Chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn trên địa bàn thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn trên địa bàn thành phố sơn la tỉnh sơn la, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Đức
• Người hướng dẫn: PGS,TS. Phạm Công Đoàn
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Chính Sách Tạo Việc Làm Cho Người Lao Động Nông Thôn Tại Thành Phố Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Sơn La

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHÍNH SÁCH TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG NÔNG THÔN
• 1.1. Tạo việc làm và sự cần thiết tạo việc làm cho người lao động nông thôn
• 1.2. Đặc điểm lao động nông thôn
• 1.2.1. Khái niệm về nông thôn
• 1.2.2. Đặc trưng chủ yếu của khu vực nông thôn
• 1.2.3. Vai trò của khu vực nông thôn trong phát triển kinh tế xã hội
• 1.3. Khái niệm việc làm, tạo việc làm cho lao động nông thôn, chính sách tạo việc làm cho lao động nông thôn
• 1.4. Sự cần thiết phải việc làm cho người lao động nông thôn
• 1.5. Chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn
• 1.5.1. Khái niệm, cấu trúc và phân loại chính chính sách
• 1.5.2. Khái niệm và qui trình chính sách tạo việc làm cho lao động nông thôn
• 1.5.3. Một số chính sách tạo việc làm cho lao động nông thôn
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn
• 1.7. Chiến lược và chính sách tạo việc làm của Đảng và nhà nước, tỉnh Sơn La
• 1.8. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội thành phố Sơn La
• 1.9. Điều kiện tự nhiên, vốn và công nghệ
• 1.10. Tiến trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa
• 1.11. Năng lực của tổ chức bộ máy và nhân lực quản lý lao động của chính quyền thành phố Sơn La trong hoạch định và thực thi chính sách tạo việc làm
• 1.12. Kinh nghiệm về chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn ở một số địa phương và những bài học rút ra cho thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La
• 1.12.1. Kinh nghiệm tạo việc làm cho người lao động nông thôn tại một số địa phương
• 1.12.2. Những bài học kinh nghiệm rút ra cho thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ SƠN LA, TỈNH SƠN LA
• 2.1. Khái quát về các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Sơn La và tình hình tạo việc làm cho lao động nông thôn ở thành phố Sơn La
• 2.2. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Sơn La
• 2.3. Tình hình lao động và việc làm cho lao động nông thôn thành phố Sơn La
• 2.4. Thực trạng chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn thành phố Sơn La
• 2.5. Khái quát quản lý nhà nước đối với lao động và việc làm cho lao động nông thôn thành phố Sơn La
• 2.6. Thực trạng thực hiện chính sách tạo việc làm cho lao động nông thôn của thành phố Sơn La
• 2.6.1. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
• 2.6.2. Điều kiện tự nhiên, vốn và công nghệ
• 2.6.3. Tiến trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa
• 2.6.4. Năng lực của tổ chức bộ máy và nhân lực quản lý lao động của chính quyền thành phố Sơn La
• 2.6.5. Các yếu tố khác
• 2.7. Đánh giá chung về chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn trên địa bàn thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La
• 2.7.1. Thành công và nguyên nhân
• 2.7.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ SƠN LA, TỈNH SƠN LA
• 3.1. Định hướng và mục tiêu tạo việc làm cho người lao động nông thôn
• 3.2. Giải pháp chủ yếu hoàn thiện chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn trên địa bàn thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La
• 3.2.1. Nhóm giải pháp thông tin, tuyên truyền
• 3.2.2. Nhóm giải pháp đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội trên mọi lĩnh vực
• 3.2.3. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.4. Nhóm giải pháp xuất khẩu lao động
• 3.2.5. Nhóm giải pháp cho vay vốn tạo việc làm
• 3.2.6. Nhóm giải pháp phát triển thị trường lao động, thông tin thị trường lao động
• 3.2.7. Nhóm giải pháp về huy động nguồn vốn
• 3.2.8. Nhóm giải pháp về cải cách hành chính
• 3.2.9. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn tại Sơn La

Chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn tại thành phố Sơn La là một trong những vấn đề quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Việc tạo ra việc làm không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người lao động mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương. Thành phố Sơn La đã triển khai nhiều chính sách nhằm hỗ trợ người lao động nông thôn, từ đó cải thiện đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

1.1. Đặc điểm lao động nông thôn tại thành phố Sơn La

Người lao động nông thôn tại Sơn La chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, với nhiều thách thức về chất lượng và năng suất lao động. Đặc điểm này đòi hỏi các chính sách tạo việc làm phải phù hợp với nhu cầu thực tế của người lao động.

