Tiểu luận về chi phí và giá thành sản phẩm tại Tổng Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ

Khám phá tiểu luận về kế toán tập hợp chi phí và giá thành sản phẩm tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ, phân tích và ứng dụng thực tiễn.

• Tác giả: Phan Thị Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Công Phương
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Chi Phí Và Giá Thành Sản Phẩm Tại Tổng Công Ty Cổ Phần Dệt May Hòa Thọ
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• Sự cần thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Tổng quan nghiên cứu của đề tài
• Kết cấu bài luận
• 1. Chương 1: Cơ sở lý thuyết về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp
• 1.1. Hoạt động sản xuất và chi phí sản xuất
• 1.1.1. Hoạt động sản xuất sản phẩm
• 1.1.2. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất
• 1.2. Tập hợp chi phí sản xuất
• 1.2.1. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.2.2. Phản ánh tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3. Giá thành sản phẩm
• 1.3.1. Khái niệm, đối tượng tính giá thành. Phương pháp tính giá thành
• 1.3.2. Phản ánh kết chuyển chi phí và giá thành
• 1.3.3. Phản ánh giá trị sản phẩm hoàn thành
• 2. Chương 2: Tình hình thực tế về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tổng công ty cổ phần dệt may Hòa Thọ
• 2.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của tổng công ty cổ phần dệt may Hòa Thọ
• 2.1.1. Đặc điểm sản xuất kinh doanh của Công ty
• 2.1.2. Tổ chức quản lý của công ty
• 2.2. Đặc điểm tổ chức kế toán của Công ty
• 2.2.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.2.2. Hình thức sổ kế toán áp dụng
• 2.2.3. Chế độ kế toán vận dụng
• 2.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất và kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.3.1. Đặc điểm hoạt động sản xuất sản phẩm
• 2.3.2. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 2.3.2.1. Đối tượng, phương pháp tập hợp chi phí sản xuất ở Công ty
• 2.3.2.2. Trình tự tập hợp chi phí sản xuất ở Công ty
• 2.3.2.3. Tập hợp chi phí ở các nhà máy, phân xưởng
• 2.3.2.3.1. Chi phí nguyên phụ liệu tại nhà máy
• 2.3.2.3.2. Chi phí nhân công trực tiếp tại nhà máy
• 2.3.2.3.3. Chi phí sản xuất chung tại nhà máy
• 2.3.2.3.4. Tập hợp và tính giá thành tại nhà máy
• 2.3.2.4. Phản ánh trên sổ kế toán chi phí NVLTT
• 2.3.2.4.1. Nội dung chi phí NVLTT ở công ty
• 2.3.2.4.2. Trình tự phản ánh
• 2.3.2.5. Chi phí gia công đơn vị tại văn phòng tổng
• 2.3.2.5.1. Nội dung chi phí gia công đơn vị. Trình tự phản ánh chi phí gia công đơn vị
• 2.3.2.6. Phản ánh trên sổ kế toán chi phí mua ngoài khác
• 2.3.2.6.1. Nội dung chi phí mua ngoài khác tại văn phòng tổng
• 2.3.2.6.2. Trình tự phản ánh chung
• 2.3.2.7. Phản ánh trên sổ kế toán chi phí hàng nhập
• 2.3.2.8. Chi phí gia công ngoài
• 2.3.2.9. Chi phí in thêu, wash
• 2.3.3. Tổng hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm
• 3. Chương 3: Nhận xét và một số ý kiến về công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại tổng công ty cổ phần dệt may Hòa Thọ
• 3.1. Nhận xét về công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại tổng công ty cổ phần dệt may Hòa Thọ
• 3.1.1. Nhược điểm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Trong bối cảnh ngành dệt may Việt Nam, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu quả kinh doanh. Tổng Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực này. Việc quản lý chi phí dệt may không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh. Theo đó, chi phí sản xuất được phân loại thành nhiều loại như chi phí nguyên liệu, chi phí lao động, và chi phí sản xuất chung. Mỗi loại chi phí này đều có ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp có những quyết định đúng đắn trong quản lý và sản xuất.

