Nghiên cứu chính sách thúc đẩy khởi nghiệp tại đại học FPT

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp tại các trường đại học Việt Nam, tập trung vào trường FPT.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Vân
• Người hướng dẫn: PGS. TS Đào Thanh Trường
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Chính sách thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học tại Việt Nam (nghiên cứu trường hợp trường Đại học FPT)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 0.4. Các công trình nghiên cứu ở trong nước
• 0.5. Nhận xét chung
• 0.6. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.7. Phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.9. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.10. Phương pháp chứng minh giả thuyết
• 0.11. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY HÌNH THÀNH CÁC DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI VIỆT NAM
• 1.1. Chính sách
• 1.2. Chính sách thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp
• 1.3. Doanh nghiệp khởi nghiệp
• 1.4. Tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp
• 1.5. Khái niệm về khởi nghiệp sáng tạo
• 1.6. Khái niệm về môi trường khởi nghiệp sáng tạo
• 1.7. Vai trò của khởi nghiệp sáng tạo
• 1.8. Hệ sinh thái khởi nghiệp
• 1.9. Vai trò của việc hình thành DN khởi nghiệp trong các trường đại học
• 1.10. Vai trò và nội dung các chính sách trong việc thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY HÌNH THÀNH DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC FPT
• 2.1. Chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp trong trường các trường đại học tại Việt Nam hiện nay
• 2.2. Các chính sách thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học tại Việt Nam
• 2.3. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường ĐH Việt Nam hiện nay
• 2.4. Chính sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp tại trường Đại học FPT
• 2.5. Tổng quan về trường Đại học FPT
• 2.6. Thực trạng chính sách thúc đẩy hình thành Doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường FPT
• 2.7. Kết quả/tác động của các chính sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp tại trường Đại học FPT
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC CHÍNH SÁCH MỚI TRONG VIỆC THÚC ĐẨY DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia về chính sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp trong các trường ĐH
• 3.2. Bối cảnh cho việc xây dựng chính sách sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp trong các trường ĐH tại Việt Nam hiện nay
• 3.3. Xây dựng chính sách sách thúc đẩy hình thành DN khởi nghiệp trong các trường đại học tại Việt Nam
• 3.4. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các cuộc thi, cuộc tư vấn
• 3.5. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các khóa đào tạo
• 3.6. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các gói hỗ trợ vay vốn
• 3.7. Chính sách về thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại trường đại học qua các vườn ươm doanh nghiệp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT

Chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT được xây dựng nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong sinh viên. Trường đại học FPT, với mô hình giáo dục hiện đại, đã tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp. Chính sách này không chỉ giúp sinh viên có cơ hội thực hành mà còn kết nối họ với các doanh nghiệp và nhà đầu tư. Việc áp dụng các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam.

1.1. Mục tiêu của chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT

Mục tiêu chính của chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT là tạo ra một môi trường học tập và làm việc sáng tạo, khuyến khích sinh viên phát triển ý tưởng kinh doanh. Chính sách này nhằm trang bị cho sinh viên những kỹ năng cần thiết để khởi nghiệp thành công, đồng thời thúc đẩy sự hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp.

1.2. Các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tại đại học FPT

Đại học FPT triển khai nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp như các khóa đào tạo, hội thảo, và cuộc thi khởi nghiệp. Những chương trình này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo cơ hội cho sinh viên thực hành và kết nối với các nhà đầu tư. Hệ sinh thái khởi nghiệp tại trường được xây dựng với sự tham gia của các chuyên gia và doanh nhân thành đạt.

II. Thách thức trong việc thực hiện chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT

Mặc dù chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT đã đạt được nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu nguồn lực và kinh nghiệm thực tiễn cho sinh viên. Ngoài ra, sự kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp vẫn chưa thật sự chặt chẽ, dẫn đến việc sinh viên khó tiếp cận với các cơ hội thực tập và việc làm.

