mở đầu trong vòng đời của sản phẩm, ở giao đoạn này cần đầu tư nhiều thời gian và công sức, cần tập trung vào hệ thống phân phối và cách làm truyền thông để sản phẩm có thể tiếp cận đến càng 13 nhiều khách hàng càng tốt. Tuy nhiên do doanh số giao đoạn này vẫn còn ở mức thấp, thêm vào đó là chi phí đầu tư cao dẫn đến sản phẩm chưa thu được lợi nhuận. Giai đoạn phát triển sản phẩm: ở giai đoạn này sản phẩm đã được chấp nhận trên thị trường, doanh thu và lợi thuận tăng lên, có nhiều đối thủ cạnh tranh sẽ nhảy vào thị trường. Doanh nghiệp sẽ tập trung vào việc gia tăng sự hiện diện của sản phẩm, tập trung và các hoạt động chiếm lĩnh thị trường.
Giai đoạn bão hòa: trong giai đoạn này doanh số sản phẩm không thể gia tăng được nữa, tuy nhiên doanh nghiệp phải gia tăng nhiều chi phí để duy trì thị trường, duy trì doanh số trước đối thủ cạnh tranh, vì vậy mà lợi nhuận có xu hướng giảm. Giai đoạn suy thoái: doanh số và lợi nhuận giảm xuống, doanh nghiệp cần có chiến lược để phát triển sản phẩm mới hoặc, tìm cách phát triển sản phẩm cũ trên thị trường mới. Các thuộc tính của sản phẩm Thuộc tính của sản phẩm là tất cả những đặc tính vốn có của sản phẩm qua đó sản phẩm tồn tại và nhờ đó mà có thể phân biệt được sản phẩm này với sản phẩm khác. Mỗi sản phẩm đều có giá trị sử dụng nhất định, mà giá trị sử dụng của sản sẩm được tạo thành từ các thuộc tính của sản phẩm đó.
Thông thường có thể chia các thuộc tính của sản phẩm ra làm các nhóm sau: - Nhóm thuộc tính về chức năng, công dụng: có tính chất quyết định đến giá trị sử dụng của sản phẩm. - Nhóm thuộc tính về kỹ thuật công nghệ: các đặc tính về công nghệ quyết định đến chất lượng sản phẩm. Tạo ra các sản phẩm đặc tính riêng biệt mà các đối thủ cạnh tranh không thể bắt trước hoặc mất rất nhiều thời gian để nghiên cứu tính năng đó, nó tạo ra lợi thế cạnh tranh vô cùng lớn cho doanh nghiệp. - Nhóm thuộc tính về sinh thái: đề cập đến các tính năng về an toàn, có lợi cho sức khỏe, không gây phá hủy môi trường, gần gũi với thiên nhiên, … 14 - Nhóm thuộc tính về thẩm mỹ: đang được chú trọng dần dần, thiết kế sản phẩm có cấu trúc và kiểu cách phải phù hợp với công dụng, người sử dụng, môi trường và mang tính thẩm mỹ trong bối cảnh được sử dụng.
- Nhóm thuộc tính về kinh tế xã hội: quyết định mức chất lượng của sản phẩm, nó bao gồm chi phí lao động, giá trị sử dụng phù hợp với nhu cầu thị hiếu, khả năng sinh lợi của sản phẩm 1. Các yếu tố ảnh hƣởng đến kinh doanh sản phẩm 1. Các yếu tố bên trong Tài chính “Bộ phận tài chính kế toán liên quan đến những hoạt động huy động và sử dụng các nguồn lực vật chất của doanh nghiệp hay tổ chức trong từng thời kỳ, thực hiện hoạch toán kinh tế trong tất cả các khâu công việc của quá trình hoạt động. Phân tích hoạt động tài chính cần phải có các thông tin cơ bản như: những hoạt động tài chính kế toán trong doanh nghiệp, những kết quả về hoạt động tài chính kế toán định kỳ và những xu hướng.