1.1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất được định nghĩa là toàn bộ các khoản chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất. Chi phí nguyên liệu và chi phí lao động là hai yếu tố chính trong việc xác định giá thành sản phẩm. Theo phân loại theo nội dung kinh tế, chi phí sản xuất có thể chia thành chi phí nguyên liệu, chi phí nhân công, và chi phí khấu hao tài sản cố định. Mỗi loại chi phí này đều có vai trò quan trọng trong việc xác định giá thành sản phẩm và ảnh hưởng đến quyết định sản xuất của doanh nghiệp.

II. Tình hình thực tế tại Tổng Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ

Tổng Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý chi phí sản xuất hiệu quả. Đặc điểm hoạt động sản xuất của công ty cho thấy sự cần thiết phải kiểm soát chi phí một cách chặt chẽ. Việc tập hợp chi phí sản xuất được thực hiện qua các phân xưởng, nơi mà chi phí nguyên liệu và chi phí lao động được ghi nhận và phân bổ một cách hợp lý. Công ty cũng đã áp dụng các phương pháp tính giá thành sản phẩm như phương pháp toàn bộ và phương pháp theo đơn hàng, giúp đảm bảo tính chính xác trong việc xác định giá thành sản phẩm. Điều này không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.1. Đặc điểm hoạt động sản xuất

Hoạt động sản xuất tại Tổng Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ được tổ chức theo quy trình khép kín, từ khâu nhập nguyên liệu đến sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Chi phí nguyên liệu là một trong những yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm. Công ty đã đầu tư vào công nghệ hiện đại để giảm thiểu chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc quản lý chi phí lao động cũng được chú trọng, với các chính sách đãi ngộ hợp lý nhằm nâng cao năng suất lao động. Từ đó, công ty có thể duy trì được vị thế cạnh tranh trên thị trường.

III. Nhận xét và đề xuất giải pháp

Dựa trên phân tích thực tế, có thể thấy rằng công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Tổng Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ còn một số hạn chế. Việc phân bổ chi phí sản xuất chưa hoàn toàn hợp lý, dẫn đến việc xác định giá thành sản phẩm chưa chính xác. Để khắc phục tình trạng này, công ty cần áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại hơn, đồng thời tăng cường đào tạo nhân viên về quản lý chi phí. Việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh của công ty trong ngành dệt may.

3.1. Đề xuất giải pháp cải thiện

Để nâng cao hiệu quả trong việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, Tổng Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ cần xem xét việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý kế toán. Việc sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng sẽ giúp tự động hóa quy trình tập hợp chi phí, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Ngoài ra, công ty cũng nên thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên về quản lý chi phí và tính toán giá thành sản phẩm để nâng cao năng lực chuyên môn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp dệt may Việt Nam giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế quốc dân với tốc độ tăng trưởng bình quân duy trì ở mức 30%/năm, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng 24,8%/năm và đóng góp khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Với hệ thống khoảng 822 doanh nghiệp hoạt động trên toàn quốc (bao gồm 231 doanh nghiệp quốc doanh, 370 doanh nghiệp ngoài quốc doanh và 221 doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài), sức ép cạnh tranh về chi phí sản xuất và giá bán ngày càng trở nên gay gắt. Trong bối cảnh đó, Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ – doanh nghiệp đầu ngành tại khu vực miền Trung thành lập từ năm 1962 – đối mặt với bài toán cấp thiết trong việc kiểm soát dòng chi phí và hạ giá thành sản phẩm nhằm duy trì biên lợi nhuận mục tiêu.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự thiếu đồng bộ giữa công tác kế toán tài chính và kế toán quản trị trong việc tập hợp chi phí, phân bổ chi phí chung và tính giá thành tại các đơn vị thành viên. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất theo đơn đặt hàng; khảo sát, phân tích quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán chi phí thực tế tại Tổng công ty; nhận diện các điểm nghẽn trong công tác phân bổ chi phí; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác tính giá thành sản phẩm may mặc xuất khẩu.

Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại Văn phòng Tổng công ty và mạng lưới các nhà máy trực thuộc như Nhà máy May Veston Hòa Thọ, Nhà máy May Hòa Thọ 1. Phạm vi thời gian nghiên cứu sử dụng hệ thống số liệu kế toán phát sinh trong năm tài chính 2018 theo hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc giúp doanh nghiệp giảm thiểu sai số phân bổ chi phí, hướng tới mục tiêu cắt giảm từ 3% đến 5% chi phí gia công gián tiếp và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các dòng sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng kết hợp hai nền tảng lý thuyết cốt lõi trong kế toán quản trị và kế toán tài chính: Lý thuyết chi phí hấp thụ toàn bộ (Absorption Costing) và Lý thuyết kế toán chi phí theo công việc (Job-Order Costing). Mô hình kế toán chi phí trong doanh nghiệp may mặc được thiết kế bám sát chu trình công nghệ sản xuất liên tục khép kín qua ba giai đoạn: chuẩn bị - cắt, may ráp chi tiết và hoàn thiện đóng gói.

