Chương 1: Lý luận chung về tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Cáp điện Đoàn Tiến Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Cáp điện Đoàn Tiến Đƣợc sự giúp đỡ nhiệt tình của ThS. Phạm Thị Kim Oanh và các chị trong phòng kế toán công ty TNHH Cáp điện Đoàn Tiến, nhƣng với kiến thức và kinh nghiệm còn hạn chế nên bài luận của em không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em rất mong nhận đƣợc sự góp ý, nhận xét của các thầy cô giáo để bài khóa luận tốt nghiệp của em đƣợc hoàn thiện hơn, cũng là cơ hội để em học tập và trau dồi thêm kiến thức cho nghiệp vụ kế toán thực tế sau này. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Phạm Thị Quỳnh Nga - Lớp: QT1702K 2 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh a) Đối với doanh nghiệp: Việc tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giúp doanh nghiệp: - Xác định hiệu quả của từng loại hoạt động trong doanh nghiệp.
- Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh. - Căn cứ để thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc; thực hiện phân phối cũng nhƣ tái đầu tƣ sản xuất kinh doanh. - Kết hợp với những thông tin khác để đề ra chiến lƣợc, giải pháp kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất trong tƣơng lai. b) Đối với nhà đầu tư Thông qua các chỉ tiêu về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trên báo cáo tài chính, các nhà đầu tƣ sẽ phân tích, đánh giá tình hình hoạt động của doanh nghiệp từ đó sẽ đƣa ra quyết định có nên đầu tƣ tiếp vào doanh nghiệp hay không.
c) Đối với Nhà nước Việc tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh cũng có ý nghĩa rất lớn đối với Nhà nƣớc: - Trên cơ sở các số liệu về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, cơ quan thuế xác định các khoản thuế phải thu, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách Nhà nƣớc. - Thông qua tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc của doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách quốc gia sẽ có cơ sở để đề ra các giải pháp phát triển kinh tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động thông qua chính sách tiền tệ, chính sách thuế và các khoản trợ cấp, trợ giá. - Đem lại nguồn thu cho ngân sách, đảm bảo nguồn vốn đầu tƣ của Nhà nƣớc không thất thoát. Sinh viên: Phạm Thị Quỳnh Nga - Lớp: QT1702K 3 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng d) Đối với các tổ chức tài chính trung gian Các số liệu về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp là căn cứ để ra quyết định có cho doanh nghiệp vay vốn hay không e) Đối với nhà cung cấp Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là căn cứ để các nhà cung cấp đƣa ra quyết định cho việc thanh toán của doanh nghiệp: trả chậm hoặc trả góp.1 Doanh thu và thu nhập trong doanh nghiệp 1.1 Doanh thu và thu nhập Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu đƣợc trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.
Doanh thu tuỳ theo từng loại hình sản xuất kinh doanh. Nếu xét theo loại hình sản xuất kinh doanh, doanh thu gồm: Doanh thu bán hàng Doanh thu cung cấp dịch vụ Doanh thu từ tiền lãi,tiền bản quyền,cổ tức và lợi tức đƣợc chia Nếu xét về thời điểm kết thúc tiêu thụ, doanh thu gồm: Doanh thu bán hàng thu tiền ngay Doanh thu bán hàng trả chậm, trả góp Các khoản giảm trừ doanh thu: - Chiết khấu thƣơng mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lƣợng lớn. - Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho ngƣời mua do hàng hoá kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. - Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lƣợng hàng bán đã xác định là tiêu thụ và bị khách hàng từ chối thanh toán.
- Thu nhập khác: Là khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. Sinh viên: Phạm Thị Quỳnh Nga - Lớp: QT1702K 4 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng Điều kiện ghi nhận doanh thu: Đối với doanh thu bán hàng phải thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hàng hóa cho ngƣời mua. - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa nhƣ ngƣời sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. - Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn.
- Doanh thu đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. - Xác định đƣợc chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Đối với doanh thu cung cấp dịch vụ phải thỏa mãn 4 điều kiện sau: - Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. - Có khả năng thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.
