Luận Án Tiến Sĩ Nghiên Cứu Chức Năng Tác Động Trong Thơ Kháng Chiến 1945-1975 Từ Phương Diện ...

Phân tích chức năng tác động trong thơ kháng chiến 1945-1975 qua góc nhìn truyền thông xã hội, góp phần hiểu sâu văn học và lịch sử.

• Tác giả: Lê Thị Phượng
• Người hướng dẫn: GS.TS Đinh Văn Đức
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Chức năng tác động trong thơ kháng chiến 1945 – 1975 từ phương diện truyền thông xã hội
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính thời sự của đề tài
• 1.2. Đối tượng, phạm vi, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Cái mới của đề tài
• 1.4. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 1.5. Tƣ liệu của luận án
• 1.6. Đóng góp của luận án
• 1.7. Bố cục của luận án
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 2.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 2.2. Cơ sở lí luận
• 2.2.1. Những khía cạnh lí thuyết về TT và TTXH
• 2.2.2. Những cơ sở lí luận ngôn ngữ học
• 2.2.3. Những cơ sở lí luận văn học
• 2.2.4. Tiêu chí xác định thơ kháng chiến là sản phẩm TTXH
• 3. CHƯƠNG 2: CHỨC NĂNG TÁC ĐỘNG CỦA THƠ KHÁNG CHIẾN TRÊN BÌNH DIỆN TỔ CHỨC THÔNG ĐIỆP
• 3.1. Tác động qua tiêu đề bài thơ
• 3.1.1. Tiêu đề bài thơ nhìn từ bình diện cú pháp
• 3.1.2. Dung lượng (độ dài) của tiêu đề
• 3.1.3. Dạng thức kết cấu cú pháp của tiêu đề
• 3.1.4. Tiêu đề bài thơ nhìn từ bình diện nội dung
• 3.2. Tác động qua kết cấu của bài thơ
• 3.3. Tác động qua các hình thức thơ
• 3.3.1. Thơ dân gian, dân tộc
• 3.3.2. Thể thơ năm chữ
• 3.3.3. Thể thơ lục bát
• 3.3.4. Thơ tự do
• 4. CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG TÁC ĐỘNG CỦA THƠ KHÁNG CHIẾN TRÊN BÌNH DIỆN NGỮ NGHĨA VÀ LIÊN NHÂN
• 4.1. Chức năng tác động của thơ kháng chiến trên bình diện ngữ nghĩa
• 4.1.1. Tác động qua chủ đề của bài thơ
• 4.1.2. Chủ đề về lòng yêu nước
• 4.1.3. Chủ đề đấu tranh thống nhất đất nước
• 4.1.4. Chủ đề lao động, sản xuất, xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) ở miền Bắc
• 4.1.5. Tác động qua hình tƣợng nghệ thuật của bài thơ
• 4.1.5.1. Hình tượng bác Hồ
• 4.1.5.2. Hình tượng người lính
• 4.1.5.3. Hình tượng đất nước
• 4.1.5.4. Hình tượng mẹ và em
• 4.1.5.5. Hình tượng làng quê
• 4.1.6. Tác động qua cách tổ chức thời gian và không gian nghệ thuật
• 4.1.6.1. Tác động qua thời gian nghệ thuật
• 4.1.6.2. Tác động qua không gian nghệ thuật
• 4.2. Chức năng tác động của thơ kháng chiến trên bình diện liên nhân
• 4.2.1. Tác động trên bình diện các tiểu chức năng của ngôn ngữ thơ ca
• 4.2.2. Tác động trên bình diện các hành động ngôn từ
• 4.2.2.1. Hành động bày tỏ
• 4.2.2.2. Hành động miêu tả
• 4.2.2.3. Hành động cảnh báo – đe dọa
• 4.2.2.4. Hành động trấn an (giải tỏa)
• 4.2.2.5. Hành động khen ngợi
• 4.2.2.6. Hành động cam kết
• 4.2.2.7. Hành động nguyện
• 4.2.2.8. Hành động kể
• 4.2.2.9. Hành động nhắc
• 4.2.2.10. Hành động tiên đoán
• 4.2.2.11. Hành động tuyên bố (khẳng định)
• 4.2.2.12. Hành động đánh giá
• 4.2.2.13. Hành động kêu gọi – cổ động
• 4.2.2.14. Hành động thúc giục – điều khiển
• 4.2.2.15. Hành động khuyên - chỉ định
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cách Tổng Quan Chức Năng Tác Động Trong Thơ Kháng Chiến 1945 1975