1.2. Tình hình việc làm cho người lao động nông thôn

Tình hình việc làm cho người lao động nông thôn tại Sơn La vẫn còn nhiều khó khăn. Tỷ lệ thất nghiệp cao và nhiều người lao động thiếu việc làm ổn định. Chính sách cần được điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu thực tế.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn

Mặc dù đã có nhiều chính sách được ban hành, nhưng việc thực hiện chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn tại Sơn La vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thông tin, kỹ năng lao động chưa đáp ứng yêu cầu thị trường là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu thông tin về thị trường lao động

Người lao động nông thôn thường thiếu thông tin về cơ hội việc làm và yêu cầu của thị trường. Điều này dẫn đến việc không thể tìm kiếm việc làm phù hợp với năng lực của họ.

2.2. Kỹ năng lao động chưa đáp ứng yêu cầu

Nhiều người lao động nông thôn chưa được đào tạo nghề bài bản, dẫn đến việc không đáp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng. Cần có các chương trình đào tạo nghề phù hợp để nâng cao kỹ năng cho người lao động.

III. Phương pháp giải quyết việc làm cho người lao động nông thôn

Để giải quyết vấn đề việc làm cho người lao động nông thôn, thành phố Sơn La cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc tạo ra việc làm mà còn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

3.1. Đào tạo nghề cho người lao động nông thôn

Đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng giúp nâng cao kỹ năng cho người lao động. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động.

3.2. Hỗ trợ vay vốn cho người lao động

Chính sách hỗ trợ vay vốn cho người lao động nông thôn giúp họ có nguồn lực để khởi nghiệp hoặc mở rộng sản xuất. Điều này không chỉ tạo việc làm mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính sách tạo việc làm

Các chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn tại Sơn La đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần có sự đánh giá và điều chỉnh để nâng cao hiệu quả của các chính sách này.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách tạo việc làm

Nhiều người lao động nông thôn đã tìm được việc làm ổn định nhờ vào các chính sách hỗ trợ. Điều này góp phần nâng cao đời sống và giảm tỷ lệ thất nghiệp trong khu vực.

4.2. Những tồn tại và hạn chế trong thực hiện chính sách

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong việc thực hiện chính sách. Cần có các biện pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của chính sách tạo việc làm tại Sơn La

Chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn tại Sơn La cần được tiếp tục hoàn thiện và điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu thực tế. Tương lai của chính sách này sẽ phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng.

5.1. Định hướng phát triển chính sách trong tương lai

Cần có các định hướng rõ ràng cho chính sách tạo việc làm trong tương lai, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người lao động nông thôn.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong việc thực hiện chính sách

Cộng đồng cần tham gia tích cực vào việc thực hiện chính sách tạo việc làm, từ đó tạo ra sự đồng thuận và hiệu quả trong việc giải quyết vấn đề việc làm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc làm là một trong những vấn đề trọng yếu trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt đối với người lao động nông thôn. Trên địa bàn thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La, tỷ lệ lao động khu vực nông thôn chiếm khoảng 78% năm 2017, tuy nhiên tỷ lệ thất nghiệp vẫn còn cao so với mức bình quân cả nước. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, việc tạo việc làm ổn định cho người lao động nông thôn trở thành nhiệm vụ cấp bách nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống và ổn định xã hội. Nghiên cứu tập trung vào chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn trên địa bàn thành phố Sơn La trong giai đoạn 2016-2018, với mục tiêu đánh giá thực trạng, xác định những tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách phù hợp cho giai đoạn 2019-2025 và tầm nhìn đến năm 2030. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả các chính sách tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn, từ đó hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về chính sách công, thị trường lao động và phát triển nguồn nhân lực. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết chính sách công: Nhấn mạnh quy trình hoạch định, thực thi và đánh giá chính sách, bao gồm các giai đoạn lập chương trình nghị sự, hình thành, thông qua, thực thi và đánh giá chính sách. Lý thuyết này giúp phân tích vai trò của Nhà nước trong việc tạo môi trường thuận lợi cho việc làm và phát triển nguồn nhân lực.

