Lời mở đầu Mỗi một doanh nghiệp để sản xuất kinh doanh có hiệu quả thì cần phải quan tâm đến nhiều yếu tố tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Các nhân tố đó bao gồm cả nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan. Đối với các doanh nghiệp sản xuất thì sản xuất cái gì? sản xuất cho ai? và sản xuất nhƣ thế nào? là nhiệm vụ kinh doanh cơ bản và là những câu hỏi doanh nghiệp phải trả lời đƣợc trƣớc khi tiến hành sản xuất. Đối với các doanh nghiệp thƣơng mại cũng vậy.
Đòi hỏi các doanh nghiệp phải trả lời đƣợc các câu hỏi: mua cái gì? bán cái gì? bán cho ai?. Trong đó lƣu chuyển hàng hoá là nghiệp vụ kinh doanh cơ bản của DNTM bao gồm các quá trình : bán hàng- dự trữ- mua hàng, nhập hàng. Đối với doanh nghiệp phải chú trọng hơn tới quá trình này. Trong thời kỳ bao cấp, lƣu thông hàng hoá chỉ là hình thức, các doanh nghiệp thƣơng mại thực chất chỉ là những" Tổng kho cấp phát" của nhà nƣớc, hoàn toàn thụ động với sản xuất và tiêu dùng.
Trong cơ chế thị trƣờng, các DNTM đƣợc khuyến khích hoạt động và phát triển, góp phần tích cực vào việc thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng trong nƣớc. Các doanh nghiệp hạch toán kinh doanh độc lập, tự chủ trong hoạt động kinh doanh của mình. Qua trình mua, nhập hàng dự trữ , bán hàng nhƣ thế nào là do doanh nghiệp quyết định. Bất cứ doanh nghiệp đó thuộc thành phần kinh tế nào- cốt sao đạt đƣợc hiệu quả cao nhất.
Vì vậy tổ chức quản lý và thực hiện tốt quá trình lƣu thông hàng hoá là một vấn đề hết quan trọng đối với các doanh nghiệp. Mua, nhập hàng là bƣớc khởi đầu dảm bảo cho doanh nghiệp có hàng hoá để thực hiện các bƣớc tiếp theo của qúa trình lƣu thông. Quá trình mua hàng đƣợc đánh giá là tốt khi quá trình đó đáp ứng đƣợc yêu cầu về số lƣợng, chất lƣợng, giá trị mà vẫn đảm bảo tiết kiệm trong tất cả các khâu: thu mua- dự trữ- tiêu thụ. Mặt khác, để thực hiện tốt quá trình mua, nhập hàng hoá thì tài chính là một vấn đề quan trọng.
Doanh nghiệp không thể mua hàng nếu không có khả năng thanh toán cho ngƣời bán. Vì thế cần thiết phải gắn liền công tác kế toán mua 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hàng với phân tích tình hình thanh toán với ngƣời bán của doanh nghiệp để hoạt động thu mua hàng hoá đạt hiệu quả cao hơn. Trong quá trình thực tập tại phòng kế toán của công ty dƣợc liệu TWI, em đƣợc biết công tác kế toán nói chung, kế toán mua hàng và thanh toán tiền hàng với ngƣời cung cấp nói riêng của công ty đã tƣơng đối tốt, đáp ứng đƣợc yêu cầu quản lý hàng hoá trong công ty ở một mức độ nhất định. Tuy nhiên nếu hoàn thiện thêm thì công tác kế toán mua hàng sẽ phát huy hơn nữa vai trò quản lý của mình.
