Chương 1 ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ THƯƠNG MẠI THÀNH ĐỨC 1. Đặc điểm và phân loại tài sản cố định hữu hình 1. Đặc điểm và phân loại tài sản cố định hữu hình Công ty CP vận tải và thương mại Thành Đức với tên giao dịch Thanhduc Transport., JSC đã hoạt động hơn 8 năm trong lĩnh vực Vận tải hàng hóa. Công ty được điều hành bởi Giám đốc Lê Xuân Thành với rất nhiều hoạt động ngành nghề kinh doanh khác nhau.
Những ngày mới thành lập, công ty gặp không ít khó khăn. Khi đó điều kiện kinh tế cả nước không thuận lợi, áp lực cạnh tranh từ các đối thủ trên thị trường khá khốc liệt. Công ty đã từng bước vận hành và phát triển theo thời gian, bắt kịp với sự biến động của nền kinh tế. Công ty đã luôn đề ra những phương hướng phát triển theo kịp cơ chế thị trường.
Công ty CP Vận Tải Và Thương Mại Thành Đức hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực vận tải hàng hóa, Với hoạt động kinh doanh trên, công ty cần đảm bảo nguồn cung ứng, vận chuyển và đại lý vận chuyển hàng hóa. Bên cạnh đó công ty đảm bảo kinh doanh kho bãi, xếp dỡ hàng hóa, khai thác bến đỗ và trông giữ xe, hàng hóa và dịch vụ cung cấp. Công ty đảm bảo nguồn cung cấp lao động. Không những vậy, công ty cần tiến hành kinh doanh nhưng phải bảo vệ sản xuất, môi trường, giữ gìn trật tự, an ninh, xã hội.
Để đảm bảo hiệu quả kinh doanh cần sử dụng hiệu quả mọi nguồn vốn đã huy động vào hoạt động kinh doanh, đảm bảo thu chi có hiệu quả và lãi trong kinh doanh để phát triển công ty. 3 Ngoài ra, công ty cũng cần đảm bảo quyền lợi của người lao động trong doanh nghiệp cũng như thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế và các nghĩa vụ tài sản khác đối với nhà nước và các đối tượng liên quan. Với chức năng là chuyên chở các loại máy móc thiết bị phục vụ các công trình dân dụng, công nghiệp, cơ sở hạ tầng ở mọi cấp tiêu chuẩn, cùng với bề dày của đội ngũ quản lý và đội ngũ vận chuyển lành nghề, có trình độ chuyên môn cao về năng lực, thiết bị được đầu tư hiện đại. Để theo dõi các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và xác định hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, DN cần một hệ thống kế toán hiệu quả.
Từ những bảng số liệu kế toán tổng hợp cuối mỗi kỳ thực hiện, ban lãnh đạo và các tổ chức liên quan có thể nắm bắt được tình hình hoạt động sinh lợi nhuận của doanh nghiệp, từ đó có phương án điều chỉnh hoặc đầu tư cho hợp lý. Vì vậy hệ thống kế toán đóng vai trò không thể thiếu trong doanh nghiệp. cũng như tầm quan trọng về vai trò và trình tự của kế toán tài chính trong các doanh nghiệp. Và một trong những khâu quan trọng trong công tác kế toán của công ty là kế toán TSCĐHH.
Trong doanh nghiệp, tài sản cố định là nền tảng của sản xuất kinh doanh và là điều kiện cơ bản để nâng cao hiệu quả kinh tế. Đối với một doanh nghiệp, giá trị của tài sản cố định càng lớn thì yêu cầu quản lý sử dụng tài sản càng đòi hỏi chặt chẽ, khoa học và có hiệu quả hơn. Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Thành Đức phân loại TSCĐ HH theo nhóm tài sản có cùng tính chất và mục đích sử dụng TSCĐ (theo đặc trưng kỹ thuật). TSCĐ HH tại công ty bao gồm: - Nhà cửa, vật kiến trúc - Máy móc thiết bị: Máy móc, thiết bị dùng để sửa chưa dùng bảo dưỡng các phương tiện vận tải dùng cho hoạt động SXKD… - Phương tiện vân tải, truyền dẫn dùng SXKD (cung cấp dịch vụ vận tải), Ô tô dùng vận tải hành khách, vận chuyển hàng hóa, và cung cấp các dịch vụ khác: thuê xe, du lịch… 4 - Thiết bị, dụng cụ quản lý: Gồm các thiết bị dụng cụ sử dụng trong quản lý kinh doanh, quản lý hành chính như: máy tính, máy in, máy phô tô, các thiết bị văn phòng… - TSCĐ hữu hình khác: Gồm các loại TSCĐ chưa được xếp vào các loại TSCĐ như, sách chuyên môn, kỹ thuật… Cách phân loại này cho thấy cơ cấu đầu tư của công ty, là căn cứ quan trọng giúp Ban GĐ xây dựng các quyết định đầu tư hay điều chỉnh đầu tư cho phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp.
