Hoàn thiện kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu tại công ty tnhh thương mại và sản xuất hóa chất việt thái

Tài liệu nghiên cứu Hoàn thiện kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu tại công ty tnhh thương mại và sản xuất hóa chất, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Luân Chuyển Hàng Hóa Nhập Khẩu Tại Công Ty TNHH Thương Mại Và Sản Xuất Hóa Chất Việt Thái
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN LUÂN CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại có ảnh hưởng đến kế toán luân chuyển hàng nhập khẩu
• 1.1.1. Đặc điểm thị trường nhập khẩu
• 1.1.2. Đặc điểm hàng hoá nhập khẩu
• 1.1.3. Đặc điểm về phương thức nhập khẩu
• 1.1.3.1. Nhập khẩu trực tiếp
• 1.1.3.2. Nhập khẩu uỷ thác
• 1.1.4. Đặc điểm tính giá hàng hoá nhập khẩu
• 1.1.4.1. Xác định giá thực tế của hàng nhập khẩu
• 1.1.4.2. Xác định giá xuất kho của hàng nhập khẩu
• 1.1.5. Đặc điểm về phương thức thanh toán
• 1.2. Kế toán tổng hợp luân chuyển hàng hoá nhập khẩu theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.2.1. Khái niệm và tài khoản sử dụng
• 1.2.2. Kế toán nghiệp vụ nhập khẩu hàng hoá
• 1.2.2.1. Kế toán nhập khẩu trực tiếp
• 1.2.2.2. Kế toán nhập khẩu uỷ thác
• 1.2.3. Kế toán tiêu thụ hàng hoá
• 1.2.3.1. Kế toán bán buôn
• 1.2.3.2. Kế toán bán lẻ
• 1.3. Đặc điểm kế toán tổng hợp luân chuyển hàng hoá nhập khẩu theo phương pháp kiểm kê định kỳ
• 1.3.1. Khái niệm và tài khoản sử dụng
• 1.3.2. Phương pháp kế toán
• 1.4. Kế toán chi tiết hàng hoá nhập khẩu tại kho
• 1.4.1. Phương pháp thẻ song song
• 1.4.2. Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển
• 1.4.3. Phương pháp sổ số dư
• 1.5. Hình thức sổ kế toán
• 1.5.1. Khái quát về các hình thức sổ kế toán
• 1.5.2. Hình thức sổ kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN LUÂN CHUYỂN HÀNG HOÁ NHẬP KHẨU TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ SẢN XUẤT HOÁ CHẤT VIỆT THÁI
• 2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Thương mại và sản xuất hoá chất Việt Thái
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.1.1. Giai đoạn từ khi thành lập đến năm 2009
• 2.1.1.2. Giai đoạn từ năm 2009 đến nay
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.3.1. Khái quát chung
• 2.1.3.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.4. Đặc điểm tổ chức bộ sổ kế toán
• 2.2. Đặc điểm hàng hoá và luân chuyển hàng hoá nhập khẩu tại Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất hoá chất Việt Thái
• 2.2.1. Đặc điểm hàng hoá nhập khẩu tại Công ty
• 2.2.2. Đặc điểm luân chuyển hàng hoá nhập khẩu tại Công ty
• 2.3. Chứng từ và luân chuyển chứng từ kế toán hàng hóa nhập khẩu tại Công ty
• 2.3.1. Chứng từ sử dụng
• 2.3.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.4. Kế toán chi tiết hàng hóa tại Công ty
• 2.4.1. Tại phòng kế toán
• 2.5. Kế toán tổng hợp hàng hóa nhập khẩu tại Công ty TNHH Thương mại & Sản xuất hóa chất Việt Thái
• 2.5.1. Tài khoản sử dụng
• 2.5.2. Kế toán nhập khẩu hàng hóa
• 2.5.3. Kế toán tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu
• 3. PHẦN 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN LUÂN CHUYỂN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN THƯƠNG MẠI VÀ SẢN XUẤT HÓA CHẤT VIỆT THÁI
• 3.1. Đánh giá thực trạng kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu tại Công ty và phương hướng hoàn thiện
• 3.1.1. Về vận dụng sử dụng chứng từ và luân chuyển chứng từ
• 3.1.2. Về vận dụng tài khoản kế toán
• 3.1.3. Về phương pháp hạch toán
• 3.1.4. Về vận dụng sổ sách kế toán
• 3.1.5. Về vận dụng báo cáo kế toán
• 3.1.6. Phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu tại Công ty
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác quản lý hàng hóa nhập khẩu
• 3.2.2. Hoàn thiện tài khoản sử dụng
• 3.2.3. Hoàn thiện phương pháp tính giá
• 3.2.4. Hoàn thiện phương pháp hạch toán
• 3.2.5. Hoàn thiện chứng từ và luân chuyển chứng từ
• 3.2.6. Hoàn thiện sổ kế toán chi tiết
• 3.2.7. Hoàn thiện báo cáo kế toán lưu chuyển hàng hoá nhập khẩu
• 3.2.8. Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện kế toán lưu chuyển hàng hóa nhập khẩu
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Toàn cảnh về kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, hoạt động ngoại thương, đặc biệt là nhập khẩu, đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển của các doanh nghiệp Việt Nam. Để quản lý hiệu quả dòng chảy hàng hóa và tài chính, công tác kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu trở thành một nghiệp vụ phức tạp, đòi hỏi độ chính xác cao. Hệ thống kế toán không chỉ đơn thuần ghi chép các giao dịch mà còn là công cụ cung cấp thông tin quan trọng giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh chiến lược. Một quy trình kế toán được tổ chức bài bản sẽ đảm bảo việc hạch toán đúng đắn giá trị hàng hóa, các loại thuế liên quan (thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu) và chi phí phát sinh, từ đó phản ánh trung thực tình hình tài chính và kết quả kinh doanh. Việc hiểu rõ cơ sở lý luận, từ đặc điểm thị trường, phương thức nhập khẩu, cách tính giá đến các phương thức thanh toán quốc tế là nền tảng vững chắc để xây dựng và hoàn thiện hệ thống kế toán tại doanh nghiệp. Đặc biệt, việc lựa chọn phương pháp hạch toán hàng tồn kho như phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp tính giá xuất kho phù hợp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá vốn hàng bán và lợi nhuận. Do đó, việc nghiên cứu và cải tiến liên tục công tác kế toán này là một yêu cầu cấp thiết, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tuân thủ đúng các quy định pháp luật hiện hành về thuế và hải quan.

