phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có 2 chương, 4 tiết. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. NỘI DUNG Chƣơng 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ Â DỰNG CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CỦA CON NGƢỜI VIỆT NAM TRONG ĐIỀU IỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NA 1. CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ, NHỮNG YÊU CẦU VÀ CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CỦA CON NGƯỜI VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ 1.
Chuẩn mực đạo đức và hội nhập quốc tế Chuẩn mực đạo đức Khái niệm chuẩn mực đạo đức Chuẩn mực đạo đức là một trong những yếu tố cấu thành của ý thức xã hội được sử dụng để xác định mẫu hành vi đạo đức của con người cần phải tuân theo trong những tình huống xác định. Cũng như ý thức xã hội nói chung, chuẩn mực đạo đức có hình thức và nội dung phản ánh rất khách quan. Nên muốn điều chỉnh đạo đức cả trong ý thức và hành vi của mình, con người nhất thiết phải có cái được dùng làm căn cứ để theo dõi, đối chiếu, điều chỉnh, đánh giá hành vi đạo đức đó và căn cứ để đối chiếu, điều chỉnh, đánh giá hành vi đạo đức đó chỉ có thể là chuẩn mực đạo đức. Theo Đại từ điển Tiếng Việt thì: “Chuẩn (chuẩn mực, tiêu chuẩn) 1.
Cái được chọn làm căn cứ để đối chiếu, để làm mẫu 2. Tiêu chuẩn được định ra. Cái được công nhận là đúng và phổ biến nhất” [69, tr. Còn trong từ điển Tiếng Việt quan niệm: “Chuẩn (chuẩn mực) 1.
Cái được chọn làm căn cứ để đối chiếu, để hướng theo đó mà làm cho đúng 2. Vật được chọn làm mẫu để thể hiện làm đơn vị đo lường 3. Cái được công nhận là đúng theo quy định hoặc theo thói quen trong xã hội” [54, tr. Như vậy, từ những dấu hiệu cơ bản của chuẩn mực đạo đức cũng như chuẩn mực chúng ta có khái niệm chuẩn mực đạo đức như sau: Chuẩn mực đạo đức là những nguyên tắc, quy tắc đạo đức được mọi người thừa nhận trở thành những mực thước, khuôn mẫu để xem xét đánh giá và điều chỉnh hành vi của con người trong xã hội.
Chuẩn mực đạo đức là đặc trưng riêng của 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com con người, nó quy định trong điều kiện cụ thể con người phải hành động theo những yêu cầu cụ thể. Chuẩn mực đạo đức mang tính lịch sử phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế- xã hội của mỗi giai đoạn lịch sử nhất định. Phân loại chuẩn mực đạo đức Con người đã xây dựng lên một hệ thống các chuẩn mực đạo đức khác nhau để điều chỉnh ý thức và hành vi đạo đức của mình. Để phân loại chuẩn mực đạo đức người ta phân chia chúng thành nhiều mức độ khác nhau trong đó tập trung vào hai cách phân chia chính: Thứ nhất, căn cứ vào phạm vi điều chỉnh, mức độ phổ biến của chuẩn mực đạo đức trong đời sống xã hội người ta chia chuẩn mực đạo đức thành chuẩn mực nguyên tắc đạo đức và chuẩn mực hành vi đạo đức.
Chuẩn mực nguyên tắc đạo đức: là những chuẩn mực có phạm vi điều chỉnh đạo đức rộng lớn bao gồm toàn bộ hoạt động trong suốt quá trình tồn tại của một quốc gia, một dân tộc, một giai cấp.Ví dụ trung thành với lý tưởng xã hội chủ nghĩa, có phạm vi điều chỉnh rộng lớn trong toàn bộ hoạt động của giai cấp công nhân và nhân dân lao động trong suốt cuộc đấu tranh cách mạng để xóa bỏ chế độ cũ xây dựng chế độ mới xã hội chủ nghĩa. Chuẩn mực nguyên tắc đạo đức là yếu tố quan trọng trong việc tham gia xác định phương hướng hoạt động cơ bản của đời sống xã hội trên các phương diện, các lĩnh vực khác nhau như: lao động, sinh hoạt, học tập, chiến đấu,…Chuẩn mực nguyên tắc đạo đức còn được xem là cơ sở để xác định các chuẩn mực hành vi đạo đức biểu hiện trong cuộc sống hàng ngày rất phong phú và đa dạng. Chẳng hạn một nguyên tắc của đạo đức cộng sản là chủ nghĩa tập thể được biểu hiện ra ở các chuẩn mực hành vi như: bảo vệ của công, chăm lo xây dựng tập thể, quan tâm đến người khác. Chuẩn mực hành vi đạo đức: là những chuẩn mực đạo đức đòi hỏi đối với hành vi cụ thể trong những trường hợp cụ thể, có phạm vi điều chỉnh hẹp, đơn nhất, gắn với những tình huống xác định diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn, gắn với đối tượng xác định.
Ví dụ cứu người khi gặp nạn, nhường chỗ trên tàu xe cho cụ già, trẻ em và người có thai…Chuẩn mực hành vi đạo đức chỉ xuất hiện trong tình huống khi có người nào đó gặp phải tai nạn rủi ro, khó khăn đang cần đến sự giúp 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đỡ từ những người khác, đòi hỏi người giúp đỡ không quản ngại nguy hiểm, khó khăn, thiệt thòi xả thân cứu giúp, giúp đỡ người đang gặp hoạn nạn khó khăn. Ai làm được như vậy là người có đạo đức hay nói khác đi có làm được như vậy mới là người có đạo đức cao cả bằng không sẽ trở thành người vô lương tâm, vô đạo đức, thờ ơ trước sinh mệnh trước khó khăn của người khác. Chuẩn mực hành vi đạo đức chỉ xác định mẫu hành vi với những yêu cầu chung nhưng khi biểu hiện ở mỗi chủ thể khác nhau nó phụ thuộc vào trình độ phát triển của nhận thức, trạng thái, tâm lý, tình cảm, tính tự nguyện, tự giác của mỗi chủ thể. Các chuẩn mực hành vi đạo đức được thực hiện sẽ góp phần làm cho bộ mặt đời sống tinh thần đạo đức được phong phú sinh động.
