chính xác. Thông qua việc phân tích quy trình thực tế tại Thiên Ngọc An, bài viết cung cấp một cái nhìn toàn diện về cách một doanh nghiệp áp dụng lý thuyết kế toán vào thực tiễn để vận hành hiệu quả, từ việc xử lý chứng từ kế toán ban đầu đến khi hoàn tất các giao dịch thu tiền khách hàng và thanh toán cho nhà cung cấp. Đây là nền tảng quan trọng để đánh giá các ưu, nhược điểm và đề xuất các giải pháp cải tiến trong các phần tiếp theo.

1.1. Vai trò của kế toán công nợ phải thu trong doanh nghiệp

Kế toán công nợ phải thu đóng vai trò then chốt trong việc quản lý dòng tiền vào của doanh nghiệp. Nó bao gồm việc theo dõi, ghi nhận và đôn đốc các khoản tiền mà khách hàng nợ công ty từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Một hệ thống quản lý các khoản phải thu hiệu quả giúp đảm bảo vốn không bị chiếm dụng, giảm thiểu rủi ro phát sinh nợ khó đòi, và cải thiện khả năng thanh khoản. Tại Thiên Ngọc An, nhiệm vụ này được thực hiện thông qua việc lập và theo dõi sổ chi tiết công nợ cho từng khách hàng, đảm bảo mọi giao dịch đều được ghi nhận kịp thời dựa trên hóa đơn đầu ra và hợp đồng kinh tế. Việc này không chỉ tuân thủ quy định mà còn cung cấp dữ liệu quan trọng cho ban lãnh đạo ra quyết định kinh doanh.

1.2. Tầm quan trọng của việc quản lý công nợ phải trả

Ngược lại với phải thu, công nợ phải trả là các nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp đối với nhà cung cấp. Quản lý tốt các khoản phải trả giúp xây dựng mối quan hệ bền vững với đối tác, tận dụng các chính sách chiết khấu thanh toán và duy trì uy tín trên thị trường. Công tác này yêu cầu kế toán phải theo dõi chặt chẽ các hóa đơn đầu vào, ghi nhận chính xác các khoản nợ trên tài khoản 331, và lập kế hoạch thanh toán cho nhà cung cấp đúng hạn. Tại Thiên Ngọc An, quy trình này được chuẩn hóa để tránh các khoản phạt trả chậm và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn vốn lưu động của công ty.

II. Top 3 thách thức quản lý công nợ phải thu và phải trả

Mặc dù có một quy trình rõ ràng, Công ty Thiên Ngọc An vẫn đối mặt với những thách thức cố hữu trong công tác quản lý công nợ. Thách thức lớn nhất là nguy cơ phát sinh nợ khó đòi và bị khách hàng chiếm dụng vốn. Theo báo cáo, một số khoản phải thu tồn đọng kéo dài, gây ảnh hưởng không nhỏ đến nguồn vốn lưu động và khả năng thanh toán của công ty. Nếu không có biện pháp thu hồi quyết liệt và cơ chế lập dự phòng phải thu khó đòi hợp lý, rủi ro tài chính có thể gia tăng. Thách thức thứ hai là việc đối chiếu công nợ định kỳ đôi khi còn chậm trễ, dẫn đến sai sót số liệu giữa sổ sách của công ty và của đối tác. Vấn đề này có thể phát sinh từ việc xử lý chứng từ kế toán chưa đồng bộ hoặc do sai sót của con người. Cuối cùng, việc áp dụng công nghệ, cụ thể là phần mềm kế toán, tuy đã được triển khai nhưng chưa được tối ưu hóa hoàn toàn các tính năng cảnh báo nợ quá hạn hay tự động hóa báo cáo phân tích tuổi nợ. Điều này đòi hỏi nhân viên kế toán phải bỏ nhiều công sức thủ công để tổng hợp và phân tích, làm giảm hiệu suất và tăng khả năng sai sót trong quá trình hạch toán công nợ.

2.1. Rủi ro chiếm dụng vốn từ các khoản nợ phải thu quá hạn

Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất là tình trạng các khoản công nợ phải thu bị kéo dài quá hạn thanh toán. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả sử dụng vốn mà còn tiềm ẩn nguy cơ trở thành nợ khó đòi. Công ty cần xây dựng một chính sách tín dụng chặt chẽ hơn, đánh giá khả năng tài chính của khách hàng trước khi bán chịu và có các biện pháp nhắc nợ, thu hồi nợ một cách hệ thống. Việc chậm trễ trong khâu thu tiền khách hàng trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng tái đầu tư và thanh toán các nghĩa vụ của chính công ty.