Hệ thống lý thuyết định hình 4 khái niệm nền tảng:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (Tài khoản 621): Giá trị thực tế của vải chính, vải lót, phụ liệu chỉ may, nút, dây kéo tiêu hao trực tiếp trong quá trình tạo phôi và may sản phẩm.
• Chi phí nhân công trực tiếp (Tài khoản 622): Toàn bộ tiền lương chính, lương phụ, tiền ăn ca và các khoản trích theo lương gồm 25,5% bảo hiểm xã hội, 4,5% bảo hiểm y tế, 2% bảo hiểm thất nghiệp và 2% kinh phí công đoàn tính cho công nhân trực tiếp sản xuất.
• Chi phí sản xuất chung (Tài khoản 627): Các hao phí phục vụ và quản lý phân xưởng như chi phí khấu hao máy móc may công nghiệp, chi phí điện năng, vật liệu phụ và lương nhân viên quản lý xưởng.
• Giá thành sản phẩm hoàn thành (Tài khoản 154 và 155): Tổng hòa các chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ cộng chi phí phát sinh trong kỳ trừ đi chi phí dở dang cuối kỳ, phản ánh toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa để hoàn thành một khối lượng sản phẩm may mặc cụ thể.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp trích xuất từ hệ thống quản trị nội bộ của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ. Nguồn dữ liệu bao gồm hệ thống lệnh cấp phát nguyên phụ liệu, phiếu xuất kho, bảng phân bổ tiền lương và trích bảo hiểm, bảng kê sản lượng, hóa đơn gia công ngoài và sổ cái các tài khoản kế toán liên quan trên phần mềm BRAVO 7.0.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) với cỡ mẫu gồm 19 mã hàng thuộc dòng sản phẩm áo vest xuất khẩu tiêu biểu trong tháng 12/2018 (như mã sản phẩm KMEO 1-56199, ASFO 1-55255, IVGT 1-55225) với tổng sản lượng đại diện đạt hơn 81.933 sản phẩm. Lý do lựa chọn nhóm mẫu này vì đây là dòng hàng có quy trình chế tạo phức tạp nhất, trải qua nhiều công đoạn kỹ thuật và đòi hỏi chi phí nhân công lẫn chi phí sản xuất chung cao, phản ánh đầy đủ nhất bản chất của hệ thống tính giá thành tại doanh nghiệp.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp định tính kết hợp quan sát thực địa, so sánh đối chiếu số liệu và phân tích cân đối tài khoản theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ việc thu thập dữ liệu quý IV/2018 đến xử lý tổng hợp và hoàn thiện đề tài trong năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại đơn vị mang lại các phát hiện trọng tâm sau:

Thứ nhất, cơ cấu chi phí sản xuất tại các xưởng gia công có tỷ trọng nhân công trực tiếp áp đảo. Điển hình tại Nhà máy May Veston 1 trong tháng 12/2018, tổng chi phí nhân công trực tiếp ghi nhận trên sổ cái Tài khoản 622131 đạt 4.072.766.726 đồng, chiếm xấp xỉ 75% tổng chi phí gia công tại nhà máy. Trong khi đó, chi phí sản xuất chung ghi nhận 1.360.276.321 đồng (chiếm khoảng 20%) và chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tại xưởng (chỉ may trên Tài khoản 621131) đạt 263.970.000 đồng, chỉ chiếm khoảng 4,8%. Điều này chứng minh may mặc là ngành thâm dụng lao động sâu sắc.

Thứ hai, mô hình tổ chức kế toán chi phí vận hành theo cơ chế hỗn hợp phân tầng độc đáo. Tại các phân xưởng, kế toán tập hợp chi phí nhân công và sản xuất chung để tính ra giá thành gia công đơn vị rồi lập phiếu xuất kho nội bộ chuyển lên Tổng công ty. Tại Văn phòng Tổng, kế toán sử dụng Tài khoản 621015 (Chi phí gia công đơn vị - trong tháng 12/2018 phát sinh 52.899.000.000 đồng) để tổng hợp cùng chi phí vải chính (Tài khoản 621011), phụ liệu FOB (Tài khoản 621012 phát sinh 28.287.000.000 đồng) và chi phí mua ngoài khác (Tài khoản 621013, 621016, 621017) nhằm xác định giá thành toàn bộ cho từng đơn hàng FOB.

