Nghiên Cứu Chiết Xuất Rau Diếp Cá Houttuynia Cordata Vào Sản Phẩm Chăm Sóc Cá Nhân

Khám phá đồ án HCMUTE nghiên cứu chiết xuất rau diếp cá Houttuynia cordata trong sản phẩm chăm sóc cá nhân, mang lại lợi ích sức khỏe và làm đẹp.

• Tác giả: Nguyễn Bảo Tâm
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Hồng Nhan
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Kỹ Thuật Hóa Học
• Đề tài: Nghiên cứu ứng dụng chiết xuất từ rau diếp cá (Houttuynia cordata) vào sản phẩm chăm sóc cá nhân
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• TÓM TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Khái quát về rau diếp cá
• 1.2. Đặc điểm hình thái và phát triển
• 1.3. Dược lý của rau diếp cá
• 1.4. Công dụng và liều dùng
• 1.5. Thành phần hóa học sơ bộ của cây diếp cá
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Hóa chất và thiết bị
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Xử lý nguyên liệu
• 2.4.2. Phương pháp đo độ ẩm
• 2.4.3. Chiết cao tổng
• 2.4.4. Phương pháp thử nghiệm hoạt tính sinh học
• 2.4.5. Phát triển công thức mỹ phẩm cơ bản chứa hoạt chất
• 2.4.6. Phương pháp đánh giá sản phẩm
• 2.4.7. Khảo sát tính chất của sản phẩm chăm sóc da
• 2.4.8. Đánh giá thị hiếu sản phẩm của người tiêu dùng
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ & BÀN LUẬN
• 3.1. Xử lý & đánh giá nguyên liệu
• 3.2. Rau và bột diếp cá
• 3.3. Dịch chiết và cao chiết
• 3.4. Khảo sát các hoạt tính sinh học
• 3.5. Định hướng ứng dụng sản phẩm chăm sóc cá nhân
• 3.6. Xây dựng nền sản phẩm chăm sóc da cơ bản
• 3.7. Phát triển công thức có hoạt chất
• 3.8. Khả năng xâm nhập thị trường
• 3.9. Đánh giá của người tiêu dùng
• 3.10. Tính toán giá thành sản phẩm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về rau diếp cá Houttuynia cordata

Rau diếp cá, hay còn gọi là Houttuynia cordata, là một loại thảo dược có nguồn gốc từ châu Á, được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền. Loại rau này không chỉ được biết đến với công dụng làm thực phẩm mà còn có nhiều tác dụng dược lý. Theo các nghiên cứu, Houttuynia cordata có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn và chống oxy hóa. Các thành phần hóa học trong rau diếp cá bao gồm flavonoid, alkaloid và các hợp chất phenolic, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Việc chiết xuất các thành phần từ rau diếp cá để ứng dụng trong sản phẩm chăm sóc cá nhân đang trở thành xu hướng, nhờ vào tính an toàn và hiệu quả của các thành phần thiên nhiên.

1.1. Đặc điểm hình thái và phát triển

Rau diếp cá là loại cây thảo nhỏ, ưa ẩm, có thể cao từ 15 đến 50 cm. Cây có lá hình tim, có mùi tanh đặc trưng khi vò nát. Houttuynia cordata thường mọc hoang ở những nơi ẩm ướt và có thể được trồng để thu hoạch quanh năm. Cây có khả năng sinh sản vô tính qua rễ ngầm, giúp duy trì sự phát triển bền vững. Việc thu hái lá tươi để sử dụng trong chế biến thực phẩm và làm thuốc là phổ biến. Sự phát triển của rau diếp cá không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe mà còn tạo ra cơ hội cho ngành công nghiệp thực phẩm và mỹ phẩm.

II. Công dụng và thành phần hóa học của rau diếp cá

Rau diếp cá có nhiều công dụng trong y học cổ truyền, bao gồm khả năng trị mụn nhọt, viêm nhiễm và các bệnh lý liên quan đến đường tiêu hóa. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng Houttuynia cordata có tác dụng kháng viêm và kháng khuẩn mạnh mẽ, nhờ vào các hợp chất như quercitrin và isoquercitrin. Những thành phần này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe mà còn có thể được ứng dụng trong sản phẩm chăm sóc da. Việc chiết xuất các thành phần này từ rau diếp cá để tạo ra sản phẩm chăm sóc cá nhân an toàn và hiệu quả là một hướng đi tiềm năng trong ngành công nghiệp mỹ phẩm.

2.1. Thành phần hóa học

Toàn bộ cây diếp cá chứa nhiều thành phần hóa học có lợi cho sức khỏe. Các hợp chất chính bao gồm flavonoid, terpenoid và các axit hữu cơ. Các nghiên cứu cho thấy rằng rau diếp cá có chứa khoảng 91,5% nước, 2,9% protid, 2,7% glucid và 0,5% lipid. Đặc biệt, hàm lượng vitamin C trong rau diếp cá rất cao, lên đến 68,2 mg/100g. Những thành phần này không chỉ có tác dụng tốt cho sức khỏe mà còn có khả năng chống oxy hóa, giúp bảo vệ da khỏi tác hại của môi trường. Việc ứng dụng các thành phần này trong sản phẩm chăm sóc cá nhân sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng.

III. Ứng dụng chiết xuất rau diếp cá trong sản phẩm chăm sóc cá nhân

Việc chiết xuất từ rau diếp cá vào sản phẩm chăm sóc cá nhân đang trở thành xu hướng mới trong ngành công nghiệp mỹ phẩm. Các sản phẩm như kem dưỡng da, lotion và serum chứa chiết xuất từ Houttuynia cordata không chỉ an toàn mà còn mang lại hiệu quả cao trong việc chăm sóc da. Các nghiên cứu cho thấy rằng chiết xuất từ rau diếp cá có khả năng làm dịu da, chống viêm và cung cấp độ ẩm cần thiết cho da. Sự kết hợp giữa các thành phần thiên nhiên và công nghệ hiện đại trong sản xuất mỹ phẩm sẽ tạo ra những sản phẩm chất lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

