Luận Văn Thạc Sĩ Về Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn Trung Quốc Từ 1978 Đến 2018

Khám phá sự phát triển của chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc từ 1978 đến 2018 qua luận văn thạc sĩ chi tiết và sâu sắc.

• Tác giả: Vũ Lệ Hằng
• Người hướng dẫn: GS. Mai Ngọc Chừ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Châu Á học
• Đề tài: Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn Trung Quốc Từ 1978 Đến 2018
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn Trung Quốc 1978 2018

Chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ năm 1978 đến 2018. Giai đoạn này đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong chính sách an sinh xã hội, nhằm cải thiện đời sống cho cư dân nông thôn. Chính phủ Trung Quốc đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm xây dựng một hệ thống an sinh xã hội toàn diện, bao gồm bảo hiểm y tế, bảo hiểm dưỡng lão và các chính sách phúc lợi xã hội. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là sự chênh lệch giữa thành thị và nông thôn.

1.1. Khái Niệm Về Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn

Chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc bao gồm các chính sách nhằm bảo vệ quyền lợi của cư dân nông thôn. Điều này bao gồm bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và các chương trình hỗ trợ khác. Mục tiêu chính là đảm bảo cuộc sống ổn định cho người dân, đặc biệt là những nhóm dễ bị tổn thương.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Chế Độ An Sinh Xã Hội Từ 1978 Đến 2018

Từ năm 1978, Trung Quốc đã bắt đầu cải cách kinh tế và xã hội, trong đó có việc xây dựng chế độ an sinh xã hội. Giai đoạn đầu tập trung vào việc phân quyền bảo hiểm, sau đó là chế độ hóa bảo hiểm, nhằm tạo ra một hệ thống an sinh xã hội bền vững cho cư dân nông thôn.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn Trung Quốc

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự chênh lệch giữa thành phố và nông thôn trong việc tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội là một trong những vấn đề lớn nhất. Ngoài ra, mức độ bao phủ của các chương trình bảo hiểm xã hội còn thấp, dẫn đến nhiều cư dân nông thôn không được hưởng lợi từ các chính sách này.

2.1. Sự Chênh Lệch Giữa Thành Thị Và Nông Thôn

Sự khác biệt trong phát triển an sinh xã hội giữa thành phố và nông thôn là một thách thức lớn. Nông thôn thường thiếu các dịch vụ y tế và phúc lợi xã hội, dẫn đến tình trạng bất bình đẳng trong việc tiếp cận các nguồn lực.

2.2. Mức Độ Bao Phủ Của Các Chương Trình Bảo Hiểm

Mặc dù có nhiều chương trình bảo hiểm xã hội, nhưng mức độ tham gia của cư dân nông thôn vẫn còn thấp. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế và phúc lợi, làm gia tăng tình trạng nghèo đói và bất bình đẳng.

III. Phương Pháp Cải Cách Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn Trung Quốc

Để giải quyết các thách thức hiện tại, Trung Quốc đã triển khai nhiều phương pháp cải cách chế độ an sinh xã hội. Các biện pháp này bao gồm việc tăng cường đầu tư vào hạ tầng xã hội, cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và mở rộng các chương trình bảo hiểm xã hội cho cư dân nông thôn.

3.1. Tăng Cường Đầu Tư Vào Hạ Tầng Xã Hội

Đầu tư vào hạ tầng xã hội là cần thiết để cải thiện chất lượng cuộc sống cho cư dân nông thôn. Các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng y tế và giáo dục sẽ giúp nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân.

3.2. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ Y Tế

Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế là một trong những ưu tiên hàng đầu. Chính phủ cần đảm bảo rằng cư dân nông thôn có thể tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao và giá cả phải chăng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn Trung Quốc

Chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc đã có những ứng dụng thực tiễn đáng kể trong việc cải thiện đời sống cho cư dân. Các chương trình bảo hiểm y tế và dưỡng lão đã giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình nông thôn, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Tác Động Của Bảo Hiểm Y Tế Đối Với Cư Dân Nông Thôn

Bảo hiểm y tế đã giúp nhiều cư dân nông thôn giảm bớt gánh nặng chi phí y tế. Điều này không chỉ cải thiện sức khỏe mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.2. Chương Trình Dưỡng Lão Và Tác Động Đến Đời Sống