Thứ ba, tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung tại nhà máy còn mang tính bình quân. Toàn bộ chi phí sản xuất chung phát sinh trong tháng tại Nhà máy May Veston 1 (1.360.276.321 đồng) được phân bổ cho từng mã hàng dựa trên tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp hoặc doanh thu tính lương. Điển hình như mã áo vest KMEO 1-56199 với doanh thu tính lương 37.382.484 đồng đã gánh chịu chi phí nhân công 4.072.766 đồng và chi phí sản xuất chung tương ứng, chưa phản ánh chính xác mức độ tiêu hao máy móc thực tế của từng mẫu thiết kế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến cấu trúc hạch toán hai tầng bắt nguồn từ quy mô phân tán của Tổng công ty với 8 nhà máy và công ty con trải dài khắp các tỉnh miền Trung. Việc tách biệt giá thành gia công tại xưởng giúp ban điều hành đo lường hiệu quả quản lý chi phí của từng giám đốc nhà máy, trong đó phần chênh lệch giữa giá gia công nội bộ giao khoán và giá thành thực tế được hạch toán làm lợi nhuận nội bộ của đơn vị thành viên.

So sánh với các nghiên cứu của tác giả Ngô Tuấn Anh (2009) về doanh nghiệp sản xuất cao su hay Lê Thúy Hà (2011) tại Công ty Bia Sài Gòn - Hà Nam, nghiên cứu tại Dệt may Hòa Thọ cho thấy tính chất đặc thù vượt trội của ngành dệt may trong việc xử lý các chi phí thuê ngoài như in, thêu, giặt mài (wash). Dữ liệu chi phí có thể được biểu diễn trực quan thông qua Biểu đồ hình tròn thể hiện tỷ trọng 3 yếu tố chi phí cấu thành giá thành và Bảng ma trận đối chiếu luân chuyển chứng từ nội bộ giữa 8 phân xưởng với phòng Tài chính - Kế toán Tổng công ty.

Ý nghĩa của các phát hiện này chỉ ra rằng, việc áp dụng phần mềm BRAVO 7.0 đã tự động hóa việc kết xuất sổ sách từ chứng từ ghi sổ số 17/12A01, 10/12A01 đến sổ cái các tài khoản. Tuy nhiên, việc dồn toàn bộ chi phí gia công đơn vị vào nhóm tài khoản 621 tại văn phòng Tổng đã làm mờ bản chất kinh tế của chi phí nhân công và chi phí khấu hao trong báo cáo giá thành tổng hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao tính chính xác và hiệu quả của công tác tính giá thành sản phẩm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, tái cấu trúc tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung theo phương pháp chi phí dựa trên hoạt động (Activity-Based Costing). Thay vì phân bổ 100% chi phí sản xuất chung theo chi phí nhân công trực tiếp, kế toán nên tách chi phí khấu hao máy may tự động để phân bổ theo số giờ máy chạy (Machine Hours), chi phí tiền điện phân bổ theo công suất tiêu thụ định mức. Target metric là giảm thiểu độ lệch giá thành giữa các mã hàng có mức độ tự động hóa khác nhau xuống dưới 2%. Timeline thực hiện trong vòng 6 tháng kể từ khi phê duyệt. Chủ thể thực hiện là Phòng Tài chính - Kế toán phối hợp cùng Quản đốc các phân xưởng.

Thứ hai, hoàn thiện hệ thống định mức kỹ thuật và kiểm soát cấp phát nguyên phụ liệu. Xây dựng định mức tiêu hao chi tiết cho từng mã hàng áo vest và áo sơ mi xuất khẩu, áp dụng tỷ lệ hao hụt chuẩn từ 3% đến 5% cho vải chính và phụ liệu. Thực hiện xuất kho theo đúng tiến độ lệnh sản xuất, loại bỏ tình trạng xuất vượt định mức mà không có phê duyệt từ phòng Kỹ thuật công nghệ. Target metric là cắt giảm tỷ lệ lãng phí nguyên vật liệu tồn đọng tại chuyền may từ 1,5% đến 3% trong giai đoạn 2019-2020. Chủ thể chịu trách nhiệm là Phòng Kỹ thuật công nghệ và Kế toán kho.

