CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHIEN LƯỢC PHÁT TRIEN CUA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Các nghiên cứu ngoài nước Nghiên cứu chiến lược và sách lược kinh doanh của Smith và cộng sự (2003) cung cấp những kiến thức cần thiết về khái niệm chiến lược, sách lược kinh doanh, phân tích môi trường kinh doanh của các tập đoàn kinh tế lớn và Ở các cấp thành viên, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá việc thực hiện chiến lược, sách lược kinh doanh. Trong đó nghiên cứu chú trọng đến việc đảo tạo cán bộ quản trị kinh doanh ở cấp doanh nghiệp có quy mô lớn, nhỏ và ở cấp công ty.
Điều này cho thấy tầm quan trọng của nguồn nhân lực trong bất cứ một chiến lược kinh doanh nào cho dù doanh nghiệp ở cấp độ vừa và nhỏ hay cấp độ quốc gia. Nhà nước và các doanh nghiệp cần phải nhanh chóng phối hợp đào tạo dé có đội ngũ doanh nhân, quản lý có trình độ ngang tầm với thời đại. Làm được điều này giúp doanh nghiệp, quốc gia nắm bắt cơ hội, tăng tính cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt trên thị trường thời kỳ mở cửa. Với nghiên cứu Triển khai chiến lược kinh doanh của Asker (2007) tác giả nhận định muốn quản trị thành công một doanh nghiệp nhất thiết cần phải có chiến lược kinh doanh.
Vấn đề then chốt là đặt ra một hệ thống quản trỊ sao cho nhà quan tri có một tầm nhìn rõ nét, báo quát và am hiểu được môi trường kinh doanh. Từ đó chọn ra những giải pháp chiến lược phù hợp một cách sáng tạo và khôn ngoan. Nghiên cứu được chia làm bốn chủ dé. Chủ dé 1 là phương pháp phân tích môi trường kinh doanh.
Chủ đề 2 là chọn lợi thế cạnh tranh lâu dài. Chủ đề 3 là chọn quyết định đầu tư, cần phải chọn lựa về thời gian, mức độ, hình thức đầu tư. Chủ đề 4 là thực thi chiến lược. Muốn chiến lược thành công nhà quản trị phải hiểu rõ cơ cấu, hệ thống, con người, văn hóa tô chức.
và đặc biệt phải biết thích ứng với môi trường kinh doanh. Nghiên cứu vừa là hoạch định vừa là thực hiện các chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Nghiên cứu về các lựa chọn chiến lược trong ngành Dược, Cohen và cộng sự (2007) đề cập các chiến lược kinh doanh: 1) sáp nhập và hợp nhất, 2) sản phẩm mới được cấp phép và 3) phát triển chiến lược hợp tác với doanh nghiệp dược hoặc công nghệ sinh học khác. Từ phân tích về môi trường kinh doanh, chính sách công và năng lực nghiên cứu có chiều hướng giảm, không có dấu hiệu cải thiện.
Nhóm tác giả gợi ý bảy chiến lược thay thế cho các công ty dược có quy mô lớn lựa chọn: chiến lược 1: tái tổ chức nghiên cứu tập trung vào lĩnh vực điều trị; chiến lược 2: tái tổ chức nghiên cứu tập trung vào lĩnh vực điều trị nền tảng; chiến lược 3: dừng nghiên cứu; chiến lược 4: liên kết với các công ty cùng quy mô; chiến lược 5: thay đổi nghiên cứu tập trung vào các sản phẩm dựa trên công nghệ sinh học tiên tiến; chiến lược 6: chuyển hướng nghiên cứu tập trung vào chiến lược dẫn đầu chuẩn đoán; và chiến lược 7: tinh chỉnh khả năng được cấp phép sản phẩm. Nhìn chung, bảy chiến lược thay thế trên được đề xuất cho các công ty Dược phẩm lớn có điều kiện nghiên cứu phát triển sản phâm mới nên khả năng áp dụng khá hạn chế đối với các công ty Dược phẩm có quy mô nhỏ ở Việt Nam hiện nay. Nghiên cứu chiến lược thuê ngoài cho các công ty Dược có quy mô nhỏ, Toronto, (2014) đề xuất 2 chiến lược: Chiến lược 1: nghiên cứu và phát triển các loại thuốc (giai đoạn lâm sang I/Ia) chưa có bản quyền hoặc tổng hợp đồng hợp tác với các công ty lớn có nguồn lực hiện đại. Chiến lược 2: nghiên cứu và phát trién thuốc ở giai đoạn sau của các loại đã được cấp ban quyền (giai đoạn lâm sang III) và hợp tác với công ty lớn có lợi thế về sản xuất thương mại.