Nhân sự “Quản trị nhân sự liên quan đến việc tuyển mộ, huấn luyện, sử dụng, đãi ngộ, đánh giá và khuyến khích động viên. Khi phân tích và đánh giá hoạt động của các bộ phận nhân sự, cần thu thập những thông tin chủ yếu sau đây: Qui mô và cơ cấu nhận sự hiện tại có phù hợp nhu cầu của các khâu công việc hay không (nhân lực quản trị và nhân lực thừa hành). Đặc điểm kinh doanh Mỗi ngành nghề, mỗi loại hình doanh nghiệp đều có một đặc điểm kinh doanh riêng. Và các đặc điểm kinh doanh này chi phối hầu hết các hoạt động của doanh nghiệp từ cách thức tổ chức hoạt bộng, bố trí phòng ban, các mối liên hệ giữa các phòng ban, cơ cấu nhân sự đến các hoạt động kinh doanh, tài chính, marketing trong nội bộ doanh nghiệp.
15 Các đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp thường xuất phát từ loại hình kinh doanh như thương mại, sản xuất hay dịch vụ. Nguyên cứu và phát triển Nghiên cứu và phát triển là hoạt động rất cần thiết, nhằm mục đích xem xét khả năng phát triển sản phẩm mới, các ứng dụng hoặc quy trình mới vào doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có những điều chỉnh thích nghi với sự phát triển của thị trường, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Marketing “Marketing là những hoạt động hướng tới khách hàng nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của họ thông qua quá trình trao đổi và tương tác” (Philip Kotler – Biên dịch Phan Văn Thắng, Vũ Thị Phượng, Giang Văn Chiến (2002), Marketing căn bản). Hoạt động Marketing giữa thị trường và doanh nghiệp là hoạt động hai chiều, nghiên cứu, thu thập thông tin thị trường để cho ra các sản phẩm của doanh nghiệp phù hợp với thị trường.
Quá trình ngược lại diễn ra khi các doanh nghiệp thúc đẩy các hoạt động Marketing khuyến khích khách hàng tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp mình. Các yếu tố bên ngoài 1.1 Các yếu tố môi trƣờng vĩ mô Kinh Tế “Các yếu tố kinh tế ảnh hưởng chủ yếu đến doanh nghiệp là lãi suất ngân hàng, giai đoạn của chu kỳ kinh tế, cán cân thanh toán, chính sách tài chính và tiền tệ. Công nghệ “Ít có ngành công nghiệp và doanh nghiệp nào lại không phụ thuộc vào cơ sở công nghiệp ngày càng hiện đại. Ngày càng có nhiều doanh nghiệp tiên tiến ra đời tạo ra cơ hội cũng như nguy cơ đối với tất cả các nghành công nghiệp và các doanh nghiệp nhất định.
Các doanh nghiệp cũng phải cảnh giác với công nghệ mới có thể 16 làm cho sản phẩm của họ bị lạc hậu trực tiếp hoặc gián tiếp.” (Nguyễn Thị Liên Diệp và Phạm Văn Nam 2008) Chính trị pháp luật “Các yếu tố chính phủ và chính trị có ảnh hưởng ngày càng lớn đến các hoạt động của doanh nghiệp, do các doanh nghiệp phải tuân theo các quy định về thuê mướn, cho vay, an toàn, vật giá, quảng cáo, nơi đặt các nhà máy và bảo vệ môi trường. Đồng thời hoạt động của chính phủ tạo ra các cơ hội hoặc nguy cơ cho doanh nghiệp,…ví dụ một chương trình của chính phủ (như biểu thuế hàng ngoại nhập cạnh tranh, chính sách giảm thuế thu nhập doanh nghiệp) tạo ra cho doanh nghiệp cơ hội tăng trưởng và trong trường hợp ngược lại, có thể đe dọa đến lợi nhuận của doanh nghiệp.” (Nguyễn Thị Liên Diệp và Phạm Văn Nam 2008) Tự nhiên “Những doanh nghiệp từ lâu đã nhận ra tác động của hoàn cảnh thiên nhiên vào quyết định kinh doanh của họ. Tuy nhiên trước đây những yếu tố liên quan tới việc bảo vệ môi trường thiên nhiên thường hay bị bỏ sót. Những nhóm công chúng đã nêu ra những vấn đề khác nhau về môi trường cho chính quyền chú ý đến ô nhiễm, thiếu năng lượng và sử dụng lãng phí các nguồn tài nguyên thiên nhiên cùng với sự gia tăng về nhu cầu tài nguyên thiên nhiên do thiên nhiên cung cấp.
