CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VE KINH DOANH DỊCH VỤ GIAO NHAN HÀNG HÓA XUAT NHAP KHẨU BANG DUONG BIEN CUA DOANH NGHIEP 1. Tổng quan về dịch vu giao nhận hang hóa xuất nhập khẩu bằng đường biến 1. Khái niệm về dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển Theo Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế (FIATA): “Dịch vu giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan tới vận chuyền, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vẫn hay có liên quan tới các dịch vụ trên ké ca các van đề về hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán thu nhập chứng từ có liên quan tới hàng hóa” Theo Điều 233, Luật thương mại Việt Nam 2005: “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tô chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyền, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao”. Như vậy, tóm gọn lại thì dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyên hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng) bằng đường biên.
Người kinh doanh dịch vụ, môi giới giao nhận gọi là người giao nhận ( Forwarder — Freight Forwarder — Forwarding Agent). Người giao nhận có thê là chủ hàng, chủ tàu, công ty xếp dỡ hay kho hàng, người giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ người nào khác có đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận. Đặc điểm của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển Dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển gồm 8 đặc điểm chính sau đây: — Hoạt động KDDV giao nhận hàng hóa bằng đường biển không tạo ra sản phẩm vật chất và không thé dự trữ được. Nó chỉ tac động vào hàng hóa làm thay đôi vị trí của hàng hóa từ địa điểm này đến địa điểm khác, chứ không tác động về mặt chất lượng của hàng hóa.
— Hoạt động KDDV giao nhận hàng hóa bằng đường biên mang tính thụ động, phụ thuộc vào 3 yếu tố chính: nhu cầu của khách hang, tập quán của nước nhập khẩu, pháp luật nước xuất khẩu và nhập khâu. — Là hoạt động mang tính thời vụ. Lí do của đặc điểm này là do hoạt động của dịch vụ GNHH bang đường biển là hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa. Ma hoạt động XNK phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng, không mang tính chất thường xuyên.
— Phương tiện vận chuyên chính là tàu biên công suât lớn va quãng đường di chuyên là ở trên mặt biên. Vận tải quôc tê băng đường biên là loại hình vận tải có quãng đường chuyên chở dài nhât nên cân có những con tàu có khả năng chịu đựng lớn. — Vận tải hàng hóa quốc tế bằng đường biển có sức chuyên chở rất lớn, có thể phù hợp với hầu hết các loại hàng hóa trong thương mại quốc tế. Ví dụ hàng hóa có khối lượng cồng kénh, hàng có khối lượng lớn nhưng giá trị thấp như than, đá, ,.
cho đến hàng triển lãm. — Gia thành vận chuyên hàng hóa bằng đường biển thường thấp hơn giá thành của các phương thức khác như đuờng bộ, đường hàng không, đường sắt,. Các tuyến vận tải đường biển thường là các tuyến đường giao thông tự nhiên nên không yêu cầu nhiều sự đầu tư về vốn, lao động, kỹ thuật trong việc xây dung và bảo trì các tuyến đường trên biển. Thêm lí do nữa là do trọng tải tàu lớn, năng suât vận chuyên cao.
— Vận chuyền hàng hóa bang đường biên thường có khả năng gặp nhiều rủi ro (mắc cạn, tàu đắm, cướp bién,. Do địa hình đặc thù nên việc vận chuyên hàng hóa trên đường biển phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết tự nhiên: thời tiết xấu, rủi ro thiên tai như mưa bão, sóng thần,. và những tai nạn bất ngờ. — Thời gian vận chuyên hàng hóa thường dai hơn so với các loại hình vận tai khác, tốc độ thấp hơn nhiều nếu so với máy bay và tàu hỏa.
Lộ trình vận tải thường phải đi qua nhiều cảng biển nên cũng kéo đài thời gian giao hàng. — Dịch vụ này cũng phụ thuộc vào cơ sở vật chất và khả năng của doanh nghiệp giao nhận. Vì VTQT bằng đường biển yêu cầu kỹ thuật cao về bảo quản chất lượng hàng hóa, hàng hóa thường chịu ảnh hưởng từ thời tiết khắc nghiệt và thời gian vận chuyền dài. Do đó đòi hỏi các doanh nghiệp KD DVGN hàng hóa bằng đường bién phải đầu tu cơ sở vật chất và thiết bị hiện đại dé bảo quản hàng hóa và có kỹ năng xử lí khi gặp tình huống bat ngờ.
Vai trò của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển — Tăng cường thúc day thương mại quốc tế và dau tư quốc tế phát triển. Dich vụ VTQT bằng đường biển càng phát triển thì sẽ giúp giảm giá thành vận chuyên, mở rộng thị trường tiêu thụ cho doanh nghiệp sản xuất, thúc đây tự do thương mại quốc tế. — Góp phan day nhanh tốc độ lưu thông hàng hóa bằng đường bién giữa các nước trên thế giới. Nhờ có dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế mà doanh nghiệp chỉ cần ký kết hợp đồng với người giao nhận là hàng hóa được vận chuyền từ bên xuất khâu đến bên nhập khẩu với mức giá hợp lí và họ chỉ cần tập trung vào quá trình sản xuất và tiêu thụ hàng hóa.