Do đó sau khi đi vào tìm hiểu công tác kế toán mua hàng của công ty dƣợc liệu TWI nhận thấy những mặt mạnh, những mặt chƣa hoàn thiện, em đã lựa chọn đề tài"hoàn thiện kế toán mua hàng và thanh toán tiền hàng tại công ty dƣợc liệu TWI" làm đề tài cho chuyên đề của mình. Tuy nhiên, do khả năng và thời gian có hạn nên bản chuyên đề của em không tránh khỏi thiếu xót. Em rất mong đƣợc sự góp ý chỉ bảo của các thầy cô giáo cũng nhƣ các bác , các cô các chị trong phòng kế toán của công ty. Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo Trần Hải Long, các thầy cô giáo trong bộ môn kế toán, các bác, các cô, các chị trong phòng kế toán của công ty dƣợc liệu TWI đã tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành bản chuyên đề này.
Bố cục của bản chuyên đề gồm 3 chƣơng Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán nghiệp vụ mua hàng và thanh toán tiền hàng trong các doanh nghiệp hiện nay. Chƣơng 2: Thực trạng kế toán mua hàng và thanh toán tiền hàng và thanh toán tiền hàng tại công ty dƣợc liệu TWI. Chƣơng3: Phƣơng hƣớng và biện pháp hoàn thiện kế toán nghiệp vụ mua hàng và thanh toán tiền hàng tại công ty dƣợc liệu TWI. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I: Lý luận chung về kế toán nghiệp vụ mua hàng và thanh toán tiền hàng trong các doanh nghiệp hiện nay 1.1 Đặc điểm về hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại "Thƣơng mại" theo luật thƣơng mại Việt Nam( đƣợc quốc hội khoá IV, kỳ họp thứ 11 thông qua ngày10/05/1997) là hành vi mua bán hàng hoá, dịch vụ nhằm mục đích sinh lời hoặc thực hiện các chính sách kinh tế xã hội.
Hàng hoá trong DNTM tồn tại dƣới hình thức vật chất, là sản phẩm của lao động, có thể thoả mãn một nhu cầu nào đó của con ngƣời, đƣợc thực hiện thông qua mua bán trên thị trƣờng. Nói cách khác hàng hoá ở DNTM là những hàng hoá, vật tƣ. mà doanh nghiệp mua vào để bán ra phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội. Hàng hoá trong DNTM có những đặc điểm sau: - Hàng hoá rất đa dạng và phong phú: sản xuất không ngừng phát triển, nhu cầu tiêu dùng luôn biến đổi và có xu hƣớng ngày càng tăng dẫn đến hàng hoá ngày càng đa dạng, phong phú và nhiều chủng loại.
- Hàng hoá có đặc tính lý, hoá, sinh học, mỗi loại hàng hoá có đặc tính lý; hoá; sinh học riêng. Những đặc tính này có ảnh hƣởng đến số lƣợng, chất lƣợng hàng hoá trong quá trình thu mua, vận chuyển, dự trữ, bảo quản và bán ra. - Hàng hoá luôn thay đổi về chất lƣợng, mẫu mã, thông số kỹ thuật. - Trong lƣu thông, hàng hoá thay đổi quyền sở hữu nhƣng chƣa đƣa vào sử dụng.
Khi kết thúc quá trình lƣu thông, hàng hoá mới đƣợc đƣa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hay sản xuất. Hàng hoá có vị trí rất quan trọng trong các DNTM. Nghiệp vụ lƣu chuyển hàng hoá với các quá trình: mua- nhập hàng, dự trữ bảo quản hàng hoá, bán hàng là nghiệp vụ kinh doanh cơ bản trong DNTM. Vốn dự trữ hàng hoá chiếm tỷ 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trọng lớn trong tổng vốn lƣu động của doanh nghiệp( 80%- 90%).
Vốn lƣu động của doanh nghiệp không ngừng vận động qua các giai đoạn của chu kỳ sản xuất là: dự trữ, sản xuất và lƣu thông. Quá trình này diễn ra lặp đi lặp lại không ngừng gọi là sự tuần hoàn và chu chuyển của vốn lƣu động. - Mua hàng: là giai đoạn đầu tiên trong quá trình lƣu chuyển hàng hoá tại các doanh nghiệp kinh doanh thƣơng mại, là quá trình vận động của vốn kinh doanh từ vốn tiền tệ sang vốn hàng hoá. -Bán hàng: là giai đoạn cuối cùng, kết thúc quá trình lƣu thông hàng hoá, sự chuyển vốn kinh doanh từ vốn hàng hoá sang vốn tiền tệ.