2.2. Khó khăn trong việc đối chiếu và xác nhận công nợ

Quy trình đối chiếu công nợ giữa Thiên Ngọc An và các đối tác (cả khách hàng và nhà cung cấp) là một khâu quan trọng nhưng thường gặp trở ngại. Sự chênh lệch số liệu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân: hóa đơn bị thất lạc, ghi nhận sai ngày, hoặc các khoản chiết khấu, giảm giá chưa được cập nhật đồng bộ. Để khắc phục, công ty cần quy định một lịch đối chiếu công nợ định kỳ (ví dụ: cuối mỗi tháng) và sử dụng biên bản đối chiếu có xác nhận của cả hai bên làm cơ sở pháp lý, giúp cho việc lập bảng tổng hợp công nợ cuối kỳ được chính xác.

III. Quy trình kế toán phải thu khách hàng tại Thiên Ngọc An

Tại Công ty Thiên Ngọc An, quy trình kế toán công nợ phải thu được xây dựng một cách bài bản, tuân thủ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Quy trình bắt đầu khi bộ phận kinh doanh hoàn tất một đơn hàng. Kế toán công nợ sẽ tiếp nhận hợp đồng và yêu cầu xuất hóa đơn. Dựa trên các chứng từ kế toán gốc như hợp đồng, biên bản giao hàng, kế toán tiến hành xuất hóa đơn đầu ra (Hóa đơn GTGT) và thực hiện hạch toán công nợ. Các nghiệp vụ này được ghi nhận chi tiết vào sổ chi tiết công nợ theo từng đối tượng khách hàng. Ví dụ, nghiệp vụ bán hàng cho Công ty TNHH Xây dựng Bảo Hồng ngày 14/12/2021 được hạch toán Nợ Tài khoản 131 và Có các tài khoản doanh thu, thuế GTGT tương ứng. Định kỳ, kế toán sẽ lập báo cáo công nợ phải thu, phân tích tuổi nợ để trình lên ban lãnh đạo. Khi khách hàng thanh toán, kế toán căn cứ vào giấy báo có hoặc phiếu thu để ghi giảm nợ phải thu. Quy trình thu tiền khách hàng và đối chiếu công nợ cuối kỳ đảm bảo số liệu trên sổ sách luôn khớp với thực tế, giảm thiểu rủi ro sai sót và thất thoát.

3.1. Các chứng từ kế toán sử dụng để ghi nhận nợ phải thu

Để ghi nhận một khoản công nợ phải thu hợp lệ, kế toán tại Thiên Ngọc An dựa trên một bộ chứng từ kế toán đầy đủ và hợp pháp. Các chứng từ cốt lõi bao gồm: Hợp đồng kinh tế, Đơn đặt hàng của khách, Biên bản giao hàng hoặc nghiệm thu dịch vụ, và quan trọng nhất là Hóa đơn đầu ra (Hóa đơn GTGT). Mỗi chứng từ đều được kiểm tra kỹ lưỡng về tính chính xác của thông tin trước khi hạch toán. Đây là cơ sở pháp lý để xác nhận nghĩa vụ thanh toán của khách hàng.

3.2. Phương pháp hạch toán công nợ phải thu trên Tài khoản 131

Công ty sử dụng Tài khoản 131 – “Phải thu của khách hàng” để theo dõi các khoản nợ. Khi phát sinh doanh thu bán hàng chưa thu tiền, kế toán hạch toán: Nợ TK 131 (tổng giá thanh toán), Có TK 511 (doanh thu), Có TK 3331 (thuế GTGT phải nộp). Khi nhận được thanh toán từ khách hàng, bút toán được ghi ngược lại: Nợ TK 111/112 và Có TK 131. Việc hạch toán công nợ được thực hiện chi tiết cho từng mã khách hàng trên phần mềm kế toán, giúp việc truy xuất và quản lý trở nên dễ dàng.