2.1. Thiếu nguồn lực và kinh nghiệm thực tiễn

Nhiều sinh viên vẫn chưa có đủ kinh nghiệm thực tiễn để áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Điều này dẫn đến việc họ gặp khó khăn trong việc khởi nghiệp. Các chương trình đào tạo cần được cải thiện để cung cấp cho sinh viên những kỹ năng thực tế hơn.

2.2. Kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp

Sự kết nối giữa đại học FPT và các doanh nghiệp vẫn còn hạn chế. Việc thiếu các chương trình hợp tác chặt chẽ khiến sinh viên khó tiếp cận với các cơ hội thực tập và việc làm. Cần có những chính sách cụ thể để tăng cường mối quan hệ này.

III. Phương pháp thúc đẩy khởi nghiệp tại đại học FPT

Đại học FPT đã áp dụng nhiều phương pháp để thúc đẩy khởi nghiệp trong sinh viên. Các phương pháp này bao gồm việc tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp, cung cấp các khóa đào tạo chuyên sâu và tạo ra các vườn ươm doanh nghiệp. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên phát triển ý tưởng mà còn hỗ trợ họ trong việc hiện thực hóa các dự án khởi nghiệp.

3.1. Tổ chức cuộc thi khởi nghiệp

Cuộc thi khởi nghiệp tại đại học FPT là một trong những hoạt động nổi bật, giúp sinh viên có cơ hội trình bày ý tưởng và nhận được phản hồi từ các chuyên gia. Cuộc thi không chỉ tạo động lực cho sinh viên mà còn giúp họ xây dựng mạng lưới kết nối với các nhà đầu tư.

3.2. Các khóa đào tạo chuyên sâu

Đại học FPT cung cấp các khóa đào tạo chuyên sâu về khởi nghiệp, giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết. Các khóa học này thường được giảng dạy bởi các chuyên gia trong ngành, mang lại giá trị thực tiễn cao cho sinh viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT

Chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT đã mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn. Nhiều sinh viên đã thành lập doanh nghiệp riêng sau khi tốt nghiệp, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Hệ sinh thái khởi nghiệp tại trường cũng đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư, tạo ra cơ hội cho sinh viên và doanh nghiệp khởi nghiệp.

4.1. Doanh nghiệp khởi nghiệp thành công

Nhiều sinh viên của đại học FPT đã thành công trong việc khởi nghiệp, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới. Những doanh nghiệp này không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn tạo ra việc làm cho nhiều người.

4.2. Hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển

Hệ sinh thái khởi nghiệp tại đại học FPT đã phát triển mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư và doanh nhân. Điều này tạo ra nhiều cơ hội cho sinh viên và doanh nghiệp khởi nghiệp, góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

V. Kết luận và tương lai của chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT

Chính sách khởi nghiệp tại đại học FPT đã chứng minh được hiệu quả trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong sinh viên. Tuy nhiên, để đạt được những thành công lớn hơn, cần có những cải tiến trong chính sách và phương pháp thực hiện. Tương lai của chính sách này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho sinh viên và doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam.

5.1. Định hướng phát triển chính sách khởi nghiệp

Đại học FPT cần tiếp tục cải tiến và phát triển các chính sách khởi nghiệp để đáp ứng nhu cầu của sinh viên và thị trường. Việc xây dựng các chương trình hợp tác với doanh nghiệp sẽ là một trong những yếu tố quan trọng.

5.2. Tương lai của khởi nghiệp tại đại học FPT

Tương lai của khởi nghiệp tại đại học FPT sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và sự đổi mới trong giáo dục. Việc tạo ra một môi trường khởi nghiệp năng động sẽ giúp sinh viên phát triển và thành công trong sự nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập, từ khoảng 14.000 doanh nghiệp năm 2000 lên đến 110.000 doanh nghiệp năm 2016, cùng với gần 27.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Xu hướng khởi nghiệp, đặc biệt trong các trường đại học, đang trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế và đổi mới sáng tạo. Trường Đại học FPT, với mô hình đào tạo gắn kết doanh nghiệp và thực tiễn, được xem là một điển hình tiêu biểu trong việc thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp trong môi trường giáo dục đại học tại Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ các chính sách thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường đại học, phân tích thực trạng tại Đại học FPT và đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 9 năm 2017, khảo sát tại Đại học FPT với 10 lãnh đạo và 274 sinh viên tham gia khảo sát hợp lệ. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc cung cấp cơ sở lý luận cho chính sách khởi nghiệp trong trường đại học mà còn góp phần phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trong thời kỳ hội nhập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về chính sách công, khởi nghiệp sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp. Khái niệm chính sách được hiểu là chuỗi hành động có mục đích nhằm giải quyết vấn đề cụ thể, trong đó chính sách thúc đẩy khởi nghiệp bao gồm các biện pháp tài chính, công nghệ và nhân lực nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển.

Khởi nghiệp sáng tạo được định nghĩa là quá trình bắt đầu sự nghiệp với sự đam mê, sáng tạo và ứng dụng công nghệ cao để tạo ra sản phẩm hoặc mô hình kinh doanh mới, có khả năng tăng trưởng nhanh và bứt phá trên thị trường. Hệ sinh thái khởi nghiệp là mạng lưới các chủ thể, tổ chức và các yếu tố hỗ trợ lẫn nhau tạo môi trường thuận lợi cho sự hình thành và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp.

Mô hình nghiên cứu chính dựa trên thuyết hành vi dự định của Ajzen (2002) và dự án GUESSS (2011), tập trung vào mối quan hệ giữa các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp (qua các cuộc thi, tư vấn, khóa đào tạo, gói vay vốn, vườn ươm doanh nghiệp) và ý định khởi nghiệp của sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn sâu 10 lãnh đạo Đại học FPT và khảo sát 300 sinh viên, trong đó 274 mẫu hợp lệ (tỷ lệ 97,16%). Phương pháp chọn mẫu là phi xác suất thuận tiện, phù hợp với mục tiêu khảo sát ý kiến và đánh giá thực trạng.

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS với thang đo Likert 5 điểm để đánh giá mức độ đồng thuận và kiểm tra mối quan hệ giữa các chính sách hỗ trợ và ý định khởi nghiệp. Ngoài ra, nghiên cứu còn thu thập dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật, báo cáo ngành và các tài liệu liên quan để làm cơ sở lý luận và so sánh.

Timeline nghiên cứu được thực hiện trong vòng 2 tháng, từ tháng 8 đến tháng 9 năm 2017, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp tại Đại học FPT: Kết quả khảo sát cho thấy các chính sách hỗ trợ qua các cuộc thi, tư vấn, khóa đào tạo, gói vay vốn và vườn ươm doanh nghiệp đều có ảnh hưởng tích cực đến ý định khởi nghiệp của sinh viên với điểm trung bình trên 4,0 trên thang Likert 5 điểm. Trong đó, chính sách qua các khóa đào tạo và vườn ươm doanh nghiệp được đánh giá cao nhất với điểm trung bình lần lượt là 4,3 và 4,2.

2. Thực trạng hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp: Đại học FPT đã hình thành được một số doanh nghiệp khởi nghiệp từ sinh viên và giảng viên, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp còn hạn chế so với tiềm năng, do các rào cản về vốn, kinh nghiệm quản lý và kết nối thị trường.

3. Vai trò của hệ sinh thái khởi nghiệp: Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Đại học FPT đang phát triển với sự tham gia của các tổ chức hỗ trợ, quỹ đầu tư và các chương trình đào tạo đổi mới sáng tạo. Khoảng 50% sinh viên khảo sát đánh giá hệ sinh thái này có tác động tích cực đến việc hình thành ý định khởi nghiệp.

4. So sánh với các chính sách quốc tế: Các chính sách tại Đại học FPT tương đồng với các mô hình quốc tế như vườn ươm đại học tại Mỹ, Trung Quốc và châu Âu, tập trung vào hỗ trợ tài chính, đào tạo kỹ năng và kết nối mạng lưới doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức độ phối hợp và nguồn lực còn hạn chế so với các nước phát triển.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trong việc hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp tại Đại học FPT là do nguồn vốn khởi nghiệp còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm quản lý và kỹ năng thực tiễn của sinh viên. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về khó khăn của doanh nghiệp khởi nghiệp trong giai đoạn đầu. Việc các chính sách hỗ trợ qua đào tạo và vườn ươm được đánh giá cao cho thấy vai trò quan trọng của việc trang bị kiến thức và môi trường thực hành cho sinh viên.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, Đại học FPT đã có những bước tiến trong việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp, tuy nhiên cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và các quỹ đầu tư để mở rộng nguồn lực. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện điểm trung bình đánh giá các chính sách hỗ trợ và bảng so sánh số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp qua các năm.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ vai trò thiết yếu của chính sách hỗ trợ đa dạng và đồng bộ trong thúc đẩy khởi nghiệp trong trường đại học, đồng thời cung cấp cơ sở để hoàn thiện các chính sách phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường các chương trình đào tạo khởi nghiệp: Phát triển các khóa học chuyên sâu về kỹ năng quản lý, tài chính và marketing dành cho sinh viên, nhằm nâng cao năng lực thực tiễn. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học triển khai.

2. Mở rộng và nâng cao hiệu quả vườn ươm doanh nghiệp: Đầu tư cơ sở vật chất, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối mạng lưới nhà đầu tư để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển. Thời gian thực hiện 3 năm, do các trường đại học phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện.

3. Thiết lập các gói hỗ trợ tài chính ưu đãi: Xây dựng các quỹ hỗ trợ vốn vay ưu đãi dành riêng cho sinh viên và giảng viên khởi nghiệp, giảm thiểu rào cản về vốn. Thời gian triển khai trong 2 năm, do Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính phối hợp thực hiện.

4. Tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp: Xây dựng các chương trình thực tập, tư vấn và hỗ trợ khởi nghiệp từ doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện thực tế cho sinh viên. Thời gian thực hiện liên tục, do các trường đại học và doanh nghiệp phối hợp triển khai.

5. Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ: Kết nối các tổ chức hỗ trợ, quỹ đầu tư, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp để tạo môi trường hỗ trợ toàn diện cho khởi nghiệp trong trường đại học. Thời gian thực hiện 3-5 năm, do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp các bên liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý giáo dục đại học: Giúp hiểu rõ vai trò và cách thức xây dựng chính sách thúc đẩy khởi nghiệp trong trường đại học, từ đó phát triển chương trình đào tạo và hỗ trợ sinh viên hiệu quả.

2. Các nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong môi trường giáo dục, góp phần phát triển kinh tế đổi mới sáng tạo.

3. Giảng viên và cán bộ hỗ trợ khởi nghiệp: Nắm bắt các mô hình, chính sách và thực trạng để thiết kế các hoạt động đào tạo, tư vấn và hỗ trợ phù hợp với nhu cầu sinh viên và doanh nghiệp trẻ.

4. Sinh viên và nhà khởi nghiệp trẻ: Hiểu rõ các chính sách hỗ trợ, cơ hội và thách thức trong quá trình khởi nghiệp, từ đó tận dụng hiệu quả các nguồn lực và phát triển ý tưởng kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách nào đang được áp dụng để hỗ trợ khởi nghiệp trong trường đại học?
   Các chính sách bao gồm tổ chức các cuộc thi ý tưởng, khóa đào tạo kỹ năng khởi nghiệp, hỗ trợ vay vốn ưu đãi và phát triển vườn ươm doanh nghiệp. Ví dụ, Đại học FPT đã triển khai các chương trình đào tạo và vườn ươm giúp sinh viên phát triển ý tưởng kinh doanh.

2. Vai trò của vườn ươm doanh nghiệp trong khởi nghiệp là gì?
   Vườn ươm doanh nghiệp cung cấp môi trường hỗ trợ về cơ sở vật chất, kỹ thuật và kết nối mạng lưới đầu tư, giúp doanh nghiệp khởi nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu và phát triển bền vững.

3. Làm thế nào để sinh viên có thể tiếp cận các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp?
   Sinh viên có thể tham gia các khóa đào tạo, cuộc thi khởi nghiệp do trường tổ chức, đăng ký vay vốn ưu đãi và sử dụng các dịch vụ hỗ trợ tại vườn ươm doanh nghiệp trong trường.

4. Khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp khởi nghiệp trong trường đại học là gì?
   Khó khăn chủ yếu là thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm quản lý và kỹ năng thực tiễn, cũng như hạn chế trong việc kết nối thị trường và nhà đầu tư.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp?
   Cần tăng cường phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ, đồng thời phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ, đa dạng nguồn lực và nâng cao chất lượng đào tạo kỹ năng thực tiễn cho sinh viên.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng các chính sách thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp trong trường đại học, tập trung nghiên cứu trường hợp Đại học FPT.
• Kết quả khảo sát cho thấy các chính sách hỗ trợ qua đào tạo, vườn ươm và gói vay vốn có ảnh hưởng tích cực đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Đại học FPT đang phát triển nhưng còn nhiều hạn chế về nguồn lực và kết nối thị trường.
• Đề xuất các giải pháp tăng cường đào tạo, mở rộng vườn ươm, hỗ trợ tài chính và hợp tác doanh nghiệp nhằm thúc đẩy khởi nghiệp trong trường đại học.
• Khuyến nghị các nhà quản lý, giảng viên và sinh viên tận dụng và phát huy các chính sách hỗ trợ để phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp bền vững trong tương lai.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng khảo sát để hoàn thiện chính sách.

Các trường đại học và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường khởi nghiệp sáng tạo, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên và doanh nghiệp trẻ phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Từ những năm đầu của thế kỷ XX đến nay, Việt Nam luôn tích cực hội nhập quốc tế với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và ngày càng tăng trưởng kinh tế. Có thể nói đến là sự kiện Việt Nam gia nhập WTO (Tổ chức Thương mại thế giới) năm 2007; tham gia vào hiệp định TPP (Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương) năm 2016. Theo Báo cáo tại Cổng thông tin về đăng ký các doanh nghiệp trong quốc gia thì trong giai đoạn 2000-2016, số lượng các doanh nghiệp đăng ký thành lập mới ngày càng tăng tăng từ 14.000 doanh nghiệp (năm 2000) lên 110.000 doanh nghiệp và 26.689 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (năm 2016).

Đây là một bước tiến đáng kể, khẳng định tầm quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia và đối với sự hội nhập quốc tế1. Việc hội nhập quốc tế là cơ hội cũng là một thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, xu hướng khởi nghiệp đã và đang phát triển ngày càng mạnh mẽ trong cộng đồng các doanh nghiệp nói chung và trong các trường Đại học nói riêng. Việc quan tâm nhiều đến môi trường và các điều kiện cho khởi nghiệp, bao gồm hệ thống khung pháp luật, và các chính sách hỗ trợ… là điều vô cùng cần thiết, giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam có cơ hội phát triển, cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài và vươn lên trong thời kỳ hội nhập.

Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân. Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX được diễn ra vào Ngày 18/3/2002 đã ban hành Nghị quyết 14-NQ/TW về đổi mới chính sách,cơ chế, khuyến khích, và tạo 1 Cục Quản lý đăng ký kinh doanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2016) 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] điều kiện phát triển kinh tế tư nhân. Tại hội nghị Trung ương 5 khóa XII ngày 03/6/2017, Ban Chấp hành Trung ương Đảng tiếp tục ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó chú trọng đến các chính sách khuyến khích, hoàn thiện cơ chế và hỗ trợ cho phát triển mạnh kinh tế tư nhân ở hầu hết các ngành kinh tế và lĩnh vực kinh tế, tạo một đòn bẩy mạnh mẽ vào phát triển kinh tế - xã hội.

Các doanh nghiệp bước đầu khởi nghiệp cần phải nắm rõ các cơ chế, và chính sách của Nhà nước để hoạt động theo quy định của pháp luật và tận dụng những ưu thế của mình trong quá trình cạnh tranh thời kỳ hội nhập. Vấn đề khởi nghiệp trong thời buổi hiện nay đã và đang là câu chuyện thời sự - kinh tế của cả đất nước. Ở Việt Nam, vai trò đội ngũ doanh nghiệp và doanh nhân ngày càng được Nhà nước và Đảng đề cao trong sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Theo báo cáo của Chính phủ trong kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa 11 đã khẳng định rằng: “Doanh nghiệp - Doanh nhân đã trở thành lực lượng chủ lực xung kích trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế quốc gia”2.

Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 09-NQ/TW vào ngày 9/12/2011 về việc phát huy và xây dựng vai trò của đội ngũ doanh nhân ở Việt Nam trong thời kỳ này nhằm đẩy mạnh công nghiệp hóa, hội nhập quốc tế và hiện đại hóa đất nước. Hơn nữa, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng đã xác định cần xây dựng các chương trình Khởi nghiệp để thông qua các hoạt động này có thể đẩy mạnh và mang lại kết quả hiệu quả và đầy trong việc triển khai nghị quyết trong cuộc sống. Đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, năm 2016, có khoảng 1.500 startup đang hoạt động, trong đó lĩnh vực công nghệ thông tin chiếm tỷ trọng lớn. Nếu năm 2016 là năm thể hiện quyết tâm 2 Báo cáo tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XI, 2003 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cao nhất ở cấp Chính phủ về định hướng phát triển thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, thì năm 2017 nên là năm các trường đại học thể hiện vai trò tiên phong của mình để thực hiện sứ mệnh đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo để cung cấp cho xã hội những tài năng được trang bị tư duy và kỹ năng cần thiết cho công cuộc đó3.

Cùng với tinh thần đó, Trường Đại học FPT là một trong những trường đại học danh tiếng ở Việt Nam do một doanh nghiệp đứng ra thành lập với 100% vốn đầu tư từ Tập đoàn FPT. Trường đào tạo theo hình thức liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp, gắn đào tạo với thực tiễn, chú trọng nghiên cứu – triển khai thực hiện ứng dụng công nghệ hiện đại. Do đó, có thể nói trường Đại học FPT có tiềm năng và định hướng tốt để thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp trẻ khởi nghiệp. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, mô hình đại học đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp chính là mô hình trong tương lai của hệ thống giáo dục tại Việt Nam.

Trong năm 2017, dự kiến có thêm 8 trường đại học lớn có giảng viên nguồn được đào tạo về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ kết hợp chặt chẽ với các trường đại học để thúc đẩy việc ứng dụng chương trình đào tạo đổi mới, sáng tạo và khởi nghiệp trên phạm vi cả nước. Việc quan tâm đến các chính sách thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong trường đại học không chỉ giúp sinh viên có một cái nhìn đúng về khởi nghiệp, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực doanh nghiệp mà đặc biệt sẽ thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại Việt Nam phát triển vững chắc. Vì những lý do như trên, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài “Chính sách thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các trường Đại học tại Việt Nam (nghiên cứu trường hợp trường Đại học FPT)”.

3 Theo Báo cáo của VCCI, 2016 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ý nghĩa khoa học của luận văn là việc làm rõ các cơ sở lý luận về khởi nghiệp trong các trường Đại học và chính sách của Nhà nước trong việc thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp. Cụ thể, luận văn đã làm rõ vấn đề đưa nội dung khởi nghiệp vào giảng dạy trong trường Đại học theo thực tế hiện nay và đánh giá mức ảnh hưởng cũng như tầm quan trọng của các chính sách của Nhà nước đến các doanh nghiệp khởi nghiệp trong môi trường Đại học. Từ đó, có thể đưa ra lý luận cơ bản về các mối quan hệ biện chứng giữa các chính sách pháp lý với vấn đề khởi nghiệp trong các trường Đại học tại Việt Nam. Và ý nghĩa thực tiễn của luận văn là từ kết quả phân tích, nghiên cứu giúp đưa ra các dự đoán trong tương lai về việc ban hành các khung chính sách pháp lý cho các doanh nghiệp trẻ muốn bắt đầu khởi nghiệp ngay trong môi trường giáo dục.

Kết quả nghiên cứu cũng dự báo xu hướng việc xây dựng, đề xuất các chính sách và các cơ chế trong việc hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp là một trong những điều quan trọng để phát huy được sức mạnh của nền kinh tế Việt Nam. Lịch sử nghiên cứu 2. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Nicole Bills(2015) tại trường đại học South Carolina – Columbia về đề tài” Education and Entrepreneurship in Amman, Jordan” (Dịch nghĩa: giáo dục và kinh doanh ở Amman, Jordan) đã tiến hành phỏng vấn sâu các giáo sư tại trường đại học, các nhà khởi nghiệp và những cá nhân khác liên quan đến vấn đề khởi nghiệp để hỏi họ về cơ hội và thách thức khi khởi nghiệp ở Jordan và Nicole Bills (2015) tiến hành khảo sát 229 học sinh tại trường đại học dân lập chuyên ngành kinh doanh và thương mại. Bài khảo sát được tiến hành bằng tiếng Anh và 85% bảng câu hỏi khảo sát qua thư điện tử và qua trực tuyến, 15% lượng bài khảo sát được khảo sát bằng giấy.

Bài khảo sát 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] gồm 4 phần chính: thông tin cá nhân, những câu hỏi liên quan đến trường đại học và nghề nghiệp, các câu hỏi về chất lượng đào tạo tại trường đại học và các môn học, và các câu hỏi về nghề nghiệp và hoài bão của sinh viên về công việc. Kết quả cho ra ở 4 sơ đồ như sau: Hình 1. 1: Sơ đồ nghiên cứu của Nicole Bills (2015) (Nguồn: Nicole Bills 2015) Theo nghiên cứu của T. Jacobus meergenaamd van de Zande (2012) tại đại học MIT, IIIT, và đại học với đề tài “Fostering entrepreneurship at universities” (dịch nghĩa: Nuôi dưỡng tinh thần kinh doanh tại trường đại học) đã tiến hành giải thích về 3 ý chính: hỗ trợ ý tưởng, tầm quan trọng của ý tưởng, và vườn ươm doanh nghiệp.

Bài phỏng vấn được chia ra ở 3 trường, mỗi trường phỏng vấn một ý chính như trên. Phỏng vấn 6-9 nhà lãnh đạo tại các trường đại học các vấn đề liên quan đến khởi nghiệp và tập trung vào kinh 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nghiệm của họ. Khảo sát các phòng khoa và các nhân viên tại trường đại học thông qua phiếu hỏi. Khảo sát các lãnh đạo doanh nghiệp liên quan đến hiệu quả doanh nghiệp thông qua phỏng vấn trực tiếp.

Dữ liệu điều tra các phòng khoa và các nhân viên được phân tích định lượng và khung lý thuyết dựa trên thuyết hành vi dự định của Ajzen (2002) và phát triển thành dự án GUESSS năm 2011 của Sieger, Fueglistaller, & Zellweger (2011) để so sánh ý định thành lập doanh nghiệp của sinh viên của 26 quốc gia và được mô tả như bên dưới: Hình 1. 2: Khung lý thuyết về dự án GUESSS (2011) (Nguồn: GUESSS 2011) Theo nghiên cứu Evgeni Milkov Krastev (2014) về đề tài “The Budget of a Startup Company” ( dịch nghĩa: Ngân quỹ của các công ty khởi nghiệp) đã tiến hành phỏng vấn sâu các nhà đầu tư về kinh nghiệm, kế hoạch, cách thức quản lý ngân quỹ của một công ty khởi nghiệp. Theo Louis G Tornatzky và Elaine C. Rideout đã đưa ra các vấn đề về các trường đại học phải đối mặt nếu muốn đổi mới và sang tạo.

Cụ thể trong cuốn sách Innovation 2.0 – Reinventing University Roles in a Knowledge 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Economy (dịch nghĩa: về đổi mới sáng tạo 2.