1.1. Đặc điểm cốt lõi của hoạt động kinh doanh hàng nhập khẩu

Hoạt động kinh doanh hàng hóa nhập khẩu mang những đặc thù riêng biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác kế toán. Thứ nhất, thị trường nhập khẩu rất đa dạng, doanh nghiệp phải giao dịch với nhiều đối tác từ các quốc gia khác nhau, dẫn đến sự phức tạp trong hợp đồng ngoại thương, rào cản ngôn ngữ và khác biệt về luật pháp. Thứ hai, hàng hóa nhập khẩu thường là những mặt hàng trong nước chưa sản xuất được hoặc không đáp ứng đủ nhu cầu, đòi hỏi quy trình kiểm định chất lượng nghiêm ngặt. Quá trình luân chuyển hàng hóa kéo dài hơn so với kinh doanh nội địa, trải qua nhiều giai đoạn từ đàm phán, ký kết hợp đồng, vận chuyển quốc tế đến thông quan. Cuối cùng, các phương thức thanh toán quốc tế như chuyển tiền (T/T) hay tín dụng thư (L/C) yêu cầu các thủ tục ngân hàng phức tạp và tiềm ẩn rủi ro tỷ giá hối đoái. Tất cả những yếu tố này đòi hỏi kế toán phải nắm vững nghiệp vụ ngoại thương để hạch toán chính xác và kịp thời.