3.1. Tác dụng của chiết xuất rau diếp cá trong mỹ phẩm

Chiết xuất từ rau diếp cá có nhiều tác dụng tích cực đối với làn da. Các sản phẩm chăm sóc da chứa chiết xuất này giúp làm sạch, cung cấp độ ẩm và làm dịu các kích ứng trên da. Nghiên cứu cho thấy rằng chiết xuất rau diếp cá có khả năng kháng viêm, giúp giảm thiểu tình trạng mụn và viêm da. Hơn nữa, các sản phẩm này còn giúp cải thiện độ đàn hồi của da, mang lại làn da khỏe mạnh và rạng rỡ. Việc phát triển các sản phẩm chăm sóc cá nhân từ rau diếp cá không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe mà còn góp phần bảo vệ môi trường, nhờ vào việc sử dụng nguyên liệu thiên nhiên.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường mỹ phẩm thiên nhiên và dược mỹ phẩm chăm sóc da (Cosmeceuticals) toàn cầu đang chứng kiến mức tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt xấp xỉ 9.4%, thúc đẩy xu hướng thay thế hóa chất tổng hợp bằng các hợp chất thứ cấp từ thực vật có hoạt tính sinh học cao. Tại Việt Nam, rau diếp cá (Houttuynia cordata Thunb, thuộc họ Saururaceae) là nguồn dược liệu bản địa dồi dào, nổi tiếng trong y học cổ truyền với tính hàn, khả năng thanh nhiệt, giải độc và tiêu thũng. Tuy nhiên, việc ứng dụng nguồn nguyên liệu này trong chăm sóc da hiện đại còn đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật:

• Vấn đề chiết xuất và bảo toàn hoạt chất: Các hợp chất quý trong diếp cá như flavonoid glycoside (quercitrin, isoquercitrin, hyperin, rutin, afzelin) và tinh dầu (decanoyl-acetaldehyd, methyl-n-nonyl ceton) rất dễ bị oxy hóa, biến tính dưới tác động của nhiệt độ và ánh sáng nếu không có quy trình trích ly chuẩn hóa.
• Hạn chế của phương pháp thủ công: Dùng diếp cá tươi giã nát theo dân gian tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn chéo, dư lượng tạp chất cơ học, không kiểm soát được nồng độ hoạt chất và có mùi tanh đặc trưng gây khó chịu cho người sử dụng.
• Sự phụ thuộc vào sản phẩm ngoại nhập: Đa số mỹ phẩm chiết xuất diếp cá trên thị trường hiện nay là hàng nhập khẩu từ Nhật Bản (như Dokudami) hoặc Hàn Quốc (như Zymogen) với giá thành cao, chưa tối ưu hóa được nguồn dược liệu nông sản nội địa Việt Nam.

Đề tài "Nghiên cứu ứng dụng chiết xuất từ rau diếp cá (Houttuynia cordata) vào sản phẩm chăm sóc cá nhân" được triển khai nhằm giải quyết triệt để các hạn chế trên với các mục tiêu cụ thể:

1. Chuẩn hóa quy trình xử lý và trích ly lỏng - rắn cao tổng từ rau diếp cá thu hái tại Phù Cát, Bình Định bằng các hệ dung môi phân cực khác nhau (EtOH 100%, EtOH:H2O 50:50 v/v, H2O 100%).
2. Đánh giá định lượng hoạt tính chống oxy hóa thông qua thử nghiệm trung hòa gốc tự do DPPH (1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl) và xác định nồng độ ức chế 50% ($IC_{50}$).
3. Thiết kế và xây dựng công thức cho 3 hệ nền mỹ phẩm cơ bản: Kem (O/W Emulsion), Lotion và Serum đục.
4. Tích hợp cao chiết tối ưu vào nền kem, khảo sát độ ổn định hóa lý (thử nghiệm sốc nhiệt, ly tâm, siêu âm, bảo quản 30 ngày) và kiểm định cảm quan thị hiếu người tiêu dùng.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy mô phòng thí nghiệm (mẻ 100g - 500g), phát triển hệ nhũ tương dầu trong nước (Oil-in-Water - O/W) an toàn, thân thiện với làn da tổn thương do mụn.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Để định vị sản phẩm nghiên cứu, các giải pháp ứng dụng diếp cá hiện có trên thị trường được phân tích so sánh chi tiết:

Tiêu chí so sánh	Diếp cá tươi thủ công	Dược phẩm viên nén (An Trĩ Vương / Ventrita)	Mỹ phẩm nhập khẩu (Dokudami Lotion / Zymogen Serum)	Kem diếp cá chuẩn hóa (Đề tài nghiên cứu)
Nồng độ hoạt chất	Không đồng đều, phụ thuộc mùa vụ	Chuẩn hóa dạng cao khô đường uống	Chuẩn hóa dịch chiết/lên men	Chuẩn hóa cao chiết EtOH 50% ($IC_{50} = 98.22 \mu g/mL$)
Độ ổn định & Hạn dùng	Dưới 24 giờ, dễ nhiễm nấm khuẩn	24 - 36 tháng (dạng viên nén)	24 - 36 tháng (có chất bảo quản tổng hợp)	Ổn định >15 chu kỳ sốc nhiệt, bảo quản hệ O/W chuẩn
Cảm quan & Mùi hương	Mùi tanh nồng đặc trưng, nhờn rít	Dạng uống, không tối ưu cho da mặt	Mùi cồn nhẹ hoặc mùi lên men	Mùi hương dịu nhẹ, thể chất kem mịn, thấm nhanh
Hệ phân phối trên da	Không có hệ nhũ, khó thẩm thấu	Không tác động trực tiếp lên biểu bì	Dạng lỏng/serum nền cồn	Hệ nhũ O/W kết hợp chất làm mềm và dưỡng ẩm sâu
Giá thành tiếp cận	Rất rẻ nhưng hiệu quả thấp	Trung bình (uống hỗ trợ mạch máu)	Cao (250.000 - 650.000 VNĐ)	Tối ưu (Dưới 100.000 VNĐ/50g)

Phân tích yêu cầu công thức theo mô hình MoSCoW:

• Must-Have (Bắt buộc): Nhũ tương O/W bền vững, không tách pha sau ly tâm 3000 rpm; hoạt tính chống oxy hóa cao; hệ chất bảo quản an toàn (không dùng Paraben độc hại); pH tương thích sinh lý da (5.5 - 6.5).
• Should-Have (Nên có): Độ lún kim ổn định từ 120 - 160 d-mm; chỉ số sai biệt màu tổng $\Delta E < 3.0$ sau 30 ngày bảo quản; che giấu hoàn toàn mùi tanh gốc của dịch chiết.
• Could-Have (Có thể có): Khả năng dưỡng trắng bổ trợ thông qua Vitamin B3 (Niacinamide); tăng cường tái tạo biểu bì bằng Allantoin.
• Won't-Have (Không làm): Không sử dụng chất tạo màu hóa học tổng hợp; không dùng cồn cao độ trong sản phẩm kem cuối cùng để tránh gây khô rát da.

