PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cùng với xu hƣớng phát triển chung trong lĩnh vực ngân hàng, hệ thống ngân hàng thƣơng mại Việt Nam đã mở rộng phạm vi hoạt động của mình theo hƣớng tăng tỷ trọng dịch vụ, giảm tỷ trọng tín dụng. Tuy nhiên không thể phủ nhận rằng hiện tại và trong tƣơng lai hoạt động tín dụng vẫn đem lại nguồn thu chính cho các ngân hàng này. Hoạt động cho vay của ngân hàng luôn hàm chứa nhiều rủi ro và nếu xảy ra rủi ro thì nó có tác động rất lớn tới sự tồn tại và phát triển của các ngân hàng thƣơng mại.
Đối với hầu hết các ngân hàng thƣơng mại, dƣ nợ tín dụng thƣờng chiếm tới khoảng 60% tổng tài sản có và thu nhập từ tín dụng chiếm khoảng từ 70-80% tổng thu nhập của ngân hàng. Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng có xu hƣớng tập trung chủ yếu và danh mục tín dụng. Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín – Chi nhánh Bắc Ninh đƣợc thành lập từ năm 2003 và đã xây dựng đƣợc một hệ thống tín dụng tƣơng đối hoàn thiện. Tuy nhiên, quy mô tín dụng luôn tỉ lệ thuận với rủi ro.
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, yêu cầu đặt ra là phải kiểm soát tăng trƣởng tín dụng đi đôi với nâng cao chất lƣợng tín dụng, đảm bảo an toàn trong hoạt động tín dụng. Để chi nhánh phục vụ tốt nhất cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội trên địa bản tỉnh Bắc Ninh cũng nhƣ công tác tín dụng luôn đƣợc phát huy tốt nhất, tốc độ tăng trƣởng tín dụng cao và bền vững thì việc nâng cao chất lƣợng cho vay tín dụng khách hàng doanh nghiệp là rất cần thiết. Qua thời gian thực tập và nghiên cứu thực tiễn; với mục tiêu phần nào chỉ rõ đƣợc những điểm mạnh, điểm yếu cũng nhƣ những hạn chế và khó khăn còn tồn tại của ngân hàng. Tôi xin lựa chọn đề tài “Chất lượng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – Chi nhánh Bắc Ninh” cho luận văn tốt nghiệp của mình.
Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong khoảng thời gian theo học chƣơng trình thạc sĩ ngành tài chính – ngân hàng của đại học Thƣơng Mại kết hợp với việc làm việc tại ngân hàng Sacombank chi nhánh Bắc Ninh. Bản thân em đã đƣợc tiếp xúc với các hồ sơ vay vốn của các LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 khách hàng là doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh. Thông qua việc xử lý hồ sơ vay vốn theo đúng quy trình mà ngân hàng đề ra, bản thân em đã đƣợc tăng cƣờng vốn hiểu biết về vấn đề cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại chi nhánh ngân hàng, do đó, trong danh mục bao gồm 5 đề tài luận văn thạc sĩ khoa tài chính – ngân hàng của trƣờng Đại học Thƣơng Mại, bao gồm: - Chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thƣơng mại - Huy động vốn tiền gửi tại khách hàng thƣơng mại - Chất lƣợng cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại - Phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng thƣơng mại - Phát triển dịch vụ ngân hàng thƣơng mại Em đã lựa chọn cho mình đề tài Chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín – Chi nhánh Bắc Ninh do đây là đề tài em có nhiều kiến thức nhất và đã có đƣợc kinh nghiệm thực tế thông qua quá trình làm việc. Những cơ sở trên chính là lý do khiến em tự tin rằng mình sẽ hoàn thành tốt đề tài luận văn về chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp.
Đối với đề tài nghiên cứu này, những năm trở lại đây, đã có nhiều những công trình nghiên cứu và tài liệu xuất bản có liên quan đến chất lƣợng tín dụng, chất lƣợng cho vay, quản lý rủi ro, hiệu quả sử dụng vốn tại các Ngân hàng thƣơng mại, trong đó có công trình điển hình nhƣ: - Luận án tiến sĩ NCS Nguyễn Đức Tú (2012): “Quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần công thƣơng Việt Nam”. Luận án đã đề xuất khái niệm mới về rủi ro tín dụng, khác biệt với quan điểm của nhiều chuyên gia kinh tế và nhà quản lý thực tiễn ở Việt Nam. Luận án đã phát triển hệ thống lý luận về quản lý rủi ro tín dụng áp dụng cho ngân hàng với các nội dung là: Xây dựng mô hình quản lý rủi ro tín dụng theo hƣớng tiếp cận những phƣơng pháp quản lý rủi ro tín dụng hiện đại; Áp dụng các mô hình đánh giá rủi ro tín dụng; Nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của quản lý rủi ro tín dụng, ngân hàng nên xây dựng các chính sách tín dụng mới từ khâu hậu kiểm, tƣ vấn đến ra quyết định và quản lý khoản vay dựa trên hệ thống phân tích và rà soát tín dụng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 - Vƣơng Thanh Vân (2012), “Nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Láng Hòa Lạc”.