1.2. Các phương thức nhập khẩu phổ biến Trực tiếp và ủy thác

Doanh nghiệp có thể tiến hành nhập khẩu hàng hóa theo hai phương thức chính là nhập khẩu trực tiếp và nhập khẩu ủy thác. Với hình thức nhập khẩu trực tiếp, doanh nghiệp tự đứng ra đàm phán, ký kết hợp đồng với đối tác nước ngoài, tự làm thủ tục hải quan và thanh toán. Phương thức này giúp doanh nghiệp chủ động hoàn toàn trong kinh doanh nhưng đòi hỏi phải có đội ngũ nhân sự am hiểu nghiệp vụ ngoại thương và pháp luật quốc tế. Ngược lại, nhập khẩu ủy thác là hình thức doanh nghiệp (bên giao ủy thác) thuê một đơn vị chuyên kinh doanh xuất nhập khẩu (bên nhận ủy thác) thực hiện toàn bộ quy trình nhập khẩu. Bên nhận ủy thác sẽ thay mặt bên giao ủy thác để tiến hành các thủ tục cần thiết và được hưởng một khoản phí gọi là phí ủy thác. Mỗi phương thức có cách hạch toán khác nhau, đặc biệt là trong việc ghi nhận chi phí, thuế và công nợ giữa các bên liên quan.

II. Thực trạng và thách thức trong kế toán hàng hóa tại Việt Thái

Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Hóa chất Việt Thái (Viet Thai Chem) là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại hóa chất, với hoạt động nhập khẩu là một phần không thể thiếu. Dựa trên phân tích thực tế, bộ máy kế toán của công ty đã vận hành tương đối ổn định, áp dụng chế độ kế toán theo Quyết định 48/2006/TT-BTC, sử dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho và phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO) để tính giá. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, công tác kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu tại Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Hóa chất Việt Thái vẫn còn tồn tại một số bất cập và thách thức. Những hạn chế này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của phòng kế toán mà còn làm giảm độ chính xác của thông tin tài chính, gây khó khăn cho công tác quản trị. Các vấn đề nổi cộm bao gồm sự thiếu đồng bộ trong quy trình luân chuyển chứng từ, những vướng mắc trong việc vận dụng hệ thống tài khoản kế toán, và phương pháp hạch toán chưa thực sự tối ưu. Việc nhận diện rõ ràng những thách thức này là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất để đề ra các giải pháp hoàn thiện, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và năng lực cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Phân tích mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại Việt Thái

Bộ máy kế toán của Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Hóa chất Việt Thái được tổ chức theo mô hình tập trung, đứng đầu là Kế toán trưởng, chịu trách nhiệm chung trước Giám đốc. Các kế toán viên được phân công phụ trách các phần hành cụ thể như kế toán thanh toán, kế toán công nợ, kế toán kho. Công ty áp dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung và sử dụng phần mềm kế toán MISA để hỗ trợ công tác hạch toán. Mặc dù mô hình này giúp Kế toán trưởng dễ dàng kiểm soát toàn bộ hoạt động, nhưng việc phân công nhiệm vụ đôi khi còn chồng chéo, chưa có sự chuyên môn hóa sâu cho mảng kế toán hàng nhập khẩu. Điều này có thể dẫn đến việc xử lý các nghiệp vụ phức tạp liên quan đến ngoại tệ, thuế nhập khẩu và chi phí mua hàng quốc tế chưa đạt hiệu quả cao nhất.

2.2. Các vướng mắc trong quy trình luân chuyển chứng từ kế toán

Một trong những thách thức lớn nhất tại Việt Thái là quy trình luân chuyển chứng từ giữa phòng xuất nhập khẩu và phòng kế toán chưa được chuẩn hóa và thực hiện nghiêm ngặt. Các chứng từ gốc như hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), tờ khai hải quan thường được chuyển giao chậm trễ. Tình trạng này dẫn đến việc kế toán không thể ghi nhận nghiệp vụ nhập kho và công nợ một cách kịp thời, ảnh hưởng đến tính đúng kỳ của thông tin kế toán. Việc thiếu một quy trình phối hợp chặt chẽ khiến việc đối chiếu số liệu giữa hai phòng ban trở nên khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ sai sót trong việc hạch toán giá trị hàng nhập khẩu và các khoản thuế phải nộp.