Thơ kháng chiến Việt Nam giai đoạn 1945-1975 không chỉ là sản phẩm nghệ thuật mà còn là công cụ truyền thông xã hội mạnh mẽ. Chức năng tác động của thơ trong kháng chiến thể hiện qua khả năng truyền tải thông điệp, giáo dục tư tưởng và cổ động tinh thần chiến đấu. Qua các cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, thơ ca cách mạng đã góp phần bồi dưỡng tình cảm yêu nước, đạo đức cách mạng, đồng thời thúc đẩy quần chúng tham gia đấu tranh và lao động sản xuất. Nghiên cứu chức năng tác động của thơ kháng chiến từ góc độ truyền thông xã hội giúp nhận diện rõ vai trò của thơ trong tổ chức thông điệp và ảnh hưởng đến tinh thần chiến đấu của nhân dân. Đây là hướng nghiên cứu mới, kết hợp ngôn ngữ học và truyền thông xã hội, nhằm làm sáng tỏ các yếu tố ngôn ngữ có tính truyền thông trong thơ kháng chiến, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả truyền tải thông điệp cách mạng.

1.1. Tổng Quan Về Thơ Kháng Chiến Việt Nam Và Chức Năng Của Thơ Trong Kháng Chiến

Thơ kháng chiến Việt Nam là dòng thơ đặc thù ra đời trong bối cảnh lịch sử hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Thơ không chỉ phản ánh cuộc sống chiến tranh mà còn là công cụ tuyên truyền, giáo dục và cổ động quần chúng. Chức năng của thơ trong kháng chiến bao gồm việc truyền tải thông điệp yêu nước, khích lệ tinh thần chiến đấu và xây dựng ý chí cách mạng. Thơ kháng chiến sử dụng nhiều thể loại như thơ dân gian, lục bát, thơ năm chữ và thơ tự do, tạo nên sự đa dạng về hình thức nghệ thuật và tăng cường sức tác động xã hội.

1.2. Vấn Đề Nghiên Cứu Chức Năng Tác Động Của Thơ Kháng Chiến 1945 1975

Mặc dù thơ kháng chiến đã được nghiên cứu nhiều từ góc độ văn học, nhưng việc áp dụng lí thuyết truyền thông xã hội để phân tích chức năng tác động của thơ vẫn còn hạn chế. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để nhận diện và phân tích các yếu tố ngôn ngữ có tính truyền thông trong thơ, từ đó hiểu rõ hơn vai trò của thơ trong việc thay đổi nhận thức, thái độ và hành động của quần chúng. Nghiên cứu này nhằm lấp đầy khoảng trống đó, đồng thời cung cấp cơ sở lí luận và thực tiễn cho việc giảng dạy và phát huy giá trị của thơ kháng chiến.

II. Hướng Dẫn Phân Tích Chức Năng Tác Động Qua Tổ Chức Thông Điệp Trong Thơ Kháng Chiến

Tổ chức thông điệp trong thơ kháng chiến là yếu tố then chốt tạo nên sức mạnh tác động của thơ. Qua tiêu đề bài thơ, kết cấu và hình thức thơ, các thông điệp cách mạng được truyền tải một cách rõ ràng, mạch lạc và đầy cảm xúc. Tiêu đề bài thơ không chỉ thu hút sự chú ý mà còn định hướng nội dung và cảm xúc của người đọc. Kết cấu bài thơ và các thể loại thơ dân gian, dân tộc hay thơ tự do góp phần làm nổi bật chủ đề, tăng cường hiệu quả truyền thông xã hội của thơ kháng chiến.

