CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VE PHÁP LUAT CHAM DUT HỢP BONG LAO BONG CUA NGƯỜI SỬ DUNG LAO ĐỘNG VÀ QUY ĐỊNH HIEN HANH VE PHÁP LUẬT CHAM DUT HỢP BONG LAO ĐỘNG CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỘNG 11. Khái quát về chấm đứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động. Khái niệm về chim ditt hop đồng lao động. HĐLĐ là khái niêm đã tốn tại từ rất lâu trong hệ thống pháp luật của nhiều quốc gia trên thé giới như Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc.
với những cách tiếp cân khác nhau. Theo pháp luật Viết Nam hiện nay, HĐLĐ được định nghĩa là “sự thod thuận giữa người lao động và người sử dụng lao đông về việc làm cô trả lương, điều kiện làm việc, quyén và nghĩa vụ cũa mỗi bên rong quan lệ lao động " (Điều 15 BLLĐ năm 2012). Như vậy, HĐLP là kết quả của sự thông nhất ý chí giữa NSDLĐ và NLD để sác lập quan hệ lao đông Trong quá trình thực hiện HĐLĐ, mọi sự kiện làm phát sinh, thay đổi hoặc cham dứt HĐLĐ đều dẫn tới phát sinh, thay đổi hoặc châm đứt quyền va nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao động, Quan hệ lao đông thông thường là loại quan hệ mang tính lâu dai nhưng không phải là quan hệ “vĩnh cửu” vả nó có thé bị châm đứt bởi những. nguyên nhân khác nhau.
HĐLĐ 1a sự biểu hiện cụ thể cho mỗi một quan hệ lao động và việc chấm dứt HĐLĐ chính 1a chấm đút một quan hé lao động Là một loại quan hệ dân sự đặc thù nên việc chim dứt HĐLĐ cũng mang những đặc trưng cơ bản của việc chấm đút một quan hệ dân sự Trong quan hệ dân sự nói chung, chém đút hop ding là kết thúc việc thực hiện các théa thuận ma các bén đã đạt được khi tham gia vào quan hệ hợp đồng, lam cho việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng ngimg hẳn lại, bên có nghĩa vụ không có trách nhiém tiếp tục thực hiện nghĩa vụ vả bên. có quyển không thể buộc bên có nghĩa vụ tiép tục thực hiện ngiĩa vụ được nữa. Tương tự như vay, “cẩm chit HĐLĐ là sự kiên pháp I mà một hoặc cả io Thị Hồng 2000), "Quyền đơn hương ch dit ding ho động", Tp chí thạc trú hat bên không tiếp tục thực hiện HĐLĐ, chẳm đứt quyi và nghĩa vu của hat bên đã thôa thuận trong HDLD*. 'Việc châm đứt HĐLĐ có thé bat nguồn từ nhiều căn cứ khác nhau, như đương nhiên chấm đứt do cỏ một sự kiện pháp lý được pháp luật ghỉ nhận là căn cứ hợp pháp để chm dit HĐLĐ, chấm dứt theo sự thỏa thuận của hai bên, hoặc chấm đút theo ý chí của một bên trong quan hệ lao đông Việc chấm dứt HĐLĐ do đương nhiên cham đứt (ví dụ như hết thời han hợp đồng, NLD đủ điều kiện về thời gian đóng bao hiểm xã hội vả tuổi hưởng lương.) hoặc do các bên tự thỏa thuân chấm đút HĐLĐ thường ít phát sinh xung đột và tranh chấp hơn so với việc chấm dứt HĐLĐ xuất phát từ ý chí của một bên chủ thể.
Bởi lẽ, việc đơn phương cham dứt HĐLĐ là hành vi áp. đặt ý chí của một bên vảo quan hệ lao động, lam chấm đứt quan hệ lao động, mà không phụ thuộc vao ý chi của bên còn lại. Đây là một vấn dé phức tap bởi hành vi nay là chủý của một bên và có thể gây những ảnh hưởng tiêu cực cho bên còn lại. Trong các vụ tranh chấp lao động đã xay ra trên thực tế thì chiếm đa số vẫn la các tranh chap về đơn phương cham đứt HĐLĐ.