2.3. Hạn chế trong việc vận dụng tài khoản và phương pháp hạch toán

Qua khảo sát, việc vận dụng hệ thống tài khoản kế toán tại công ty còn một số hạn chế. Cụ thể, các chi phí thu mua hàng nhập khẩu (phí vận tải quốc tế, bảo hiểm, phí L/C) đôi khi chưa được tập hợp và phân bổ đầy đủ vào giá gốc của hàng hóa trên Tài khoản 1562. Thay vào đó, một số chi phí bị hạch toán vào chi phí quản lý, làm sai lệch giá vốn hàng bán và lợi nhuận gộp. Về phương pháp hạch toán, việc xử lý chênh lệch tỷ giá phát sinh trong quá trình thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài đôi khi còn lúng túng, chưa tuân thủ nhất quán theo quy định của chuẩn mực kế toán, ảnh hưởng đến độ chính xác của báo cáo tài chính.

III. Phương pháp cải tiến chứng từ và hạch toán hàng nhập khẩu

Để giải quyết các tồn tại trong công tác kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu tại Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Hóa chất Việt Thái, việc đề ra các giải pháp mang tính hệ thống và thực tiễn là vô cùng cần thiết. Trọng tâm của việc cải tiến nằm ở hai khía cạnh cốt lõi: tối ưu hóa quy trình luân chuyển chứng từ và hoàn thiện phương pháp hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Một quy trình chứng từ khoa học, rõ ràng sẽ đảm bảo thông tin đầu vào cho bộ phận kế toán luôn kịp thời và chính xác. Song song đó, việc chuẩn hóa cách thức ghi nhận các giao dịch, từ việc xác định giá gốc hàng nhập, hạch toán các loại thuế, đến xử lý các vấn đề liên quan đến ngoại tệ, sẽ giúp nâng cao chất lượng sổ sách kế toán và báo cáo tài chính. Việc áp dụng các phương pháp cải tiến này không chỉ giúp phòng kế toán hoạt động hiệu quả hơn mà còn cung cấp cho ban lãnh đạo một cái nhìn minh bạch, chuẩn xác về tình hình tài sản và hiệu quả của hoạt động nhập khẩu, từ đó hỗ trợ ra quyết định một cách tối ưu. Các giải pháp này cần được xây dựng dựa trên thực trạng của công ty và các quy định hiện hành của Nhà nước.

3.1. Tối ưu hóa quy trình luân chuyển chứng từ hàng nhập khẩu

Giải pháp đầu tiên là xây dựng và ban hành một quy trình luân chuyển chứng từ chính thức, có tính pháp lý trong nội bộ công ty. Quy trình này cần quy định rõ ràng về trách nhiệm, thời gian và trình tự chuyển giao chứng từ giữa các bộ phận liên quan, đặc biệt là giữa phòng xuất nhập khẩu và phòng kế toán. Ví dụ, quy định trong vòng 24 giờ sau khi hoàn tất thủ tục thông quan, bộ phận xuất nhập khẩu phải chuyển giao bản sao tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại và các chứng từ liên quan cho phòng kế toán. Việc áp dụng lưu đồ luân chuyển chứng từ và sử dụng các biên bản bàn giao sẽ giúp kiểm soát chặt chẽ quá trình này, đảm bảo không có chứng từ nào bị thất lạc hoặc chậm trễ, tạo cơ sở cho việc hạch toán kịp thời.

3.2. Cải tiến phương pháp hạch toán cho nghiệp vụ nhập khẩu

Về phương pháp hạch toán, cần có hướng dẫn chi tiết cho kế toán viên về cách xử lý các nghiệp vụ đặc thù của hàng nhập khẩu. Đối với nghiệp vụ nhập khẩu trực tiếp, cần đảm bảo tất cả chi phí liên quan như cước vận tải quốc tế, phí bảo hiểm, phí ngân hàng... phải được tập hợp đầy đủ trên TK 1562 và phân bổ vào giá gốc hàng nhập kho một cách hợp lý. Đối với nghiệp vụ nhập khẩu ủy thác, cần hạch toán rõ ràng các khoản phải trả cho bên nhận ủy thác, bao gồm tiền hàng, các loại thuế nộp hộ và phí dịch vụ ủy thác. Việc chuẩn hóa các bút toán mẫu cho từng trường hợp và thường xuyên tổ chức các buổi đào tạo nội bộ sẽ giúp kế toán viên nắm vững nghiệp vụ, giảm thiểu sai sót và đảm bảo tính nhất quán trong công tác hạch toán.

