BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN THỊ HẢI YẾN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀ GIÁ TRỊ CỦA TIỀN MẶT CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN THỊ HẢI YẾN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀ GIÁ TRỊ CỦA TIỀN MẶT CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC T.S TRẦN THỊ HẢI LÝ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ kinh tế “Chính sách tài chính doanh nghiệp và giá trị của tiền mặt” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Học viên Trần Thị Hải Yến LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để thực hiện đƣợc luận văn tốt nghiệp này em đã đƣợc sự giúp đỡ rất nhiệt tình của quý thầy, cô giáo trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là Tiến sĩ Trần Thị Hải Lý. Em xin gửi lời cảm ơn tới các thầy, cô trong trƣờng cũng nhƣ thầy, cô trong khoa Tài chính Doanh nghiệp đã truyền đạt cho em những kiến thức quý báu trong quá trình học tập, đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Tiến sĩ Trần Thị Hải Lý đã tận tình giúp đỡ, hƣớng dẫn em trong quá trình thực hiện luận văn.P Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2013 Trần Thị Hải Yến LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TÓM TẮT.
TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU. Phương pháp nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Phân tích tương quan giữa các biến giải thích. Kết quả hồi quy mô hình giả thuyết 1, giả thuyết 2, giả thuyết 3. Kết quả nghiên cứu.
Hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo. Hạn chế của luận văn. Hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Thống kê mẫu quan sát Bảng 3.1: Thống kê mô tả các biến Bảng 3.1: Mã hóa biến quan sát Bảng 4.1: Hệ số tƣơng quan các biến giải thích trong mô hình 1 Bảng 4.2: Hệ số tƣơng quan các biến giải thích trong mô hình 2 Bảng 4.3: Hệ số tƣơng quan các biến giải thích trong mô hình 3 Bảng 4.1: Kết quả hồi quy mô hình 1 theo Pooled Ols Bảng 4.2: Kết quả hồi quy mô hình 1 theo Fixed Effects Bảng 4.3: Kết quả hồi quy mô hình 1 theo Random Effects Bảng 4.4: Tổng hợp kết quả hồi quy mô hình1 Bảng 4.5: Kết quả kiểm định Hausman trong mô hình1 Bảng 4.6: Kết quả hồi quy mô hình 2 theo Pooled Ols Bảng 4.7: Kết quả hồi quy mô hình 2 theo Fixed Effects Bảng 4.8: Kết quả hồi quy mô hình 2 theo Random Effects Bảng 4.9: Tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 2 Bảng 4.10: Kết quả kiểm định Hausman trong mô hình2 Bảng 4.11: Kết quả hồi quy mô hình 3 theo Pooled Ols Bảng 4.12: Kết quả hồi quy mô hình 3 theo Fixed Effects Bảng 4.13: Kết quả hồi quy mô hình 3 theo Random Effects Bảng 4.14: Tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 3 Bảng 4.15: Kết quả kiểm định Hausman trong mô hình 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT FEM: Mô hình những ảnh hƣởng cố định REM: Mô hình những ảnh hƣởng ngẫu nhiên HOSE: Sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀ GIÁ TRỊ CỦA TIỀN MẶT TÓM TẮT Bài nghiên cứu đƣợc thực hiện với mục tiêu là xem xét giá trị biên trung bình tiền mặt của các doanh nghiệp Việt Nam, nhận ra giá trị biên của tiền mặt và đòn bẩy tài chính cũng nhƣ mức nắm giữ tiền mặt của công ty.
Qua thực hiện phân tích hồi quy với mẫu chọn gồm 100 công ty đƣợc niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2007 đến năm 2012, tôi tìm thấy một số kết quả thực nghiệm nhƣ sau: (1) Chƣa có cơ sở để kết luận giả thuyết “Giá trị biên trung bình của tiền mặt giảm tƣơng ứng với mức độ nắm giữ tiền mặt của công ty”; (2) Một đồng tiền mặt tăng thêm có giá trị lớn hơn đối với các công ty có đòn bẩy thấp so với các công ty có đòn bẩy cao; (3) Giá trị biên của tiền mặt đối với các công ty có ƣu thế trong việc mua lại cổ phiếu có giá trị cao hơn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. GIỚI THIỆU Có thể nói việc quản trị vốn và tài sản trong các công ty là rất quan trọng và cần thiết. Gần đây có rất nhiều nghiên cứu về giá trị tiền mặt và chính sách tài chính đối với giá trị doanh nghiệp và đã tìm thấy mối quan hệ giữa chúng.
