Tổng quan về giáo trình

Essentials of Contemporary Management (Tái bản lần thứ 6) của hai tác giả Gareth R. Jones và Jennifer M. George (Trường Kinh doanh Jesse H. Jones, Đại học Rice), do Nhà xuất bản McGraw-Hill Education phát hành năm 2015 (ISBN: 978-0-07-786253-4), là tài liệu học thuật chuẩn mực thuộc khối kiến thức cơ sở ngành Quản trị học (Principles of Management) trong chương trình đào tạo cử nhân và sau đại học các khối ngành Kinh tế, Quản trị Kinh doanh, và Khoa học Xã hội.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình cung cấp cho người học hệ thống nguyên lý quản trị hiện đại, tập trung vào bốn chức năng cốt lõi: Hoạch định (Planning), Tổ chức (Organizing), Lãnh đạo (Leading) và Kiểm soát (Controlling). Người học được trang bị khả năng phân biệt rõ ràng giữa hai thước đo năng lực tổ chức: hiệu quả (efficiency - mức độ tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực) và hiệu lực (effectiveness - mức độ lựa chọn và đạt được mục tiêu phù hợp), đồng thời nhận diện được các cấp độ quản lý (cấp cao, cấp trung, cấp cơ sở) cùng các kỹ năng tương ứng (tư duy, nhân sự, chuyên môn).

Cấu trúc tài liệu gồm 6 phần với 14 chương chính và 2 phụ lục chuyên khảo. Điểm đặc trưng trong cách tiếp cận của tác giả là tích hợp quan điểm hành vi (behavioral approach) vào toàn bộ tiến trình quản trị. Thay vì xem xét các chức năng quản lý như những quy trình cơ học tách rời, giáo trình đặt trọng tâm vào vai trò thực tế của con người quản lý ("The Manager as a Person"), gắn liền lý thuyết với các biến số môi trường như bối cảnh toàn cầu hóa, sự đa dạng của lực lượng lao động, đạo đức kinh doanh và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ thông tin.


Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai theo một tiến trình logic chặt chẽ, dẫn dắt người học từ cấp độ cá nhân nhà quản trị đến các cấp độ tổ chức và hệ thống vận hành:

  • Chương 1 & Phụ lục A (The Management Process Today & History of Management Thought): Định nghĩa tổ chức và quản trị; làm rõ vai trò quản lý nguồn lực nhằm đạt hiệu suất cao; hệ thống hóa các trường phái tư tưởng quản trị kinh điển gồm Quản trị khoa học của F.W. Taylor, Thuyết bộ máy quan liêu của Max Weber, quan điểm hành vi của Mary Parker Follett, nghiên cứu thực nghiệm Hawthorne và Thuyết X/Y của Douglas McGregor.
  • Chương 2 (Values, Attitudes, Emotions, and Culture: The Manager as a Person): Khảo sát các đặc tính nhân cách thông qua mô hình Big Five (Extraversion, Negative Affectivity, Agreeableness, Conscientiousness, Openness to Experience); phân loại giá trị mục đích (terminal values) và giá trị phương tiện (instrumental values); phân tích vai trò của trí tuệ cảm xúc (Emotional Intelligence) và sự hình thành văn hóa tổ chức.
  • Chương 3 & 4 (Managing Ethics, Diversity, and Global Environment): Phân tích mô hình các bên liên quan (stakeholders); quy tắc đưa ra quyết định đạo đức; phương thức quản trị sự đa dạng (tuổi tác, giới tính, chủng tộc, khả năng lao động); phân tích môi trường tác nghiệp và môi trường vĩ mô; mô hình các chiều hướng văn hóa quốc gia của Geert Hofstede.
  • Chương 5 & 6 (Decision Making, Planning, Strategy, and Competitive Advantage): Phân biệt quyết định theo chương trình và phi chương trình; so sánh mô hình ra quyết định cổ điển và hành chính; hiện tượng tư duy tập thể (Groupthink); quy trình phân tích SWOT; mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter; các chiến lược cấp kinh doanh (chi phí thấp, khác biệt hóa, tập trung) và chiến lược cấp doanh nghiệp (tích hợp dọc, đa dạng hóa).
  • Chương 7 & 8 (Designing Organizational Structure & Organizational Control and Change): Mô hình đặc điểm công việc (Job Characteristics Model) của Hackman & Oldham; các dạng cơ cấu tổ chức (chức năng, bộ phận, ma trận, mạng lưới B2B); tiến trình kiểm soát 4 bước; các hình thức kiểm soát đầu ra (output control), kiểm soát hành vi (behavior control/MBO) và kiểm soát văn hóa nhóm (clan control).
  • Chương 9 & 10 (Motivation & Leadership): Hệ thống các lý thuyết động lực gồm Thuyết nhu cầu (Maslow, Herzberg, McClelland), Thuyết kỳ vọng (Expectancy Theory: Kỳ vọng, Phương tiện, Giá trị phần thưởng), Thuyết công bằng (Equity Theory) và Thuyết thiết lập mục tiêu (Goal-Setting Theory); các mô hình lãnh đạo theo tình huống (mô hình Fiedler, lý thuyết Đường dẫn - Mục tiêu của House, mô hình Lãnh đạo thay thế); so sánh lãnh đạo chuyển đổi (Transformational Leadership) và lãnh đạo giao dịch (Transactional Leadership).
  • Chương 13 & 14 (Communication, Information Technology, and Operations Management): Thuộc tính thông tin hữu dụng; sự phong phú của kênh truyền thông; cấu trúc các hệ thống thông tin quản lý (TPS, DSS, AI); quản trị vận hành hướng tới lợi thế cạnh tranh thông qua quản trị chất lượng toàn diện (Six Sigma), chuỗi cung ứng đúng thời hạn (Just-In-Time) và tái cấu trúc quy trình kinh doanh (Process Reengineering).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập nền tảng lý thuyết vững chắc thông qua việc xâu chuỗi:

