Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty CP Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng

Cải tiến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một yếu tố quan trọng trong… 131 trang · Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng · 2012.

• Tác giả: Cao Thị Hải Linh
• Người hướng dẫn: Ths. Hoàng Thị Ngà
• Trường học: Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế Toán – Kiểm Toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm tại Công Ty Xây Dựng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.1.1. Đặc điểm sản phẩm xây lắp có ảnh hưởng đến kế toán CPSX và tính GTSP trong các doanh nghiệp xây lắp
• 1.1.2. Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành
• 1.1.2.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 1.1.2.2. Khái niệm giá thành sản phẩm
• 1.1.2.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.1.3. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.1.3.1. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.3.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.1.4. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.1.5. Phương pháp tính
• 1.1.5.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.1.5.2. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang
• 1.1.5.3. Phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 1.2. Tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.2.1. Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.2.2. Đặc điểm kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo các hình thức kế toán
• 1.2.2.1. Hình thức Nhật ký chung
• 1.2.2.2. Hình thức Chứng từ ghi sổ
• 1.2.2.3. Hình thức Nhật ký – Chứng từ
• 1.2.2.4. Hình thức Nhật ký – Sổ cái
• 1.2.2.5. Hình thức kế toán trên máy vi tính
• 1.2.3. Nội dung hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp đối với doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.2.3.1. Hạch toán chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp
• 1.2.3.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 1.2.3.3. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 1.2.3.4. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 1.2.3.5. Tổng hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm
• 1.2.4. Kế toán các khoản thiệt hại trong sản xuất xây lắp
• 1.2.4.1. Thiệt hại phá đi làm lại
• 1.2.4.2. Thiệt hại ngừng sản xuất
• 1.2.5. Hạch toán theo phương thức khoán trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.2.6. Hình thức tổ chức kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẨN XÂY DỰNG VÀ ĐẦU TƢ HẠ TẦNG
• 2.1. Khái quát chung về Công ty CP Xây dựng và Đầu tư hạ tầng
• 2.1.1. Tên, địa chỉ của Công ty
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh
• 2.1.3.1. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.1.3.2. Đặc điểm quy trình tổ chức sản xuất kinh doanh
• 2.1.5. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty
• 2.1.6. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.6.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán
• 2.2. Chế độ kế toán và hình thức kế toán
• 2.3. Thực trạng tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Xây dựng và Đầu tư hạ tầng
• 2.3.1. Đặc điểm thực trạng tổ chức kế toán chi phí sản xuất
• 2.3.2. Nguyên tắc kế toán chi phí sản xuất ở Công ty
• 2.3.3. Đối tượng, phương pháp tập hợp chi phí sản xuất tại Công ty
• 2.3.4. Đối tượng, kỳ hạn và phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 2.3.5. Nội dung trình tự hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành
• 2.3.5.1. Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.3.5.2. Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.3.5.3. Hạch toán chi phí sản xuất chung
• 2.3.5.4. Tổng hợp chi phí sản xuất, đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG VÀ ĐẦU TƢ HẠ TẦNG
• 3.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán nói chung và kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm nói riêng tại Công ty Cổ phần xây dựng và Đầu tư hạ tầng
• 3.2. Tính tất yếu hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Xây dựng và Đầu tư Hạ tầng
• 3.4. Điều kiện để thực hiện các giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất - giá thành sản phẩm tại Công ty CP Xây dựng và Đầu tư Hạ tầng
• 3.4.1. Về phía Nhà nước
• 3.4.2. Về phía Doanh nghiệp
• LỜI CẢM ƠN

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải tiến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Cải tiến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty xây dựng. Việc áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả hơn, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc cải tiến này không chỉ giúp doanh nghiệp tồn tại mà còn phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm của kế toán chi phí sản xuất trong ngành xây dựng

Ngành xây dựng có những đặc điểm riêng biệt ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất. Sản phẩm xây dựng thường có quy mô lớn, thời gian thi công dài và yêu cầu quản lý chặt chẽ. Điều này đòi hỏi kế toán phải linh hoạt và chính xác trong việc ghi nhận và phân tích chi phí.

1.2. Tầm quan trọng của tính giá thành sản phẩm

Tính giá thành sản phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp xác định được chi phí thực tế mà còn là cơ sở để đưa ra quyết định giá bán hợp lý. Việc tính toán chính xác giá thành giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

II. Những thách thức trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các công ty xây dựng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập và phân tích dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu chi phí sản xuất thường gặp khó khăn do tính chất phức tạp của các công trình xây dựng. Các chi phí phát sinh không chỉ đến từ nguyên vật liệu mà còn từ nhân công, máy móc và các yếu tố khác.

2.2. Thiếu hụt công nghệ trong kế toán

Nhiều công ty vẫn sử dụng phương pháp kế toán truyền thống, dẫn đến việc quản lý chi phí không hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán là cần thiết để cải thiện quy trình và nâng cao độ chính xác.

III. Phương pháp cải tiến kế toán chi phí sản xuất hiệu quả

Để cải tiến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, các công ty xây dựng cần áp dụng những phương pháp hiện đại và hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn nâng cao độ chính xác trong việc ghi nhận chi phí.