Theo phân tích của tác giả, các công ty nhỏ thường thiếu các thiết bị cần thiết để sản xuất với quy mô lớn hoặc không có cơ sở hạ tầng chất lượng để sản xuất các sản phẩm đạt tiêu chuẩn GMP. Với nguồn lực nội bộ hạn chế thì thuê ngoài cung cấp Dược phẩm là chiến lược chủ chốt của các công ty Dược có quy mô nhỏ. Dựa trên mô hình bom tấn, Rasmusse (2002) đề xuất chiến lược kinh doanh cho các công ty Dược phẩm của Úc. Mô hình bom tấn liên quan đến việc nghiên cứu và phân phối số ít các loại thuốc dé đạt được doanh thu toan cau (trên 1 tỷ USD).
Theo mô hình nay, các công ty Dược pham cần thay đổi theo hướng gia tăng tín nhiệm vào các chuyên gia công nghệ sinh học và các công ty nghiên cứu dé phát triển các sản phẩm mới được cấp phép và có bản quyền, sử dụng các phiên bản công nghệ nghiên cứu mới từ các công ty chuyên ngành, bán quy trình tái cấu trúc các thử nghiệm lâm sang và liên kết với các công ty chăm sóc sức khỏe dé phân phối sản phẩm. Thành công của mô hình phụ thuộc vào việc đạt được doanh thu khong lồ từ một hoặc một vai loại thuốc đủ dé thanh toán chi phí cao cho nghiên cứu và quy trình phát triển vì vậy phù hợp với chiến lược kinh doanh của các công ty toàn cầu hơn các công ty có quy mô nhỏ. Các nghiên cứu trên đã làm sáng tỏ các vấn đề liên quan đến khái niệm chiến lược, về quy trình xây dựng chiến lược của một tổ chức, nội dung cơ bản của một chiến lược, các công cụ giúp phân tích sự ảnh hưởng của các yếu tô môi trường, quá trình xây dựng các phương án chiến lược, lựa chọn chiến lược phù hợp và cách thức triển khai có hiệu quả, chính xác chiến lược. Các nghiên cứu đã cung cấp hệ thông lý thuyết cũng như các tình huống trong xây dựng và thực hiện chiến lược kinh doanh tại các doanh nghiệp Dược, đưa ra các chiến lược cụ thê để tác gia có thé tham khảo trong quá trình thực hiện luận văn này.
Các nghiên cứu trong nước Trong những năm qua, trong nước cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về van dé liên quan đến chiến lược phát trién doanh nghiệp trên nhiều khía cạnh, phạm vi và dia bàn nghiên cứu khác nhau, có thé kế đến một số nghiên Cứu sau: Hoàng Văn Hải (2010), Quản trị chiến lược. NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội. Trong bối cảnh môi trường kinh doanh biến động và có tính toàn cầu hiện nay, các doanh nghiệp không thé có được sự thành công lâu dai nếu như không có chiến lược đúng dan. Đặc điểm kinh tế, xã hội và văn hóa Việt nam đòi hỏi các tiếp cận có tính đặc thù về quản trị chiến lược.