Mat khác, do hành vi đơn phương chấm đứt HĐLĐ phụ thuộc vảo ý chi của một bên nên có thé sẽ xảy ra theo một trong hai chiéu hướng hợp pháp hoặc bat hợp pháp dẫn đền những hậu quả pháp ly cũng khác nhau. Khái niệm về châm dit hợp đông lao động của người sứ dung lao động NSDLD chấm dit HĐLĐ là một trong những trường hợp cham dứt HĐLĐ được pháp luật lao động Việt Nam hiện hành ghỉ nhân. Chấm dứt HĐLĐ của NSDLD a một trường hợp chấm dứt HELD xuất phát từ ý chi của một bên chủ thể trong quan hệ lao đông đó là NSDLD. Hiện nay, chưa có một khái niềm chính thức nào vẻ châm đứt HĐLĐ của NSDLĐ, tuy nhiền có thé hiểu “Chấm dt HDLD của NSDLD là sự hiện NSDLĐ tự minh cham đứt việc sit dung lao động đối với NLD, đừng việc thực hiện các quyễn và nghĩa vụ.
cũa NSDLP theo HĐLĐ mà hai bên đã giao Rết trước đố “ruộng Đại học Lut Hà Nội (1999), Từ đến gi Đách ti ngữ lu Đọc (Lit Lao động, Lait ai, Te hiếp quiet), Nab Công hin dân 93 Có nhiều céch phân loại hành vi chấm dứt HĐLĐ của NSDLĐ. Nên căn cứ vào ý chi của NSDLD khí chấm dứt HĐLĐ với NLD thi có thé chia lâm hai trường hợp là đương nhiên chim dứt HĐLĐ va đơn phương cham dứt HĐLĐP. Đương nhiên cham đứt HĐLĐ được hiểu là trường hợp NSDLĐ buộc. phải chấm dứt HĐLĐ với NLD do có một sự kiện pháp lý xảy ra mà theo quy định của pháp luật trong trường hợp ấy NSDLĐ phải chấm đứt HĐLĐ với NLB, vi du như trường hợp NSDLD là cá nhân chất, bi Toa án tuyên bổ mắt năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc NSDLĐ không phải lả cá nhân chấm ditt hoạt đông.
Còn đơn phương chấm ditt HĐLĐ của NSDL 1à hành vi pháp lý xuất phát từý chi của NSDLĐ - một chủ thể trong quan hệ lao động làm cham dit quyển và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao đông Theo Bao cáo tổng kết công tác ngành Téa án năm 1900 thi đơn phương chim dứt HĐLĐ là việc “một bên chit thé quyết định cắm dit việc thư hiện các quyễn và nghĩa vu trong quan hô lao động ma không ph time vào ý chí của bên tia”. Từ đó cũng có thể hiểu, đơn phương chấm dứt HDLD của NSDLD la việc NSDLD quyết định cham dứt việc thực hiện các quyển va nghĩa vụ theo HĐLĐ mã hai bén đã giao kết trước đó đổi với NLD ma không phụ thuộc vào ý chi của NLB. Nếu căn cứ vao tính hợp pháp thì có thể chia việc chấm dứt HĐLĐ của NSDLP thành hai loại chấm dứt HĐLĐ hợp pháp va chấm dứt HĐLĐ bat hợp pháp. Trong đó, chim đứt HĐLĐ hop pháp được hiểu là trường hop NSDLD cham đứt HĐLĐ với NLD đúng căn cứ vả tuân thủ day đủ các trình.