  1. Hệ thống lý thuyết quản trị kinh điển: Cung cấp cơ sở nguồn gốc của các phương pháp phân công lao động, cấu trúc phân tầng và điều hành tổ chức.
  2. Các nguyên lý hành vi tổ chức: Phân tích tương tác giữa giá trị cá nhân, động lực làm việc và sự hình thành văn hóa doanh nghiệp thích ứng (adaptive culture) đối lập với văn hóa trì trệ (inert culture).
  3. Khung phân tích chiến lược và vận hành: Cung cấp các công cụ định lượng và định tính để đánh giá môi trường kinh doanh và thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ.

Kỹ năng phát triển

Thông qua các nội dung được phân tích, giáo trình rèn luyện ba nhóm kỹ năng quản trị:

  • Kỹ năng chuyên môn (Technical Skills): Kỹ thuật phân tích cấu trúc công việc, xây dựng bảng ngân sách hoạt động, thiết lập sơ đồ cấu trúc phòng ban và quy trình kiểm soát chuỗi cung ứng.
  • Kỹ năng phân tích và tư duy (Conceptual & Analytical Skills): Năng lực phân tích ma trận môi trường kinh doanh, nhận diện sai lệch trong quá trình ra quyết định, chẩn đoán nguyên nhân thất bại của nhóm và định hình cấu trúc chiến lược.
  • Kỹ năng nhân sự và thực hành quản lý (Human & Practical Competencies): Kỹ năng xử lý xung đột, truyền thông đa kênh, thực hiện đánh giá hiệu suất nhân viên và điều hành làm việc nhóm hiệu quả.

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm tiếp cận theo định hướng năng lực và học tập qua trải nghiệm (experiential learning):