IV. Bí quyết tối ưu hóa phương pháp tính giá và tài khoản sử dụng

Bên cạnh việc cải tiến quy trình chứng từ và hạch toán, việc tối ưu hóa phương pháp tính giá hàng nhập khẩu và chuẩn hóa hệ thống tài khoản sử dụng là hai yếu tố quyết định đến độ chính xác của giá vốn và hiệu quả quản lý hàng tồn kho. Việc lựa chọn và áp dụng nhất quán một phương pháp tính giá xuất kho phù hợp với đặc điểm hàng hóa kinh doanh là yêu cầu bắt buộc. Tại Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Hóa chất Việt Thái, mặc dù đã áp dụng phương pháp FIFO, nhưng việc phân bổ chi phí thu mua vào giá trị từng lô hàng vẫn cần được hoàn thiện để đảm bảo giá vốn được tính toán chính xác nhất. Đồng thời, việc sắp xếp lại hệ thống tài khoản kế toán một cách khoa học, chi tiết hơn sẽ giúp việc theo dõi, phân tích chi phí và giá trị hàng hóa trở nên dễ dàng và minh bạch. Những bí quyết này không chỉ là giải pháp kỹ thuật nghiệp vụ mà còn là công cụ quản trị tài chính hiệu quả, giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chi phí đầu vào và đưa ra chính sách giá bán cạnh tranh, góp phần nâng cao lợi nhuận từ hoạt động kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu.

4.1. Hoàn thiện phương pháp tính giá xuất kho hàng hóa nhập khẩu

Để hoàn thiện phương pháp tính giá, công ty cần xây dựng một tiêu thức phân bổ chi phí thu mua (TK 1562) một cách khoa học. Các chi phí chung cho một lô hàng nhập khẩu gồm nhiều mặt hàng khác nhau (như cước vận chuyển, phí bảo hiểm) nên được phân bổ cho từng mặt hàng dựa trên một tiêu chí hợp lý như giá trị hoặc trọng lượng của từng mặt hàng. Việc này đảm bảo giá gốc của mỗi sản phẩm phản ánh chính xác chi phí thực tế để có được nó. Kế toán cần lập bảng tính phân bổ chi phí cho mỗi lô hàng nhập khẩu và lưu trữ cùng với bộ chứng từ gốc để tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu. Áp dụng nhất quán cách làm này sẽ giúp việc tính giá hàng nhập khẩu theo phương pháp FIFO trở nên chuẩn xác hơn.

4.2. Chuẩn hóa hệ thống sổ và tài khoản kế toán chi tiết

Cần thiết phải rà soát và chuẩn hóa lại hệ thống tài khoản kế toán. Nên mở thêm các tài khoản chi tiết cấp 2, cấp 3 để theo dõi riêng biệt từng loại chi phí. Ví dụ, Tài khoản 1562 - Chi phí thu mua hàng hóa, có thể được chi tiết thành: TK 15621 - Chi phí vận chuyển, bốc xếp; TK 15622 - Phí bảo hiểm hàng hóa; TK 15623 - Thuế nhập khẩu. Tương tự, sổ kế toán chi tiết cho tài khoản công nợ (TK 331) nên được mở theo từng nhà cung cấp nước ngoài và theo từng hợp đồng. Việc chi tiết hóa hệ thống tài khoản không chỉ giúp hạch toán chính xác mà còn cung cấp số liệu chi tiết, phục vụ hiệu quả cho việc phân tích tình hình tài chính và quản trị chi phí của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN LUÂN CHUYỂN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại có ảnh hưởng đến kế toán luân chuyển hàng hóa nhập khẩu 1. Đặc điểm thị trường nhập khẩu Thị trường nhập khẩu rất đa dạng. Hàng hóa và dịch vụ có thể được nhập khẩu từ nhiều nước khác nhau, tùy thuộc vào nhu cầu và mục đích sử dụng của từng doanh nghiệp.

