CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Sự cần thiết phải tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp 1.1 Khái niệm,bản chất của chi phí sản xuất và giá thành trong doanh nghiệp xây lắp Quá trình sản xuất của doanh nghiệp xây lắp là quá trình biến đổi các yếu tố về tư liệu sản xuất,đối tượng lao động( biểu hiện cụ thể là các hao phí về lao động vật hóa) với sự tác động có mục đích của sức lao động( biểu hiện là hao phí về lao động sống) sẽ trở thành các sản phẩm,công trình… Như vậy, chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa và các hao phí cần thiết khác mà doanh nghiệp phải chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất thi công trong một thời kỳ nhất định. Tuy nhiên trong quá trình sản xuất kinh doanh,doanh nghiệp cần phân biệt giữa chi phí và chi tiêu của doanh nghiệp.Chi tiêu của doanh nghiệp là sự chi ra, sự giảm đi thuần túy của tài sản doanh nghiệp không kể các khoản đã dùng vào việc gì và dùng như thế nào. Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ những chi phí về lao động sống và lao động vật hóa và các hao phí cần thiết khác mà doanh nghiệp phải chi ra để hoàn thành những khối lượng sản phẩm xây lắp nhất định.2 Yêu cầu quản lí chi phí sản xuất và giá thành trong doanh nghiệp xây lắp *Do đặc thù riêng của ngành xây dựng cơ bản và của sản phẩm xây lắp nên việc quản lí công tác đầu tư và xây dựng gặp rất nhiều khó khăn.
Trong điều lệ quản lý đầu tư và xây dựng Chính Phủ đã nêu rõ: SV:TRẦN THỊ THỊNH 1 GVHD:THẦY NGUYỄN VĂN DẬU LỚP CQ 46/21.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH - Công tác quản lý đầu tư và xây dựng phải đảm bảo đúng mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kì theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo định hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa, đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân dân. - Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư trong nước cũng như nước ngoài đầu tư tại Việt Nam, khai thác nguồn tài nguyên, tiềm năng lao động, đất đai và mọi tiềm năng khác đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái. - Xây dựng phải theo quy hoạch, kiến trúc và thiết kế được duyệt, đảm bảo bền vững, mỹ quan, thực hiện cạnh tranh trong xây dựng nhằm áp dụng công nghệ xây dựng tiên tiến, bảo đảm chất lượng và thời hạn xây dựng với chi phí hợp lý và thực hiện bảo hành công trình.
*Để thực hiện các mục tiêu tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, xây dựng giá thành hợp lý công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm có nhiệm vụ chủ yếu sau: - Xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí, đối tượng và phương pháp tính giá thành sản phẩm khoa học, hợp lí. - Ghi chép tính toán, phản ánh đầy đủ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của hoạt động xây lắp, xác định hiệu quả từng phần và toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Tổ chức tập hợp chi phí và phân bổ từng loại chi phí theo đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất đã xác định bằng phương pháp đã chọn, cung cấp kịp thời các thông tin, số liệu tổng hợp về các khoản mục chi phí sản xuất và các yếu tố chi phí quy định, xác định đúng đắn chi phí phân bổ cho các sản phẩm dở dang cuối kỳ. - Vận dụng phương pháp tính giá thành thích hợp để tính toán giá thành sản phẩm xây lắp theo đúng các khoản mục quy định và kỳ tính giá thành đã xác định.
- Định kỳ cung cấp các báo cáo về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm cho lãnh đạo doanh nghiệp, tiến hành phân tích các định mức chi phí, dự toán, tình hình thực SV:TRẦN THỊ THỊNH 2 GVHD:THẦY NGUYỄN VĂN DẬU LỚP CQ 46/21.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH hiện kế hoạch giá thành và kế hoạch hạ giá thành sản phẩm, phát hiện kịp thời khả năng tiềm tàng, đề xuất các biện pháp thích hợp để phấn đấu không ngừng tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm.3 Vai trò và nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp *Vai trò của kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp: Tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm là tiền đề để xác định kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tránh tình trạng lãi giả, lỗ thật như một số năm trước đây. Để có thể cạnh tranh được trên thị trường công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp còn phải thực hiện đúng theo các quy luật khách quan. Như vậy công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là phần không thể thiếu được đối với các doanh nghiệp xây lắp khi thực hiện chế độ kế toán, hơn nữa là nó có ý nghĩa to lớn và chi phối chất lượng công tác kế toán trong toàn doanh nghiệp,công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có vai trò quan trọng trong toàn bộ tổ chức kế toán trong doanh nghiệp xây lắp,đó là: - Kế toán chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành sản phẩm cung cấp thông tin về tình hình chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành sản phẩm giúp các nhà quản lý kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ và kiểm soát việc sử dụng chi phí nhằm nâng cao hiệu quả của chi phí,tránh các hiện tượng tiêu cựu trong quản lý chi phí. - Kế toán chi phí và giá thành sản phẩm giúp các nhà quản lý nắm được chi phí sản xuất, giá thành thực tế của từng loại sản phẩm, từng công trình, từng bộ phận để biết được chi phí cần bù đắp để thực hiện tái sản xuất, phân tích đánh gía các định mức chi phí, dự toán chi phí và kế hoạch giá thành.
- Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành còn giúp các nhà quản lý tính toán,xác định hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. SV:TRẦN THỊ THỊNH 3 GVHD:THẦY NGUYỄN VĂN DẬU LỚP CQ 46/21.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH *Nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp: - Phản ánh đầy đủ, kịp thời toàn bộ chi phí sản xuất thực tế phát sinh. - Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức chi phí vật tư, chi phí nhân công, chi phí sử dụng máy thi công và các chi phí dự toán khác, phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức, các chi phí khác ngoài kế hoạch, các khoản thiệt hại, mất mát, hư hỏng…trong sản xuất để đề xuất những ngăn chặn kịp thời. - Tính toán hợp lí giá thành công tác xây lắp, các sản phẩm, lao vụ hoàn thành của doanh nghiệp.
- Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giá thành của doanh nghiệp theo từng công trình, hạng mục công trình, vạch ra khả năng và các biện pháp hạ giá thành một cách hợp lý và có hiệu quả. - Xác định đúng đắn và bàn giao thanh toán kịp thời khối lượng công tác xây dựng đã hoàn thành. Định kỳ kiểm kê và đánh giá khối lượng thi công dở dang theo nguyên tắc quy định. - Đánh giá đúng đắn kết quả hoạt động sản xuất kin doanh ở từng CT, HMCT, từng bộ phận thi công tổ đội sản xuất…trong từng thời kỳ nhất định, kịp thời lập báo cáo về chi phí sản xuất và tính giá thành công trình xây lắp, cung cấp chính xác kịp thời các thông tin hữu dụng về chi phí sản xuất và giá thành phục vụ cho yêu cầu quản lý của lãnh đạo doanh nghiệp.2 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp trong doanh nghiệp xây dựng cơ bản 1.1 Phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng cơ bản 1.1 Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích,công dụng kinh tế( Theo khoản mục) Căn cứ vào mục đích và công dụng của chi phí, toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ được chia thành khoản mục chi phí sau: SV:TRẦN THỊ THỊNH 4 GVHD:THẦY NGUYỄN VĂN DẬU LỚP CQ 46/21.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP HỌC VIỆN TÀI CHÍNH -Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là giá trị thực tế toàn bộ các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, các bộ phận rời, vật liệu luân chuyển tham gia cấu thành thực thể sản phẩm xây lắp( Không kể vật liệu cho máy móc thi công và hoạt động sản xuất chung).
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp còn bao gồm chi phí cốp pha, đà giáo, công cụ dụng cụ được sử dụng nhiều lần. -Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chi phí về tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp phải trả cho công nhân trực tiếp xây lắp. -Chi phí sử dụng máy thi công: bao gồm chi phí cho các máy thi công nhằm thực hiện khối lượng xây lắp bằng máy. Máy móc thi công là loại máy trực tiếp phục vụ xây lắp công trình.
Đó là những máy móc chuyển động bằng động cơ hơi nước,diezen,xăng,điện,. -Chi phí sản xuất chung: Là chi phí dùng vào việc quản lý và phục vụ sản xuất chung cho bộ phận sản xuất thi công. Loại chi phí này bao gồm: chi phí nhân viên quản lý đội, quản lý công trình (tiền lương chính, tiền lương phụ, các khoản trích BHXH, BHYT,KPCĐ trên lương của công nhân trực tiếp xây lắp, công nhân sử dụng máy thi công, chi phí về KHTSCĐ sử dụng ở đội, chi phí vật liệu phụ, nhiên liệu, công cụ dụng cụ dùng cho quản lý đội, chi phí dịch vụ mua ngoài , chi phí bằng tiền khác phục vụ sản xuất chung của đội.