Ngoài ra cách phân loại này còn giúp Ban giám đốc điều hành quyết định các biện pháp quản lý tài sản cho phù hợp với từng loại TSCĐ. Ngoài ra TSCĐ hữu hình phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng: Là những tài sản do doanh nghiệp quản lý, sử dụng cho các mục đích phúc lợi, sự nghiệp an ninh quốc phòng tại doanh nghiệp. Với cách phân loại này còn giúp công ty (cách phân loại theo nhóm tài sản có cùng tính chất và mục đích sử dụng) sẽ tạo điều kiện thuận lợi để tăng cường quản lý và tổ chức hạch toán chi tiết đối với từng loại tài sản, từng nhóm TSCĐ và có phương pháp tính khấu hao thích hợp với từng nhóm, từng loại TSCĐ. Để thuận tiện cho viêc theo dõi và quản lý TSCĐ, công ty đánh số TSCĐ (là việc quy định cho mỗi TSCĐ một ký hiệu riêng theo nguyên tắc nhất định).
Tại công ty, kế toán TSCĐ dùng bảng chữ cái Alphabelt để ký hiệu nguồn hình thành và số tự nhiên làm ký hiệu loại TSCĐ, trình tự đánh số như sau: 5 BẢNG MÃ HÓA TSCĐ HH Tên TSCĐ Ký hiệu 1/ TSCĐ nguồn ngân sách A Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc A1 Máy móc, thiết bị A2 Phương tiện vận tải A3. 2/ TSCĐ nguồn tự bổ sung B Loại 1: Nhà cửa vật kiến trúc B1 Loại 2: Máy móc thiết bị B2 Loại 3: Phương tiện vận tải B3. 3/ TSCĐ chưa phân nguồn (vay) C Loại 1: Nhà cửa vật kiến trúc C1 Loại 2: Máy móc thiết bị C2 BẢNG 1.1: BẢNG MÃ HÓA TSCĐ HH 6 1. Đặc điểm biến động tài sản cố định hữu hình * Tình hình tăng giảm tài sản cố định của của công ty trong kỳ.
BẢNG TĂNG GIẢM TSCĐ HH TRONG NĂM 2014 (Đơn vị : Đồng việt Nam ) Nhà cửa Phương tiện TSCĐ Máy móc Tổng Khoản mục Vật kiến vận tải, …. HH Thiết bị truyền dẫn khác Cộng trúc Nguyên giá TSCĐ HH Số dư đầu năm 1.630 Đầu tư XDCB hoàn thành Tăng khác 25.820 bán Giảm khác (…) (…) (…) (…) (…) (…) Số dư cuối năm 1.351 Giá trị hao mòn lũy kế Số dư đầu năm 770.327 Khấu hao trong 44.000 năm Tăng khác Chuyển sang BĐS (…) (…) (…) (…) (…) (…) ĐT Thanh lý nhượng (…) (…) 6.147) bán Giảm khác (…) (…) (…) (…) (…) (…) Số dư cuối năm 814.225 Giá trị còn lại của TSCĐ HH Tại ngày đầu 957.225 năm Tại ngày cuối 913.2: BẢNG TĂNG GIẢM TSCĐ HH TRONG NĂM 2014 7 - Giá trị còn lại cuối năm của TSCĐ HH đã dùng để thế chấp, cầm cố bảo đảm các khoản vay: - Nguyên giá TSCĐ cuối năm đã khấu hao hết nhưng vẫn còn sử dụng: - Nguyên giá TSCĐ cuối năm chờ thanh lý: - Các cam kết về việc mua, bán TSCĐ HH có giá trị lớn trong tương lai: - Các thay đổi khác về TSCĐ HH : Nhìn chung, TSCĐ HH của công ty qua một năm có sự thay đổi đáng kể. so với đầu năm 2014, TSCĐ HH đã tăng lên hơn 12 tỉ (tăng 80%). Nguyên nhân có sự tăng cao như vạy là do công ty đã đầu tư lớn vào phương tiện vận tải (tài sản chủ yếu tham gia vào hoạt động sxkd ) của công ty.
