Chương I: Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán vốn bằng tiền trong doanh nghiệp vừa và nhỏ Chương II: Thực trạng công tác vốn bằng tiền tại Chi nhánh công ty TNHH China Shipping Việt Nam tại Hải Phòng Chương III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán vốn bằng tiền tại Chi nhánh công ty TNHH China Shipping Việt Nam tại Hải Phòng Do thời gian thực tập có hạn, việc tìm hiểu về công tác kế toán tại Công ty còn chưa sâu và do kiến thức thực tế còn hạn chế nên bài viết của em sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận được những đóng góp của thầy cô để bài khóa luận của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn cô giáo ThS. Nguyễn Thị Mai Linh, Ban giám đốc và các cán bộ nhân viên phòng kế toán Chi nhánh công ty TNHH China Shipping Việt Nam tại Hải Phòng đã hướng dẫn tận tình trong quá trình thực tập và tạo điều kiện giúp em hoàn thành bài khóa luận của mình.
Hải Phòng, ngày 05 tháng 07 năm 2015 Sinh viên Phạm Thị Hà Phƣơng Sinh viên: Phạm Thị Hà Phương – Lớp QT1503K 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trường ĐHDL Hải Phòng CHƢƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1. Những vấn đề chung về vốn bằng tiền trong doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Sự cần thiết phải tố chức công tác kế toán vốn bằng tiền trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Từ những năm đầu của thập kỷ 90 của thế kỷ thứ hai mươi đến nay, nền kinh tế Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, mở ra nhiều ngành nghề theo xu hướng hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới.
Hoạt động của các doanh nghiệp ngày càng phong phú, sôi động và nó chính là hoạt động kinh tế nhằm mang lại lợi nhuận thông qua hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong mỗi một doanh nghiệp thì nhu cầu vốn bằng tiền là vấn đề quan trọng nhất cho sự phát triển nói chung và cho việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng. Doanh nghiệp muốn phát triển và mở rộng kinh doanh của mình đòi hỏi phải có vốn, và có một nguồn vốn nhất định thì doanh nghiệp mới đảm bảo khả năng thanh toán cũng như sự ổn định cơ cấu tài chính, nâng cao hiệu quả kinh doanh, đảm bảo đầy đủ nguồn lực cho sự phát triển của doanh nghiệp. Vốn bằng tiền là khoản mục được trình bày trước tiên trên Bảng cân đối kế toán và là một khoản mục trọng yếu trong tài sản lưu động.
Tiền giúp cho doanh nghiệp đảm bảo giao dịch kinh doanh hằng ngày như chi tiền để trả lương công nhân viên, chi tiền để mua nguyên vật liệu nhập kho phục vụ sản xuất hay thu tiền từ khách hàng,… Hơn nữa, số phát sinh của tài khoản vốn bằng tiền thường lớn hơn số phát sinh của hầu hết các tài khoản khác trong doanh nghiệp. Vì vậy, nó được sử dụng để phân tích tài chính của doanh nghiệp. Vốn bằng tiền là một khoản mục bị ảnh hưởng và ảnh hưởng đến nhiều khoản mục doanh thu, chi phí, công nợ và hầu hết các tài sản khác của doanh nghiệp vì tài khoản tiền liên quan đến rất nhiều các chu kỳ kinh doanh khác như chu kỳ mua hàng và thanh toán, chu kỳ bán hàng và thu tiền, chu kỳ lương,… Trong những năm qua, các doanh nghiệp Việt Nam đã có nhiều thành tựu trong việc sử dụng vốn bằng tiền để tăng lợi nhuận, phát triển kinh tế. Nhiều doanh nghiệp đã lớn mạnh không ngừng, có đủ sức vươn ra thị thường thế giới, góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế cho nền kinh tế Quốc dân.
Tuy nhiên, Sinh viên: Phạm Thị Hà Phương – Lớp QT1503K 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trường ĐHDL Hải Phòng vẫn còn một vài doanh nghiệp sử dụng vốn còn chưa hiệu quả, chưa thúc đẩy được sản xuất, lợi nhuận còn thấp. Trong bối cảnh mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, việc tổ chức hạch toán vốn bằng tiền với việc tăng cường quản lý lưu thông tiền tệ trong kinh doanh để phát triển doanh nghiệp cũng như phát triển kinh tế nước nhà có ý nghĩa lớn để cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường. Từ những nhận định trên cho thấy việc quản lý chặt chẽ và hợp lý vốn bằng tiền là vấn đề cấp bách, có ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp hiện nay. Các thông tin kinh tế tài chính do kế toán cung cấp giúp cho chủ doanh nghiệp và những người quản lý doanh nghiệp nắm vững tình hình và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như việc sử dụng vốn đó để từ đó thấy được mặt mạnh, mặt yếu để từ đó có những quyết định và chỉ đạo sao cho quá trình sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất.