Vì vậy, trong khi các chiến lược gia phương Tây chủ yếu chọn cách tiếp cận về lợi thế cạnh tranh dé hình thành và triển khải chiến lược thì các doanh nghiệp Việt Nam nên dựa vào cách tiếp cận: “lấy ít địch nhiều, lay yếu thắng mạnh”, “lấy nhu thắng cương”. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn các nhà quản trị nên tìm kiếm giải pháp chiến lược khôn ngoan và sắc sảo đề có được sự thành công bền vững cho các doanh nghiệp kinh doanh cũng như đem tới phương pháp tiếp cận toàn diện về quản trị kinh doanh. Hà Quang Lợi, 2006, Xây dựng chiến lược kinh doanh công ty cô phần dược Phú Thọ -FUSHICO, Khoa quản trị kinh doanh HSB. Nghiên cứu đã đưa ra hệ thống lý luận khá đầy đủ về xây dựng chiến lược kinh doanh cho doanh nghiệp từ khái niệm, vai trò, phân loại, xây dựng và lựa chọn chiến lược.
Tuy nhiên ở phần thực trạng xây dựng chiến lược chưa phù hợp với lý luận. Chủ yếu phân tích môi trường và chưa phân tích được điểm mạnh điểm yếu, cơ hội và thách thức dẫn đến giải pháp thực hiện chiến lược của doanh nghiệp đưa ra còn chung chung. Đặng Quang Hung, 2014, Chiến lược kinh doanh công ty cổ phần được phẩm trung ương 1, Đại học Quốc gia Hà nội. Xây dựng chiến lược phát triển công ty dựa trên phương pháp thẻ điểm cân băng, luận văn này tác giả đã phân tích và xây dựng chiến lược kinh doanh công ty theo một quy trình đầy đủ, tuy nhiên phương pháp này các thước đo tài chính chỉ đưa ra các kết quả trong quá khứ mà thường thiếu đi sức mạnh dự báo, không thé sử dụng dé đánh giá thành quả của nhân viên cấp thấp hơn.
Dương Đức Hùng, 2011, Nâng cao năng lực cạnh tranh công ty cô phần Traphaco, Trường đại học kinh tế- Đại học Quốc gia Hà nội. Nghiên cứu đã cơ bản phân tích, đánh giá tình hình ngành dược việt nam, các tác động của môi trường bên ngoài đến chiến lược kinh doanh doanh của công ty, các yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Dược. ĐỀ tài nghiên cứu về chiến lược của các doanh nghiệp đã được thực hiện khá nhiều nhưng trong lĩnh vực Dược phẩm va Hóa duoc thì có rat ít các nghiên cứu được đề cập đến. Cho đến nay, chưa có đề tài nào đi sâu vào nghiên cứu chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Hóa dược nói chung và công ty cô phần Dược vật tư y tế Hải Dương nói riêng.
Chính vì thế mà việc nghiên cứu đề tài này là điều cần thiết phải thực hiện. Nhìn chung, các nghiên cứu trong và ngoài nước đều có mức độ liên quan khác nhau, hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu. Cơ sở của thực hiện nghiên cứu là thông qua việc khảo sát những lý luận từ nhiều nguồn, từ nhiều nghiên cứu, bồ sung, hoàn thiện cho phù hop với lĩnh vực sản xuất và kinh doanh của công ty cổ phần Dược vật tư y tế Hải Dương. Cơ sở lý luận về chiến lược phát triển của doanh nghiệp 1.
Khái quát về chiến lược phát triển doanh nghiệp 1. Khai niệm chiến lược phát triển của doanh nghiệp Thuật ngữ “Chiến Lược” được sử dụng đầu tiên trong lĩnh vực quân sự dé chỉ phương cách dé chiến thắng trong một cuộc chiến tranh, thông thường người ta hiểu chiến lược là kế hoạch và nghệ thuật chỉ huy quân sự. Từ những thập kỷ 60, thế kỷ XX, chiến lược được ứng dụng vào lĩnh vực kinh doanh và có nhiều định nghĩa về thuật ngữ “Chiến lược”.