TSCĐ HH là phương tiện vận tải trong năm 2014 đã tăng hơn 10tỉ (tăng 85%). Điều này cho thấy doanh nghiêp chú trọng dầu tư cho dài hạn, mở rộng SXKD * Trường hợp tăng TSCĐ HH tại công ty. Tăng TSCĐ do công ty đi mua ngoài: Công ty cổ phần Vận Tải và Thương mại Thành Đức có lĩnh vực kinh doanh chủ yếu là cung cấp dịch vụ vận tải. Vì thế TSCĐ hình thành chủ yếu là đi mua ngoài.
Nguyên giá của TSCĐ được tính như sau: - Nguyên giá TSCĐ là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có được tài sản TSCĐ đó vào vị trí sẵn sàng sử dụng, (cụ thể TSCĐ HH mua sắm ) Nguyên giá TSCĐ = Giá mua + Các chi phí khác. Trong đó: Giá mua là giá thuần thương mại (Giá hoá đơn - Các khoản giảm trừ). Giá mua thuần thương mại không bao gồm các khoản thuế mà doanh nghiệp được hoàn lại. 8 Vì lĩnh vực hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế GTGT (công ty hạch toán thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ) vì thế nguyên giá TSCĐ mua vào không bao gồm thuế GTGT đầu vào.
Các khoản chi phí khác bao gồm: - Thuế nhập khẩu (Đối với TSCĐ nhập khẩu thuộc diện chịu thuế xuất khẩu) - Các loại thuế khác không được hoàn lại như thuế đánh trên tài sản. - Chi phí vận chuyển - Chi phí đưa TSCĐ vào sử dụng được phân bổ cho nguyên giá. Thông thường, các chi phí đưa TSCĐ vào sử dụng được phân bổ cho nguyên giá bao gồm: Chi phí lắp đặt, chạy thử, chi phí thù lao môi giới,. Tuy nhiên có một số tài sản của doanh nghiệp được hình thành từ nguồn vốn đi vay ngân hàng (Ví dụ: vay Ngân hàng để đầu tư mua phương tiện vận tải phục vụ cho SXKD).
Nhưng các khoản lãi vay tín dụng này không được tính vào nguyên giá của TSCĐ HH mà các khoản lãi này được tính vào chi phí tài chính. Các khoản lãi tín dụng được phép tính vào nguyên giá TSCĐ trong quá trình hình thành TSCĐ (TSCĐ phải trải qua quá trình đầu tư. Khi TSCĐ được đưa vào sử dụng thì chi phí lãi vay tính từ thời điểm đó không được tính vào nguyên giá TSCĐ). Tăng TSCĐ do công ty tự xây lắp chế tạo: Đối với TSCĐ do doanh nghiệp tự xây dựng, tự chế tạo.
NGTSCĐ = Giá thành + Chi phí vận chuyển, thực tế bốc dỡ, lắp đặt, chạy (có thể là giá đánh giá lại ) TSCĐ thử 9 - Đối với TSCĐ do công ty đầu tư xây dựng TSCĐ bằng nguồn vốn vay thì số tiền lãi tính trên khoản vay đó được tính vào nguyên giá TSCĐ trong suốt quá trình đầu tư. Khoản chi phí lãi vay đó sẽ không được tính vào nguyên giá TSCĐ kể từ khi TSCĐ được bàn giao cho bộ phận sản xuất kinh doanh.