Thiết kế hệ thống

Hệ thống quy trình công nghệ từ khâu tiền xử lý nguyên liệu đến tạo cấu trúc nhũ tương mỹ phẩm được thiết kế theo sơ đồ dòng:

[Rau diếp cá tươi (Bình Định)]
[Rửa sạch & Sấy đối lưu (50-60°C, Độ ẩm <12%)]
[Xay nhỏ (Kích thước 1-2 mm)]
[Trích ly lỏng - rắn (Dung môi EtOH:H2O 50:50, Tỉ lệ 1:8, 60°C, 300 rpm, t=2h x 2 lần)]
[Phối trộn hệ nhũ tương O/W (Quy trình gia nhiệt 2 pha)]

Chi tiết công thức nền kem hoàn chỉnh tích hợp hoạt chất:

+-------------------+--------------------+--------------+---------------------------------------+
| Pha (Phase)       | Tên nguyên liệu    | Tỷ lệ (% w/w)| Vai trò kỹ thuật                      |
+-------------------+--------------------+--------------+---------------------------------------+
| Pha dầu (Pha A)   | Emulgade SE-PF     | 6.00 %       | Chất nhũ hóa chính (Anionic O/W)      |
|                   | Cetyl Alcohol      | 2.50 %       | Chất trợ nhũ hóa, điều chỉnh độ nhớt  |
|                   | GMS (Glyceryl Stearate) 1.50 %    | Tăng cường độ đặc và tạo cấu trúc gel |
|                   | IPM (Isopropyl Myristate) 4.00 %  | Chất làm mềm, tăng tốc độ hấp thu da  |
|                   | Dầu Olive          | 3.00 %       | Pha dầu nền, dưỡng ẩm, chống nứt nẻ   |
|                   | PEG-75 Lanolin     | 1.00 %       | Chất làm mềm, nhũ hóa bổ trợ          |
+-------------------+--------------------+--------------+---------------------------------------+
| Pha nước (Pha B)  | Nước khử ion (DI)  | Vừa đủ 100%  | Pha liên tục (Giá mang)               |
|                   | Glycerin           | 5.00 %       | Chất giữ ẩm sâu (Humectant)           |
|                   | Lipacide C8G       | 1.00 %       | Chất bảo quản sinh học, kháng khuẩn   |
|                   | Vitamin B3 (Niacinamide) 2.00 %   | Hoạt chất làm sáng da, củng cố màng   |
|                   | Allantoin          | 0.50 %       | Làm dịu, chống kích ứng, phục hồi da  |
+-------------------+--------------------+--------------+---------------------------------------+
| Hoạt chất & Hương | Cao chiết EtOH 50% | 0.50 - 2.00% | Hoạt chất chống oxy hóa, kháng viêm   |
| (Bổ sung <45°C)   | Hương liệu tự nhiên| 0.20 %       | Khử mùi nền, tạo cảm quan dễ chịu     |
+-------------------+--------------------+--------------+---------------------------------------+

Danh mục thiết bị và thông số kỹ thuật chuẩn hóa:

• Hệ thống cô quay chân không: Büchi Rotary Evaporator R-300 (Áp suất 175 mbar, nhiệt độ bồn ổn nhiệt 50°C).
• Máy quang phổ khả kiến: Thermo Scientific Genesys 10S UV-Vis (Độ phân giải 1 nm, bước sóng quét 200 - 800 nm, đo DPPH tại 517 nm).
• Máy phân tích độ ẩm hồng ngoại: Sartorius MA35 (Độ chính xác nhiệt độ 1°C, độ phân giải độ ẩm 0.01%).
• Máy đo độ lún kim: Standard Cone Penetrometer (Tải trọng đầu kim 100g, thời gian thâm nhập 5 giây ở 25°C).
• Máy ly tâm: Hettich Zentrifugen EBA20 (Tốc độ tối đa 6000 rpm).
• Máy phát xung siêu âm: Qsonica LLC Q700 (Công suất 700W, tần số 20 kHz).
• Phần mềm xử lý dữ liệu động học $IC_{50}$: GraphPad Prism v8.0.2.

Methodology

Phương pháp luận thực nghiệm được thực hiện theo quy trình tuyến tính kết hợp kiểm định vòng lặp:

• Đánh giá rủi ro và biện pháp giảm thiểu:
  • Rủi ro tách pha nhũ tương: Tối ưu hóa tỷ lệ chất nhũ hóa Emulgade SE-PF kết hợp chất làm đặc Cetyl Alcohol/GMS nhằm gia tăng năng lượng tự do bề mặt và độ nhớt pha ngoại.
  • Rủi ro sẫm màu sản phẩm do polyphenol oxy hóa: Bổ sung cao chiết tại nhiệt độ dưới 45°C; sử dụng bao bì kín tránh ánh sáng trực tiếp; kiểm soát biến thiên màu sắc qua tọa độ màu CIE $L^, C^, h$.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình trích ly hoạt chất và đánh giá năng lực chống oxy hóa được lập trình và chuẩn hóa theo thuật toán tính toán định lượng:

import numpy as np

def calculate_extraction_yield(m_extract: float, moisture_extract: float, m_dry_raw: float) -> float:
    """
    Tính hiệu suất thu hồi cao tổng (%)
    m_extract: Khối lượng cao thu được sau cô quay (g)
    moisture_extract: Độ ẩm của cao chiết (%)
    m_dry_raw: Khối lượng nguyên liệu bột diếp cá khô ban đầu (g)
    """
    dry_extract_mass = m_extract * (1.0 - (moisture_extract / 100.0))
    extraction_yield = (dry_extract_mass / m_dry_raw) * 100.0
    return round(extraction_yield, 2)

def calculate_dpph_scavenging_rate(abs_sample: float, abs_blank: float, abs_control: float) -> float:
    """
    Tính tỷ lệ bắt gốc tự do DPPH (%Q) tại bước sóng 517 nm
    """
    q_percentage = (1.0 - ((abs_sample - abs_control) / (abs_blank - abs_control))) * 100.0
    return round(q_percentage, 2)

def calculate_cie_color_difference(l1: float, a1: float, b1: float, l2: float, a2: float, b2: float) -> float:
    """
    Tính sai biệt màu sắc tổng Delta E theo không gian màu CIE L*a*b*
    """
    delta_l = l2 - l1
    delta_a = a2 - a1
    delta_b = b2 - b1
    delta_e = np.sqrt(delta_l**2 + delta_a**2 + delta_b**2)
    return round(float(delta_e), 2)

Quy trình chiết kiệt áp dụng tỷ lệ rắn:lỏng 1:8 (20g bột diếp cá trong 160 mL dung môi), gia nhiệt ổn định ở 60°C trong 2 giờ, lặp lại 2 lần để thu hồi tối đa hoạt chất nhóm flavonoid.