2.1. Tác Động Qua Tiêu Đề Bài Thơ Kháng Chiến Việt Nam

Tiêu đề bài thơ kháng chiến thường ngắn gọn, súc tích, mang tính biểu tượng cao và có sức gợi cảm mạnh mẽ. Tiêu đề được tổ chức theo các kết cấu cú pháp đặc trưng, vừa thể hiện nội dung vừa kích thích sự tò mò, tạo động lực cho người đọc tiếp nhận thông điệp. Việc lựa chọn tiêu đề phù hợp giúp tăng cường chức năng tác động của thơ, góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu và đoàn kết toàn dân.

2.2. Phương Pháp Tác Động Qua Kết Cấu Và Hình Thức Thơ Kháng Chiến 1945 1975

Kết cấu bài thơ kháng chiến được xây dựng chặt chẽ, có sự liên kết lôgic và mạch lạc, giúp thông điệp được truyền tải hiệu quả. Các hình thức thơ dân gian như lục bát, thơ năm chữ, cùng với thơ tự do, tạo nên sự đa dạng về phong cách và nhịp điệu, làm tăng sức hấp dẫn và khả năng tác động đến cảm xúc người đọc. Nghệ thuật sử dụng hình thức thơ phù hợp với nội dung cách mạng góp phần làm nổi bật vai trò của thơ trong đấu tranh cách mạng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Chức Năng Tác Động Qua Ngữ Nghĩa Và Liên Nhân Trong Thơ Kháng Chiến

Phân tích chức năng tác động của thơ kháng chiến trên bình diện ngữ nghĩa và liên nhân giúp làm rõ cách thức thơ ảnh hưởng đến nhận thức và hành động của quần chúng. Qua chủ đề bài thơ, hình tượng nghệ thuật và cách tổ chức thời gian, không gian nghệ thuật, thơ kháng chiến truyền tải các giá trị yêu nước, đấu tranh thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trên bình diện liên nhân, các hành động ngôn từ trong thơ như kêu gọi, cam kết, nhắc nhở được sử dụng để duy trì sự tiếp xúc và thúc đẩy hành động tập thể.

3.1. Tác Động Qua Chủ Đề Và Hình Tượng Nghệ Thuật Trong Thơ Kháng Chiến

Chủ đề trong thơ kháng chiến tập trung vào lòng yêu nước, đấu tranh thống nhất đất nước và xây dựng xã hội mới. Hình tượng nghệ thuật như hình tượng Bác Hồ, người lính, đất nước, mẹ và em, làng quê được sử dụng để khơi gợi cảm xúc và tạo sự đồng cảm sâu sắc. Những hình tượng này không chỉ mang tính biểu tượng mà còn góp phần củng cố niềm tin và ý chí chiến đấu của nhân dân.

3.2. Chức Năng Tác Động Trên Bình Diện Liên Nhân Qua Các Hành Động Ngôn Từ

Thơ kháng chiến sử dụng nhiều hành động ngôn từ như kêu gọi, cam kết, nhắc nhở, tuyên bố để duy trì sự tiếp xúc và thúc đẩy hành động của quần chúng. Các hành động này thể hiện rõ chức năng tác động của thơ trong việc thay đổi nhận thức, tạo động lực và củng cố tinh thần đoàn kết. Việc vận dụng linh hoạt các hành động ngôn từ giúp thơ kháng chiến trở thành công cụ truyền thông xã hội hiệu quả trong thời kỳ chiến tranh.