Thứ ba, nâng cấp mô đun kế toán quản trị trên phần mềm BRAVO 7.0. Thiết lập các trường dữ liệu cho phép tự động bóc tách chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung từ giá gia công nội bộ khi kết chuyển lên tài khoản 154 tại văn phòng Tổng công ty, thay vì gộp chung vào tài khoản 621015. Target metric là rút ngắn thời gian tổng hợp và lập báo cáo phân tích giá thành từ 10 ngày xuống còn 3 ngày làm việc sau khi kết thúc kỳ kế toán tháng. Chủ thể thực hiện là Ban Công nghệ thông tin và Kế toán trưởng.

Thứ tư, chuẩn hóa phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ. Áp dụng phương pháp ước lượng sản lượng hoàn thành tương đương dựa trên mức độ hoàn thành kỹ thuật thực tế của từng công đoạn (giai đoạn cắt hoàn thành 20%, giai đoạn may hoàn thành 70%, giai đoạn hoàn thiện đạt 100%) thay vì chỉ tính theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ban đầu. Timeline áp dụng ngay trong kỳ kế toán tiếp theo do Kế toán giá thành và Bộ phận Kiểm tra chất lượng (KCS) phối hợp thực thi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm thứ nhất là sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh thuộc khối ngành Kinh tế, Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp. Luận văn cung cấp case study toàn diện về hệ thống chứng từ thực tế, sơ đồ hạch toán chữ T và phương pháp tổ chức bộ máy kế toán hỗn hợp tại một doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, phục vụ đắc lực cho việc làm đồ án và nghiên cứu học thuật.

Nhóm thứ hai là Kế toán trưởng, chuyên viên kế toán giá thành và kiểm toán viên nội bộ tại các doanh nghiệp thuộc ngành Dệt may, Da giày và Gia công chế xuất. Nhóm đối tượng này có thể ứng dụng trực tiếp mô hình tổ chức tài khoản chi tiết (tiểu khoản TK 621, TK 622, TK 627) và biểu mẫu bảng phân bổ chi phí, bảng tính giá thành sản phẩm may mặc theo từng đơn đặt hàng xuất khẩu.

Nhóm thứ ba là Giám đốc điều hành (CEO), Giám đốc sản xuất (COO) và các nhà quản trị chiến lược trong ngành công nghiệp chế biến - chế tạo. Luận văn cung cấp bức tranh rõ nét về cơ cấu dòng chi phí, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định định giá thầu chính xác cho các hợp đồng may FOB, CMT và xây dựng chính sách khoán chi phí gia công hiệu quả cho các xưởng trực thuộc.

Nhóm thứ tư là các chuyên gia tư vấn triển khai hệ thống phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) và giải pháp kế toán quản trị. Tài liệu phân tích chi tiết quy trình xử lý dữ liệu của phần mềm BRAVO 7.0 là nguồn tham khảo hữu ích để thiết kế các phân hệ kế toán chi phí tự động hóa cho các tập đoàn sản xuất đa chi nhánh.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp dệt may sản xuất theo đơn hàng nên áp dụng phương pháp tính giá thành nào? Doanh nghiệp dệt may xuất khẩu nên áp dụng phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng (Job-Order Costing) kết hợp phương pháp chi phí toàn bộ. Thực tế tại Hòa Thọ với đơn hàng áo vest KMEO 1-56199, phương pháp này cho phép tập hợp chính xác chi phí vải, phụ liệu và chi phí gia công phát sinh riêng biệt cho từng lệnh sản xuất, đảm bảo xác định đúng giá vốn cho từng đối tác quốc tế.

Chi phí gia công đơn vị tại Văn phòng Tổng công ty được hạch toán như thế nào? Văn phòng Tổng công ty sử dụng Tài khoản 621015 (Chi phí gia công đơn vị) để ghi nhận giá trị trên các phiếu xuất kho nội bộ do nhà máy gửi lên (như phiếu nhập kho số 621-20VT trị giá hơn 1.744 triệu đồng). Đến cuối tháng, toàn bộ số dư tài khoản này (ghi nhận hơn 52.899 triệu đồng trong tháng 12/2018) được kết chuyển sang Tài khoản 154012 để tính giá thành sản phẩm FOB.