Testing và validation

1. Hiệu suất chiết và Hoạt tính chống oxy hóa DPPH ($IC_{50}$)

Kết quả trích ly và đo quang phổ UV-Vis ở bước sóng $\lambda = 517\text{ nm}$ đối với 3 hệ dung môi so sánh với chất đối chứng chuẩn Vitamin C:

Hệ dung môi trích ly	Khối lượng cao thu được (g)	Hiệu suất chiết $H_t$ (%)	Giá trị $IC_{50}$ ($\mu g/mL$)	Nhận xét hoạt tính
EtOH 100%	2.77 g	13.85 %	162.50 $\mu g/mL$	Khả năng trung hòa tự do trung bình
EtOH:H2O (50:50)	10.30 g	51.48 %	98.22 $\mu g/mL$	Hiệu suất cao nhất, hoạt tính mạnh nhất
H2O 100%	6.84 g	34.20 %	259.50 $\mu g/mL$	Hiệu suất khá, hoạt tính thấp nhất
Vitamin C (Chuẩn)	-	-	16.00 $\mu g/mL$	Chất chuẩn đối chứng

Phân tích kỹ thuật: Dung môi EtOH:H2O 50:50 đạt hiệu suất thu cao vượt trội (51.48%), gấp 3.71 lần so với cồn tuyệt đối (13.85%). Nước đóng vai trò làm trương nở màng tế bào thực vật, tạo điều kiện cho ethanol hòa tan các hợp chất flavonoid glycoside phân cực trung bình (quercitrin, rutin). Đồng thời, cao chiết EtOH 50% thể hiện giá trị $IC_{50}$ thấp nhất (98.22 $\mu g/mL$), chứng minh hoạt tính chống oxy hóa cao nhất trong 3 hệ dung môi.

Khả năng ức chế gốc tự do DPPH (%) theo nồng độ:
       1 ppm          10 ppm              100 ppm       1000 ppm (Nồng độ log)

2. Đánh giá độ ổn định cơ lý và hóa lý của nền kem

Mẫu kem tích hợp 1.0% cao chiết diếp cá EtOH 50% trải qua chuỗi thử nghiệm gia tốc nghiêm ngặt:

• Thử nghiệm ly tâm (Centrifugation Stability): Quay ly tâm tại 3000 vòng/phút trong 30 phút ở nhiệt độ phòng. Kết quả: Mẫu kem không xuất hiện hiện tượng tách pha, không chảy lỏng, độ đồng nhất đạt 100%.
• Thử nghiệm siêu âm (Ultrasonic Stress): Tác động xung siêu âm công suất 700W trong 15 phút. Hệ nhũ tương giữ nguyên cấu trúc phân tán mịn, không có sự hợp giọt (coalescence).
• Thử nghiệm sốc nhiệt (Thermal Shock Cycling): Trải qua 15 chu kỳ luân chuyển nhiệt độ liên tục (12 giờ tại 4°C $\leftrightarrow$ 12 giờ tại 45°C). Kết quả đo độ lún kim duy trì ổn định trong khoảng $138 \pm 4\text{ d-mm}$, sai biệt màu sắc tổng $\Delta E = 2.14 < 3.0$ (nằm trong giới hạn mắt thường khó nhận biết sự đổi màu).
• Theo dõi bảo quản 30 ngày ở các điều kiện môi trường:

Điều kiện bảo quản (30 ngày)	Ngoại quan & Thể chất	Độ lún kim ban đầu (d-mm)	Độ lún kim sau 30 ngày (d-mm)	Biến thiên màu $\Delta E$	Đánh giá độ bền
Nhiệt độ thấp (10°C)	Kem mịn đồng nhất, bóng	142	139	0.85	Rất ổn định
Nhiệt độ cao (45°C)	Không tách dầu, giữ cấu trúc	142	148	2.45	Đạt tiêu chuẩn
Nhiệt độ phòng (Có ánh sáng)	Không đổi mùi, màu hơi sẫm	142	144	2.82	Đạt tiêu chuẩn
Nhiệt độ phòng (Trong tối)	Giữ nguyên màu sắc ban đầu	142	143	1.12	Rất ổn định

Kết quả đạt được

• So sánh với mục tiêu ban đầu: Hoàn thành 100% các chỉ tiêu đặt ra. Tối ưu hóa được công thức kem O/W chứa cao chiết diếp cá đạt độ bền cơ lý cao, loại bỏ hoàn toàn mùi tanh khó chịu nhờ hệ hương tự nhiên và tỷ lệ hoạt chất cân bằng.
• Kết quả thử nghiệm thị hiếu (Consumer Acceptance Test): Thử nghiệm cảm quan trên 60 tình nguyện viên thuộc 4 nhóm da:

Nhóm da dầu (Oily Skin):        ████████████████████ 92% Hài lòng (Thấm nhanh, không bết)
Nhóm da khô (Dry Skin):          ██████████████████ 86% Hài lòng (Độ ẩm duy trì tốt)
Nhóm da hỗn hợp (Combination):   ████████████████████ 90% Hài lòng (Dịu nhẹ, không bóng nhờn)
Nhóm da nhạy cảm (Sensitive):    █████████████████ 85% Hài lòng (Không kích ứng, giảm đỏ mụn)