IV. Bí Quyết Ứng Dụng Thơ Kháng Chiến Trong Truyền Thông Xã Hội Và Kết Quả Nghiên Cứu

Ứng dụng thơ kháng chiến trong truyền thông xã hội giúp nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục và cổ động trong các phong trào cách mạng. Kết quả nghiên cứu cho thấy thơ kháng chiến có sức tác động mạnh mẽ đến tinh thần chiến đấu và nhận thức xã hội, góp phần quan trọng trong việc huy động nguồn lực quần chúng. Việc phân tích các yếu tố ngôn ngữ truyền thông trong thơ giúp rút ra bài học kinh nghiệm cho hoạt động sáng tác và truyền thông hiện đại, đồng thời làm phong phú thêm kho tàng nghiên cứu ngôn ngữ truyền thông xã hội tiếng Việt.

4.1. Ứng Dụng Thơ Kháng Chiến Trong Truyền Thông Xã Hội Hiện Đại

Thơ kháng chiến với chức năng tác động sâu sắc có thể được vận dụng trong các chiến dịch truyền thông xã hội hiện đại nhằm giáo dục, cổ động và thay đổi nhận thức cộng đồng. Việc khai thác các yếu tố ngôn ngữ truyền thông trong thơ giúp tạo ra các thông điệp có sức lan tỏa mạnh mẽ, phù hợp với bối cảnh xã hội hiện nay. Đây là bí quyết quan trọng để nâng cao hiệu quả truyền thông và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Và Đóng Góp Cho Ngôn Ngữ Truyền Thông Xã Hội

Nghiên cứu chức năng tác động trong thơ kháng chiến đã làm rõ vai trò của ngôn ngữ truyền thông xã hội trong việc tổ chức thông điệp và ảnh hưởng đến hành động quần chúng. Kết quả này góp phần hoàn thiện lí thuyết ngôn ngữ truyền thông xã hội tiếng Việt, cung cấp cơ sở khoa học cho việc giảng dạy và nghiên cứu, đồng thời hỗ trợ phát triển các chiến lược truyền thông hiệu quả trong các lĩnh vực giáo dục, văn hóa và chính trị.

V. Phương Pháp Phân Tích Diễn Ngôn Và Hành Động Ngôn Từ Trong Thơ Kháng Chiến Việt Nam

Phân tích diễn ngôn và hành động ngôn từ là phương pháp chủ đạo để nghiên cứu chức năng tác động của thơ kháng chiến. Diễn ngôn giúp nhận diện cấu trúc, ngữ cảnh và liên kết trong thơ, trong khi hành động ngôn từ làm rõ các hành vi giao tiếp được thực hiện qua lời thơ. Việc kết hợp hai phương pháp này giúp hiểu sâu sắc cách thức thơ kháng chiến tác động đến nhận thức và hành động của người đọc, đồng thời làm nổi bật vai trò của thơ trong truyền thông xã hội thời chiến.

5.1. Phân Tích Diễn Ngôn Trong Thơ Kháng Chiến 1945 1975

Phân tích diễn ngôn tập trung vào việc khảo sát ngữ cảnh, liên kết, mạch lạc và lập luận trong các bài thơ kháng chiến. Qua đó, nhận diện các thông điệp truyền thông được tổ chức một cách logic và có mục đích rõ ràng. Phân tích diễn ngôn giúp làm sáng tỏ cách thức các yếu tố ngôn ngữ được vận dụng để tạo ra hiệu quả tác động xã hội, đồng thời giúp hiểu rõ hơn về vai trò của thơ như một sản phẩm truyền thông xã hội đặc thù.

5.2. Vai Trò Của Hành Động Ngôn Từ Trong Chức Năng Tác Động Của Thơ Kháng Chiến

Hành động ngôn từ trong thơ kháng chiến thể hiện qua các hành vi như kêu gọi, cam kết, nhắc nhở, tuyên bố và biểu cảm. Những hành động này không chỉ truyền tải thông tin mà còn tạo ra sự thay đổi trong nhận thức và hành động của người đọc. Việc nhận diện và phân tích các hành động ngôn từ giúp làm rõ cơ chế tác động của thơ, đồng thời cung cấp công cụ để vận dụng hiệu quả trong sáng tác và truyền thông.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Tương Lai Của Nghiên Cứu Chức Năng Tác Động Trong Thơ Kháng Chiến