- Bảo quản và dự trữ hàng hoá: là khâu trung gian của lƣu thông hàng hoá. Hàng hoá vận động từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng. Để quá trình kinh doanh diễn ra bình thƣờng, các doanh nghiệp phải có kế hoạch dự trữ hàng hoá một cách hợp lý. Có thể khẳng định rằng hàng hoá có một vị trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các DNTM.
Do đó, việc tập trung quản lý hàng hóa một cách chặt chẽ ở tất cả các khâu từ thu mua, dự trữ đến tiêu thụ, trên tất cả các mặt: số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại giá cả. là cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, xác định giá vốn hàng bán, giá bán hàng hoá, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Kế toán hàng hoá là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hoá cả về mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu của xã hội, ngăn ngừa, hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát, hao hụt hàng hoá trong các khâu của quá trình kinh doanh thƣơng mại từ đó làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.2 Đặc điểm nghiệp vụ mua hàng, thanh toán tiền hàng và nhiệm vụ kế toán 1.1 Hàng mua và phạm vi hạch toán hàng mua Chức năng chủ yếu của doanh nghiệp thƣơng mại là tổ chức lƣu thông hàng hoá, đƣa hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Hàng hoá là hàng mua của doanh nghiệp của doanh nghiệp khi doanh nghiệp chấp nhận thanh toán cho ngƣời bán và phải đảm bảo các yêu cầu sau: 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Hàng hoá phải thông qua hành vi mua bán và theo một thể thức thanh toán nhất định, là cơ sở của việc chuyển quyền sở hữu về hàng hoá và tiền tệ.
- Hàng hoá phải có sự chuyển quyền sở hữu tức là doanh nghiệp mất quyền sở hữu về tiền tệ và đƣợc quyền sở hữu về hàng hoá. - Hàng hoá mua vào phải với mục đích là bán ra hoặc mua vào để gia công sau đó bán ra. Đối với hình thức nhập khẩu, những hàng hoá đƣợc coi là hàng nhập khẩu: - Hàng mua của nƣớc ngoài gồm máy móc, thiết bị, tƣ liệu lao động, hàng tiêu dùng, dịch vụ khác căn cứ cào những hợp đồng nhập khẩu mà các doanh nghiệp nƣớc ta đã ký kết với các doanh nghiệp hay các tổ chức kinh tế nƣớc ngoài. - Hàng nƣớc ngoài đƣa vào hội chợ triển lãm ở nƣớc ta sau đó bán lại cho các doanh nghiệp Việt Nam và thanh toán bằng ngoại tệ.
- Hàng hoá nƣớc ngoài viện trợ cho nƣớc ta trên cơ sở các hiệp định, các nghị định thƣ giữa chính phủ nƣớc ta với chính phủ các nƣớc, thực hiện thông qua các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu.2 Các phương thức mua hàng và thanh toán tiền hàng 1.1 Các phƣơng thức mua hàng Khi tiến hành mua hàng doanh nghiệp có thể thực hiện theo các phƣơng thức sau: - Mua hàng theo phƣơng thức trực tiếp Doanh nghiệp khi mua hàng cử cán bộ nghiệp vụ của mình đến kho của ngƣời bán để lấy hàng. Sau khi nhận hàng và ký vào chứng từ thì hàng hoá đó đã đƣợc xác định là hàng mua của doanh nghiệp, nó đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và doanh nghiệp phải có trách nhiệm tổ chức vận chuyển, bảo quản hàng hoá đó về kho của mình. Mọi sự mất mát, thiếu hụt, hƣ hỏng của hàng hoá đều thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp - Mua hàng theo phƣơng thức chuyển hàng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.