tự thủ tục do pháp luật quy định. Còn cham đút HĐLĐ bat hợp pháp hay trái pháp luật được hiễu là trường hop NSDLD chim dứt HĐLĐ không có căn cứ pháp lý hoặc không thực hiện đúng vả di theo trình tự, thủ tục ma pháp luật quy định hoặc vi pham cả hai điều kiện trên khí chim đứt HĐLĐ với NLD Hiện nay, có nhiễu hướng tiếp cận khác nhau đối với vẫn để chấm đút HĐLĐ của NSDLD. Nếu tiếp cận từ đưới góc độ quyển của chủ thé trong quan hệ lao động thì cham dứt HĐLĐ là một quyển cơ bản của NSDLĐ, nằm trong nhỏm quyển tự do kinh doanh của được Hiển pháp vả pháp luật thừa nhận Theo đó, bên cạnh quyển tự do tuyển dụng và sit dung lao đông theo 10 yên cẩu linh doanh, pháp luật cho phép NSDLĐ được quyển chấm dứt HĐLĐ với NLD nêu như NLD không thực hiện đúng ngiĩa vu hoặc có hanh vi căn trở việc thực hiện quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ thi NSDLĐ có quyển yêu câu cơ quan Nha nước có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp. pháp của mình.
Tuy nhiên, xuất phat tử việc bảo về quyền va lợi ich hop pháp của các bên tham gia quan hé lao đông, tranh tinh trang lam dụng quyển ning nay để châm ditt HĐLĐ bat hợp pháp, pháp luật quy định những giới han của quyển đơn phương chấm dứt HĐLĐ của mỗi bên trong quan hệ lao động, trong đó có NSDLB. Nếu tiép cân đưới góc độ hành ví pháp lý của chủ thể thì chẩm đút HĐLĐ của NSDLĐ là một hành vi pháp ly cơ bản của quan hệ lao động, Như đã dé cập, quan hệ lao động là quan hệ có tính tương đổi ổn định nhưng nó. không tôn tại “vĩnh cửu” ma có thể bi châm đứt bởi những căn cứ khác nhau. "Nếu như việc giao kết HĐLĐ là hanh vi nhằm zac lập quan hệ lao động, việc thực hiện HĐLĐ 1a duy tri quan hệ lao động thi việc chấm dứt HĐLĐ chính là sự kết thúc mối quan hệ lao đông mả các bên đã ác lập.
Cũng giống như hành vi giao kết hay thực hiện HĐLĐ, hành vi chấm dứt HĐLĐ của NSDLĐ phải tuân theo trình tự thủ tục mà pháp luật quy định để đăm bảo hạn chế những rii ro cho các bên nêu như NSDLĐ thực hiện việc chấm dứt HĐLĐ trấi pháp luật 12. Khái quát vềpháp luật châm đít hợp đông lao động của người sử dung Ino động Hiện nay, chưa có một khái niệm chính thức nào vẻ pháp luật cham dứt HĐLĐ của NSDLĐ. Tuy nhiên, từ những phân tích vé khái niệm "chấm dứt HĐLĐ cia NSDLD” có thể đưa ra một định ngiĩa như sau: Pháp luật về châm đút HĐLĐ của NSDLĐ lẻ tổng hợp tắt cã các quy phạm pháp luật điều chỉnh hảnh vì chấm dứt HĐLĐ của NSDLĐ, cho phép NSDLĐ thực hiện quyền năng nay trong khuôn khổ pháp luật nhất định, buộc các bên trong quan hệ lao động phải tuân theo, Thông thường, điều chỉnh pháp luật về về chấm đứt hợp đồng lao động, của người sử dụng lao động gồm những néi dung sau: " (2) Các nguyên tắc chấm dứt HĐLĐ của NSDLĐ gồm có - Bim bão tuân thủ đây đủ các điểu kiến về căn cứ và thủ tục chấm dứt HBLD của NSDLĐ (nếu có) - Các bên không được thỏa thuân các căn cứ va thủ tục chấm dứt HĐLĐ cia NSDLĐ nêu thöa thuận đó lam ảnh hưởng xu đi quyền lợi của NLD so với quy định của pháp luật - Trường hợp NSDLĐ chấm HĐLĐ trái pháp luật phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật. (2) Nội dung pháp luật về chấm dứt HBLD của NSDLD gồm những nội dung cơ ban đó la M6t là.