1 LỜI NÓI ĐẦU Trong những năm gần đây, với những chính sách phù hợp của nhà nƣớc đã khuyến khích các doanh nghiệp phát triến sản xuất kinh doanh góp phần thúc đẩy nền kinh tế đất nƣớc đi lên, các doanh nghiệp có cơ hội đầu tƣ phát triển. Tuy nhiên, cơ hội luôn đi cùng với thách thức, các doanh nghiệp cần phải cạnh tranh nhau để tồn tại và đứng vững đƣợc ở trên thị trƣờng,không những phải cạnh tranh với bạn hàng ở trong nƣớc mà còn phải cạnh trạnh với hàng hóa của nƣớc ngoài đa dạng về chủng loại, giá cả và chất lƣợng. Một trong những yếu tố cạnh tranh giúp doanh nghiệp cạnh tranh hiểu quả trên thị trƣờng đó chính là giá cả và chất lƣợng sản phẩm. Giá cả phải chăng, chất lƣợng sản phẩm tốt sẽ giúp cho sản phẩm cạnh tranh đƣợc trên thị trƣờng.
Một yếu tố đầu vào có ảnh hƣởng to lớn tới chất lƣợng sản phẩm cũng nhƣ giá cả của sản phẩm đó chính là nguyên vật liệu. Đối với các doanh nghiệp sản xuất thì nguyên vật liệu là yếu tố đầu vào quan trọng, đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh đƣợc tiến hành liên tục, nó là yếu tố tiền đề tạo nên hình thái vật chất của sản phẩm. Chi phí sản xuất nguyên vật liệu lại chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nên việc sử dụng và bảo quản nguyên vật liệu và sử dụng hợp lý các nguồn lực đầu vào sẽ giúp cho doanh nghiệp có thể hạ giá thành sản phẩm cũng nhƣ nâng cao đƣợc chất lƣợng sản phẩm. Vì vậy, doanh nghiệp cần phải sử dụng các công cụ quản lý hiệu quả trong đó kế toán nguyên vật liệu giữ vai trò quan trọng.
Kế toán nguyên vật liệu cung cấp những thông tin cần thiết về tình hình nhập, xuất, tồn của nguyên vật liệu, tình hình bảo quản, sử dụng nguyên vật liệu giúp cho ban lãnh đạo đề ra các biện pháp nâng cao hiệu qủa sử dụng nguyên vật liệu cũng nhƣ có biện pháp quản lý, sử dụng nguyên vật liệu một cách hợp lý góp phần hạ giá thành sản phẩm và nâng cao chất lƣợng sản phẩm. Nguyên vật liệu có vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Trong thời gian thực tập tại công ty TNHH Tân Mỹ, một doanh nghiệp có quy mô sản xuất tƣơng đối lớn, số lƣợng sản phẩm sản xuất tƣơng đối nhiều và thấy đƣợc vai trò của nguyên vật liệu trong công ty, em đã mạnh dạn tìm hiểu và quyết định chọn đề tài "Hoàn thiện công tác kế toán nguyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 vật liệu tại công ty TNHH Tân Mỹ" Hạch toán kế toán là một môn khoa học có đối tƣợng nghiên cứu cụ thể đó là tài sản và sự vận động của tài sản với phƣơng pháp nghiên cứu riêng. Trong giới hạn của đề tài này, em đã chọn phƣơng pháp duy vật biện chứng kết hợp với phƣơng pháp phân tích tổng hợp để nghiên cứu và bƣớc đầu có một số giải pháp cũng nhƣ kiến nghị nhằm nâng hoàn thiện công tác nguyên vật liệu trong công ty.
Bố cục của chuyên đề gồm: Ngoài phần lời nói đầu, chuyên đề gồm 3 phần Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận chung về công tác kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất. Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH Sản Xuất và Thƣơng Mại Tân Mỹ Chƣơng 3: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH Sản Xuất và Thƣơng Mại Tân Mỹ Do thời gian và trình độ có hạn nên chuyên đề này không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận đƣợc sự đóng góp ý kiến quý báu của các thầy cô giáo cùng các cán bộ kế toán của công ty để chuyên đề đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn cô giáo Phạm Thị Minh Hoa - Giáo viên hƣớng dẫn cùng các thầy cô trong khoa Kinh Tế và các cán bộ kế toán của công ty TNHH Tân Mỹ đã giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề này.
Hà nội, tháng 08 năm 2005 Sinh viên thực hiện Bế thị Bƣu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. Khái niệm, đặc điểm, vị trí và yêu cầu quản lý nguyên vật liêu trong quá trình sản xuất kinh doanh 1. Khái niệm Nguyên vật liệu là đối tƣợng lao động và là mổt trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất. Nguyên vâtk liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh thì không giữ nguyên đƣợc hình thái vật chất ban đầu và nó chỉ tham gia vào một quá trình sản xuất kinh doanh.
Giá trị toàn bộ của nguyên vật liệu đƣợc chuyển toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm mới tạo ra hoặc là chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Đặc điểm Nguyên vật liệu có hình thái biểu hiện ở dạng vật chất nhƣ sắt thép trong doanh nghiệp cơ khí xây dựng, sợi trong doanh nghiệp dệt… Nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định và chúng bị tiêu hao toàn bộ để tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm, giá trị của chúng đƣợc chuyển toàn bộ một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh. Chi phí nguyên vật liệu thƣờng chiếm một tỷ lệ lớn trong toàn bộ chi phí sản xuất và giá thành của sản phẩm. Vị trí Nguyên vật liệu đóng vai trò quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.