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  CẤU TRÚC PHƯƠNG PHÁP SƯ PHẠM MỖI CHƯƠNG                |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  [Mở đầu]     Management Snapshot: Tình huống thực tiễn mở đầu          |
|      ↓                                                                  |
|  [Nội dung]   Lý thuyết cốt lõi + Các hộp chuyên đề tích hợp            |
|               - Manager as a Person  |  - Ethics in Action              |
|               - Managing Globally    |  - Information Technology Byte   |
|      ↓                                                                  |
|  [Thực hành]  Management in Action: Hệ thống bài tập cuối chương        |
|               - Topics for Discussion & Action                          |
|               - Building Management Skills                              |
|               - Managing Ethically                                      |
|               - Small Group Breakout Exercise                           |
|               - Be the Manager (Tình huống đóng vai)                    |
|      ↓                                                                  |
|  [Đánh giá]   Case in the News (WSJ, Bloomberg, NYT) + Connect Platform |
+-------------------------------------------------------------------------+
  • Hệ thống tình huống thực tiễn đa tầng: Mỗi chương đều mở đầu bằng mục Management Snapshot, giới thiệu các thách thức thực tế tại các tổ chức như Apple (giai đoạn Tim Cook tiếp quản Steve Jobs), Ford (Alan Mulally tái cấu trúc), Under Armour (Kevin Plank), Boeing, Whole Foods, Zappos. Các hộp chuyên đề bên trong (Ethics in Action, Managing Globally, Management Insight, Information Technology Byte) phân tích sâu các góc độ vận hành riêng biệt.
  • Hệ thống bài tập thực hành cuối chương (Management in Action): Bao gồm chuỗi bài tập phân cấp:
    • Topics for Discussion and Action: Câu hỏi ôn tập và liên hệ thực tế.
    • Building Management Skills: Bài tập cá nhân hóa nhằm phát triển năng lực tự chẩn đoán và phân tích tình huống quản lý.
    • Managing Ethically: Tình huống nan giải về đạo đức yêu cầu người học đưa ra phán quyết chuẩn mực.
    • Small Group Breakout Exercise: Bài tập làm việc nhóm phân vai giải quyết vấn đề (ví dụ: xây dựng kế hoạch mở nhà hàng, tái cấu trúc đội ngũ bán hàng).
    • Be the Manager: Tình huống quản lý thực tế yêu cầu người học nhập vai người ra quyết định.
    • Case in the News: Các bài báo phân tích tình huống thực tế trích từ The Wall Street Journal, Bloomberg Businessweek, The New York Times, Fast Company.
  • Phương pháp đánh giá và tự học: Hệ thống học tập số McGraw-Hill Connect Management và công nghệ học tập tương thích LearnSmart cho phép sinh viên tự đánh giá mức độ hiểu bài, định vị các điểm kiến thức còn thiếu sót thông qua hệ thống phản hồi tự động. Bộ công cụ Self-Assessment Gallery (gồm 23 bài trắc nghiệm tâm lý và kỹ năng) hỗ trợ người học tự lượng giá phong cách quản lý và các giá trị cá nhân.

Điểm nổi bật và cập nhật

Ấn bản lần thứ 6 ghi nhận nhiều cập nhật học thuật và thực tiễn:

  • Cập nhật dữ liệu và nghiên cứu điển hình giai đoạn mới: Bổ sung các nghiên cứu thực tế cập nhật về sự chuyển dịch trong ban lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia (Tim Cook tại Apple, Kazuo Hirai tại Sony), chiến lược đa dạng hóa thương hiệu của VF Corp khi mua lại Timberland, quy trình tuyển dụng lập trình viên tại Fog Creek Software, mô hình nhóm tự quản tại Louis Vuitton và Nucor Corporation.
  • Tích hợp xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu: Phân tích thực tế từ bỏ chiến lược gia công ngoài hoàn toàn để chuyển sang mô hình tái nội địa hóa sản xuất (insourcing) qua trường hợp dòng máy bay Boeing 787 Dreamliner sau các sự cố đứt gãy chuỗi cung ứng từ thiên tai tại châu Á.
  • Chú trọng tính bền vững và trách nhiệm xã hội: Bổ sung trường hợp giảm thiểu phát thải và không sa thải nhân viên tại nhà máy Subaru of Indiana Automotive; vai trò của chức danh Giám đốc Phát triển Bền vững (Chief Sustainability Officer) trong quy trình ra quyết định của doanh nghiệp.
  • Mở rộng phạm vi doanh nghiệp vừa và nhỏ: Giáo trình gia tăng đáng kể các tình huống thực tiễn tại các doanh nghiệp nhỏ và mô hình khởi nghiệp (như Joe Coulombe xây dựng chuỗi Trader Joe's, GarageTek, Zingerman's), giúp cân bằng kiến thức giữa quản trị tập đoàn lớn và quản lý tổ chức quy mô vừa và nhỏ.
  • Cập nhật tác động của công nghệ thông tin: Bổ sung phân tích về điện toán đám mây, các trung tâm dữ liệu di động, hệ thống quản trị quan hệ khách hàng trực tuyến tại Salesforce.com, và việc sử dụng các thiết bị cảm biến theo dõi hiệu suất làm việc tại nơi công sở.