• Mô hình thị trường lao động và tạo việc làm: Tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến cung - cầu lao động, chất lượng lao động, chuyển dịch cơ cấu lao động và tác động của các chính sách đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính, phát triển doanh nghiệp và xuất khẩu lao động.

Các khái niệm chính bao gồm: việc làm, tạo việc làm, lao động nông thôn, chính sách tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đào tạo nghề và xuất khẩu lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp và sơ cấp.

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các cơ quan quản lý như Phòng Lao động Thương binh và Xã hội, Phòng Kinh tế thành phố Sơn La, Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới, các văn bản pháp luật, báo cáo thống kê, tài liệu khoa học và các nghiên cứu liên quan.

• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua khảo sát bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý, người lao động và các hộ gia đình tại các xã có tỷ lệ thất nghiệp cao và thấp trên địa bàn thành phố Sơn La.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ qua các năm và giữa các xã, phân tích tổng hợp dữ liệu bằng phần mềm Excel để mã hóa, phân loại và vẽ biểu đồ minh họa. Cỡ mẫu khảo sát được lựa chọn đại diện cho các nhóm đối tượng chính nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2018, với các đề xuất chính sách cho giai đoạn 2019-2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ thất nghiệp và việc làm của lao động nông thôn: Tỷ lệ lao động nông thôn chiếm khoảng 78% tổng lực lượng lao động thành phố Sơn La năm 2017, tuy nhiên tỷ lệ thất nghiệp vẫn còn cao so với mức bình quân cả nước. Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề chỉ chiếm khoảng 30%, dẫn đến chất lượng lao động thấp, khó đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động: Cơ cấu kinh tế thành phố chuyển dịch tích cực, giảm tỷ trọng nông nghiệp từ 13,18% năm 2014 xuống còn 12,69% năm 2015, trong khi tỷ trọng dịch vụ tăng từ 34,47% lên 40,86%. Tuy nhiên, lao động nông thôn vẫn chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp với việc làm mang tính thời vụ và thu nhập thấp.

3. Hiệu quả các chính sách tạo việc làm: Các chính sách hỗ trợ tài chính qua Quỹ quốc gia giải quyết việc làm đã tạo điều kiện cho khoảng 1,3 triệu lao động tìm được việc làm, đạt 76,5% mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, việc sử dụng vốn vay còn hạn chế hiệu quả do quản lý chưa chặt chẽ và thiếu sự phối hợp đồng bộ. Chính sách đào tạo nghề đã góp phần nâng cao kỹ năng cho lao động nông thôn, nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề vẫn thấp, chỉ khoảng 30% trong tổng lực lượng lao động.

4. Kinh nghiệm từ các địa phương khác: Tỉnh Hòa Bình và Điện Biên đã triển khai hiệu quả các chương trình đào tạo nghề, phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, và xuất khẩu lao động, tạo việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động mỗi năm. Các bài học kinh nghiệm này có thể áp dụng cho thành phố Sơn La nhằm nâng cao hiệu quả chính sách tạo việc làm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng thất nghiệp và việc làm không ổn định ở lao động nông thôn Sơn La là do trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp, thiếu kỹ năng mềm và hạn chế trong tiếp cận thông tin thị trường lao động. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế tuy tích cực nhưng chưa đồng bộ với chuyển dịch cơ cấu lao động, dẫn đến tình trạng lao động dư thừa trong nông nghiệp và thiếu hụt lao động có kỹ năng trong các ngành công nghiệp, dịch vụ.