Nghiên cứu chức năng tác động trong thơ kháng chiến 1945-1975 từ phương diện truyền thông xã hội đã mở ra hướng đi mới trong lĩnh vực ngôn ngữ học ứng dụng và truyền thông. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của thơ trong việc tổ chức thông điệp, tác động đến tinh thần chiến đấu và nhận thức xã hội. Triển vọng tương lai của nghiên cứu này là tiếp tục phát triển các phương pháp phân tích ngôn ngữ truyền thông trong thơ ca, mở rộng ứng dụng trong giáo dục, truyền thông và bảo tồn giá trị văn hóa cách mạng.

6.1. Kết Luận Về Chức Năng Tác Động Của Thơ Kháng Chiến 1945 1975

Thơ kháng chiến đã thực hiện xuất sắc chức năng tác động trong truyền thông xã hội, góp phần quan trọng vào sự nghiệp cách mạng và xây dựng đất nước. Qua việc tổ chức thông điệp, sử dụng ngôn ngữ truyền thông và hành động ngôn từ, thơ đã tạo ra ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức và hành động của quần chúng. Nghiên cứu này đã làm rõ các cơ chế ngôn ngữ và nghệ thuật tạo nên sức mạnh tác động của thơ kháng chiến.

6.2. Triển Vọng Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Trong Tương Lai

Triển vọng nghiên cứu là mở rộng phạm vi phân tích sang các thể loại văn học khác và các hình thức truyền thông xã hội hiện đại. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy, sáng tác và truyền thông giúp nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần bảo tồn và phát huy di sản thơ ca cách mạng trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------------- LÊ THỊ PHƢỢNG NGHIÊN CỨU CHỨC NĂNG TÁC ĐỘNG TRONG THƠ KHÁNG CHIẾN 1945 – 1975 TỪ PHƢƠNG DIỆN TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------------- LÊ THỊ PHƢỢNG NGHIÊN CỨU CHỨC NĂNG TÁC ĐỘNG TRONG THƠ KHÁNG CHIẾN 1945 – 1975 TỪ PHƢƠNG DIỆN TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI Chuyên ngành : Ngôn ngữ học Mã số : 62 22 02 40 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC GS.TS ĐINH VĂN ĐỨC Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kì công trình nào khác. Tác giả luận án Lê Thị Phƣợng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.TS Đinh Văn Đức, thầy giáo trực tiếp hƣớng dẫn tôi, đã chỉ đạo, dìu dắt tôi trong từng giai đoạn nghiên cứu để tôi có thể hoàn thành luận án này. Tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn tới các thầy, cô giáo và cán bộ văn phòng khoa Ngôn ngữ học, Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, những ngƣời đã tận tình chỉ bảo tôi qua các khóa học và đã giúp đỡ tôi những thủ tục hành chính cần thiết để tôi hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, bạn bè, đồng nghiệp đang công tác tại Trƣờng Quản lý Khoa học và Công nghệ - Bộ Khoa học và Công nghệ đã động viên, khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án. Sau cùng, tôi xin cảm ơn gia đình đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành luận án này. Tác giả luận án Lê Thị Phƣợng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan Lời cảm ơn MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ BẢNG CÁC KÍ TỰ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU . Tính thời sự của đề tài . Đối tƣợng, phạm vi, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu . Nhiệm vụ nghiên cứu . Cái mới của đề tài. Phƣơng pháp nghiên cứu. Tƣ liệu của luận án . Đóng góp của luận án . Bố cục của luận án . Tổng quan tình hình nghiên cứu . Những khía cạnh lí thuyết về truyền thông và TTXH. Lí thuyết về truyền thông . Truyền thông xã hội (TTXH) . Những cơ sở lí luận ngôn ngữ học. Lí luận của Jakobson về chức năng của ngôn ngữ thơ . Lí luận của Halliday về chức năng xã hội . 