Căn cứ vào lợi thế so sánh của mỗi quốc gia mà các doanh nghiệp sẽ đưa ra quyết định mở rộng hay thu hẹp thị trường nhập khẩu của mình nhằm đem lại hiệu quả kinh doanh tối ưu. Đặc điểm hàng hóa nhập khẩu Đối tượng nhập khẩu là các loại hàng hóa phù hợp với ngành, nghề được ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngoại trừ những mặt hàng thuộc “ Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu ” và những mặt hàng tạm ngừng nhập khẩu. Hàng hóa trong kinh doanh nhập khẩu chủ yếu là những mặt hàng mà trong nước không có, chưa sản xuất được hoặc chưa đáp ứng được nhu cầu cả về chất lượng lẫn số lượng và thị hiếu. Hàng nhập khẩu không chỉ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của nhân dân mà phần lớn là phục vụ cho sự phát triển của nền kinh tế quốc dân trong tất cả các ngành và trên mọi lĩnh vực (trang thiết bị, máy móc, vật tư, kỹ thuật hiện đại, tân tiến, dây chuyền sản xuất bậc cao…).

Hàng hóa nhập khẩu có điều kiện là hàng hóa nhập khẩu theo hạn ngạch hoặc theo giấy phép của Bộ thương mại hoặc Bộ quản lý chuyên ngành. Nếu hàng hóa nhập khẩu của doanh nghiệp thuôc “Danh mục hàng cấm nhập khẩu” thì doanh nghiệp chỉ được phép nhập khẩu trong trường hợp đặc biệt khi có sự cho phép của Thủ tướng Chính phủ. Đa số hàng hóa nhập khẩu được đóng gói nguyên đai, nguyên kiện, có đầy đủ các mã, ký hiệu bên ngoài để thuận tiện cho việc giao nhận và vận chuyển trừ một số hàng hóa đặc biệt không thể đóng gói được thì có quy định riêng về bao bì và cách giao nhận. 4 Thời gian luân chuyển hàng hóa nhập khẩu bao giờ cũng dài hơn so với thời gian luân chuyển hàng hóa kinh doanh nội địa do các bên tham gia mua bán thường xa cách về mặt địa lý, hoạt động mua bán trải qua nhiều giai đoạn (2 giai đoạn mua hàng và 2 giai đoạn bán hàng).

Hàng nhập khẩu được ghi nhận từ ngày hàng được giao đến địa phận nước nhập và được phép thông quan. Thời điểm nhận hàng nhập khẩu và thời điểm thanh toán tiền hàng thường không trùng nhau mà có khoảng cách dài. Đặc điểm về phương thức nhập khẩu Các doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu có thể tiến hành nhập khẩu theo phương thức trực tiếp hay phương thức ủy thác hoặc kết hợp cả trực tiếp và ủy thác. Thông thường, phương thức trực tiếp được sử dụng khi doanh nghiệp có đủ khả năng tổ chức đàm phán, ký kết hợp đồng nhập khẩu, am hiểu đối tác và am hiểu thị trường cũng như mặt hàng nhập khẩu.