Chương trình bảo hiểm dưỡng lão đã giúp người cao tuổi ở nông thôn có cuộc sống ổn định hơn. Điều này góp phần vào việc giảm thiểu tình trạng nghèo đói trong nhóm dân cư này.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Chế Độ An Sinh Xã Hội Ở Nông Thôn Trung Quốc

Tương lai của chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc phụ thuộc vào khả năng cải cách và thích ứng với các thách thức mới. Chính phủ cần tiếp tục đầu tư và cải thiện các chính sách an sinh xã hội để đảm bảo rằng mọi cư dân nông thôn đều được hưởng lợi từ sự phát triển kinh tế.

5.1. Định Hướng Cải Cách Trong Tương Lai

Định hướng cải cách cần tập trung vào việc mở rộng bao phủ và nâng cao chất lượng dịch vụ an sinh xã hội. Điều này sẽ giúp giảm bớt sự chênh lệch giữa thành phố và nông thôn.

5.2. Vai Trò Của Chính Phủ Trong Việc Đảm Bảo An Sinh Xã Hội

Chính phủ cần đóng vai trò chủ động trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội cũng rất quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả của các chương trình này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu, Kết luận, luận văn được chia thành 3 chương: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận về an sinh xã hội và an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc 15 Chương này tác giả tập trung làm rõ các khái niệm có liên quan đến ASXH và ASXH ở nông thôn; chức năng của chế độ ASXH ở nông thôn; vai trò của chế độ ASXH ở nông thôn và sự khác biệt giữa chế độ ASXH ở thành thị và nông thôn. Chƣơng 2: Lịch sử và thực trạng phát triển chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc từ 1978 đến 2018 Ở chương này, luận văn đưa ra và giải quyết hai vấn đề chính: 1) Lịch sử của chế độ ASXH ở nông thôn Trung Quốc, gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn 1: Bảo hiểm tập trung: 1949 – 1977; Giai đoạn 2: Phân quyền bảo hiểm: 1978 – 1988; Giai đoạn 3: Chế độ hóa bảo hiểm: 1989 đến 2018. 2) Thực trạng phát triển ASXH ở nông thôn Trung Quốc: Xây dựng hệ thống mạng lưới ASXH nông thôn; phát triển ổn định chế độ bảo hiểm dưỡng lão nông thôn; hình thành chế độ bảo hiểm y tế nông thôn; thúc đẩy chế độ phúc lợi nông thôn Chƣơng 3: Một số đánh giá về chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc và gợi mở cho Việt Nam Chương 3 của luận văn đưa ra những đánh giá về chế độ ASXH ở nông thôn từ 1978 đến 2018: Hệ thống bảo hiểm xã hội nông thôn không ngừng được mở rộng; thúc đẩy phát triển kinh tế và duy trì ổn định xã hội; một số thách thức trong phát triển chế độ ASXH ở nông thôn như hệ thống ASXH nông thôn chưa kiện toàn; trình độ phát triển ASXH nông thôn còn thấp, độ bao phủ hẹp; sự lạc hậu trong phát triển ASXH nông thôn so với thành thị; quản lý giám sát ASXH nông thôn chưa hiệu quả … Ngoài ra, luận văn cũng đưa ra một số ý kiến gợi mở cho Việt Nam. 16 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ AN SINH XÃ HỘI VÀ AN SINH XÃ HỘI Ở NÔNG THÔN TRUNG QUỐC 1.

Khái niệm về an sinh xã hội Khái niệm an sinh xã hội (Social Serurity) đã được dùng chính thức lần đầu tiên trong đạo luật của Mỹ năm 1935 – Luật về ASXH.Đạo luật này quy định thực hiện chế độ bảo vệ tuổi già, chế độ tử tuất, tàn tật và trợ cấp thất nghiệp. Đến năm 1941, trong Hiến chương Đại Tây Dương và sau đó là Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) đã chính thức dùng thuật ngữ này trong các công ước quốc tế. ASXH (ASXH) đã được tất cả các nước thừa nhận là một trong những quyền của con người. Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO) ASXH là một sự bảo vệ mà xã hội cung cấp cho các thành viên của mình thông qua một số biện pháp được áp dụng rộng rãi để đương đầu với những khó khăn, các cú sốc về kinh tế và xã hội làm mất hoặc suy giảm nghiêm trọng nguồn thu nhập do ốm đâu, thai sản, thương tật do lao động, mất sức lao động hoặc tử vong.