Làm thế nào để xử lý sự chênh lệch giữa giá gia công nội bộ và chi phí thực tế tại phân xưởng? Chênh lệch giữa giá gia công do Tổng công ty giao khoán và chi phí thực tế phát sinh tại nhà máy (gồm lương nhân công, chi phí chung, phụ liệu) được ghi nhận là kết quả kinh doanh nội bộ của nhà máy. Nếu nhà máy tiết kiệm được chi phí so với đơn giá khoán, phần chênh lệch thặng dư sẽ tạo nguồn quỹ khuyến khích người lao động và nâng cao hiệu quả quản trị phân xưởng.

Phần mềm kế toán BRAVO 7.0 hỗ trợ quy trình tính giá thành tại Hòa Thọ ra sao? Phần mềm BRAVO 7.0 tự động lưu trữ dữ liệu chứng từ trên hai bảng trung tâm: bảng tổng hợp nhập xuất kho và bảng định khoản kế toán. Hệ thống tự động phân bổ chi phí, kết xuất sổ chi tiết tài khoản 621131, 622131, 627181, hỗ trợ lập bảng kê tài khoản và lên sổ cái tự động, giúp giảm thiểu hơn 60% thời gian tính toán thủ công cho nhân viên kế toán.

Tại sao ngành may mặc cần bóc tách riêng chi phí mua ngoài như in, thêu, giặt mài (wash)? Ngành may mặc có các công đoạn hoàn thiện đặc thù không thực hiện toàn bộ trong xưởng mà thuê ngoài gia công. Việc mở các tiểu khoản riêng biệt gồm Tài khoản 621013 (chi phí hàng nhập), Tài khoản 621016 (chi phí gia công ngoài) và Tài khoản 621017 (chi phí in thêu, wash) giúp kiểm soát chặt chẽ hóa đơn nhà cung cấp và tính trực tiếp vào mã sản phẩm chịu phí.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh lý luận về tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành theo đơn đặt hàng trong ngành dệt may.
• Phân tích chi tiết thực trạng kế toán chi phí theo mô hình hỗn hợp tại Tổng công ty Dệt may Hòa Thọ với số liệu thực tế năm 2018.
• Chỉ rõ các ưu điểm về tự động hóa phần mềm và hạn chế trong tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung tại phân xưởng.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện mang tính thực tiễn cao, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa chi phí từ 3% đến 5%.
• Cung cấp khung tài liệu tham khảo giá trị cho việc triển khai kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp may mặc Việt Nam.

Đóng góp khoa học và thực tiễn lớn nhất của luận văn là đã làm sáng tỏ cơ chế luân chuyển chi phí hai tầng giữa đơn vị thành viên và văn phòng Tổng công ty trong một doanh nghiệp dệt may quy mô doanh thu hàng trăm tỷ đồng. Lộ trình triển khai các giải pháp hoàn thiện định mức và nâng cấp phần mềm được khuyến nghị thực hiện theo 2 giai đoạn trong vòng 12 tháng. Ban lãnh đạo và phòng Kế toán các doanh nghiệp sản xuất cần chủ động rà soát, áp dụng phương pháp phân bổ chi phí tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản trị giá thành và tạo đà bứt phá trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp 1. Hoạt động sản xuất và chi phí sản xuất 1. Hoạt động sản xuất sản phẩm Bất kỳ một doanh nghiệp nào, để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh dều phải có đủ ba yếu tố cơ bản đó là: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp ba yếu tố đó để tạo ra các loại sản phẩm lao vụ và dịch vụ.

Sự tiêu hao các yếu tố này trong quá trình sản xuất kinh doanh đã tạo ra các chi phí tương ứng, đó là các chi phí về tư liệu lao động, chi phí về đối tượng lao động và chi phí về lao động sống. Theo quan niệm phổ biến trên thế giới thì sản xuất được hiểu là một quá trình tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ. Sản phẩm của quá trình sản xuất bao gồm hai loại chính. Thứ nhất, sản phẩm hữu hình là kết quả của quá trình sản xuất thỏa mãn nhu cầu của con người và tồn tại duưới dạng vật thể.