---

Đổi mới và đóng góp

1. Xác lập hệ dung môi chiết xuất tối ưu cho diếp cá Việt Nam: Chứng minh thực nghiệm tỷ lệ Ethanol:Nước (50:50 v/v) cho hiệu suất trích ly cao gấp 3.7 lần so với Ethanol nguyên chất, đồng thời tối ưu hóa hoạt tính chống oxy hóa ($IC_{50} = 98.22 \mu g/mL$), giải quyết bài toán lãng phí hoạt chất trong dược liệu.
2. Cân bằng hệ nhũ tương O/W phức hợp: Kết hợp thành công chất nhũ hóa thế hệ mới Emulgade SE-PF cùng hệ chất làm mềm IPM và Lanolin, cho phép nạp hàm lượng cao chiết dược liệu thực vật mà không phá vỡ cấu trúc micelle của kem.
3. Công nghệ bảo quản xanh (Green Preservation): Sử dụng Lipacide C8G (Capryloyl Glycine) thay thế hoàn toàn các chất bảo quản gốc Paraben và Formaldehyde releasers, mang lại sản phẩm an toàn cho làn da tổn thương mụn và viêm biểu bì.
4. Giá trị khoa học và ứng dụng: Đóng góp bộ dữ liệu thực nghiệm chuẩn mực về các thông số hóa lý (độ lún kim, hệ số phân tán màu CIE $L^*C^*h$, phổ UV-Vis) của cao chiết diếp cá, làm cơ sở khoa học cho các nghiên cứu thương mại hóa dược mỹ phẩm thảo dược trong nước.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế (Use Cases)

• Kem dưỡng phục hồi cho da mụn viêm và nhạy cảm: Làm dịu các ổ sưng đỏ do vi khuẩn Cutibacterium acnes, giảm bã nhờn và ức chế các gốc tự do gây tổn thương mô biểu bì nhờ hoạt tính flavonoid.
• Sản phẩm chăm sóc da sau can thiệp mụn (Post-acne care): Hỗ trợ tái tạo tế bào đáy biểu bì thông qua phức hợp Allantoin + Vitamin B3 + Quercitrin, hạn chế hình thành vết thâm sau viêm (PIH).

Phân tích kinh tế và Lộ trình sản xuất

Bảng tính giá thành sản xuất định mức cho quy mô mẻ thử nghiệm 100g (Đóng hũ thành phẩm 50g):

Hạng mục chi phí	Định mức cho 1 hũ kem 50g	Đơn giá ước tính (VNĐ)	Thành tiền (VNĐ)
Nguyên liệu bột diếp cá & trích ly	10.0 g bột thô (thu 1.0g cao)	150.000 VNĐ/kg bột	1.500 VNĐ
Hệ tá dược nhũ hóa & dưỡng ẩm	Pha A + Pha B (Pha dầu, Niacinamide,...)	Định mức công thức	8.500 VNĐ
Bao bì hũ mỹ phẩm 50g + Nhãn mác	1 bộ hũ Acrylic cao cấp	12.000 VNĐ/bộ	12.000 VNĐ
Chi phí năng lượng & Khấu hao thiết bị	Điện năng cô quay, đồng hóa	3.000 VNĐ/đơn vị	3.000 VNĐ
Tổng giá thành sản xuất (COGS)	-	-	25.000 VNĐ
Giá bán thương mại dự kiến	-	-	95.000 VNĐ
Tỷ suất lợi nhuận gộp (Gross Margin)	-	-	~73.6 %

Lộ trình mở rộng quy mô (Scale-up Roadmap):

• Giai đoạn 1 (Tháng 1 - 3): Hoàn thiện tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) của cao chiết và kiểm nghiệm vi sinh vật, kim loại nặng theo Thông tư 06/2011/TT-BYT.
• Giai đoạn 2 (Tháng 4 - 6): Nâng quy mô pilot lên mẻ 10 kg/mẻ sử dụng thiết bị đồng hóa nhũ hóa chân không công nghiệp (Vacuum Homogenizing Emulsifier).
• Giai đoạn 3 (Tháng 7 - 12): Đăng ký công bố sản phẩm mỹ phẩm, chuyển giao công nghệ cho nhà máy đạt chuẩn cGMP-ASEAN.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Nghiên cứu mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm với cao chiết tổng, chưa phân lập và tinh chế sâu từng phân đoạn đơn chất flavonoid (quercitrin, hyperin).
• Thử nghiệm kháng khuẩn vi sinh chưa tiến hành trực tiếp trên chủng vi khuẩn mụn chuyên biệt Cutibacterium acnes (trước đây là Propionibacterium acnes) do điều kiện nuôi cấy kỵ khí nghiêm ngặt tại thời điểm thực hiện.
• Thời gian theo dõi độ ổn định cấp tốc là 30 ngày, cần tiếp tục mở rộng theo dõi thời gian thực trong 12 - 24 tháng.

Hướng phát triển

• Ứng dụng công nghệ bao vi nang (Microencapsulation) hoặc hạt nano lipid (Solid Lipid Nanoparticles - SLN) để bọc cao chiết diếp cá, tăng cường độ bền quang hóa và độ thẩm thấu qua lớp sừng biểu bì.
• Nghiên cứu công nghệ chiết xuất có hỗ trợ sóng siêu âm (UAE) hoặc chiết xuất chất lỏng siêu tới hạn ($CO_2$ supercritical extraction) nhằm giảm tiêu hao năng lượng và rút ngắn thời gian xử lý mẫu.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên ngành Hóa học/Dược học: Tiếp cận quy trình nghiên cứu thực nghiệm chuẩn mực từ xử lý dược liệu, trích ly lỏng - rắn, đo quang phổ DPPH đến thiết kế công thức nhũ tương mỹ phẩm.
• Kỹ sư R&D & Formulator ngành Dược mỹ phẩm: Nắm bắt các thông số vận hành kỹ thuật (tỷ lệ chất nhũ hóa, tương thích hoạt chất thực vật, kiểm tra độ bền cơ lý bằng sốc nhiệt và lún kim) để phát triển dòng sản phẩm mới.
• Doanh nghiệp sản xuất mỹ phẩm nội địa: Sở hữu công thức bào chế khả thi, có căn cứ khoa học vững chắc và biên lợi nhuận hấp dẫn, sẵn sàng đưa vào sản xuất thương mại.
• Người tiêu dùng: Có cơ hội tiếp cận dòng mỹ phẩm thiên nhiên trị mụn sản xuất tại Việt Nam với chất lượng tương đương sản phẩm ngoại nhập nhưng giá thành rẻ hơn 60 - 70%.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai sản xuất kem diếp cá ở quy mô xưởng là gì?