ASXH cung cấp chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình nạn nhân có trẻ em [12; tr. Ở Trung Quốc, ASXH là một hệ thống trong đó nhà nước hoặc chính phủ là chủ thể chính, dựa theo pháp luật, thông qua việc phân phối lại thu nhập quốc dân, giúp đỡ hỗ trợ vật chất cho công dân trong trường hợp mất khả năng làm việc và gặp khó khăn tạm thời hoặc vĩnh viễn do nhiều lý do khác nhau để bảo vệ cuộc sống cơ bản của họ. Mục đích là mưu cầu công bằng và đáp ứng nhu cầu mức sống cơ bản cho người dân [38; tr.2-3], nhưng phải dựa trên lập pháp hoặc pháp luật. Chế độ ASXH của Trung Quốc chủ yếu bao gồm bảo hiểm xã hội, cứu trợ xã hội, ưu đãi xã hội và phúc lợi xã hội.

17 Ở Việt Nam, thuật ngữ ASXH xuất hiện vào những năm 1970 của thế kỷ XX. Sau năm 1975, thuật ngữ này được dùng nhiều và đặc biệt là từ năm 1995 trở lại đây được dùng rộng rãi hơn. Để hướng tới sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, vấn đề bảo đảm ASXH là yêu cầu cần thiết cho mỗi quốc gia, cũng là đòi hỏi cấp thiết đối với nước ta trong giai đoạn hiện nay. Nghị quyết Đại hội XI nêu rõ: “Phải coi trọng việc kết hợp chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; bảo đảm ASXH, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhất là đối với người nghèo, đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là trong tình hình kinh tế khó khăn, suy giảm” [10; tr.

Như vậy có thể thấy vai trò hết sức quan trọng của vấn đề ASXH đối với sự nghiệp xây dựng và bảo đảm phát triển đất nước bền vững. Cho đến nay đã có rất nhiều cách hiểu, cách quan niệm về thuật ngữ ASXH. Để thuận lợi trong thao tác và xử lý vấn đề nghiên cứu, trong luận văn này, chúng tôi tiếp cận quan điểm ASXH theo cách hiểu mang tính phổ quát, đó là: ASXH (“Social Security”) là sự bảo đảm thực hiện các quyền của con người được sống trong hòa bình, được tự do làm ăn, cư trú, di chuyển, phát biểu chính kiến trong khuôn khổ luật pháp; được bảo vệ và bình đẳng trước pháp luật; được học tập, có việc làm, được đị lại, có nhà ở; được bảo đảm thu nhập để thỏa mãn những nhu cầu sinh sống thiết yếu khi bị rủi ro, tai nạn. Khái niệm về an sinh xã hội ở nông thôn Trung Quốc ASXH ở nông thôn là một bộ phận cấu thành quan trọng của ASXH ở Trung Quốc.Việc tăng cường hoàn hiện ASXH ở nông thôn là thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, vì vậy xây dựng nông thôn mới xã hội chủ nghĩa và xây dựng toàn diện xã hội khá giả có ý nghĩa rất quan trọng đối với Trung Quốc hiện nay.

ASXH ở nông thôn là một khái niệm phát triển lịch sử, Với sự phát triển của kinh tế xã hội nông thôn, từ việc bước đầu tập trung vào an sinh cho người khuyết tập, dần dần phát triển thành các quyền lợi cơ bản của công dân, là chỉ việc hoàn 18 thiện và nâng cao mức sống vật chất cho toàn thể nhân dân, là hệ thống các biện pháp chế độ ASXH cho nông dân được hưởng phúc lợi kinh tế do nhà nước và chính phủ chỉ đạo[46;tr. Chế độ ASXH nông thôn là thúc đẩy hiện đại hóa nông nghiệp, thực hiện bước nhảy vọt lần thứ hai trong nông nghiệp; là đi sâu vào cải cách xí nghiệp hương trấn và xây dựng chế độ doanh nghiệp hiện đại. Tính tất yếu trong xây dựng chế độ ASXH ở nông thôn Chế độ ASXH ở nông thôn là yêu cầu khách quan bảo đảm quyền và lợi ích cơ bản của nông dân. Hiến pháp đã quy định rõ ràng, “Công dân nước CHND Trung hoa khi tuổi già, bệnh tật hoặc mất khả năng lao động, được hưởng quyền lợi trợ giúp vật chất từ nhà nước và xã hội.