So sánh với các nghiên cứu tại tỉnh Hòa Bình và Điện Biên, việc phát triển các cụm công nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo nghề và mở rộng thị trường xuất khẩu lao động đã góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao thu nhập cho người lao động nông thôn. Thành phố Sơn La cần học hỏi và áp dụng các mô hình này phù hợp với điều kiện địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề, tỷ trọng các ngành kinh tế theo năm, số lượng việc làm tạo ra từ các chính sách hỗ trợ tài chính và đào tạo nghề phân theo xã/phường, giúp minh họa rõ nét hiệu quả và hạn chế của các chính sách hiện hành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo nghề và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Triển khai các chương trình đào tạo nghề ngắn hạn và dài hạn phù hợp với nhu cầu thị trường lao động, đặc biệt tập trung vào kỹ năng công nghiệp và dịch vụ. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên trên 50% vào năm 2025. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động Thương binh và Xã hội phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề địa phương.

2. Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại nông thôn: Hỗ trợ vốn, kỹ thuật và thị trường cho DNVVN nhằm tạo thêm việc làm ổn định cho lao động nông thôn. Mục tiêu tăng số lượng DNVVN hoạt động trên địa bàn ít nhất 20% trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố Sơn La, các tổ chức tín dụng và hiệp hội doanh nghiệp.

3. Mở rộng và nâng cao hiệu quả chính sách hỗ trợ tài chính tạo việc làm: Cải thiện quản lý và sử dụng nguồn vốn vay từ Quỹ quốc gia giải quyết việc làm, đảm bảo vốn đến đúng đối tượng và sử dụng hiệu quả. Mục tiêu tăng tỷ lệ giải ngân vốn vay đạt trên 90% hàng năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Lao động Thương binh và Xã hội, các ngân hàng chính sách.

4. Đẩy mạnh xuất khẩu lao động có chọn lọc: Tăng cường phối hợp với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng lao động xuất khẩu. Mục tiêu đưa ít nhất 1.000 lao động nông thôn đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động Thương binh và Xã hội, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động.

5. Cải cách hành chính và nâng cao năng lực quản lý lao động: Đào tạo cán bộ quản lý lao động, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến việc làm và đào tạo nghề, tăng cường công tác tuyên truyền chính sách đến người dân. Mục tiêu hoàn thiện quy trình thủ tục trong vòng 6 tháng và nâng cao sự hài lòng của người dân trên 80%. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố Sơn La, các phòng ban liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về lao động và việc làm: Giúp hiểu rõ thực trạng, chính sách và giải pháp tạo việc làm cho lao động nông thôn, từ đó xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành quản lý kinh tế, chính sách công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách tạo việc làm, phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu trong lĩnh vực lao động.

3. Doanh nghiệp vừa và nhỏ, các tổ chức hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn: Tham khảo các giải pháp phát triển doanh nghiệp, đào tạo nghề và hỗ trợ tài chính nhằm nâng cao hiệu quả tạo việc làm.

4. Các tổ chức xuất khẩu lao động và đào tạo nghề: Nắm bắt các chính sách, thực trạng và đề xuất nhằm nâng cao chất lượng lao động và mở rộng thị trường xuất khẩu lao động.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tạo việc làm cho lao động nông thôn tại Sơn La hiện nay có hiệu quả không?
   Hiệu quả chính sách còn hạn chế do tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề thấp (khoảng 30%) và việc sử dụng vốn vay chưa tối ưu. Tuy nhiên, các chính sách đã góp phần tạo việc làm cho khoảng 1,3 triệu lao động, đạt 76,5% mục tiêu đề ra.

2. Nguyên nhân chính dẫn đến thất nghiệp ở lao động nông thôn Sơn La là gì?
   Chủ yếu do trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp, kỹ năng mềm hạn chế, việc làm mang tính thời vụ và thiếu thông tin thị trường lao động.

3. Làm thế nào để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn?
   Tăng cường đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường, tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn, nâng cao kỹ năng công nghiệp và dịch vụ, đồng thời cải thiện cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên.

4. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong tạo việc làm là gì?
   DNVVN chiếm khoảng 80-90% tổng số doanh nghiệp, tạo việc làm cho khoảng 72,9% lao động phi nông nghiệp, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo.

5. Xuất khẩu lao động có phải là giải pháp hiệu quả cho lao động nông thôn?
   Xuất khẩu lao động giúp giảm áp lực thất nghiệp, nâng cao thu nhập và kỹ năng cho người lao động. Tuy nhiên cần quản lý chặt chẽ để bảo vệ quyền lợi người lao động và đảm bảo chất lượng lao động xuất khẩu.

Kết luận

• Tỷ lệ lao động nông thôn tại thành phố Sơn La chiếm khoảng 78%, nhưng tỷ lệ thất nghiệp còn cao do chất lượng lao động thấp và việc làm không ổn định.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, tuy nhiên chuyển dịch cơ cấu lao động chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả tạo việc làm.
• Các chính sách hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề, phát triển doanh nghiệp và xuất khẩu lao động đã đạt được kết quả nhất định nhưng còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Kinh nghiệm từ các tỉnh miền núi như Hòa Bình và Điện Biên cho thấy vai trò quan trọng của đào tạo nghề, phát triển doanh nghiệp và xuất khẩu lao động trong giải quyết việc làm.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển doanh nghiệp, cải thiện quản lý vốn vay và mở rộng xuất khẩu lao động cho giai đoạn 2019-2025.

Nghiên cứu kêu gọi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức liên quan phối hợp triển khai các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chính sách tạo việc làm, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại thành phố Sơn La.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn Chương 2: Thực trạng chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn trên địa bàn thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện chính sách tạo việc làm cho người lao động nông thôn trên địa bàn thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La 6 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHÍNH SÁCH TẠO VIỆC LÀM CHO NGƢỜI LAO ĐỘNG NÔNG THÔN 1. Tạo việc làm và sự cần thiết tạo việc làm cho người lao động nông thôn 1. Đặc điểm lao động nông thôn a, Khái niệm về nông thôn: Nhiều quan điểm cho rằng nông thôn là địa bàn mà ở đó dân cư sống chủ yếu bằng nông nghiệp, tuy nhiên như vậy là chưa đầy đủ vì có nhiều vùng dân cư sống chủ yếu bằng tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, thu nhập từ nông nghiệp trở thành thứ yếu, chiếm một tỷ trọng rất thấp trong tổng thu nhập của dân cư. Theo tác giả Triệu Đức Hạnh (2012) đã đưa ra khái niệm về nông thôn như sau: "Nông thôn là vùng khác với thành thị ở chỗ ở đó có một cộng đồng chủ yếu là nông dân sống và làm việc, có mật độ dân cư thấp, cơ cấu hạ tầng kém phát triển hơn, có trình độ tiếp cận thị trường và sản xuất hàng hoá thấp hơn".

Đây là khái niệm dùng nhiều chỉ tiêu để đánh giá giữa nông thôn và thành thị vì vậy nó mang tính toàn diện hơn và được nhiều người chấp nhận hơn. b, Đặc trưng chủ yếu của khu vực nông thôn Với khái niệm về nông thôn như trên, tác giả Tống Văn Chung (2000) đã chỉ ra những đặc trưng chủ yếu của khu vực nông thôn và so sánh với khu vực thành thị theo như sau: Thứ nhất, nông thôn là vùng sản xuất nông nghiệp là chủ yếu, các hoạt động kinh tế chủ yếu nhằm phục vụ cho nông nghiệp và cộng đồng cư dân nông thôn. Phần lớn việc làm của khu vực nông thôn nằm trong khu vực nông nghiệp và thường là những việc làm có chất lượng và năng suất lao động thấp do mức độ ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp của Việt Nam nói chung và thành phố Hà Nội nói riêng chưa cao. Thứ hai, khu vực nông thôn có cơ sở hạ tầng kém phát triển hơn thành thị, trình độ tiếp cận thị trường và sản xuất hàng hoá thấp hơn.