Quy trình yêu cầu hệ thống bồn khuấy nhũ hóa đồng hóa chân không (tốc độ khuấy 1500 - 3000 rpm, có áo gia nhiệt kiểm soát nhiệt độ chính xác 45 - 80°C), thiết bị lọc dịch chiết áp suất cao và hệ thống cô quay/cô chân không thu hồi dung môi ethanol tuần hoàn để đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ.

2. Giới hạn độ bền của sản phẩm khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời là gì?

Cao chiết diếp cá chứa các hợp chất polyphenol nhạy cảm với tia cực tím. Thử nghiệm 30 ngày cho thấy sản phẩm có biến thiên màu $\Delta E = 2.82$ dưới ánh sáng thường. Do đó, sản phẩm bắt buộc phải được đóng gói trong bao bì kín, mờ đục hoặc hũ chống tia UV (nhựa đục HDPE, thủy tinh tối màu) và bảo quản nơi thoáng mát (<30°C).

3. Tại sao chọn hệ dung môi EtOH:H2O 50:50 thay vì cồn tuyệt đối hay nước 100%?

Hệ dung môi EtOH:H2O 50:50 tạo ra độ phân cực tối ưu giúp hòa tan đồng thời các nhóm hoạt chất flavonoid glycoside. Hiệu suất chiết thực tế đạt 51.48% (cao hơn 3.7 lần so với EtOH 100%) và giá trị $IC_{50}$ kháng DPPH đạt mức thấp nhất 98.22 $\mu g/mL$ (hoạt tính mạnh hơn chiết bằng nước thuần $IC_{50} = 259.50 \mu g/mL$).

4. Sản phẩm có gây kích ứng đối với làn da nhạy cảm hoặc da mụn viêm không?

Không. Công thức đã loại bỏ hoàn toàn cồn tự do trong pha kem thành phẩm, sử dụng chất bảo quản sinh học thế hệ mới Lipacide C8G (không Paraben) kết hợp các chất làm dịu da như Allantoin (0.5%) và Vitamin B3 (2.0%). Đánh giá cảm quan cho thấy 85% người có làn da nhạy cảm ghi nhận không có bất kỳ kích ứng nào.

5. Thời gian hoàn vốn (ROI) dự kiến cho một dây chuyền sản xuất nhỏ là bao lâu?

Với chi phí sản xuất định mức khoảng 25.000 VNĐ/hũ 50g và giá bán sỉ/lẻ dao động từ 70.000 - 95.000 VNĐ/hũ, một cơ sở sản xuất quy mô nhỏ (sản lượng 2.000 hũ/tháng) có thể đạt điểm hòa vốn sau 6 - 8 tháng vận hành.

---

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Nghiên cứu ứng dụng chiết xuất từ rau diếp cá (Houttuynia cordata) vào sản phẩm chăm sóc cá nhân" của tác giả Nguyễn Bảo Tâm (GVHD: PGS. Lê Thị Hồng Nhan, Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM) đã chứng minh thành công tính khả thi vượt trội của việc chuẩn hóa dược liệu diếp cá bản địa vào sản phẩm dược mỹ phẩm cao cấp. Bằng việc xác lập hệ dung môi chiết xuất tối ưu EtOH:H2O 50:50 ($H_t = 51.48%$, $IC_{50} = 98.22\ \mu g/mL$) và tích hợp vào hệ nền kem nhũ tương O/W bền vững qua 15 chu kỳ sốc nhiệt, đề tài đã mở ra hướng đi bền vững cho ngành công nghiệp hóa mỹ phẩm thiên nhiên Việt Nam, gia tăng giá trị chuỗi nông sản và mang lại giải pháp chăm sóc da an toàn, hiệu quả cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Khái quát về rau diếp cá 1. Giới thiệu Houttuynia cordata thường được gọi là giấp cá hay dấp cá, diếp cá, lá giấp, rau giấp. Dùng trong y học truyền thống Trung quốc và y học Ayurvédique khoảng 2500 năm, với nhiều hiệu quả và rất nhiều thí nghiệm khoa học hiện đại, dược tính của diếp cá cũng đã được hỗ trợ bởi những thữ nghiệm lâm sàng khác nhau, được công bố trong những năm gần đây.

Phân loại khoa học của cây diếp cá: Bảng 1.1: Phân loại khoa học của Houttuynia cordata Giới Plantae Ngành Magnoliophyta Lớp Magnoliopsida Tên khoa học: Phân lớp Magnolioliidae Houttuynia cordata Thunb Bộ Piperales Họ Saururaceae Chi Houttuynia Thunb Theo Cương mục bản thảo của Lý Thời Trân, cây giấp cá có tên Hán tự là ngư tinh thảo nghĩa là cỏ tanh mùi cá. Ngoài ra trong các sách Trung Quốc còn liệt kê một số tên khác như trấp thái, tử trấp, trấp thảo. Từ chữ trấp, người Việt đã đọc trại đi thành giấp như luật biến âm tr thành gi (ví dụ như trời = giời, tro = gio). Sách Việt Nam sưu tầm những tên sau về giấp cá: Mạnh nương thái (rau của nàng họ Mạnh), bút quản thái (rau cán bút), long tu thái (rau râu rồng), khâm thái (rau cổ áo).

Ngoài ra chúng còn có những tên đồng nghĩa sau: xú mẫu đơn (mẫu đơn hôi), xú linh 1 do an đan (liều thuốc hay nhưng thối), lạt tử thoả (cỏ cay), nãi đầu thảo (rau núm vú), xú thảo (cỏ hôi), kê nhĩ căn (rễ cỏ con gà). Tên tiếng Anh của rau diếp cá là heartleaf (lá hình tim), fish mint, fish herb, hay lizardtail (đuôi thằn lằn). Đặc điểm hình thái và phát triển Diếp cá là loài rau của lục địa châu Á, phân bố từ Ấn Độ qua Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, các nước Đông Nam Á. Ở Việt Nam, diếp cá mọc hoang ở chỗ ẩm ướt.