27 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Luận thuyết về hành động ngôn từ của các nhà ngữ học chức năng . Tình thái trong ngôn ngữ thơ . Những cơ sở lí luận văn học liên quan . Thi pháp học . Tính đối thoại trong thơ ca. Tiêu chí xác định thơ kháng chiến 1945 – 1975 là sản phẩm TTXH . Bối cảnh ra đời của dòng thơ kháng chiến 1945 - 1975 . Một số đặc điểm cơ bản của dòng thơ kháng chiến 1945 - 1975 . Thơ kháng chiến 1945 – 1975 là sản phẩm TTXH. CHỨC NĂNG TÁC ĐỘNG CỦA THƠ KHÁNG CHIẾN TRÊN BÌNH DIỆN TỔ CHỨC THÔNG ĐIỆP . Tác động qua tiêu đề bài thơ . Tiêu đề bài thơ nhìn từ bình diện cú pháp . Dung lượng (độ dài) của tiêu đề . Dạng thức kết cấu cú pháp của tiêu đề . Tiêu đề bài thơ nhìn từ bình diện nội dung . Tác động qua kết cấu của bài thơ . Tác động qua các hình thức thơ . Thơ dân gian, dân tộc . Thể thơ năm chữ . Thể thơ lục bát . Thơ tự do . CHỨC NĂNG TÁC ĐỘNG CỦA THƠ KHÁNG CHIẾN TRÊN BÌNH DIỆN NGỮ NGHĨA VÀ LIÊN NHÂN . 75 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Chức năng tác động của thơ kháng chiến trên bình diện ngữ nghĩa . Tác động qua chủ đề của bài thơ . Chủ đề về lòng yêu nước . Chủ đề đấu tranh thống nhất đất nước . Chủ đề lao động, sản xuất, xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) ở miền Bắc . Tác động qua hình tƣợng nghệ thuật của bài thơ. Hình tượng bác Hồ . Hình tượng người lính . Hình tượng đất nước . Hình tượng mẹ và em . Hình tượng làng quê . Tác động qua cách tổ chức thời gian và không gian nghệ thuật . Tác động qua thời gian nghệ thuật . Tác động qua không gian nghệ thuật . Chức năng tác động của thơ kháng chiến trên bình diện liên nhân. Tác động trên bình diện các tiểu chức năng của ngôn ngữ thơ ca. Duy trì sự tiếp xúc . Tác động trên bình diện các hành động ngôn từ. Hành động bày tỏ . Hành động miêu tả . Hành động cảnh báo – đe dọa . 119 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Hành động trấn an (giải tỏa) . Hành động khen ngợi . Hành động cam kết . Hành động nguyện. Hành động kể. Hành động nhắc . Hành động tiên đoán . Hành động tuyên bố (khẳng định) . Hành động đánh giá . Hành động kêu gọi – cổ động. Hành động thúc giục – điều khiển. Hành động khuyên - chỉ định . 147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tỉ lệ tiêu đề bài thơ phân loại theo số lƣợng tiếng .2: Tỉ lệ tiêu đề bài thơ phân loại theo kết cấu cú pháp .3: Tỉ lệ tiêu đề bài thơ phân loại theo nội dung.1: Các HĐNT có tần số xuất hiện cao trong thơ kháng chiến 1945 - 1975.113 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ Hình 1.1: Sơ đồ các nhân tố giao tiếp của Jakobson.2: Mô hình của Shannon – Weaver .3: Mô hình truyền thông của Lasswell .4: Mô hình tuần hoàn của Charles Egerton Osgood và Schramm .5: Sơ đồ 6 chức năng theo thứ tự tƣơng ứng với các nhân tố trong sơ đồ giao tiếp của Jakobson .1: Mô hình vận động cơ bản về lô gích bố cục của hầu hết các bài thơ kháng chiến giai đoạn 1945 - 1975 . 