Do đó, số lượng việc làm tạo ra ít hơn và chất lượng việc làm thấp hơn. Thứ ba, khu vực nông thôn bao gồm đa số người lao động có thu nhập trình độ văn hoá, khoa học và công nghệ thấp hơn thành thị. Vì vậy, khó có thể có được những điều kiện việc làm tốt. Thứ tư, khu vực nông thôn có tính cộng đồng làng, xã, thôn/bản rất chặt chẽ.

Điều này cũng có ảnh hưởng đến vấn đề tạo việc làm, khi mà người lao động chỉ 7 quen với cuộc sống ở nông thôn, làm những công việc nông nghiệp, do đó khó thích nghi với những công việc ở lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ. c, Vai trò của khu vực nông thôn trong phát triển kinh tế xã hội Theo Chu Tiến Dũng (2001) nông thôn có vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế xã hội. Thứ nhất, khu vực nông thôn cung cấp những sản phẩm thiết yếu cho cuộc sống của con người, do vậy nó đảm bảo sự ổn định và phát triển của xã hội. Nông thôn là nơi cung cấp nguồn nguyên liệu cho công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp phát triển.

Thứ hai, lao động nông thôn chiếm đa số trong tổng lao động xã hội. Vì vậy, nông thôn là nơi cung cấp nguồn lao động chủ yếu cho phát triển công nghiệp và các ngành khác Thứ ba, khu vực nông thôn không những là thị trường rộng lớn cho phát triển công nghiệp mà còn có vai trò đặc biệt quan trọng trong củng cố an ninh và quốc phòng, giữ gìn trật tự và an toàn xã hội. Thứ tư, nông thôn chiếm giữ tuyệt đại bộ phận tài nguyên của đất nước, từ rừng núi sông biển với các loại thuỷ hải sản, động thực vật tới các loại khoáng sản… Vì vậy, nông thôn có vai trò to lớn trong việc quản lý, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên để phát triển kinh tế xã hội. d, Lao động nông thôn và đặc điểm của lao động nông thôn: Lao động nông thôn là những người thuộc lực lượng lao động và tham gia hoạt động trong hệ thống các ngành kinh tế nông thôn như trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ trong nông thôn (Mai Thanh Cúc và cs.

Các tác giả đã chỉ ra một số đặc điểm của lao động nông thôn: + Lao động nông thôn sống và làm việc rải rác trên địa bàn rộng, gây khó hăn trong việc bồi dưỡng đào tạo nghề, thông tin thị trường lao động cho lao động nông thôn. Do đó, ảnh hưởng lớn đến khả năng tạo việc làm cho người lao động. + Lao động nông thôn có trình độ văn hoá và chuyên môn thấp hơn. Tỷ lệ lao động nông thôn đã qua đào tạo chiếm tỷ lệ rất thấp.

Lao động nông thôn chủ yếu học nghề thông qua việc hướng dẫn của thế hệ trước hoặc tự truyền cho nhau nên lao động theo truyền thống và thói quen là chính, tạo ra sự khó hăn cho việc thay đổi phương hướng sản xuất và thực hiện phân công lao động, tạo việc làm bền vững, đồng thời hạn chế sự phát triển kinh tế nông thôn. 8 + Việc làm của lao động nông thôn mang tính thời vụ rõ rệt, đặc biệt là các vùng nông thôn thuần nông. Do đó, việc sử dụng lao động trong nông thôn kém hiệu quả, vấn đề thiếu việc làm xảy ra phổ biến và lâu dài ảnh hưởng đến vấn đề tạo việc làm. + Lao động nông thôn có khả năng tiếp cận và tham gia thị trường kém, thiếu khả năng nắm bắt và xử lý thông tin thị trường, khả năng hạch toán hạn chế.

Do đó, gây khó hăn trong việc tạo việc làm đặc biệt là những việc làm đòi hỏi kỹ năng của người lao động. e, Các tác động của đô thị hóa tới tạo việc làm cho lao động khu vực nông thôn + Tác động tích cực: Thứ nhất, đô thị hóa tạo sức ép mạnh mẽ trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Thứ hai, đô thị hóa góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, việc làm theo hướng gia tăng lao động, việc làm trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ và công nghiệp, xây dựng. Đồng thời tăng dần, lao động việc làm có trình độ chuyên môn và giảm lao động giản đơn, thu nhập của người lao động tăng lên.