Giá trị của việc nắm giữ tiền mặt có quan hệ nhƣ thế nào với các chính sách tài chính, nhƣ chính sách nợ hay chính sách đầu tƣ và chính sách phân phối, là một vấn đề đã đƣợc nghiên cứu ở các quốc gia, điển hình là nghiên cứu đối với các công ty Mỹ của tác giả Michael Faulkender and Rong Wang với bài viết “Corporate Financial Policy and the Value of Cash” đăng tải trên Tạp chí tài chính năm 2006. Việc nắm giữ tiền mặt tạo ra khả năng thanh khoản cho doanh nghiệp, cho phép doanh nghiệp có thể đầu tƣ ngay mà không cần phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài, do đó sẽ tiết kiệm đƣợc cả hai loại chi phí giao dịch (nợ hoặc phát hành cổ phần). Hơn nữa, tính thanh khoản của doanh nghiệp làm giảm phát sinh các chi phí tài chính. Tại sao các công ty nắm giữ một số lƣợng lớn tiền mặt và tƣơng đƣơng tiền trong tài sản của họ? Theo Keynes (1936) có hai lợi ích chính để nắm giữ tiền mặt.
Đầu tiên, một doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí giao dịch bằng việc sử dụng tiền mặt để thanh toán mà không cần phải có tài sản thanh khoản khác. Thứ hai, một doanh nghiệp có thể dự trữ tiền mặt để hạn chế bớt rủi ro trong tƣơng lai. Bài nghiên cứu này nhằm mục đích nhấn mạnh giá trị biên tiền mặt của các công ty, tìm hiểu mối quan hệ giữa giá trị biên tiền mặt với đòn bẩy tài chính và giá trị công ty của một mẫu các công ty ở Việt Nam. Bài nghiên cứu tập trung vào một mẫu gồm 100 công ty niêm yết tại Sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (không bao gồm những công ty hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng) trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến năm 2012.
Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi thứ nhất, giá trị biên trung bình tiền mặt của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam nhƣ thế nào? LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Câu hỏi thứ hai, giá trị biên của tiền mặt có quan hệ nhƣ thế nào với đòn bẩy tài chính và mức độ nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp Việt Nam. Câu hỏi thứ ba, giá trị tiền mặt thay đổi nhƣ thế nào trong các công ty có hoạt động mua lại cổ phiếu. Nghiên cứu này đƣợc trình bày nhƣ sau: Phần tiếp theo là tổng quan các nghiên cứu trƣớc: phần này sẽ trình bày các kết quả nghiên cứu trƣớc của các tác giả, từ đó đƣa ra các câu hỏi nghiên cứu; Phần 3 trình bày phƣơng pháp nghiên cứu: phần này sẽ đƣa ra cách thức thu thập và xử lý số liệu, phƣơng pháp nghiên cứu, lý do lựa chọn phƣơng pháp nghiên cứu; Phần 4 trình bày các kết quả nghiên cứu; Phần 5 trình bày kết luận: phần này sẽ chốt lại các kết quả nghiên cứu, thảo luận và đƣa ra các đề xuất, những hạn chế của luận văn và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC Đề cập đến đề tài “Chính sách tài chính và giá trị của tiền mặt” đã có rất nhiều các nghiên cứu của các tác giả nƣớc ngoài và thu đƣợc những kết quả vô cùng có ý nghĩa trong thực tiễn.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tên tác giả Nội dung nghiên cứu Kết quả nghiên cứu Opler et al Kiểm tra sự thay đổi Nghiên cứu của các tác giả này đƣa ra (1990) và trong mức độ nắm giữ một số kết quả thực nghiệm nhƣ sau: (1) Harford (1999) tiền mặt. Khi mức độ tiền mặt và đòn bẩy gia tăng, giá trị biên của tiền mặt giảm đáng kể; (2) Giá trị biên tiền mặt trung bình của các công ty khó khăn tài chính cao hơn đáng kể so với các công ty ít khó khăn. (3) Sự khác biệt về giá trị biên tiền mặt giữa các công ty bị hạn chế tài chính và không bị hạn chế tài chính có khoảng cách lớn. Xem xét giá trị biên Pinkowitz và Họ nhận thấy rằng các cổ đông công ty tiền mặt và xem xét giá Williamson có tăng trƣởng tốt hơn và nhiều cơ hội trị tiền mặt thay đổi (2004) đầu tƣ hơn có giá trị tiền mặt cao hơn so nhƣ thế nào đối với các với các công ty tăng trƣởng kém và ổn công ty tài chính.
Họ thấy rằng một đồng tiền mặt tăng thêm ở công ty hạn chế tài chính có giá trị cao hơn công ty không hạn chế tài chính. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Tên tác giả Nội dung nghiên cứu Kết quả nghiên cứu Họ đã chỉ ra rằng có sự ảnh hƣởng nghiêm Amy Dittmar, Xem xét sự thay đổi trọng, nghĩa là biến tiền mặt khá nhạy cảm Jan Mahrt trong việc nắm giữ tiền với biến giá trị doanh nghiệp. Họ thấy rằng Smith (2006) mặt dẫn đến thay đổi giá trị tiền mặt và giá trị doanh nghiệp trong giá trị thị trƣờng đƣợc xác định một phần bởi các kỳ vọng doanh nghiệp nhƣ thế của nhà đầu tƣ về việc tiền mặt đƣợc sử nào. dụng khi xảy ra các vấn đề không đƣợc kiểm soát của ban quản lý công ty.