Giá trị nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp. Chúng là đối tƣợng tác động trực tiếp của quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm, thiếu nguyên vật liệu quá trình sản xuất sẽ bị đình trệ, doanh nghiệp sẽ không hoàn thành đƣợc kế hoạch đặt ra. Giá trị sản phẩm của doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào chất lƣợng của nguyên vật liệu và tình hình biến động của chi phí nguyên vật liệu vì chúng thƣờng chiếm tỷ lệ từ 60% đến 80% giá thành sản phẩm. Từ đó thấy chi phí nguyên vật liệu có ảnh hƣởng không nhỏ tới lợi nhuận của doanh nghiệp.
Vì vậy doanh nghiệp cần chú ý tới công tác kế toán nguyên vật liệu tại doanh nghiệp mình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu Xuất phát từ vai trò, đặc điểm của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ cả hai chỉ tiêu hiệ vật và chỉ tiêu giá trị ở mọi khâu, từ khâu thu mua, bảo quản dự trữ đến khâu sử dụng * Khâu thu mua: Để có đƣợc vật tƣ đáp ứng đƣợc kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh thì nguồn chủ yếu là khâu thu mua nên ở khâu này đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ vế số lƣợng, chất lƣợng, quy cách, chủng loại, giá mua, chi phí thu mua và cả tiến độ về thời gian phù hợp với kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. * Khâu bảo quản dự trữ: Doanh nghiệp phải tổ chức tốt kho tàng, bến bãi, thực hiện tốt chế độ bảo quản và xác định đƣợc định mức dự trữ tối thiểu, tối đa cho từng loại vật tƣ để giảm bớt hao hụt, hƣ hỏng, mất mát đảm bảo an toàn và giữ đƣợc chất lƣợng của vật tƣ.
* Khâu sử dụng: Phải tuân thủ việc sử dụng hợp lý, tiết kiệm trên cơ sở định mức tiêu hao dự toán chi phí nhằm giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Vai trò, nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu tại doanh nghiệp 1.1 Vai trò của kế toán nguyên vật liệu Kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp là việc ghi chép, phản ánh đầy đủ tình hình thu mua, dự trữ, tình hình nhập, xuất, tồn của nguyên vât liệu. Mặt khác, thông qua tài liệu kế toán nguyên vật liệu ta còn biết đƣợc chủng loại, quy cách, chất lƣợng có đảm bảo hay không, số lƣợng thừa hay thiếu, từ đó ngƣời quản lý đề ra những biện pháp thích hợp nhằm kiểm soát giá cả, chất lƣợng của nguyên vật liệu. Thông qua tài liệu kế toán nguyên vật liệu có thể thấy đƣợc tình hình thực hiện kế hoạch sử dụng và cung cấp nguyên vật liệu nhƣ thế nào từ đó có biện pháp đảm bảo nguyên vật liệu một cách hiệu quả nhất.
Bên cạnh đó kế toán nguyên vật liệu còn liên quan trực tiếp đến kế toán giá thành sản phẩm. Làm tốt công tác kế toán nguyên vật liệu sẽ có những thông tin chính xác để cung cấp cho nhà lãnh đạo nắm bắt đƣợc tình hình sử dụng, quản lý nguyên vật liệu để công tác biện pháp điều chỉnh thích hợp. Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Ghi chép và phản ánh đầy đủ kịp thời số hiện có và tình hình luân chuyển của nguyên vật liệu về giá cả và hiện vật. Thực hiện phân loại, đánh giá vật tƣ phù hợp với các nguyên tắc chuẩn mực kế toán đã quy định và yêu cầu quản trị doanh nghiệp.
Kiểm tra tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch, phƣơng pháp kỹ thuật về hạch toán nguyên vật liệu. Đồng thời, hƣớng dẫn các bộ phận kế toán, các đơn vị trong doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các chế độ kế toán ban đầu về nguyên vật liệu, đảm bảo sự thống nhất trong công tác kế toán nguyên vật liệu. Kiểm tra việc chấp hành chế độ bảo quản, dự trữ và sử dụng nguyên vật liệu, có những biện pháp ngăn ngừa và đề xuất những biện pháp xử lý nguyên vật liệu thừa, ứ đọng hoặc kém phẩm chất. Phân bổ chính xác nguyên vật liệu đã tiêu hao vào đối tƣợng sử dụng giúp cho việc tính toán giá thành sản phẩm đƣợc chính xác.
Tổ chức kế toán phù hợp với phƣơng pháp kế toán hàng tồn kho, để ghi chép, phân loại tổng hợp số liệu đầy đủ kịp thời số hiện có và tình hình biến động tăng, giảm của vật tƣ trong quá trình sản xuất kinh doanh nhằm cung cấp thông tin cho việc tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh, lập báo cáo tài chính và phân tích hoạt động kinh doanh. Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua,vận chuyển, bảo quản, đánh giá phân loại tình hình nhập, xuất, tồn và quản lý nguyên vật liệu nhằm cung cấp nguyên vật liệu một cách kịp thời cho sản xuất. Phân loại, đánh giá nguyên vật liệu 1. Phân loại nguyên vật liệu Trong các doanh nghiệp sản xuất nguyên vật liệu bao gồm rất nhiều loại.