Thứ ba, đô thị hóa góp phần thúc đẩy khả năng tự tạo việc làm, tìm kiếm việc làm và chuyển đổi việc làm đối với người nông dân mất đất nói riêng và người lao động nói chung. Thứ tư, đô thị hóa góp phần làm tăng lực lượng lao động trẻ, hiện đại hóa đời sống dân cư nông thôn.iĐời sống nhân dân được thay đổi, những người lao động nông thôn vốn quen với nền sản xuất nông nghiệp, nay dần trở thành các cư dân thành thị với tác phong công nghiệp, nếp sống văn minh và văn hóa cao hơn + Tác động tiêu cực: Trong quá trình đô thị hóa làm cho người dân rơi vào tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm, đòi hỏi họ phải tự đi tìm kiếm việc làm tại những nơi thành thị đông đúc dân cư, gây sức ép về nhà ở, môi trường, y tế, giáo dục,…Bên cạnh đó, là áp lực về giải quyết việc làm cho người lao động, công tác quản lý xã hội được đặt lên đối với các cấp quản lý, chính quyền địa phương. Như vậy, nhu cầu việc làm của người lao động nông được đặt ra một cách cấp thiết. Thực tế, đòi hỏi các cấp chính quyền cần có chính sách hỗ trợ người nông dân.

Tích cực hỗ trợ đào tạo nghề mới, tìm kiếm việc làm ổn định và lâu dài cho người nông dân, đặc biệt là ở những vùng có quá trình thu hồi đất nông nghiệp và chuyển đổi cơ cấu kinh tế diễn ra nhanh. Phát triển đa dạng các loại hình nghề nghiệp trên địa bàn các khu vực nông thôn thông qua các chương trình đào tạo nghề ngắn hạn, 9 có kế hoạch giúp đỡ những người đã được đào tạo nghề có thể tự mình phát triển nghề nghiệp, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống. Tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức hội, đoàn thể và chính quyền các cấp với các cơ sở đào tạo nghề, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu lao động để giảm tải áp lực thất nghiệp, thiếu việc làm ở khu vực nông thôn (Trịnh Khắc Thẩm và cs. Khái niệm việc làm, tạo việc làm cho lao động nông thôn, chính sách tạo việc làm cho lao động nông thôn Việc làm: Hoạt động lao động sản xuất là hoạt động gắn liền với con người và xã hội loài người.

Từ xa xưa con người đã biết làm lụng, tìm kiếm trong thế giới xung quanh những sản phẩm để phục vụ nhu cầu cho bản thân mình. Khi xã hội phát triển, những hoạt động lao động sản xuất nói chung ấy, được phân chia thành những ngành nghề cụ thể khác nhau và người lao động được làm việc trong những lĩnh vực phù hợp với khả năng của mình. Mỗi người tham gia lao động sản xuất với một việc làm cụ thể nhằm tạo ra thu nhập nuôi sống bản thân và đóng góp cho xã hội. Việc làm trước hết là biểu hiện của hoạt động lao động sản xuất ở mỗi người lao động.

Nếu lao động là hoạt động của xã hội nói chung, phản ánh bản chất của con người nói chung thì việc làm là hoạt động lao động cụ thể của mỗi người lao động tham gia vào quá trình lao động xã hội chung đó. Giống như lao động, việc làm cũng phản ánh mối quan hệ giữa người lao động với giới tự nhiên. Bởi vì để làm việc người lao động cũng phải sử dụng sức thần kinh cơ bắp của mình cùng với công cụ lao động, tác động một cách có ý thức, có mục đ ch lên đối tượng lao động, biến những vật thể tự nhiên thành của cải phục vụ nhu cầu con người. Chính vì vậy, việc làm cũng chịu tác động bởi những qui luật và điều kiện tự nhiên.

Giống như lao động, việc làm cũng phản ánh mối quan hệ giữa người lao động với giới tự nhiên.