Thường được trồng làm rau ăn. Thu hái cành lá quanh năm, thường dùng tươi. Có thể phơi hay sấy khô để dùng dần. Rau diếp cá được du nhập vào Âu Châu vào khoảng 1920 trong bộ thảo tập Vườn Thực Vật Quốc Gia Anh Quốc - Kew garden.

Là một loại cỏ nhỏ, mọc quanh năm (evergreen), ưa chỗ ẩm ướt, có thân rễ mọc ngầm dưới đất. Rễ nhỏ mọc ở các đốt. Lá mọc cách (so le), hình tim, có bẹ, đầu lá hơi nhọn hay nhọn hẳn, khi vò ra có mùi tanh như mùi cá. Cây thảo cao 15–50 cm; thân màu lục hoặc tím đỏ, mọc đứng cao 40 cm, có lông hoặc ít lông.

Cụm hoa nhỏ hình bông bao bởi 4 lá bắc màu trắng, trong chứa nhiều hoa nhỏ màu vàng nhạt, trông toàn bộ bề ngoài của cụm hoa và lá bắc giống như một cây hoa đơn độc. Sự phát tán nhờ hạt và bằng cách phân chia vô phái bởi những rể ngầm dưới đất. Quả nang mở ở đỉnh, hạt hình trái xoan, nhẵn. Mùa hoa tháng 5-8, quả tháng 7-10.1: Các bộ phận của cây diếp cá A.

Hoa và quả C. Dược lý của rau diếp cá Diếp cá có tác dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng, sát trùng. Tính chất lợi tiểu này do chất quecitrin và các chất vô cơ chưa trong diếp cá. Dung dịch có 1/100,000 phân tử lượng quecitrin vẫn còn có tác dụng lợi tiểu rất mạnh.

Chất isoquecitrin cũng có tác dụng lợi tiểu (Nhật dược chí 1936). Một ý kiến khác cho rằng những dẫn xuất của dioxyflavonol (3-4 dioxyflavonol) đều có tính chất của rutin nghĩa là tăng sức chịu đựng của huyết quản làm cho huyết quản khó đứt vỡ (Nhật chí dược 1951). Chất cocdalin có tác dụng kích thích da, gây phồng. [3] Tác dụng kháng virus Thành phần tạo nên tác dụng này là methyl nonylceton, laurylaldehyd và caprylaldehyd.

Theo Kyoko Hayashi và cộng sự, diếp cá ức chế trực tiếp các virus: Virus gây bệnh herpes chủng 1, chủng 2 (HSV-1, HSV2); Virus gây bệnh cúm và HIV chủng 1 ở người (HIV-1) mà không biểu hiện độc tính. Nhưng không thấy có tác dụng chống virus gây bệnh bại liệt polio virus và coxsackie virus. Mức độ giảm virus liên quan đến thời gian điều trị. Ba thành phần chính có tác dụng là xeton methyl n-nonyl, aldehyde capryl.

Diếp cá có tác dụng chống chủng virus HSV-2 tốt hơn chủng HSV-1. Tác dụng chống SARS Thí nghiệm trên chuột cho thấy dịch chiết nước của diếp cá kích thích sự phát triển của tế bào lympho ở lách chuột. Tác dụng của diếp cá có thể chia thành 2 giai đoạn. Khi có sự xâm nhập của virus SARS, các thành phần trong dịch chiết diếp cá có thể kích hoạt khả năng miễn dịch qua trung gian tế bào để ngăn chặn lây nhiễm virus.

Trường hợp đã nhiễm bệnh, thành phần trong dịch chiết diếp cá có thể làm chậm quá trình nhân lên của virus bằng cách ức chế enzym quan trọng tổng hợp ARN của virus SARS. Tác dụng chống ung thư máu Công trình nghiên cứu của Chang Jung-San và cộng sự, mục đích để đánh giá tác dụng chống ung thư máu của H. Cordata và Bidens pilosa. Năm dòng tế bào ung thư máu, 3 do an theo thứ tự là L1210, U937, K562, Raji và P3HR1 được nuôi cấy với chất chiết xuất của H.Cordata và Bidens pilosa.

Kết quả cho thấy chiết xuất từ các dược liệu trên có tác dụng ngăn chặn 5 dòng tế bào này. Công dụng và liều dùng Theo đông y, diếp cá vị cay, chua, mùi tanh, tính mát (hơi lạnh), hơi độc, tán khí, tán ứ (Kariyone & Kimure), cay vào phế kinh. Diếp cá được dùng trị bệnh trĩ, mụn nhọt, trẻ con lên sởi, viêm phổi hoặc phổi có mủ, đau mắt đỏ hoặc đau mắt do trực khuẩn mủ xanh, viêm ruột, bí tiểu tiện, kinh nguyệt không đều. Liều dùng trung bình 6 - 12 g một ngày, dùng dạng sắc hoặc bột viên.

Người dân dùng rau diếp cá trong những trường hợp tụ máu như đau mắt bằng cách giã nhỏ lá ép vào hai miếng giấy bản đắp lên mắt khi ngủ, làm như vật hai ba lần. Hoặc trong bệnh trĩ lòi dom, sắc uống nước với liều 6-12g đồng thời sắc nước lấy hơi xông rồi rửa, nhiều người dùng thấy hiệu nghiệm. Loại rau này còn dùng để trị sốt rét, co giật ở trẻ em, đau răng. Kinh nghiệm dùng rau diếp cá: rau diếp cá khô 20g, táo đỏ 10 quả, nước 600ml, sắc còn 200ml, chia làm 3 lần uống trong ngày, chữa bệnh viêm sưng tai giữa, sưng tắc tia sữa.

Ở Trung Quốc, diếp cá được dùng trong trường hợp viêm mủ màng phổi, trong thử nghiệm điều trị ung thư phổi; đắp ngoài chữa dị ứng, mẩn ngứa, mề đay, làm thuốc chữa khó tiêu và thuốc bó những chỗ bị tổn thương để kích thích sự phát triển của xương. Một hợp chất có hoạt tính kháng khuẩn đã được phân lập từ rau diếp cá và bào chế thành thuốc viên và thuốc tiêm để trị bệnh nhiễm khuẩn. Ở Nhật Bản, diếp cá được dùng trong một số chế phẩm chữa bệnh cho phụ nữ. Cả cây được coi như thuốc làm mát, tiêu độc, chữa khó tiêu và điều kinh.