Đối tượng sử dụng giáo trình

  • Sinh viên đại học: Giáo trình được thiết kế phù hợp cho sinh viên năm thứ nhất hoặc năm thứ hai chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Quản trị Nhân lực, Thương mại Quốc tế, Marketing, Tài chính. Ngoài ra, giáo trình là tài liệu tham khảo cơ sở cho sinh viên các khối ngành Kỹ thuật, Khoa học Tự nhiên và Xã hội theo học các học phần Quản trị học đại cương.
  • Học viên sau đại học: Học viên các chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA) hoặc Thạc sĩ Quản lý có thể sử dụng giáo trình như tài liệu hệ thống hóa khung lý thuyết nền tảng trước khi đi vào các học phần chuyên sâu.
  • Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Môn học không yêu cầu người học phải hoàn thành các môn học chuyên ngành nâng cao trước đó. Người học chỉ cần có kiến thức cơ bản về tư duy logic và hiểu biết tổng quan về đời sống kinh tế - xã hội.
  • Giảng viên giảng dạy: Tài liệu đi kèm gói hỗ trợ giảng dạy hoàn chỉnh gồm: Sách hướng dẫn giảng viên (Instructor's Manual), bộ slide bài giảng chuẩn hóa 40 trang/chương (PowerPoint Presentation), ngân hàng câu hỏi kiểm tra chuẩn hóa theo mục tiêu học tập và chuẩn kiểm định quốc tế AACSB (EZ Test/Test Bank), và hệ thống video tình huống (Destination CEO, Manager's Hot Seat).

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Tài liệu phục vụ giảng dạy môn Quản trị học căn bản cho sinh viên cử nhân khối ngành kinh tế - quản trị kinh doanh, sinh viên ngoài ngành học văn bằng hai, học viên tiền MBA cần chuẩn hóa kiến thức, cũng như các nhà quản lý muốn hệ thống hóa quy trình quản trị theo chuẩn học thuật quốc tế.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Giáo trình được biên soạn theo cấu trúc nhập môn, không đòi hỏi các học phần tiên quyết phức tạp. Người học chỉ cần nắm vững các kỹ năng đọc hiểu tài liệu học thuật cơ bản và nhận thức thông thường về hoạt động của các tổ chức doanh nghiệp.

3. Điểm khác biệt của cuốn sách so với các giáo trình quản trị học khác?

Giáo trình kết hợp đồng thời cấu trúc 4 chức năng quản trị truyền thống (Hoạch định, Tổ chức, Lãnh đạo, Kiểm soát) với góc nhìn đương đại về hành vi con người (The Manager as a Person). Các chủ đề như đạo đức, đa dạng văn hóa, toàn cầu hóa và hệ thống thông tin không bị tách thành các phần phụ lục mà được tích hợp trực tiếp vào từng chức năng quản lý.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên tiếp cận theo từng chương: đọc phần mục tiêu học tập (Learning Objectives), phân tích tình huống mở đầu (Management Snapshot), nắm vững định nghĩa các thuật ngữ cốt lõi in đậm, hoàn thành các bài tập chẩn đoán kỹ năng (Building Management Skills) và tự đánh giá qua các bài trắc nghiệm trong Self-Assessment Gallery.

5. Giáo trình có những tài liệu bổ trợ nào đi kèm?

Đi kèm giáo trình là hệ thống số hóa McGraw-Hill Connect Management, phần mềm học tập thích ứng LearnSmart, ngân hàng đề thi EZ Test, bộ đĩa video Manager's Hot Seat, hệ thống ghi bài giảng Tegrity Campus và tài liệu hướng dẫn giảng dạy Instructor’s Manual.


Kết luận

Giáo trình Essentials of Contemporary Management (Sixth Edition) của Gareth R. Jones và Jennifer M. George xác lập một hệ thống kiến thức hoàn chỉnh, trung thực và cập nhật về khoa học quản trị đương đại. Tài liệu cung cấp lộ trình học tập logic từ việc định hình nhận thức về vai trò cá nhân của nhà quản trị, phân tích môi trường vĩ mô và đạo đức tổ chức, đến việc hoạch định chiến lược, thiết kế cơ cấu bộ máy, lãnh đạo đội ngũ và kiểm soát vận hành thông qua công nghệ.

Hệ sinh thái tài liệu bổ trợ phong phú gồm hệ thống số hóa Connect, các bộ bài tập trải nghiệm thực tế và các phụ lục tra cứu lịch sử tư tưởng học thuật (Appendix A) cùng cẩm nang phát triển nghề nghiệp (Appendix B) tạo nên nền tảng học liệu chuẩn mực, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm định giáo dục kinh doanh quốc tế (AACSB).