Luận văn phân tích tình hình thị trƣờng cũng nhƣ mức độ cạnh tranh, các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng tín dụng mới nhất. Việc nghiên cứu một chi nhánh nằm trong hệ thống Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam đã đƣa ra cái nhìn cận cảnh nhất về hệ thống cũng nhƣ các nguyên tắc, phƣơng pháp, hình thức cho vay, quản lý và giám sát tín dụng cũng nhƣ tình hình quản lý nâng cao chất lƣợng tín dụng tại ngân hàng công thƣơng trong giai đoạn hiện nay. - Đào Văn Khoa (2013), “Nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam – chi nhánh Cửa Lò”. Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Nha Trang.
Với luận văn này, tác giả đã hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến hoạt động cho vay, chất lƣợng hoạt động cho vay tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam – chi nhánh Cửa Lò. Thông qua việc phân tích thực trạng hoạt động cho vay tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam – chi nhánh Cửa Lò cả về định tính và định lƣợng, từ đó tác giả rút ra những vấn đề còn tồn tại, phân tích nguyên nhân dẫn đến những tồn tại đó để đề ra những giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay và khắc phục những hạn chế còn tồn tại. Tuy nhiên, tác giả tập trung nghiên cứu quá sâu vào việc sử dụng nguồn vốn tín dụng đúng mục đích tại doanh nghiệp nên chủ yếu các biện pháp đƣa ra cũng đứng trên góc độ doanh nghiệp. - Luận văn thạc sĩ của Học viên Ngô Thị Thu Mai (2014) “Nâng cao chất lƣợng cho vay Khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Quân đội – Chi nhánh Thái Nguyên”.
Luận văn đã đề xuất và giải quyết các vấn đề tăng trƣởng dƣ nợ KHDN nhỏ và vừa đƣa ra các giải pháp nhằm tăng quy mô dƣ nợ đối với KHDN nhỏ và vừa, đồng thời kiểm soát chất lƣợng tín dụng, tăng thu nhập từ hoạt động cho vay KHDN nhỏ và vừa. - Luận án tiến sĩ NCS Nguyễn Văn Tuấn (2015): “Giải pháp nâng cao Chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn Việt Nam”. Luận án đã tập trung làm rõ các vấn đề cơ bản về chất lƣợng tín dụng của Ngân LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 hàng thƣơng mại, rủi ro tín dụng của Ngân hàng thƣơng mại, thực trạng chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam. - Luận văn thạc sĩ của học viên Nguyễn Phƣơng Linh (2015): “Chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Cầu Giấy”.
Luận văn đã đóng góp một phần ý kiến nhằm mở rộng hoạt động tín dụng, nâng cao chất lƣợng tín dụng tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Láng Hạ, góp phần thúc đẩy sự hoạt động kinh doanh của ngân hàng đạt đƣợc nhiều thành tựu tốt hơn. - Luận văn thạc sĩ của Học viên Nguyễn Thùy Trang (2017): “Phát triển cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ninh”. Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ trong Ngân hàng. Đánh giá đƣợc thực trạng về hoạt động cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Vietcombank – Chi nhánh Quảng Ninh.
Luận văn cũng đƣa ra các giải pháp nhằm phát triển hoạt động cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Vietcombank Quảng Ninh và một số kiến nghị nhằm thúc đẩy hoạt động cho vay. - Luận văn thạc sĩ của Học viên Ngô Thị Thùy Giang (2018): “Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay Khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vƣợng – Chi nhánh Quảng Trị”. Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản trị rủi ro tín dụng trong Ngân hàng. Đánh giá thực trạng về công tác quản trị rủi ro tín dụng tại VPbank – Chi nhánh Quảng Trị.
Luận văn cũng đƣa ra các giải pháp để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại VPbank Quảng Trị. Các công trình đã góp phần hệ thống hoá về lý luận và đƣa ra một cái nhìn tổng quát về hoạt động cho vay của NHTM nói chung và chất lƣợng cho vay tại ngân hàng nói riêng. Tuy nhiên, trong các nghiên cứu nói trên, tác giả thƣờng chỉ tập trung vào một nhóm doanh nghiệp cụ thể, vì vậy, đối với luận văn thạc sĩ này, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 bản thân tác giả muốn thực hiện nghiên cứu một cách tổng quát hơn, hƣớng đến thực trạng vấn đề chất lƣợng cho vay đối với khách hàng là doanh nghiệp nói chung chứ không hƣớng tới một nhóm doanh nghiệp cụ thể nào. Tuy nhiên, hệ thống lý luận về hoạt động cho vay của ngân hàng thƣơng mại của các nghiên cứu trên vẫn là cơ sở lý thuyết quan trọng đối với luận văn này của tác giả.
Mục tiêu nghiên cứu • Mục tiêu chung của đề tài: Đề xuất giải pháp có căn cứ khoa học để nâng cao chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Sacombank. • Mục tiêu cụ thể: - Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận để nâng cao chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thƣơng mại.