Lá được dùng trị bệnh lỵ, bệnh lậu, bệnh về da, về mắt. Cao chiết từ rễ có tác dụng lợi tiểu do tác dụng của quercitrin và các muối vô cơ. Lưu ý: Những người nguyên khí hư, có chứng đau chân không nên dùng. Những người không phải thấp nhiệt và sang độc cũng không nên dùng.

Thành phần hóa học sơ bộ của cây diếp cá Toàn cây Diếp cá có chứa tinh dầu. Thành phần chủ yếu là aldehyd và dẫn xuất nhóm ceton như methyl-n-nonyl ceton, l-decanal, l- dodecanal là những chất không có tác dụng kháng khuẩn; 3oxododecanal là chất có tác dụng kháng khuẩn. Nhóm terpen: bao gồm camphen, myrcen, α-pinen, limonen, linalol,…Ngoài ra còn chứa acid caprinic, laurinaldehyd, benzamid, acidhexadecanoid, acid decanoic, acid palmetic, lipid và vitamin K. Lá Diếp cá có chứa β-sitosterol, alcaloid: cordalin và các flavonoid: afzelin, hyperin, rutin, isoquercitrin và quercitrin.

 Tính theo g % như sau: Nước 91,5; protid 2,9; glucid 2,7; lipit 0,5; cellulose 1,8; dẫn xuất không protein 2,2; khoáng toàn phần 1,1.  Tính theo mg %: calcium 0,3; kali 0,1; caroten 1,26; vitamin C 68.2: Công thức cấu tạo của Sesamin 5 do an (2) β-Sitosterol Công thức phân tử: C29H50O Nhiệt độ nóng chảy: 136 - 140 oC Tên IUPAC: 17-(5-Ethyl-6-methylhep 11,12,14,15,16,17-dodecahydro-1H-cyclopenta [a] phenanthren-3-ol. Tên khác: 22,23-Dihydrostigmasterol, Stigmast-5-en-3-ol, β-Sitosterin. β-Sitosterol là một trong số phytosterols (sterol thực vật) với cấu trúc hóa học tương tự như cholesterol.

Sitosterol có màu trắng, bột sáp với một mùi đặc trưng. Chúng kỵ nước và hòa tan trong rượu.3: Công thức cấu tạo của β-Sitosterol (3) Afzelin Công thức phân tử: C21H20O10 Tên IUPAC: 4H-1-Benzopyran-4-one, 3-((6deoxy-alpha-L-mannopyranosyl)oxy)-5,7- dihydroxy-2-(4-hydroxyphenyl). Tên khác: Kaempferol 3-rhamnoside. 6 do an Hình 1.4: Công thức cấu tạo của Afzelin (4) Hyperin Công thức phân tử: C21H20O12 Hyperin còn gọi là Hyperoside Quercetin 3-D-galactoside; Hyperin; 2-(3,4- Dihydroxyphenyl)-3-(beta-D-galactopyranosyloxy)-5,7-dihydroxy-4H-1-benzopyran- 4-on.5: Công thức cấu tạo của Hyperin (5) Rutin Công thức phân tử: C27H30O16.

Tên IUPAC: 2 - (3,4-dihydroxypheny S, 6R) -5,7-trihydroxy-3-({[ (2S, 3R, 4S, 5S, 6R)- 3,4,5-trihydroxy-6({-({[ (2R, 3R, 4R, 5R, 6S)-3,4,5-trihydroxy-6-methyloxan-2-yl] oxy} methyl) oxan-2-yl] oxy}-4H-chromen-4-on. 7 do an Tên khác: Rutoside, Phytomelin, … Rutin được tìm thấy trong các trái cây và quả mọng như dâu tằm, việt quất.6: Công thức cấu tạo của Rutin 6) Isoquercitrin Công thức phân tử: C21H20O12 Tên IUPAC: 2 - (3,4-dihydroxyphenyl)-5,7-dihydroxy-3-[(2S, 3R, 4S, 5R, 6R) -3,4,5- trihydroxy-6-(hydroxymethyl)oxan-2-yl]oxy-chromen-4-on. Isoquercitrin (Bioquercetin) là dạng tự nhiên của quercetin. Chúng có thể được tìm thấy thường trong táo, hành củ, trái cây và rau quả khác.7: Công thức cấu tạo của Isoquercitrin 8 do an (7) Quercitrin Công thức phân tử: C21H20O11 Tên IUPAC: 2 - (3,4-Dihydroxyphenyl)-5,7-3-[[dihydroxy(2S, 3R, 4R, 5R, 6S) - 3,4,5- trihydroxy-6-methyl-2- tetrahydropyranyl]oxy]-4-chromen-one.

Quercitrin là một glycoside hình thành từ các flavonid quercetin và các đường deoxy rhamnose.8: Công thức cấu tạo của Quercitrin (8) Quercetin Công thức phân tử: C15H10O7 Tên IUPAC: 2-(3,4-dihydroxyphenyl)-3,5,7-trihydroxy-4H-chromen-4-one. Nhiệt độ sôi : 316 oC Hình 1.9: Công thức cấu tạo của Quercetin 9 do an 1. Hoạt tính sinh học đã nghiên cứu 1. Hoạt tính kháng oxy hóa Một nghiên cứu tại Viện đại học Y dược Toyama, Nhật Bản, đã cho thấy tác dụng chống oxy hóa của 12 loại dược thảo và hợp chất được chiết xuất từ chúng.

Diếp cá là một trong 4 chất có tác dụng chống oxy hóa mạnh nhất. Hợp chất quercetin của diếp cá loại trừ được các gốc tự do "cứng đầu" nhất. Hoạt tính kháng khuẩn Theo nghiên cứu của y khoa hiện đại, trong cây diếp cá có chất decanoyl-acetaldehyd mang tính kháng sinh. Loại rau này có tác dụng kháng khuẩn như ức chế tụ cầu vàng, liên cầu, phế cầu, trực khuẩn bạch hầu, e.coli, trực khuẩn lỵ, xoắn khuẩn leptospira.

Chúng cũng có tác dụng đối với virus sởi, herpes, cúm và cả HIV, do tác động vào vỏ bọc protein của virus. Diếp cá còn diệt ký sinh trùng và nấm. Theo một nghiên cứu của Đại học Y khoa Koahsiung, Đài Loan, diếp cá có tác dụng ức chế đáng kể đối với sự sinh sản của virus herpes simplex.