Thứ hai, sản phẩm vô hình là kết quả của quá trình sản xuất thỏa mãn nhu cầu của con người nhưng không tồn tại dưới dạng vật thể (thường gọi là dịch vụ). “Như vậy, về thực chất, sản xuất chính là quá trình chuyển hóa các yếu tố đầu vào, biến chúng thành các đầu ra dưới dạng sản phẩm hoặc dịch vụ. Quá trình này được thể hiện qua sơ đồ sau” (123doc.1: Quá trình hoạt động sản xuất sản phẩm Các yếu tố đầu vào Quá trình sản xuất Kết quả đầu ra Thông qua quá - Đất đai - Sản phẩm hữu trình sản xuất các - Lao động hình: ti vi, tủ lạnh, doanh nghiệp - Vốn máy móc thiết chuyển hóa các - Trang thiết bị bị… yếu tố đầu vào - Nguyên nhiên vật - dịch vụ: bữa thành kết quả đầu tiệc. chăm sóc sức liệu ra khẻ… - Tiến bộ khoa học - Nghệ thuật quản trị 1.

Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất “Chi phí sản xuất là toàn bộ các khoản chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất và đạt được mục đích là tạo ra sản phẩm” (GS. NGND Ngô Thế Chi & TS. Trương Thị Thủy, 2010) Chi phí sản xuất được phân thành các loại tùy theo bản chất và mục đích.  Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế Theo cách phân loại này, các chi phí có cùng nội dung và tính chất kinh tế được xếp vào một loại gọi là yếu tố chi phí, và không phân biệt chi phí đó phát sinh ở đâu và có tác dụng như thế nào.

Cách phân loại này còn được gọi là phân loại chi phí theo yếu tố. SVTH: Phan Thị Quỳnh Trang 9 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS TS Nguyễn Công Phương Số lượng các yếu tố chi phí sản xuất được phân chia trong từng doanh nghiệp phụ thuộc vào đặc điểm quá trình sản xuất kinh doanh, đặc điểm sản phẩm sản xuất ra, đặc điểm yêu cầu quản lý và trình độ quản lý của doanh nghiệp, nó còn phụ thuộc vào đặc điểm của từng thời kỳ và quy định cụ thể của từng quốc gia… theo chế độ kế toán hiện hành tại Việt Nam khi quản lý và hạch toán chi phí sản xuất các doanh nghiệp phải theo dõi được chi phí theo năm yếu tố sau: - Chi phí nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị các loại nguyên liệu, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản, dụng cụ … mà doanh nghiệp đã thực sự sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. - Chi phí nhân công: là toàn bộ số tiền lương, tiền công phải trả cho toàn bộ công nhân viên chức; các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hểm y tế, kinh phí công đoàn theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả cho toàn bộ công nhân viên chức. - Chi phí khấu hao tài sản cố định: tổng số khấu hao phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định được sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán.

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí gắn liền với các dịch vụ mua từ bên ngoài cung cấp cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp như chi phí điện nước, phương tiện, quảng cáo… - Chi phí khác bằng tiền: bao gồm tất cả các chi phí sản xuất kinh doanh khác bằng tiên chưa phản ánh ở các yếu tố trên mà doanh nghiệp thường phải thanh toán trực tiếp trong kỳ kế toán.  Phân loại chi phí theo chức năng Phương pháp này căn cứ vào công dụng kinh tế của chi phí để phân loại, những chi phí có cùng công dụng kinh tế được sắp xếp vào cùng một khoản mục chi phí, bất kể chi phí đó có nội dung kinh tế như thế nào. Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất kinh doanh chia thành các khoản mục chi phí: - Chi phí sản xuất: bao gồm ba khoản mục là chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp; chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm các loại nguyên liệu và vật liệu xuất dùng trực tiếp cho việc sản xuất.

Trong đó, nguyên vật liệu chính dùng để cấu tạo nên thực thể chính của sản phẩm và các loại nguyên vật liệu phụ khác có công dụng kết hợp với nguyên vật liệu chính để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh. + Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lương phải trả cho bộ phận công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm và các khoản trích theo lương của họ được tính vào chi phí. + Chi phí sản xuất chung: là các khoản chi phí phát sinh trong các phân xưởng để phục vụ hoặc quản lý quá trình sản xuất sản phẩm như chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý phân xưởng, chi phí khấu hao, sửa chữa và bảo trì máy móc, thiết bị ;… 1. Tập hợp chi phí sản xuất 1.

Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất SVTH: Phan Thị Quỳnh Trang 10 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS TS Nguyễn Công Phương Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất chính là phạm vi giới hạn để tập hợp các chi phí sản xuất, có thể là nơi phát sinh chi phí (phân xưởng, bộ phận sản xuất, giai đoạn công nghệ,.) hoặc có thể là đối tượng chịu chi phí (sản phẩm, đơn đặt hàng). Tùy theo cơ cấu tổ chức sản xuất, đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất mà đối tượng kế toán chi phí sản xuất có thể là: - Theo đơn đặt hàng (đối với quy trình sản xuất hàng loạt nhưng số lượng sản phẩm tạo nên tương đối nhỏ). - Theo nhóm sản phẩm hoặc toàn bộ sản phẩm (đối với quy trình sản xuất hàng loạt, đơn giản, số lượng sản phẩm tạo nên tương đối lớn). - Từng sản phẩm, từng đơn đặt hàng (đối với quy trình sản xuất đơn chiếc).

Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất. - Tập hợp chi phí sản xuất theo đối tượng Là phương pháp mà theo đó chỉ có các chi phí sản xuất biến đổi liên quan đến sản xuất sản phẩm tại phân xưởng, nơi sản xuất đươc tính vào giá thành sản phẩm hoàn thành. Phần chi phí sản xuất chung cố định không được tính vào giá thành sản phẩm hoàn thành. Như vậy, giá thành sản phẩm hoàn thành gồm ba loại: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và biến phí sản xuất chung.

Do vậy, chi phí sản xuất khi phát sinh cần phân loại theo cách ứng xử chi phí. Các chi phí sản xuất biến đổi sẽ được tập hợp theo từng đối tượng tập hợp chi phí. Phần định phí sản xuất chung sẽ được tập hợp riêng để phục vụ các yêu cầu khác trong kế toán quản trị. Trong trường hợp không thể phân loại ngay biến phí và định phí (như trường hợp chi phí hỗn hợp) thì chi phí sẽ theo dõi riêng đến cuối kỳ kế toán phân tách thành biến phí và định phí.

- Tập hợp chi phí sản xuất theo quy trình Là phương pháp mà toàn bộ chi phí liên quan đến quá trình sản xuất sản phẩm tại phân xưởng, tại nơi sản xuất được tính vào giá thành của sản phẩm hoàn thành. Vì vậy, giá thành của sản phẩm tạo ra từ quá trình sản xuất phải dựa trên toàn bộ các chi phí sản xuất ra sản phẩm đó. Theo phương pháp này giá thành sản phẩm hoàn thành bao gồm ba lợi chi phí: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chí phí sản xuất chung. Phản ánh tập hợp chi phí sản xuất a.

Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp  Nội dung chi phí: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là những chi phí phát sinh có liên quan tới nguyên vật liệu, nhiên liệu… được sử dụng để trực tiếp sản xuất, chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện lao vụ, dịch vụ. Để hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, kế toán sử dụng tài khoản “chi phí nguyên vật liệu trực tiếp” (TK 621) để phản ánh. Tài khoản này được mở chi tiết cho từng đối tượng có liên quan và không có số dư cuối kỳ vì được kết chuyển vào các đối tượng thích hợp.  Sơ đồ tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp SVTH: Phan Thị Quỳnh Trang 11 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS TS Nguyễn Công Phương Sơ đồ 1.2: Sơ đồ tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp TK 111, 112, 331 TK 621 TK 152 Mua vật liệu không nhập kho Vật liệu sử dụng không hết xuất trực tiếp cho sản xuất nhập kho lại TK 133 Thuế GTGT TK 154 (nếu có) Kết chuyển chi phí TK 152 Nguyên vật liệu trực tiếp Xuất kho VL Trực tiếp cho SX b.

Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp  Nội dung chi phí nhân công trực tiếp “Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản chi phí mà doanh nghiệp phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm hoặc trực tiếp thực hiện các dịch vụ, lao vụ của doanh nghiệp, bao gồm: tiền lương và các khoản trích theo lương phải trả công nhân trực tiếp sản xuất” (GS. NGND Ngô Thế Chi & TS. Trương Thị Thủy, 2010) Tài khoản sử dụng để tập hợp chi phí này là tài khoản “chi phí nhân công trực tiếp” (TK 622) .