Ngược lại, nếu doanh nghiệp chưa thật sự am hiểu thị trường hay bạn hàng mới cùng những mặt hàng mới hay doanh nghiệp chưa đủ khả năng tổ chức đàm phán, ký kết hợp đồng nhập khẩu thì doanh nghiệp có thể tiến hành nhập khẩu theo phương thức ủy thác.1 Nhập khẩu trực tiếp Nhập khẩu hàng hóa trực tiếp là phương thức kinh doanh mà trong đó, đơn vị tham gia hoạt động nhập khẩu có đầy đủ những điều kiện về chuyên môn nghiệp vụ, điều kiện tài chính, am hiểu thị trường và bạn hàng nước ngoài để có thể thực hiện nghiệp vụ nhập khẩu. Các doanh nghiệp trên cơ sở tự cân đối về mặt tài chính, định đoạt giá cả, lựa chọn phương thức thanh toán và thị trường, xác định phạm vi kinh doanh trong nhưng trong khuôn khổ chính sách quản lý xuất-nhập khẩu của Nhà nước để từ đó có thể trực tiếp đàm phán, ký kết hợp đồng với nước ngoài, trực tiếp giao, nhận hàng và thanh toán tiền hàng.2 Nhập khẩu ủy thác Nhập khẩu ủy thác được áp dụng với các doanh nghiệp đã được cấp giấy phép hoạt động kinh doanh nhưng chưa đủ điều kiện để thực hiện hoạt động đàm phán, ký kết hợp đồng với nước ngoài. Vì vậy, để nhập khẩu thì đơn vị phải ủy thác cho đơn vị chuyên kinh doanh xuất nhập khẩu có uy tín thực hiện nhập khẩu cho mình. Trong hình thức này, doanh nghiệp giao ủy thác là doanh nghiệp được tính 5 doanh số hàng nhập, còn doanh nghiệp nhận ủy thác chỉ đóng vai trò đại lý trung gian và được hưởng phí nhập khẩu theo thỏa thuận của hai bên.

Đặc điểm tính giá hàng hóa nhập khẩu 1.1 Xác định giá thực tế của hàng nhập khẩu Để phản ánh chính xác các nghiệp vụ nhập khẩu hàng hóa phát sinh thì các doanh nghiệp cần xác định một cách chính xác toàn bộ số tiền đã chi ra để có được hàng hóa hay xác định được giá trị thực tế của hàng nhập khẩu, từ đó làm cơ sở để thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Hàng hóa nhập khẩu theo quy định được tính theo giá thực tế tương tự như hàng hóa kinh doanh trong nước. Giá thực tế của hàng nhập khẩu được tính chủ yếu theo giá CIF – giá giao nhận tại biên giới nước nhập khẩu. Giá thực tế của hàng nhập khẩu tùy thuộc vào từng nguồn hàng khác nhau cũng như tùy vào phương pháp tính thuế mà doanh nghiệp áp dụng.

Đối với các doanh nghiệp tính thuế VAT theo phương pháp khấu trừ, trong giá mua không bao gồm VAT đầu vào còn đối với doanh nghiệp tính thuế VAT theo phương pháp trực tiếp, trong giá mua bao gồm cả thuế VAT đầu vào. Công thức tính: Giá thực tế Giá hàng Các khoản thuế Giảm giá, Chi phí hàng hóa = nhập khẩu + không được - chiết khấu thương mại + thu mua nhập khẩu (CIF) hoàn lại giảm giá hàng NK hàng NK Trong đó: Giá hàng nhập khẩu được tính theo giá CIF bao gồm giá mua hàng và chi phí vận chuyển đến cảng, sân bay, ga nước nhập. Chi phí thu mua hàng nhập khẩu là các chi phí phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu hàng hóa bao gồm chi phí trong quá trình tìm kiếm nguồn hàng, ký kết hợp đồng, phí kiểm định hàng hóa, lệ phí Hải quan… 1.2 Xác định giá xuất kho của hàng nhập khẩu Để tính toán chính xác doanh thu từ hoạt động bán hàng, kế toán cần xác định được giá thực tế của hàng bán ra. Giá thực tế của hàng hóa trong kinh doanh 6 nhập khẩu gồm có hai phần: Trị giá mua và chi phí thu mua.