Khái niệm và phân loại vốn bằng tiền 1. Khái niệm Vốn bằng tiền là một bộ phận của tài sản lưu động trong doanh nghiệp, tồn tại trực tiếp dưới hình thức tiền tệ, có tính thanh khoản cao nhất, bao gồm tiền mặt tại quỹ doanh nghiệp, tiền gửi tại ngân hàng, và các khoản tiền đang chuyển. Do đó, kế toán vốn bằng tiền là mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến các tài khoản sau: - Tiền mặt (TK 111) - Tiền gửi ngân hàng (TK 112) - Tiền đang chuyển (TK 113) 1. Phân loại vốn bằng tiền Theo hình thái tài sản vốn bằng tiền của doanh nghiệp được chia thành: - Tiền Việt Nam đồng: Đây là loại giấy bạc do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành và được sử dụng làm phương tiện giao dịch chính thức đối với toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Ngoại tệ: Đây là loại giấy bạc không do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành nhưng được phép lưu hành chính thức trên thị trường Việt Nam như các đồng: đô la Mỹ (USD), đồng bảng Anh (GBP), đồng phrăng Pháp (FFr), đồng Yên Nhật (JPY), đồng đô la Hồng Kông (HKD),… Sinh viên: Phạm Thị Hà Phương – Lớp QT1503K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trường ĐHDL Hải Phòng - Vàng, bạc, kim loại quý, đá quý: Là tiền thực chất, tuy nhiên được lưu giữ chủ yếu là vì mục tiêu an toàn hoặc một mục đích bất thường khác chứ không vì mục đích thanh toán trong kinh doanh. Theo trách nhiệm quản lý tiền vốn có: - Tiền mặt tại quỹ: Gồm giấy bạc Việt Nam, ngoại tệ, vàng, bạc, kim loại quý, đá quý hiện đang được giữ tại két của doanh nghiệp để phục vụ nhu cầu chi tiêu trực tiếp hằng ngày trong sản xuất kinh doanh. - Tiền gửi ngân hàng : Là tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng, bạc, kim loại quý, đá quý mà doanh nghiệp đang gửi tại tài khoản của doanh nghiệp tại ngân hàng. - Tiền đang chuyển: Là tiền đang trong quá trình vận động để hoàn thành chức năng phương tiện thanh toán hoặc đang vận động từ trạng thái này sang trạng thái khác.
Nhiệm vụ và nguyên tắc hạch toán vốn bằng tiền 1. Nhiệm vụ của kế toán vốn bằng tiền - Phản ánh các khoản thu, chi vốn bằng tiền kịp thời. Thực hiện việc kiểm tra, đối chiếu số liệu thường xuyên với Thủ quỹ để đảm bảo giám sát chặt chẽ vốn bằng tiền. - Phản ánh tình hình tăng giảm, sử dụng tiền gửi ngân hàng hằng ngày, việc chấp hành chế độ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Phản ánh các khoản tiền đang chuyển, kịp thời phát hiện nguyên nhân làm cho tiền đang chuyển bị ách tắc để doanh nghiệp có biện pháp thích hợp giải phóng nhanh tiền đang chuyển kịp thời. - Tổ chức thực hiện các quy định về chứng từ, thủ tục hạch toán vốn bằng tiền. - Thông qua việc ghi chép vốn bằng tiền, kế toán phát hiện các chênh lệch, xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch vốn bằng tiền. - Việc sử dụng vốn bằng tiền phải tuân theo các nguyên tắc chế độ quản lý tiền tệ Nhà nước.
- Phản ánh tình hình tăng, giảm và số dư tồn quỹ hằng ngày, đôn đốc việc chấp hành thanh toán của mọi thành viên cho kịp thời giám sát việc chi tiêu tiền mặt cho phù hợp với chế độ của Nhà nước. - Kế toán vốn bằng tiền trong quá trình kinh doanh của công ty thường phát sinh các quan hệ thanh toán giữa công ty với Nhà nước, cấp trên với các cán bộ công nhân viên. Kế toán dùng tiền mặt, tiền gửi ngân hàng của công ty để thanh Sinh viên: Phạm Thị Hà Phương – Lớp QT1503K 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trường ĐHDL Hải Phòng toán, đồng thời phải phản ánh rõ, chính xác nhiệm vụ thanh toán từng đối tượng, từng khoản thanh toán tránh tình trạng chiếm dụng vốn. - Kế toán tiền vay đáp ứng nhu cầu về vốn cho nhu cầu kinh doanh trong trường hợp vượt quá khả năng nguồn vốn tự có công ty có thể huy động vốn thông qua tín dụng.
Nhưng đảm bảo vay có mục đích có kế hoạch. Sử dụng tiền vay phải có vật tư hàng hóa đảm bảo hoàn trả đúng kỳ hạn cả vốn lẫn lãi. Nguyên tắc hạch toán vốn bằng tiền Kế toán vốn bằng tiền phải tuân thủ những nguyên tắc sau đây: - Kế toán tiền vốn bằng tiền phải sử dụng một đơn vị tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam, trừ trường hợp được phép sử dụng một đơn vị tiền tệ thông dụng khác ghi chép Báo cáo kế toán nhưng được chấp nhận bằng văn bản của Bộ tài chính. - Đối với vàng, bạc, kim phí quý, đá quý phản ánh ở nhóm tài khoản vốn bằng tiền chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp không đăng ký kinh doanh vàng, bạc, kim khí quý, đá quý.
- Vàng, bạc, kim khí quý, đá quý phải theo dõi số lượng, trọng lượng, quy cách, phẩm chất và giá trị của từng thứ, từng loại. Giá trị vàng, bạc, kim khí quý, đá quý được tính theo giá trị thực tế (Giá hóa đơn hoặc giá được thanh toán). Khi tính giá xuất vàng, bạc, kim khí quý, đá quý có thể áp dụng một trong bốn phương pháp xuất kho (Bình quân gia quyền, nhập trước – xuất trước, nhập sau – xuất trước, giá thực tế đích danh). Tuy nhiên, do vàng, bạc, kim khí quý, đá quý là loại tài sản có giá trị lớn và mang tính tách biệt nên phương pháp thực tế đích danh thường được sử dụng.
Nếu có chênh lệch giữa giá xuất bán và giá thanh toán ở thời điểm phát sinh nghiệp vụ thì được phản ánh vào TK 515 hoặc TK 635.