IV. Phương pháp hạch toán công nợ phải trả người bán hiệu quả

Song song với quản lý phải thu, công tác kế toán công nợ phải trả tại Thiên Ngọc An cũng được chuẩn hóa. Quy trình bắt đầu từ khi bộ phận mua hàng nhận được đề xuất và tiến hành đặt hàng từ nhà cung cấp. Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được giao, kế toán nhận bộ chứng từ gồm hợp đồng, biên bản giao nhận, và hóa đơn đầu vào. Dựa vào các chứng từ kế toán này, kế toán tiến hành ghi nhận nghĩa vụ nợ phải trả. Ví dụ, nghiệp vụ mua hàng của Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Kim Trần ngày 14/12/2021 được hạch toán vào Nợ các tài khoản hàng tồn kho (TK 156), Nợ TK 133 và Có Tài khoản 331. Kế toán công nợ phải mở sổ chi tiết công nợ cho từng nhà cung cấp để theo dõi chi tiết. Trước khi đến hạn thanh toán, kế toán lập đề nghị thanh toán và trình duyệt. Sau khi được duyệt, nghiệp vụ thanh toán cho nhà cung cấp được thực hiện qua ngân hàng hoặc tiền mặt và được ghi nhận để giảm trừ công nợ. Việc đối chiếu công nợ với nhà cung cấp được thực hiện định kỳ để đảm bảo không có sai sót, duy trì uy tín và mối quan hệ tốt với đối tác.

4.1. Quy trình xử lý hóa đơn đầu vào và chứng từ liên quan

Quy trình xử lý hóa đơn đầu vào tại Thiên Ngọc An rất chặt chẽ. Hóa đơn khi nhận về phải được kiểm tra thông tin (tên công ty, mã số thuế, địa chỉ) để đảm bảo tính hợp lệ. Sau đó, hóa đơn được đính kèm với các chứng từ liên quan như phiếu nhập kho, hợp đồng mua bán để tạo thành một bộ hồ sơ hoàn chỉnh. Bộ hồ sơ này là căn cứ để kế toán hạch toán công nợ và lưu trữ theo quy định, phục vụ cho công tác kiểm tra, quyết toán thuế sau này.

4.2. Kỹ thuật hạch toán công nợ phải trả qua Tài khoản 331

Thiên Ngọc An sử dụng Tài khoản 331 – “Phải trả cho người bán” để theo dõi các khoản nợ nhà cung cấp. Khi mua hàng hóa, dịch vụ chưa thanh toán, kế toán ghi: Nợ TK 152, 153, 156, 211, 642… (giá trị hàng hóa, chi phí), Nợ TK 133 (thuế GTGT được khấu trừ) và Có TK 331 (tổng số tiền phải trả). Khi thực hiện thanh toán cho nhà cung cấp, bút toán được ghi: Nợ TK 331 và Có TK 111/112. Mọi nghiệp vụ đều được theo dõi chi tiết theo từng đối tượng nhà cung cấp.

V. Ứng dụng thực tế công tác kế toán công nợ qua phần mềm

Để nâng cao hiệu quả, Công ty Thiên Ngọc An đã ứng dụng phần mềm kế toán vào công tác quản lý công nợ. Phần mềm này giúp tự động hóa nhiều khâu, từ việc nhập liệu chứng từ kế toán ban đầu đến việc tự động cập nhật vào các sổ liên quan. Thay vì ghi chép thủ công, kế toán viên chỉ cần nhập thông tin từ hóa đơn đầu vào hoặc hóa đơn đầu ra, phần mềm sẽ tự động hạch toán vào Tài khoản 131 và Tài khoản 331, đồng thời ghi nhận vào sổ chi tiết công nợ của từng đối tượng. Một trong những lợi ích lớn nhất là khả năng tạo lập báo cáo công nợ một cách nhanh chóng và chính xác. Kế toán có thể dễ dàng xuất các báo cáo như bảng tổng hợp công nợ phải thu, bảng kê công nợ theo tuổi nợ, hay báo cáo công nợ phải trả sắp đến hạn. Các báo cáo này cung cấp thông tin trực quan, giúp ban lãnh đạo nắm bắt kịp thời tình hình tài chính và đưa ra các quyết định về dòng tiền. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ tiết kiệm thời gian, giảm thiểu sai sót mà còn tăng cường khả năng kiểm soát nội bộ đối với các khoản phải thu, phải trả.

5.1. Tự động hóa việc theo dõi công nợ trên phần mềm kế toán

Việc sử dụng phần mềm kế toán đã thay đổi căn bản cách thức làm việc tại phòng kế toán Thiên Ngọc An. Mọi giao dịch phát sinh liên quan đến công nợ đều được cập nhật theo thời gian thực. Phần mềm cho phép gán mỗi giao dịch với một mã khách hàng hoặc nhà cung cấp cụ thể, giúp việc theo dõi các khoản phải thu, phải trả trở nên minh bạch. Các tính năng như nhắc nợ tự động hay phân loại nợ theo tuổi giúp kế toán chủ động hơn trong việc đôn đốc thu hồi nợ.