- Xác định đƣợc phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập báo cáo tài chính. - Xác định đƣợc phần chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó.2 Nguyên tắc hạch toán doanh thu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đƣợc xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu đƣợc tiền, hoặc sẽ thu đƣợc tiền từ các giao dịch, các nghiệp vụ phát sinh trong doanh thu nhƣ: bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tƣ, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu them ngoài giá bán (nếu có). - Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tƣợng chịu thuế GTGT theo phƣơng pháp khấu trừ, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là giá bán chƣa có thuế GTGT. - Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ không thuộc diện chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là tổng giá thanh toán.
- Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tƣợng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, hoặc thuế xuất khẩu thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là giá bán sản phẩm, hàng hoá, giá cung cấp dịch vụ ( bao gồm cả thuế tiêu thụ đặc biệt, hoặc thuế xuất khẩu). - Những doanh nghiệp nhận gia công vật tƣ, hàng hoá thì chỉ phản ánh vào Sinh viên: Phạm Thị Quỳnh Nga - Lớp: QT1702K 5 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng doanh thu bán hàng hoá và cung cấp dịch vụ số tiền gia công thực tế đƣợc hƣởng, không bao gồm giá trị vật tƣ, hàng hoá nhận gia công. - Đối với hàng hoá nhận bán đại lý, ký gửi theo phƣơng thức bán đúng giá hƣởng hoa hồng thì hạch toán vào doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ phần hoa hồng bán hàng mà doanh nghiệp đƣợc hƣởng. - Trƣờng hợp bán hàng theo phƣơng thức trả chậm, trả góp thì doanh nghiệp ghi nhận doanh thu bán hàng theo giá bán trả ngay và ghi nhận vào doanh thu chƣa thực hiện phần lãi tính trên khoản phải trả nhƣng trả chậm phù hợp với thời điểm ghi nhận doanh thu đƣợc xác nhận.
- Đối với doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ theo yêu cầu của Nhà nƣớc, đƣợc Nhà nƣớc trợ cấp, trợ giá theo quy định thì doanh thu trợ cấp, trợ giá là số tiền đƣợc Nhà nƣớc chính thức thông báo hoặc thực tế trợ cấp, trợ giá. - Đối với trƣờng hợp cho thuê tài sản, có nhận trƣớc tiền cho thuê của nhiều năm thì doanh thu cung cấp dịch vụ ghi nhận của năm tài chính là số tiền cho thuê đƣợc xác định trên cơ sở lấy toàn bộ tổng số tiền thu đƣợc chia cho số năm cho thuê tài sản. Doanh nghiệp khi ghi nhận doanh thu phải áp dụng những nguyên tắc này để đảm bảo những khoản doanh thu đƣợc ghi nhận đúng đắn và hợp lý đƣợc pháp luật bảo vệ.2 Chi phí trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm chung về chi phí Chi phí là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà các doanh nghiệp đã bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong một kỳ kế toán nhất định.2 Các loại chi phí Giá vốn hàng bán: Giá vốn hàng bán là trị giá vốn của sản phẩm, vật tƣ, hàng hóa lao vụ, dịch vụ tiêu thụ. Đối với sản phẩm, lao vụ, dịch vụ tiêu thụ là giá thành sản xuất (giá thành công xƣởng) hay chi phí sản xuất.
Với vật tƣ tiêu thụ, giá vốn là giá trị ghi sổ, còn với hàng hóa tiêu thu, giá vốn bao gồm trị giá mua của hàng hóa tiêu thu cộng với chi phí thu mua phân bổ cho hàng tiêu thụ. Sinh viên: Phạm Thị Quỳnh Nga - Lớp: QT1702K 6 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng Chi phí tài chính: Là toàn bộ những khoản chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong kỳ hạch toán phát sinh liên quan đến hoạt động tài chính, chủ yếu bao gồm: - Chi trả tiền lãi từ đi vay ngắn hạn, vay dài hạn - Lỗ từ bán chứng khoán - Lỗ từ hoạt động góp vốn liên doanh - Chênh lệch lỗ tỷ giá hối đoái - Chi chiết khấu thanh toán cho ngƣời mua - Tiền lãi do mua hàng theo hình thức trả chậm, trả góp Chi phí quản lý kinh doanh - Chi phí bán hàng: là toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ.