Luận Văn Thạc Sĩ Về Chính Sách Bảo Vệ Trẻ Em Tại Tỉnh Bình Định

Luận văn thạc sĩ phân tích chính trị học thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh bình định, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Tăng Văn Thạnh
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• 0.7. Kết cấu của đề án
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Trẻ em
• 1.1.2. Bảo vệ trẻ em
• 1.2. Bảo vệ trẻ em
• 1.3. Quá trình thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.4. Hệ thống chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.5. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.6. Chính sách bảo vệ trẻ em. Những yêu cầu cơ bản trong tổ chức thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.7. Thực hiện Chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.8. Nội dung chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.9. Quy trình thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.10. Những nhân tố tác động đến việc thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.11. Ý nghĩa của việc thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
• 1.12. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Tình hình trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 2.1.4. Bộ máy quản lý phụ trách triển khai thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 2.2. Quá trình thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em ở tỉnh Bình Định
• 2.3. Công tác thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em ở tỉnh Bình Định
• 2.4. Một số kết quả đạt được về chính sách bảo vệ, chăm sóc trẻ em
• 2.5. Đánh giá về việc thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 2.5.1. Ưu điểm và nguyên nhân
• 2.5.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.6. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Mục tiêu thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 3.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 3.2. Định hướng về thực hiện chính sách bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.3. Những giải pháp về thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.3.1. Nâng cao hiệu quả công tác truyền thông nhằm thay đổi nhận thức, hành vi về bảo vệ trẻ em
• 3.3.2. Củng cố hệ thống tổ chức, nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác bảo vệ trẻ em các cấp
• 3.3.3. Tăng cường sự phối hợp liên ngành trong việc thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
• 3.3.4. Tăng cường hợp tác quốc tế và xã hội hóa trong thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
• 3.4. Tiểu kết
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định

Chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định được xây dựng dựa trên những khái niệm cơ bản liên quan đến quyền trẻ em, an toàn trẻ em và các dịch vụ bảo vệ trẻ em. Chính sách bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là nhiệm vụ của gia đình và toàn xã hội. Theo quy định của Luật Trẻ em, trẻ em có quyền được bảo vệ khỏi mọi hình thức xâm hại và bạo lực. Bảo vệ trẻ em là một nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng một môi trường sống an toàn và phát triển cho trẻ em. Chính sách này cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo quyền lợi cho trẻ em, đặc biệt trong bối cảnh tình hình xâm hại trẻ em đang gia tăng. Tình hình thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định cần được phân tích để đưa ra các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện.

1.1. Khái niệm về trẻ em

Việc hiểu rõ về khái niệm trẻ em giúp xây dựng các chính sách bảo vệ trẻ em phù hợp với nhu cầu và quyền lợi của trẻ. Điều này không chỉ giúp bảo vệ trẻ em khỏi các hành vi xâm hại mà còn tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần.

1.2. Bảo vệ trẻ em và các chính sách liên quan

Để thực hiện hiệu quả các chính sách bảo vệ trẻ em, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, tổ chức xã hội và cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức về quyền trẻ em trong xã hội là rất cần thiết để tạo ra một môi trường an toàn cho trẻ em phát triển.

II. Thực trạng thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định

Thực trạng thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định cho thấy nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách bảo vệ trẻ em, nhưng tình hình xâm hại trẻ em vẫn diễn biến phức tạp. Các số liệu thống kê cho thấy, trong giai đoạn gần đây, số vụ xâm hại trẻ em, đặc biệt là xâm hại tình dục, có chiều hướng gia tăng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cần phải nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em tại tỉnh.

2.1. Đánh giá thực trạng

Cần có các chương trình giáo dục và truyền thông để nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ trẻ em, từ đó tạo ra một môi trường sống an toàn và lành mạnh cho trẻ em.

2.2. Những khó khăn và thách thức

Để giải quyết những khó khăn này, cần có các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và nâng cao nhận thức của cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ trẻ em.

III. Mục tiêu định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định, cần xác định rõ mục tiêu và định hướng cụ thể. Mục tiêu tổng quát là bảo vệ và chăm sóc trẻ em, đảm bảo quyền lợi của trẻ em được thực hiện đầy đủ. Các mục tiêu cụ thể bao gồm giảm thiểu tình trạng xâm hại trẻ em, nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền trẻ em và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

3.1. Mục tiêu thực hiện

Việc đạt được các mục tiêu này sẽ góp phần tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho trẻ em, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của trẻ em tại Bình Định.

3.2. Giải pháp thực hiện

Hợp tác quốc tế và xã hội hóa trong thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, việc bảo vệ trẻ em trở thành một trong những nhiệm vụ cấp bách và quan trọng của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo số liệu của Tổng cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm, mỗi năm trung bình có khoảng 1.800 vụ xâm hại trẻ em được phát hiện, trong đó 65% nạn nhân là trẻ em, đặc biệt trẻ em nữ trong độ tuổi 12-15 chiếm 57,46%, và trẻ em dưới 6 tuổi chiếm tới 13,2%. Tỉnh Bình Định, với dân số khoảng 1,5 triệu người và hơn 382.000 trẻ em dưới 16 tuổi, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em. Từ năm 2020 đến nay, trên địa bàn tỉnh có 76 trẻ em bị xâm hại, trong đó 52 trường hợp là xâm hại tình dục. Môi trường sống của trẻ em tại Bình Định còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, đặc biệt là trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định từ năm 2020 đến nay, đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chương trình, kế hoạch, đề án liên quan đến công tác bảo vệ trẻ em tại Bình Định trong giai đoạn này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức liên quan nhằm hoàn thiện chính sách bảo vệ trẻ em, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em tỉnh Bình Định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết chính sách công, trong đó nhấn mạnh vai trò của quá trình thực hiện chính sách như một khâu quan trọng trong chu trình chính sách công. Lý thuyết này giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em, bao gồm môi trường xã hội, năng lực của đội ngũ thực thi và sự phối hợp liên ngành. Ngoài ra, nghiên cứu vận dụng mô hình tiếp cận đa ngành, liên ngành trong công tác bảo vệ trẻ em, kết hợp các khái niệm chính như: bảo vệ trẻ em (BVTE), chăm sóc trẻ em, hoàn cảnh đặc biệt (HCĐB), và quyền trẻ em theo Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em năm 1989.

Ba khái niệm trọng tâm được làm rõ gồm:

• Bảo vệ trẻ em: Các biện pháp nhằm đảm bảo trẻ em được sống an toàn, lành mạnh, phòng ngừa và xử lý các hành vi xâm hại.
• Hoàn cảnh đặc biệt: Trẻ em có nguy cơ hoặc đang chịu thiệt thòi về thể chất, tinh thần, xã hội cần được trợ giúp đặc biệt.
• Quyền trẻ em: Quyền sống còn, phát triển, bảo vệ và tham gia, được quy định trong Luật Trẻ em 2016 và các văn bản pháp luật liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật và biện chứng lịch sử, kết hợp phương pháp lịch sử và lôgíc để phân tích các tài liệu thành văn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật, quyết định, chương trình, kế hoạch của UBND tỉnh Bình Định và các sở, ngành liên quan từ năm 2020 đến nay.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các chương trình, kế hoạch và báo cáo thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn lọc tài liệu chính xác, tin cậy, có liên quan trực tiếp đến đối tượng nghiên cứu.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp phân tích nội dung, so sánh số liệu thống kê về các vụ việc xâm hại trẻ em, số lượng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, cũng như đánh giá hiệu quả các hoạt động truyền thông, phối hợp liên ngành. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2020 đến tháng 4 năm 2023, đảm bảo cập nhật các số liệu và chính sách mới nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình kinh tế - xã hội và điều kiện tự nhiên ảnh hưởng đến thực hiện chính sách
   Năm 2022, GRDP của tỉnh Bình Định tăng 8,57%, với cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực: nông nghiệp chiếm 27,38%, công nghiệp - xây dựng 30,05%, dịch vụ 38,16%. Tuy nhiên, địa hình phức tạp với 70% diện tích là vùng núi và đồi, cùng với 159 xã, phường, thị trấn có nhiều xã đặc biệt khó khăn, gây khó khăn trong việc triển khai chính sách bảo vệ trẻ em đồng đều trên toàn tỉnh.

2. Thực trạng trẻ em và các vụ việc xâm hại
   Tỉnh có khoảng 382.520 trẻ em dưới 16 tuổi, trong đó trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khoảng trên 6.000 em, trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt gần 21.000 em. Từ 01/01/2021 đến 30/4/2023, có 76 trẻ em bị xâm hại, trong đó 52 trường hợp là xâm hại tình dục. Tỷ lệ trẻ em bị bạo lực, xâm hại có tâm lý e ngại tố cáo, dẫn đến bỏ sót tội phạm và thiếu hỗ trợ kịp thời.

3. Cơ cấu bộ máy quản lý và nhân lực còn hạn chế
   Cấp tỉnh chỉ có 5 công chức chuyên trách công tác bảo vệ trẻ em, cấp huyện mỗi nơi có 1 công chức kiêm nhiệm, cấp xã chưa có cán bộ chuyên trách. Đội ngũ cộng tác viên làm công tác bảo vệ trẻ em có 1.608 người nhưng nhiều nơi không hoạt động hiệu quả do thiếu chế độ phụ cấp và đào tạo.

4. Hiệu quả công tác truyền thông và phối hợp liên ngành
   Từ năm 2020 đến nay, đã tổ chức hơn 500 lớp tập huấn, truyền thông cho hơn 5.000 lượt cán bộ và cộng tác viên. Các ngành Giáo dục, Y tế, Văn hóa, Tư pháp và Thông tin đã phối hợp triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kỹ năng phòng chống xâm hại, tai nạn thương tích cho trẻ em. Tuy nhiên, việc phối hợp liên ngành vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đồng bộ và thiếu sự chủ động ở một số địa phương.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù tỉnh Bình Định đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em, song vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn do điều kiện địa lý phức tạp, nguồn lực hạn chế và nhận thức của cộng đồng chưa đồng đều. Số liệu về các vụ xâm hại trẻ em phản ánh thực trạng đáng báo động, nhất là xâm hại tình dục trẻ em dưới 6 tuổi chiếm tỷ lệ cao.

So với các nghiên cứu ở các tỉnh khác, Bình Định có điểm tương đồng về khó khăn trong việc bố trí nhân lực chuyên trách và sự phối hợp liên ngành chưa hiệu quả. Việc thiếu cán bộ chuyên trách và cộng tác viên hoạt động không hiệu quả làm giảm khả năng phát hiện, can thiệp kịp thời các vụ việc xâm hại.

Các hoạt động truyền thông đã góp phần nâng cao nhận thức cho cán bộ và cộng đồng, tuy nhiên cần đa dạng hóa hình thức và tăng cường truyền thông tại các vùng sâu, vùng xa. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ số lượng vụ việc xâm hại theo năm, bảng phân bố cán bộ chuyên trách theo cấp và biểu đồ đánh giá mức độ phối hợp liên ngành để minh họa rõ hơn hiệu quả thực hiện chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nguồn nhân lực chuyên trách bảo vệ trẻ em

• Hành động: Tuyển dụng và đào tạo cán bộ chuyên trách ở cấp xã, huyện và tỉnh.
• Mục tiêu: Đảm bảo mỗi xã, phường có ít nhất 1 cán bộ chuyên trách.
• Thời gian: Triển khai trong 2 năm tới.
• Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.

2. Nâng cao hiệu quả truyền thông và giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại

• Hành động: Đa dạng hóa hình thức truyền thông, tăng cường truyền thông trực tiếp tại cộng đồng và trường học.
• Mục tiêu: Tăng tỷ lệ nhận thức đúng về bảo vệ trẻ em lên trên 80% trong cộng đồng.
• Thời gian: Thực hiện liên tục hàng năm.
• Chủ thể: Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa - Thể thao, các tổ chức xã hội.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành trong thực hiện chính sách

• Hành động: Thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên giữa các ngành Lao động, Công an, Giáo dục, Y tế và Tư pháp.
• Mục tiêu: Giảm thời gian xử lý vụ việc xâm hại trẻ em xuống dưới 30 ngày.
• Thời gian: Xây dựng và triển khai trong 1 năm.
• Chủ thể: UBND tỉnh, các sở ngành liên quan.

4. Đầu tư cơ sở vật chất và hỗ trợ tài chính cho công tác bảo vệ trẻ em

• Hành động: Tăng ngân sách cho các chương trình bảo vệ trẻ em, hỗ trợ cộng tác viên và xây dựng điểm vui chơi an toàn cho trẻ em.
• Mục tiêu: Tăng mức trợ cấp xã hội cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt lên tối thiểu 900.000 đồng/tháng.
• Thời gian: Triển khai trong 3 năm.
• Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Tài chính, Quỹ Bảo trợ trẻ em.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em
   Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức thực hiện công tác bảo vệ trẻ em tại địa phương.

2. Các tổ chức xã hội và phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực trẻ em
   Giúp hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bảo vệ trẻ em, từ đó xây dựng các chương trình can thiệp phù hợp, hiệu quả.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Chính trị học, Xã hội học, Công tác xã hội
   Cung cấp tài liệu tham khảo về lý thuyết và thực tiễn thực hiện chính sách công trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em, đồng thời phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu.

4. Các cơ sở giáo dục và y tế
   Hỗ trợ xây dựng các chương trình giáo dục kỹ năng sống, phòng chống xâm hại và tai nạn thương tích cho trẻ em, đồng thời nâng cao năng lực cán bộ làm công tác bảo vệ trẻ em.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định có những điểm nổi bật nào?
   Chính sách bảo vệ trẻ em tại Bình Định được xây dựng dựa trên Luật Trẻ em 2016, với các chương trình hành động cụ thể như phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch phối hợp liên ngành và tổ chức truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng.

2. Những khó khăn chính trong thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em ở Bình Định là gì?
   Khó khăn gồm địa hình phức tạp, nguồn nhân lực chuyên trách thiếu hụt, đội ngũ cộng tác viên hoạt động chưa hiệu quả, nhận thức của một bộ phận cộng đồng còn hạn chế, và sự phối hợp liên ngành chưa đồng bộ.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả truyền thông về bảo vệ trẻ em?
   Cần đa dạng hóa hình thức truyền thông, tăng cường truyền thông trực tiếp tại trường học và cộng đồng, sử dụng mạng xã hội và các phương tiện truyền thông đại chúng, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng phòng chống xâm hại cho trẻ em và người lớn.

4. Vai trò của cộng tác viên trong công tác bảo vệ trẻ em như thế nào?
   Cộng tác viên là lực lượng nòng cốt tại cơ sở, giúp phát hiện sớm các vụ việc xâm hại, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và tuyên truyền nâng cao nhận thức. Tuy nhiên, hiện nay đội ngũ này còn thiếu chế độ đãi ngộ và đào tạo bài bản.

5. Các giải pháp đề xuất có thể áp dụng trong thời gian bao lâu để thấy hiệu quả?
   Các giải pháp như tăng cường nhân lực, nâng cao truyền thông và phối hợp liên ngành có thể triển khai trong vòng 1-3 năm, với kết quả bước đầu có thể thấy rõ trong vòng 1-2 năm đầu tiên nếu được thực hiện đồng bộ và quyết liệt.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định từ năm 2020 đến nay, với nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại hạn chế về nhân lực, phối hợp và nhận thức cộng đồng.
• Đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng như điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, bộ máy quản lý và công tác truyền thông.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, tập trung vào tăng cường nhân lực, truyền thông, phối hợp liên ngành và đầu tư nguồn lực.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý và tổ chức liên quan trong công tác bảo vệ trẻ em.
• Khuyến nghị triển khai các giải pháp trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển của tỉnh.

Luận văn kêu gọi các cấp, ngành và toàn xã hội chung tay bảo vệ, chăm sóc trẻ em, tạo dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho thế hệ tương lai của tỉnh Bình Định và đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định Chương 3: Mục tiêu, Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em trên địa bàn tỉnh Bình Định 9 CHƢƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Trẻ em Trẻ em là một thuật ngữ nhằm chỉ một nhóm ngƣời trong xã hội thuộc về một độ tuổi nhất định trong giai đoạn đầu của sự phát triển con ngƣời.

Đó là những ngƣời chƣa trƣởng thành, còn non nớt về thể chất và trí tuệ, dễ bị tổn thƣơng, cần đƣợc bảo vệ và chăm sóc đặc biệt, kể cả sự bảo vệ thích hợp về mặt pháp lý trƣớc cũng nhƣ sau khi ra đời. Tuân theo nguyên lý phát triển của chủ nghĩa duy vật, sự phát triển của con ngƣời cũng trải qua nhiều giai đoạn đó là những giai đoạn lứa tuổi. Tính chất đặc thù của mỗi giai đoạn là cơ sở để xác định ranh giới giữa trẻ em và ngƣời lớn, các quốc gia trên thế giới đều căn cứ vào tiêu chí duy nhất là độ tuổi. Tuy nhiên, độ tuổi đƣợc xác định là trẻ em ở mỗi quốc gia lại có sự khác nhau vì còn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng quốc gia.

Theo Công ƣớc của Liên hợp quốc về quyền trẻ em (CRC) năm 1989 định nghĩa trẻ em là những ngƣời dƣới 18 tuổi. Ở Việt Nam, theo Luật BVCSGDTE năm 2004 xác định “Trẻ em là công dân Việt Nam dƣới 16 tuổi”. Theo quy định này, những trẻ em dƣới mƣời sáu tuổi và là công dân Việt Nam mới đƣợc hƣởng đầy đủ các quyền và bổn phận của trẻ em. Luật Trẻ em năm 2016 quy định: "Trẻ em là ngƣời dƣới 16 tuổi".

Qua khái niệm này, chúng ta thấy có sự thay đổi so với trƣớc đây, đó là tất cả trẻ em dƣới mƣời sáu tuổi, không phân biệt là công dân Việt Nam hay ngƣời có quốc tịch, ngƣời không có quốc tịch ở lãnh thổ Việt Nam đều đƣợc bảo vệ, chăm sóc giáo dục nhƣ nhau. Bảo vệ trẻ em BVTE là trách nhiệm của nhà nƣớc, gia đình và mọi công dân trong xã hội đối với việc đảm bảo an toàn cho trẻ em khỏi bị xâm hại, bóc lột và sao nhãng, bao gồm cả việc loại bỏ những nguy cơ gây tổn hại và ngăn chặn các yếu tố đang gây tổn hại cho trẻ. BVTE là những dịch vụ đƣợc cung cấp bởi các cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp hƣớng tới việc can thiệp khẩn cấp và giúp đỡ các em đang có nguy cơ hoặc đã bị xâm hại, bóc lột và sao nhãng nhằm ngăn chặn, giúp phục hồi và tái hòa nhập cho trẻ em. Luật Trẻ em năm 2016 đƣa ra định nghĩa về BVTE nhƣ sau: "Bảo vệ trẻ em là việc thực hiện các biện pháp phù hợp để bảo đảm trẻ em đƣợc sống an toàn, lành mạnh; phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm hại trẻ em; trợ giúp trẻ em có HCĐB".

Nhƣ vậy, với cách tiếp cận về BVTE theo từng cấp độ cụ thể từ bảo đảm môi trƣờng sống an toàn cho trẻ em đến việc phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm hại trẻ em và trợ giúp khi trẻ em rơi vào HCĐB, Luật Trẻ em đã đƣa ra đƣợc khái niệm khá toàn diện về BVTE. Trẻ em không phân biệt gái, trai, dân tộc, tín ngƣỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội … đều đƣợc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục, đƣợc hƣởng các quyền lợi theo quy định của pháp luật. Quá trình thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em Là một khâu hợp thành chu trình chính sách, thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em có vị trí rất quan trọng. Chu trình chính sách nếu khuyết thiếu công đoạn này thì sẽ bị đứt gãy, không thể tồn tại vì thực hiện chính sách có vai trò trung tâm, kết nối các bƣớc trong chu trình chính sách thành một hệ thống hoàn chỉnh.

Tổ chức thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em để từng bƣớc thực hiện các mục tiêu chính sách và mục tiêu chung. Mục tiêu của chính sách bảo vệ trẻ em có liên quan đến nhiều vấn đề, nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội. Thực 11 tế, trong quá trình thực hiện chính sách này cho thấy muốn đạt đƣợc mục tiêu của chính sách thì phải thông qua việc thực hiện chính sách, và các mục tiêu của chính sách thì cần phải có quan hệ với nhau và ảnh hƣởng đến các mục tiêu chung. Thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em còn để khẳng định đƣợc tính đúng đắn, tính hợp lý của chính sách.

Chính sách này khi triển khai rộng rãi sẽ tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, và khi chính sách đƣợc xã hội chấp nhận thì cho thấy tính xác thực, tính đúng đắn của chính sách. Hệ thống chính sách bảo vệ trẻ em 1. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về chính sách bảo vệ trẻ em Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em là một trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam đƣợc gìn giữ, tôn trọng và phát huy. Trẻ em luôn đƣợc coi là nhân tố quan trọng trong đƣờng lối, chiến lƣợc phát triển con ngƣời của Đảng và Nhà nƣớc ta.

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt cho những chủ nhân nhỏ tuổi của đất nƣớc vì "Ngày nay các cháu là nhi đồng. Ngày sau các cháu là ngƣời chủ của nƣớc nhà, của thế giới". Ngƣời còn căn dặn: "Vì lợi ích mƣời năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng ngƣời". Trong suốt tiến trình cách mạng dƣới sự lãnh đạo của Đảng, dù ở thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc trƣớc đây cho đến thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay thì vấn đề BVTE luôn đƣợc Đảng và Nhà nƣớc đặc biệt quan tâm và thể hiện trong chủ trƣơng, đƣờng lối lãnh đạo của Đảng.

Các chủ trƣơng, chính sách của Đảng về BVTE đƣợc quy định trong nhiều văn kiện nhƣng đáng chú ý là Chỉ thị số 55-CT/TW ngày 28/6/2000 Bộ Chính trị về tăng cƣờng sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng ở cơ sở đối với công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, trong đó yêu cầu hạn chế đến mức thấp nhất sự xâm hại đối với trẻ em. Có biện pháp giải quyết tốt một số mục tiêu quan trọng nhƣ: Tích cực phòng chống tình trạng dụ dỗ trẻ em tham gia buôn bán và nghiện hút ma túy, trẻ em 12 bị xâm hại, trẻ em làm trái pháp luật, trẻ em lang thang kiếm sống. Ngày 5/11/2012 Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 20/CT-TW về việc “Tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em trong tình hình mới”. Trong đó, yêu cầu các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể phải quan tâm giáo dục pháp luật, kiến thức, kỹ năng chăm sóc, giáo dục và BVTE; phê phán, lên án các hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại, bạo lực, lôi kéo trẻ em vào hoạt động tội phạm và cản trở việc thực hiện các quyền của trẻ em.

Rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách về chăm sóc, giáo dục và BVTE. Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngƣợc đãi, bỏ mặc, lạm dụng, bóc lọt sức lao động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ em” (khoản 1 Điều 37). Luật BVCSGDTE năm 2004 thay thế cho Luật BVCSTE năm 1991 và kế thừa, phát huy những hiệu quả của Luật năm 1991 về vấn đề trẻ em nhƣng đồng thời tiếp thu có chọn lọc các quy định của pháp luật các nƣớc và văn kiện quốc tế; sửa đổi, bổ sung những quy định để điều chỉnh các quan hệ mới phát sinh, bảo đảm phù hợp, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đề ra. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế - xã hội của đất nƣớc có nhiều thay đổi, sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng đã làm xuất hiện nhiều vấn đề mới tácđộng đến công tác BVCSTE.

Vì thế, Luật BVCSGDTE năm 2004 đã bộc lộ những hạn chế, bất cập, không đáp ứng yêu cầu của các vấn đề mới phát sinh, đặc biệt là vấn đề về BVCSTE. Vì vậy, ngày 05 tháng 4 năm 2016, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Trẻ em gồm 7 chƣơng với 106 điều (tăng 46 điều so với Luật BVCSGDTE 2004). Luật Trẻ em 2016 ra đời là cơ sở pháp lý cao nhất quy định về quyền, bổn phận của trẻ em; nguyên tắc, biện pháp bảo đảm thực hiện quyền trẻ em; trách 13 nhiệm của cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân trong việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em. Để cụ thể hóa thực hiện Luật Trẻ em, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09/5/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Trẻ em.

Thủ tƣớng Chính phủ đã phê duyệt Chƣơng trình BVTE giai đoạn 2016- 2020 và Chƣơng trình mục tiêu Phát triển hệ thống trợ giúp xã hội giai đoạn 2016-2020, trong đó có dự án Phát triển hệ thống bảo vệ trẻ em. Đồng thời, ban hành Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 16/5/2017 về việc tăngcƣờng giải pháp phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em. Ngày 26/5/2020 Thủ tƣớng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 23/CT-TTg về việc tăng cƣờng các giải pháp đảm bảo thực hiện quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em. Đây là cơ sở pháp lý để các ban, ngành và cả hệ thống chính trị vào cuộc chăm lo cho công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em vì mục tiêu phát triển ổn định và lâu dài của đất nƣớc.

Trong những năm gần đây, quan điểm về chăm sóc, bảo vệ trẻ em của Đảng, Chính phủ Việt Nam đã có những thay đổi quan trọng. Xác định rõ vị trí và tầm quan trọng trong bảo vệ, chăm sóc trẻ em gắn với mục tiêu phát triển đất nƣớc theo hƣớng bền vững và hội nhập, các quan điểm về bảo vệ, chăm sóc trẻ em đã hƣớng tới đảm bảo quyền và lợi ích của trẻ em, trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc trẻ em là của toàn thể các cấp đảng, chính quyền, tổ chức chính trị xã hội và của toàn thể xã hội.