5.2. Cách lập sổ chi tiết và bảng tổng hợp công nợ tự động

Với phần mềm, việc lập sổ chi tiết công nợ và bảng tổng hợp công nợ không còn là gánh nặng. Cuối mỗi kỳ, kế toán chỉ cần thực hiện vài thao tác đơn giản, hệ thống sẽ tự động tổng hợp dữ liệu từ các giao dịch đã nhập và xuất ra các báo cáo theo mẫu quy định. Các báo cáo này bao gồm đầy đủ thông tin về số dư đầu kỳ, phát sinh tăng, giảm trong kỳ và số dư cuối kỳ của từng đối tượng, là cơ sở đáng tin cậy cho việc đối chiếu công nợ và lập báo cáo tài chính.

VI. Bí quyết hoàn thiện công tác quản lý công nợ trong tương lai

Để tối ưu hóa công tác quản lý công nợ, Công ty Thiên Ngọc An cần triển khai một số giải pháp chiến lược. Đầu tiên, công ty nên xây dựng một chính sách tín dụng khách hàng rõ ràng, bao gồm việc thẩm định năng lực tài chính của khách hàng mới và quy định hạn mức công nợ cho từng đối tượng. Điều này giúp hạn chế rủi ro phát sinh nợ khó đòi ngay từ đầu. Thứ hai, cần tăng cường và quy định hóa quy trình đối chiếu công nợ định kỳ hàng tháng với tất cả các đối tác lớn, đảm bảo số liệu luôn đồng nhất. Thứ ba, công ty nên tiếp tục đầu tư và đào tạo nhân viên để khai thác tối đa các tính năng nâng cao của phần mềm kế toán, như phân tích tuổi nợ tự động, cảnh báo thông minh và tích hợp với các hệ thống quản lý khác. Cuối cùng, việc xây dựng cơ chế thưởng phạt rõ ràng liên quan đến hiệu quả thu tiền khách hàng cho bộ phận kinh doanh cũng là một động lực quan trọng. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp này không chỉ giúp hoàn thiện quy trình kế toán công nợ mà còn góp phần nâng cao sức khỏe tài chính và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong dài hạn.

6.1. Đề xuất cải thiện quy trình thu hồi nợ và chính sách tín dụng

Để giải quyết vấn đề nợ đọng, Thiên Ngọc An cần áp dụng một quy trình thu hồi nợ chuyên nghiệp hơn, chia thành nhiều bước: nhắc nhở qua email/điện thoại trước hạn, gửi thư thông báo khi quá hạn, và có thể xem xét đến các biện pháp pháp lý đối với các khoản nợ khó đòi. Song song đó, việc xây dựng một chính sách tín dụng chi tiết sẽ giúp sàng lọc khách hàng và giảm thiểu rủi ro ngay từ khâu bán hàng, bảo vệ nguồn vốn cho công ty.

6.2. Tối ưu hóa việc sử dụng công nghệ và phần mềm kế toán

Mặc dù đã sử dụng phần mềm kế toán, công ty vẫn còn nhiều tiềm năng để tối ưu hóa. Cần tổ chức các buổi đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ kế toán để họ có thể sử dụng thành thạo các tính năng phân tích và báo cáo quản trị. Ngoài ra, việc xem xét nâng cấp hoặc tích hợp các module quản lý dòng tiền, tự động hóa quy trình phê duyệt thanh toán cho nhà cung cấp sẽ giúp nâng cao hiệu suất và giảm thiểu rủi ro vận hành, đưa công tác quản trị tài chính lên một tầm cao mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHẢI THU KHÁCH HÀNG VÀ PHẢI TRẢ NGƯỜI BÁN 1.1 Kế toán phải thu khách hàng 1.1 Khái niệm Các khoản phải thu khách hàng là các khoản tiền mà đơn vị đã bán sản phẩm hàng hoá, cung cấp dịch vụ cho khách hàng nhưng chưa thu được tiền\ 1.2 Yêu cầu quản lý Nợ phải thu cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng phải thu, theo từng khoản nợ và từng lần thanh toán; kiểm tra đôn đốc thu hồi nợ, tránh tình trạng bị chiếm dụng vốn. Khách hàng thanh toán các khoản nợ phải thu bằng hàng (trường hợp đổi hàng) hoặc bù trừ giữa nợ phải thu với nợ phải trả hoặc phải xử lý các khoản nợ khó đòi cần có đủ các chứng từ hợp pháp, hợp lệ liên quan như: biên bản đối chiếu công nợ, biên bản giải quyết công nợ kèm theo các bằng chứng xác đáng về số nợ thất thu. Phải xác minh tại chỗ hoặc yêu cầu xác nhận bằng văn bản đối với các khoản nợ tồn đọng lâu ngày chưa và khó có khả năng thu hồi được làm căn cứ lập dự phòng phải thu khó đòi về các khoản nợ phải thu này.3 Nhiệm vụ của kế toán Phải tổ chức ghi chép, phản ánh đầy đủ, kịp thời, chính xác rõ ràng các nghiệp vụ phải thu khách hàng theo từng đối tượng, từng khoản thanh toán. Mở sổ chi tiết theo dõi chặt chẽ từng khoản nợ phải thu, thường xuyên đôn đốc kiểm tra thu hồi nợ, tránh tình trạng bị chiếm dụng vốn.

Cuối tháng kế toán cần kiểm tra, đối chiếu các khoản phải thu và lập biên bản đối chiếu công nợ.4 Kế toán chi tiết 1.1Nguyên tắc kế toán Các khoản phải thu khách hàng được theo dõi chi tiết theo kỳ hạn phải thu, đối tượng phải thu, loại nguyên tệ phải thu… 1 Phải thu của khách hàng gồm các khoản phải thu mang tính chất thương mại phát sinh từ giao dịch có tính chất mua – bán, như: Phải thu về bán hàng, cung cấp dịch vụ, thanh lý, nhượng bán tài sản (TSCĐ, BĐSĐT, các khoản đầu tư tài chính) giữa doanh nghiệp và người mua (là đơn vị độc lập với người bán, gồm cả các khoản phải thu giữa công ty mẹ và công ty con, liên doanh, liên kết). Khoản phải thu này gồm cả các khoản phải thu về tiền bán hàng xuất khẩu của bên giao ủy thác thông qua bên nhận ủy thác.2Chứng từ sử dụng o Hóa đơn thuế GTGT (hóa đơn bán hàng), hóa đơn thông thường. o Phiếu xuất kho o Phiếu thu o Giấy báo có của ngân hàng o Biên bản bù trừ công nợ o Sổ chi tiết theo dõi khách hàng 1.3Sổ sách sử dụng o Báo cáo công nợ phải thu o Sổ cái TK 131 o Sổ chi tiết công nợ của một khách hàng o Sổ tổng hợp công nợ của một khách hàng o Bảng cân đối phát sinh công nợ phải thu o Bảng tổng hợp số dư công nợ phải thu o Bảng kê công nợ theo hoá đơn o Bảng kê công nợ theo hạn thanh toán o Bảng chi tiết thu tiền các hoá đơn 1.5 Kế toán tổng hợp 1.1Tài khoản sử dụng Tài khoản 131: “Phải thu khách hàng” 1.2Phương pháp hạch toán 2 1. Khi bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ chưa thu được ngay bằng tiền (kể các khoản phải thu về tiền bán hàng xuất khẩu của bên giao ủy thác), kế toán ghi nhận doanh thu, ghi: a) Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bất động sản đầu tư thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giá bán chưa có thuế, các khoản thuế gián thu phải nộp được tách riêng ngay khi ghi nhận doanh thu (kể cả thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp), ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (tổng giá thanh toán) Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (giá chưa có thuế) Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước.

b) Trường hợp không tách ngay được các khoản thuế phải nộp, kế toán ghi nhận doanh thu bao gồm cả thuế phải nộp. Định kỳ kế toán xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và ghi giảm doanh thu, ghi: Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước. Kế toán hàng bán bị khách hàng trả lại: Nợ TK 5213 - Hàng bán bị trả lại (giá bán chưa có thuế) Nợ TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (số thuế GTGT của hàng bán bị trả lại, chi tiết cho từng loại thuế) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng. Kế toán chiết khấu thương mại và giảm giá hàng bán a) Trường hợp số tiền chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán đã ghi ngay trên hóa đơn bán hàng, kế toán phản ánh doanh thu theo giá đã trừ chiết khấu, giảm giá (ghi nhận theo doanh thu thuần) và không phản ánh riêng số chiết khấu, giảm giá; b) Trường hợp trên hóa đơn bán hàng chưa thể hiện số tiền chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán do khách hàng chưa đủ điều kiện để được hưởng hoặc chưa xác định được số phải chiết khấu, giảm giá thì doanh thu ghi nhận theo giá chưa trừ chiết khấu (doanh thu gộp).