68 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BẢNG CÁC KÍ TỰ VIẾT TẮT TT : Truyền thông TTXH : Truyền thông xã hội NNTT : Ngôn ngữ truyền thông NNTTXH : Ngôn ngữ truyền thông xã hội HĐNT : Hành động ngôn từ DN : Diễn ngôn PTDN : Phân tích diễn ngôn CNXH : Chủ nghĩa xã hội SP1 : Ngƣời nói SP2 : Ngƣời nghe TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Tính thời sự của đề tài Ngày nay, chúng ta đều biết những vấn đề của truyền thông xã hội (TTXH) đóng một vai trò to lớn trong việc định hƣớng, dẫn dắt và tổ chức xã hội. Ở Việt Nam, trong thời gian gần đây cũng đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu về truyền thông (TT), tuy nhiên, những công trình nghiên cứu đó mới chỉ dừng lại ở lĩnh vực TT báo chí. Trên thực tế, lí luận TT cũng có thể áp dụng để soi sáng một số lĩnh vực khác, trong đó có thơ văn nói chung và thơ kháng chiến nói riêng. Trong hai cuộc kháng chiến trƣờng kì chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ, để tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân tham gia kháng chiến và kiến quốc, nền văn học cách mạng Việt Nam (trong đó có vai trò của thơ ca cách mạng thời kì 1945 – 1975) đã có những ảnh hƣởng tích cực, góp phần đáng kể vào việc bồi dƣỡng tình cảm và đạo đức cách mạng cho nhân dân ta, khuyến khích họ hăng hái tham gia chiến đấu và gia tăng sản xuất. Bàn về chức năng tác động của thơ ca nói chung và thơ kháng chiến nói riêng, ở Việt Nam đã có không ít các công trình nghiên cứu từng bàn đến, tuy nhiên hầu hết đều đƣợc tiếp cận từ góc độ văn học, có thể kể đến một vài công trình nhƣ: "Những thế giới nghệ thuật thơ‖ của Trần Đình Sử (1995, tái bản năm 1996, 2001); lí luận về thơ "Thơ và mấy vấn đề trong thơ Việt Nam hiện đại" của Hà Minh Đức (1997); khảo luận "Tìm hiểu thơ" của Mã Giang Lân (1997); "Ba mươi năm một nền thơ Cách mạng" của Trúc Chi (1999). Nghiên cứu thơ kháng chiến quả có một bề dày đáng ghi nhận, nhƣng xƣa nay ở Việt Nam chƣa có một công trình nào áp dụng lí thuyết TTXH để nghiên cứu mảng thơ rất quan trọng này của dân tộc. Do vậy, chúng tôi quyết định chọn đề tài ―Nghiên cứu chức năng tác động trong thơ kháng chiến 1945 – 1975 từ phương diện truyền thông xã hội‖ làm đề tài luận án tiến sĩ của 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đây là một hƣớng đi mới, riêng biệt, không trùng lặp với các công trình nghiên cứu trƣớc và có tính thời sự trong xu hƣớng nghiên cứu ngôn ngữ truyền thông (NNTT) hiện nay. Đối tƣợng, phạm vi, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Nhƣ đã trình bày ở trên, luận án lựa chọn“thơ kháng chiến giai đoạn 1945 – 1975‖ làm đối tƣợng nghiên cứu của mình. Luận án tập trung nghiên cứu đối tƣợng ở phạm vi ―chức năng tác động‖ của các yếu tố ngôn ngữ có tính truyền thông trong thơ kháng chiến giai đoạn 1945 – 1975. Mục đích nghiên cứu Luận án là một công trình nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng trong địa hạt NNTT nhằm hai mục đích cơ bản sau: - Nghiên cứu vai trò, chức năng tác động của thơ kháng chiến đối với xã hội dƣới góc nhìn của truyền thông xã hội (TTXH) trên cơ sở các lí thuyết ngôn ngữ học. Từ đó, luận án góp phần nhận diện các đặc trƣng của NNTT trên ba bình diện của kí hiệu học (kết học, nghĩa học, dụng học) trong mối quan hệ với các bài thơ kháng chiến có tính TTXH cao.