Các quốc gia phát triển thì công dân được hưởng các quyền lợi xã hội như ASXH, cứu trợ xã hội, phúc lợi xã hội và y tế” Nông dân là thành viên của công dân, họ được hưởng các quyền lợi cơ bản do Hiếp pháp đề ra để được hưởng chế độ ASXH theo quy định của pháp luật. Trung Quốc là nước nông nghiệp truyền thống, như vậy có thể thấy nhu cầu và nguyện vọng cơ bản của đại đa số nông dân là đạt được “cuộc sống tốt hơn, khi ốm đau có bác sĩ chăm sóc, có nơi để dưỡng tuổi già”. ASXH nông thôn là thực hiện yêu cầu khách quan để thực hiện công bằng xã hội thể hiện sự tự do và danh dự của mỗi con người. Xây dựng kiện toàn chế độ ASXH ở nông thôn là bảo đảm quan trọng sự ổn định nông thôn Sự ổn định của nông thôn là nền tảng ổn định cho xã hội Trung Quốc, “Nông thôn không ổn định, quốc gia sẽ bất ổn”.

Tuy nhiên, trong một thời gian dài, nhiều địa phương nông thôn của Trung Quốc đã không xây dựng được hệ thống ASXH hoàn chỉnh, chủ yếu là thông qua an sinh gia đình để thực hiện khái niệm “tích lũy ngũ cốc phòng chống nạn đói, nuôi con để dưỡng già”. Tư tưởng đó đã ăn sâu vào trong đời sống xã hội nông thôn ở Trung Quốc. Với việc không ngừng tăng cường cải cách thể chế kinh tế của Trung Quốc, vị thế và vai trò của chế độ ASXH gia đình nông thôn truyền thống lấy bảo đảm đất 19 đai làm chủ, đưa đến rủi ro cao. Mô hình bảo hiểm dưỡng lão gia đình truyền thống đang bị thách thức lớn, quốc sách cơ bản về kế hoạch hóa gia đình cũng đang gặp thách thức.

Các tệ nạn trong chế độ ASXH của “chế độ nhị nguyên thành thị và nông thôn” không ngừng xuất hiện, nông dân lên tiếng yêu cầu xây dựng và kiện toàn chế độ ASXH ngày càng mãnh liệt, đây là yêu cầu khách quan và kết quả tất yếu của phát triển xã hội. Bởi, chỉ có như vậy, đời sống của nông dân mới được cải thiện, giảm tỉ lệ nghèo ở nông thôn, tăng cường phúc lợi nông dân và duy trì ổn định xã hội. Xây dựng và kiện toàn chế độ ASXH có lợi cho việc thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế nông thôn Ở Trung Quốc, thu nhập giữa thành thị và nông thôn có sự khác biệt lớn, vì vậy giữa chế độ an sinh của thành phố và chế độ an sinh ở nông thôn cũng có sự khác biệt rất lớn. Tình trạng này đã hạn chế nghiêm trọng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế nông thôn.

Để phát triển bền vững nền kinh tế nông thôn cần phải tiếp tục cải cách và phát triển kinh tế thị trường nông thôn.Tuy nhiên kinh tế thị trường có tính rủ ro cao. Thêm nữa, có thể nói, kinh tế nông thôn là loại kinh tế rủi ro “kinh điển”. Do vậy xây dựng chế độ ASXH ở nông thôn là một yêu cầu khách quan, góp phần phát triển bền vững kinh tế nông thôn. Chức năng của chế độ an sinh xã hội ở nông thôn Nhìn một cách tổng thể, chức năng của chế độ ASXH có 3 phương diện.