Sau thời điểm ghi nhận doanh thu, nếu khách hàng đủ điều 3 kiện được hưởng chiết khấu, giảm giá thì kế toán phải ghi nhận riêng khoản chiết khấu giảm giá để định kỳ điều chỉnh giảm doanh thu gộp, ghi: Nợ TK 521 - Các khoản giảm trừ doanh thu (5211,5212) (giá chưa có thuế) Nợ TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (số thuế của hàng giảm giá, chiết khấu thương mại) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (tổng số tiền giảm giá). Số chiết khấu thanh toán phải trả cho người mua do người mua thanh toán tiền mua hàng trước thời hạn quy định, trừ vào khoản nợ phải thu của khách hàng, ghi: Nợ TK 111 - Tiền mặt Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Số tiền chiết khấu thanh toán) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng. Nhận được tiền do khách hàng trả (kể cả tiền lãi của số nợ - nếu có), nhận tiền ứng trước của khách hàng theo hợp đồng bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ, ghi: Nợ các TK 111, 112,. Có TK 131 - Phải thu của khách hàng Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (phần tiền lãi).

Trường hợp nhận ứng trước bằng ngoại tệ thì bên Có TK 131 ghi theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận tiền ứng trước (tỷ giá mua của ngân hàng nơi thực hiện giao dịch) 6. Phương pháp kế toán các khoản phải thu của nhà thầu đối với khách hàng liên quan đến hợp đồng xây dựng: a) Trường hợp hợp đồng xây dựng quy định nhà thầu được thanh toán theo tiến độ kế hoạch: - Khi kết quả thực hiện hợp đồng xây dựng được ước tính một cách đáng tin cậy, kế toán căn cứ vào chứng từ phản ánh doanh thu tương ứng với phần công việc đã hoàn thành (không phải hóa đơn) do nhà thầu tự xác định, ghi: Nợ TK 337 - Thanh toán theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. 4 - Căn cứ vào hóa đơn được lập theo tiến độ kế hoạch để phản ánh số tiền khách hàng phải trả theo tiến độ kế hoạch đã ghi trong hợp đồng, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng Có TK 337 - Thanh toán theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311). b) Trường hợp hợp đồng xây dựng quy định nhà thầu được thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện, khi kết quả thực hiện hợp đồng xây dựng được xác định một cách đáng tin cậy và được khách hàng xác nhận, kế toán phải lập hóa đơn trên cơ sở phần công việc đã hoàn thành được khách hàng xác nhận, căn cứ vào hóa đơn, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311).

c) Khoản tiền thưởng thu được từ khách hàng trả phụ thêm cho nhà thầu khi thực hiện hợp đồng đạt hoặc vượt một số chỉ tiêu cụ thể đã được ghi trong hợp đồng, ghi: Nợ TK 131- Phải thu của khách hàng Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311). d) Khoản bồi thường thu được từ khách hàng hay các bên khác để bù đắp cho các chi phí không bao gồm trong giá trị hợp đồng (như sự chậm trễ, sai sót của khách hàng và các tranh chấp về các thay đổi trong việc thực hiện hợp đồng), ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311). đ) Khi nhận được tiền thanh toán khối lượng công trình hoàn thành hoặc khoản ứng trước từ khách hàng, ghi: Nợ các TK 111, 112,. Có TK 131 - Phải thu của khách hàng.

Trường hợp khách hàng không thanh toán bằng tiền mà thanh toán bằng hàng (theo phương thức hàng đổi hàng), căn cứ vào giá trị vật tư, hàng hoá nhận trao đổi (tính 5 theo giá trị hợp lý ghi trong Hoá đơn GTGT hoặc Hoá đơn bán hàng của khách hàng) trừ vào số nợ phải thu của khách hàng, ghi: Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu Nợ TK 153 - Công cụ, dụng cụ Nợ TK 156 - Hàng hóa Nợ TK 611 - Mua hàng (hàng tồn kho kế toán theo phương pháp KKĐK) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng. Trường hợp phát sinh khoản nợ phải thu khó đòi thực sự không thể thu nợ được phải xử lý xoá sổ, căn cứ vào biên bản xử lý xóa nợ, ghi: Nợ TK 229 - Dự phòng tổn thất tài sản (2293) (số đã lập dự phòng) Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp (số chưa lập dự phòng) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng. Kế toán khoản phải thu về phí ủy thác tại bên nhận ủy thác xuất nhập khẩu: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (5113) Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311) 10.