Như vậy sự phát triển của dich vụ giao nhận hàng hóa bằng đường biên đã giúp thúc day qua trình lưu thông hàng hóa quốc tế, giảm chi phí vận chuyên và từ đó giúp giảm chi phí hàng hóa, tăng sức cạnh tranh hàng hóa. — Tạo điều kiện đơn giản hóa chứng từ, thủ tục thương mại, thủ tục hải quan và các thủ tục pháp lý khác, hấp dẫn khách hàng nước ngoài tìm đến và tạo dựng mối quan hệ làm ăn với doanh nghiệp trong nước. Có thê khăng định rằng dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế góp phần không nhỏ vào sự phát triển của mỗi quốc gia. Nội dung hoạt động kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường bién 1.
Nghiên cứu thị trường và tìm kiếm khách hàng a. Nghiên cứu thị tường Thị trường luôn là yếu tô đầu tiên mà doanh nghiệp nhắc đến khi bắt đầu hoạt động kinh doanh và nghiên cứu thị trường là khâu quan trọng để doanh nghiệp kinh doanh thành công bởi doanh nghiệp cần biết khách hàng cần gì thì từ đó mới cung cấp được dich vụ tương ứng. Nghiên cứu thị trường dé lựa chon thị trường mục tiêu, dé tiền hành kinh doanh trên thị trường đã chọn. Nghiên cứu thị trường giao nhận hàng hóa quốc tế là tìm hiểu về nhu cầu giao nhận hàng hóa từ thị trường này đến thị trường khác trên thế giới, tìm hiểu đối tượng tham gia thị trường, nghiên cứu hành vi khách hàng, tìm hiểu về đối thủ cạnh tranh,.
Khi thực hiện khâu này, doanh nghiệp cầu nghiên cứu các van đề sau: — Cung, câu, quan hệ gitra cung câu trên thị trường về dich vụ giao nhận hang hóa quốc tế, cụ thé là bằng đường biển. — Tập quán, thói quen sử dụng dich vụ giao nhận vận tải đường biển quốc tế. Thị hiếu của từng thị trường về dịch vụ GNHH vận tải quốc tế. — Giá cả của dich vụ GNHH đường biển quốc tế.
— Các đối thủ cạnh tranh trên thi trường kinh doanh dịch vụ GNHH quốc tế. Tim kiếm khách hàng — Tìm kiếm thông tin về khách hàng tiềm năng. Với thị trường Logistic cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, doanh nghiệp KDDV Logistic cần phải rất nhanh nhạy trong việc tìm kiếm khách hàng tiềm năng dé không bị tụt lại so với đối thủ cạnh tranh. Đối tượng khách hàng chủ yếu ở đây là các doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa xuất nhập khẩu, vì thế nhà kinh doanh cần tiếp cận tất cả các kênh có thông tin về các khách hàng tiềm năng như là qua các cơ quan quản lý xuất nhập khâu nhà nước, cơ quan hải quan, qua những mỗi quan hệ, hay là qua phương tiện thông tin đại chúng như báo chí, Facebook, Zalo, Google.
— Hẹn gặp và tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu về dich vụ Logistic quốc tế. Sau khi có thông tin về khách hàng tiềm năng, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phải liên lạc băng điện thoại, fax, hay thư hẹn gặp để có cuộc hẹn với khách. Trước buổi gặp, cần năm bắt thông tin về khách hang, hàng hóa vận chuyền của khách dé chuẩn bị tài liệu dé làm tăng kha năng thành công cho buổi hẹn. Việc hẹn gặp đòi hỏi sự kiên nhẫn và khéo léo dé tránh những ấn tượng xấu từ khách trong lần gặp đầu tiên.
— Giới thiệu khả năng đáp ứng nhu cầu, phục vụ khách hàng và dịch vụ của doanh nghiệp kinh doanh Logistic. Đây là khâu quan trọng để Công ty thuyết phục khách hàng sử dụng dịch vụ mà mình cung cấp. Những doanh nghiệp xuất nhập khâu thường khá bận rộn, thời gian dé tiếp xúc với ho là rất ngăn. Do vậy mà những công ty kinh doanh Logistic cần nắm bắt cơ hội để tạo mối quan hệ, chuẩn bị đầy đủ chi tiết về địch vụ và năng lực công ty, từ đó tạo niềm tin nơi khách hàng đối với Công ty mình.
— Tính toán và gửi bảng giá dịch vụ cho khách hàng. Bảng báo giá bao gồm các thông tin về điều kiện giao nhận hàng hóa, giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, giá cước, thời gian vận chuyền, thủ tục hải quan,. Báo giá cần chỉ tiết, đầy đủ, rõ ràng dé hai bên đều hiểu rõ, tránh tranh chấp phát sinh về sau. Dé đưa ra được mức giá hợp lí thì doanh nghiệp Logistic can căn cứ vào đặc điểm hàng hóa, quãng vận tải, đối thủ cạnh tranh.
— Tiếp thu phản hồi của khách về giá dịch vụ và có sự điều chỉnh. Khi gửi bảng giá cho khách, doanh nghiệp luôn phải năm bắt va theo dõi phản hồi của khách về giá cước, thời gian giao nhận, điều khoản khác,. Đàm phán, ký kết hợp dong dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển Trong quá trình đàm phán, phía bên doanh nghiệp Logistic sẽ yêu cầu khách hàng cung cấp những thông tin về: Tên hàng, cân nặng, kích thước, thé tích, cảng đi, cảng đến, thời gian dự kiến xuất hàng.