Các chuẩn mực đạo đức tồn tại phổ biến trong các quan hệ giữa người với người, được duy trì dựa trên sức mạnh tập quán truyền thống, dư luận xã hội, tình cảm chân thực của mỗi con người, không cần đến sự can thiệp bằng sức mạnh cưỡng bức của bộ máy Nhà nước. Thứ hai, căn cứ vào tính chất chuẩn mực đạo đức người ta chia chuẩn mực đạo đức thành chuẩn mực đạo đức ngăn cấm và chuẩn mực đạo đức khuyến khích Chuẩn mực đạo đức ngăn cấm: là chuẩn mực đòi hỏi chủ thể đạo đức không được làm. Nhưng hơn thế nữa, nó đòi hỏi các thành viên xã hội nhất thiết phải chấp hành tuân theo những chỉ giới ngăn cấm xác định mẫu hành vi đạo đức. Nếu ai cố tình vi phạm vượt quá giới hạn mà chuẩn mực đạo đức đã xác định là xâm hại đến lợi ích vật chất, tinh thần, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, cộng đồng xã hội.
Đây là những chuẩn mực bắt buộc với nội dung xác định đòi hỏi mỗi người không được làm điều gì đó vượt quá quy định cho phép. Chuẩn mực đạo đức khuyến khích: là những chuẩn mực đạo đức xác định mẫu hành vi con người nên làm, khuyến khích làm. Nên khi thực hiện chúng đòi hỏi con người phải có sự nỗ lực cao về tinh thần và thể chất. Giá trị mà các chuẩn mực đạo đức này mang lại có ý nghĩa xã hội to lớn và có tính mở về giới hạn theo hướng tích cực.
Tính chất của chuẩn mực đạo đức 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tính khách quan của chuẩn mực đạo đức: Trong mỗi giai đoạn lịch sử tùy theo trình độ phát triển kinh tế- xã hội, truyền thống dân tộc, lợi ích xã hội mà người ta đưa ra những thang chuẩn mực đạo đức khác nhau đòi hỏi mọi người phải thực hiện. Trong xã hội công xã nguyên thủy khi xã hội chưa có của cải dư thừa, chưa có chế độ tư hữu, quan hệ xã hội bình đẳng giữa người với người và xã hội được điều hành bởi quyền lực cộng đồng. Do vậy, quan niệm chuẩn mực đạo đức của người nguyên thủy chỉ là đề cao những giá trị bình đẳng, cộng đồng, nhân đạo. Khi chế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản ra đời xã hội có sự phân chia thành giai cấp khác nhau, nhà nước hình thành từ việc duy trì các chuẩn mực đạo đức xã hội không tách rời sự xác lập và duy trì các quy phạm pháp luật.
Từ đó chuẩn mực đạo đức cùng với quy định pháp luật trở thành 2 công cụ chủ yếu được dùng để điều chỉnh hành vi của mỗi thành viên trong cộng đồng nhằm duy trì trật tự xã hội. Đạo đức của xã hội có giai cấp thống trị không có gì khác hơn là mang bản chất đặc trưng của giai cấp thống trị. Chính vì những lẽ đó mà chuẩn mực đạo đức xã hội bao giờ cũng là sự thể hiện trực tiếp và chủ yếu lợi ích, ý chí của giai cấp thống trị. Sau thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa đạo đức của giai cấp vô sản trở thành mặt chủ đạo trong đời sống đạo đức xã hội.
Trên cơ sở nền tảng kinh tế mới những yếu tố chuẩn mực đạo đức mới tiến bộ sẽ dần được hình thành phát triển thay thế chuẩn mực đạo đức cũ lỗi thời. Tính chủ quan của chuẩn mực đạo đức: thể hiện ở việc thực hiện và đánh giá của chủ thể đạo đức về các chuẩn mực đạo đức. Vì vậy, con người có hiểu biết khác nhau, có vốn sống khác nhau, lợi ích giai cấp khác nhau thì việc tiếp nhận những chuẩn mực đạo đức cũng khác nhau. Đặc biệt, quá trình giáo dục và rèn luyện giữ vai trò trực tiếp quyết định chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục truyền bá những chuẩn mực đạo đức vào cuộc sống.
Những người, những giai cấp, những xã hội có tư tưởng tiến bộ thì sẽ tiếp thu những chuẩn mực, những trào lưu tư tưởng đạo đức tiến bộ phù hợp với xu hướng của thời đại. Ngược lại, đối với những người, những giai cấp, những xã hội lạc hậu lỗi thời đều muốn giữ lại những luồng tư 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tưởng, chuẩn mực đạo đức đã lỗi thời và lạc hậu nhằm mục đích xây dựng và bảo vệ lợi ích cho riêng họ. Khái niệm xây dựng chuẩn mực đạo đức Xây dựng chuẩn mực đạo đức là hoạt động có mục đích của con người nhằm xây dựng những nguyên tắc, quy tắc đạo đức được mọi người thừa nhận trở những mực thước, khuôn mẫu để xem xét đánh giá và điều chỉnh hành vi của con người trong xã hội. Hội nhập quốc tế Khái niệm hội nhập quốc tế Về mặt lý luận, có nhiều cách tiếp cận về hội nhập quốc tế.