Tất cả những vấn đề đó khiến các nhà quản trị phải thay đổi các quyết định và các biện pháp thực hiên quyết định.” (Nguyễn Thị Liên Diệp và Phạm Văn Nam, 2008) Yếu tố xã hội “Các doanh nghiệp phải phân tích một dãi rộng các yếu tố xã hội để ấn định các cơ hội đe doạ tiềm tàng. Thay đổi một trong nhiều nhân tố có thể ảnh hưởng đến một doanh nghiệp, những xu hướng doanh số, khuôn mẫu tiêu biểu, khuôn mẫu hành vi của xã hội gây ảnh hưởng đến phẩm chất đời sống, cộng đồng kinh doanh.2 Các yếu tố môi trƣờng vi mô 17 Đối thủ cạnh tranh Đối thủ tiếm ẩn Đe dọa của các đối thủ chưa xuất hiện Cạnh tranh nội bộ ngành Khách hàng Nhà cung cấp Quyền lực Quyền lực đàm phán đàm phán Nhà phân phối Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp đang có mặt trên thị trường Thách thức của sản phẩm dịch vụ thay thế Sản phẩm thay thế Hình 1.2: Sơ đồ tổng quát môi trường vi mô (Nguồn: Nguyễn Thị Liên Diệp và Phạm Văn Nam, 2008) “Để giữa vững thị phần của mình các tổ chức cạnh tranh thường xác định bản chất và mức độ cạnh tranh trong kinh doanh hay dùng những thủ đoạn khác nhau. Và hơn nữa những doanh nghiệp cạnh tranh mới cải tiến kỹ thuật thường thay đổi mức độ và bản chất cạnh tranh. Do đó các doanh nghiệp phải phân tích mỗi đối thủ cạnh tranh để có hiểu biết về những hành động và đáp ứng khả dĩ của họ nhằm phát triển và giữ vững thị phần.” (Nguyễn Thị Liên Diệp và Phạm Văn Nam, 2008) Khách hàng “Khách hàng là một phần quan trọng của doanh nghiệp, nhất là những khách hàng trung thành là một lợi thế lớn của doanh nghiệp.
Sự trung thành của khách 18 hàng được tạo dựng bởi sự thỏa mãn những nhu cầu của khách hàng và mong muốn làm tốt hơn. Các doanh nghiệp cần lập ra bảng phân loại khách hàng hiên tại và tương lai. Các thông tin thu được từ bảng phân loại này là cơ sở định hướng quan trọng cho việc hoạch định kế hoạch. Nhất là các kế hoạch liên quan trực tiếp đến Marketing.
Các biến số chính cần xem xét là về địa lý, nhân khẩu học, tâm lý,. Ngƣời cung ứng “Các doanh nghiệp bao giờ cũng phải liên kết với những doanh nghiệp cung cấp (nhà cung ứng) để được cung cấp các tài nguyên khác nhau như nguyên vật liệu, thiết bị, nhân công, vốn,. các nhà cung cấp có thể gây ra một áp lực mạnh trong họat động của một doanh nghiệp. Do đó tìm hiểu kỹ về các nhà cung cấp nguồn lực cho doanh nghiệp là không thể bỏ qua trong quá trình nghiên cứu môi trường.
Sản phẩm thay thế “Sức ép của sản phẩm thay thế làm hạn chế tiềm năng lợi nhuận của ngành do mức giá cao nhất bị khống chế. Do đó nếu không chú ý tới các sản phẩm thay thế tiềm ẩn, doanh nghiệp có khả năng bị tụt lại với các thị trường nhỏ bé nên doanh nghiệp cần thường xuyên nghiên cứu và kiểm tra các mặt hàng thay thế tiềm ẩn.” (Nguyễn Thị Liên Diệp và Phạm Văn Nam, 2008) Đối thủ tiềm ẩn “Đối thủ mới tham gia kinh doanh trong ngành có thể là yếu tố làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp do họ đưa vào khai thác các năng lực sản xuất mới, với mong muốn giành được thị phần và các nguồn lực cần thiết.