Vì vậy, để tính giá thực tế của hàng hóa xuất kho, kế toán phải tách riêng hai phần trên để tính toán. Đối với giá mua hàng hóa: Để tính giá xuất bán hàng hóa nhập khẩu, kế toán có thể sử dụng một trong các phương pháp tính giá xuất kho sau: - Phương pháp nhập trước – xuất trước (FIFO): Phương pháp này tính giá hàng tồn kho xuất trên cơ sở giả định rằng lượng hàng tồn kho nào có trước sẽ được xuất sử dụng trước, xuất hết số hàng nhập trước mới đến số hàng nhập sau. Lượng hàng xuất kho thuộc lần nhập nào sẽ tính theo giá thực tế của lần nhập đó. Giá đơn vị của lượng hàng tồn kho nhập khẩu đầu tiên sẽ được dùng để tính giá hàng tồn kho xuất, nếu lượng hàng tồn kho của lần nhập đó khồng đủ để xuất thì tính theo giá của lần nhập tiếp theo.

Gía trị hàng tồn kho tồn cuối kỳ sẽ là giá của những lần nhập kho sau cùng, Phương pháp này đảm bảo việc tính giá vốn hàng bán kịp thời, sát với sự vận động thực tế của hàng hóa, tuy nhiên lại yêu cầu tổ chức chặt chẽ kế toán chi tiết hàng tồn kho cả về số lượng lẫn giá trị theo từng mặt hàng và từng lần mua hàng, thường được áp dụng với các doanh nghiệp có danh mục hàng hóa ít và số lần nhập kho của từng mặt hàng không nhiều. - Phương pháp nhập sau – xuất trước (LIFO): Phương pháp này tính giá hàng tồn kho xuất trên cơ sở giả định rằng lượng hàng tồn kho nào có ở gần thời điểm xuất nhất sẽ được xuất sử dụng trước. Giá đơn vị của lượng hàng tồn kho nhập gần thời điểm xuất nhất sẽ được dùng để tính giá hàng tồn kho xuất, nếu lượng hàng tồn kho của lần nhập đó không đủ để xuất thì tính theo giá của lần nhập trước đó. Giá trị hàng tồn kho cuối kỳ sẽ là giá của những lần nhập đầu tiên trong kỳ.

- Phương pháp giá đơn vị bình quân: Theo phương pháp này, giá trị hàng tồn kho xuất được xác định trên cơ sở lấy số lượng hàng tồn kho xuất nhân với giá đơn vị bình quân. Giá thực tế hàng hóa = Số lượng hàng hóa * Giá đơn vị xuất kho xuất kho bình quân Phạm vi tính giá đơn vị bình quân của hàng tồn kho có thể là cuối kỳ trước, sau mỗi lần nhập hoặc cả kỳ hiện tại. Nhìn chung, phương pháp này có ưu điểm là tính toán đơn giản nhưng độ chính xác không cao. 7 Cách 1: Giá đơn vị Giá thực tế hàng hóa tồn kho đầu kỳ (hoặc cuối kỳ trước) bình quân = cuối kỳ trước Lượng thực tế hàng hóa tồn kho đầu kỳ (hoặc cuối kỳ trước) Cách này tuy tính toán đơn giản và phản ánh kịp thời tình hính biến động của hàng hóa trong kỳ tuy nhiên lại cho kết quả không chính xác vì không tính đến sự biến động của giá cả trong kỳ.

Cách 2: Giá đơn vị Giá thực tế hàng hóa tồn kho sau mỗi lần nhập bình quân sau = mỗi lần nhập Lượng thực tế hàng hóa tồn kho sau mỗi lần nhập Cách này cho phép tinh giá chính xác và cập nhật nhưng tốn công sức do phải tính nhiều lần. Cách 3: Giá đơn vị Giá thực tế hàng hóa tồn đầu kỳ và nhập trong kỳ bình quân = cả kỳ dự trữ Lượng thực tế hàng hóa tồn đầu kỳ và nhập trong kỳ Cách này đơn giản, dễ thực hiện nhưng độ chính xác lại không cao do việc quyết toán bị dồn vào cuối tháng làm ảnh hưởng đến công tác quyết toán nói chung. - Phương pháp giá thực tế đích danh: Theo phương pháp này, hàng hóa được xác định giá trị theo đơn chiếc hay từng lô và giữ nguyên từ lúc nhập cho đến lúc xuất, trừ trường hợp có điều chỉnh.