3.1. Áp dụng phần mềm kế toán chuyên dụng

Sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng giúp tự động hóa quy trình ghi chép và phân tích chi phí. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên về các phương pháp kế toán hiện đại và công nghệ mới là rất quan trọng. Nhân viên có kiến thức vững vàng sẽ giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Xây dựng

Việc áp dụng các phương pháp cải tiến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những thay đổi này không chỉ giúp công ty tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết quả đạt được sau khi cải tiến

Sau khi áp dụng các phương pháp mới, công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh. Điều này thể hiện rõ qua các báo cáo tài chính và phản hồi từ khách hàng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm rút ra

Quá trình cải tiến không chỉ mang lại lợi ích về mặt tài chính mà còn giúp công ty xây dựng được một quy trình làm việc chuyên nghiệp hơn. Những bài học này có thể áp dụng cho các công ty khác trong ngành xây dựng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán chi phí sản xuất

Cải tiến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một yếu tố quan trọng giúp các công ty xây dựng nâng cao hiệu quả hoạt động. Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sẽ tiếp tục là xu hướng tất yếu.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ trong kế toán

Công nghệ thông tin sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc cải tiến quy trình kế toán. Các công ty cần theo kịp xu hướng này để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực nhân sự

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quyết định đến sự thành công của công tác kế toán. Nhân viên có năng lực sẽ giúp công ty phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 – 2020, ngành công nghiệp xây dựng cơ bản giữ vai trò nòng cốt trong việc tạo lập cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân. Hoạt động sản xuất xây lắp mang các đặc thù kỹ thuật - kinh tế riêng biệt: sản phẩm có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài và địa điểm thi công cố định ngoài trời, chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện tự nhiên. Quá trình thi công đòi hỏi phải tổ chức quản lý chặt chẽ theo dự toán thiết kế và dự toán thi công. Trong bối cảnh đó, công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là công cụ quan trọng nhằm kiểm soát hao phí lao động sống và lao động vật hóa, hạn chế thất thoát vật tư, hạ giá thành và gia tăng hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp.

Tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng, khối lượng công việc liên quan đến theo dõi, tập hợp chi phí và tính toán giá thành công trình, hạng mục công trình chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ công tác kế toán. Tuy nhiên, thực tế tổ chức công tác kế toán chi phí và giá thành tại đơn vị vẫn bộc lộ một số điểm bất cập trong khâu luân chuyển chứng từ, phân bổ chi phí và lập sổ sách kế toán. Vì vậy, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn của công ty.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định theo 3 nội dung trọng tâm:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.
2. Mô tả, khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng công tác hạch toán kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng trong năm 2011.
3. Đề xuất phương hướng, kiến nghị và các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây dựng. Khóa luận tập trung nghiên cứu số liệu minh chứng thực tế tại công trình "Trường Trung học nghiệp vụ quản lý lương thực thực phẩm", do Xí nghiệp xây dựng số 4 thuộc Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng đảm nhận thi công.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về không gian: Tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng, cụ thể là Phòng Kế toán – Tài vụ và Xí nghiệp xây dựng số 4.
  • Về thời gian: Thu thập và phân tích số liệu thực trạng hạch toán kế toán phát sinh trong năm tài chính 2011, cùng các số liệu tổng quan về hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong 3 năm gần nhất trước thời điểm thực hiện khóa luận (2012).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý thuyết dựa trên khung pháp lý và chuẩn mực kế toán doanh nghiệp của Việt Nam:

• Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính, được sửa đổi, bổ sung theo Thông tư số 244/2009/TT-BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài chính.
• Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008 áp dụng trong quy trình quản trị hoạt động và lập hồ sơ chứng từ.
• Quy định chuyên ngành xây lắp: Phương pháp hạch toán hàng tồn kho áp dụng bắt buộc là phương pháp kê khai thường xuyên (không áp dụng phương pháp kiểm kê định kỳ).

Mô hình lý thuyết chi phí sản xuất và giá thành trong xây lắp được xác định qua mối quan hệ toán học: $$Z = D_{đk} + C - D_{ck}$$ Trong đó:

• $Z$: Giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành trong kỳ.
• $D_{đk}$: Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ.
• $C$: Tổng chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ.
• $D_{ck}$: Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ.

Hệ thống tài khoản kế toán sử dụng gồm: Tài khoản 621 (Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp), Tài khoản 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), Tài khoản 623 (Chi phí sử dụng máy thi công), Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung - chia thành 6 tiểu khoản: 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278), Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang) và kết chuyển giá vốn qua Tài khoản 632.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được thực hiện qua:

• Phương pháp quan sát và thu thập dữ liệu sơ cấp, thứ cấp: Tiếp cận thực tế tại Phòng Kế toán – Tài vụ và Xí nghiệp xây dựng số 4; thu thập chứng từ gốc, hệ thống sổ chi tiết, sổ tổng hợp.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Xử lý các quy trình luân chuyển chứng từ từ công trường đến phòng kế toán công ty.
• Phương pháp so sánh và đối chiếu số liệu: Kiểm tra tính thống nhất giữa số liệu ghi chép trên Nhật ký chung, Sổ cái các tài khoản chi phí (TK 621, 622, 627, 154) với Sổ chi tiết chi phí sản xuất kinh doanh và Bảng tổng hợp chi tiết chi phí sản xuất.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu: Dữ liệu kế toán phát sinh thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng năm 2011, trọng tâm là hồ sơ chi phí tháng 8/2011 của công trình Trường Trung học nghiệp vụ quản lý lương thực thực phẩm (Phiếu xuất kho, Hợp đồng giao khoán nhân công, Hợp đồng thuê máy thi công, Bảng thanh toán lương, Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội, Hóa đơn giá trị gia tăng).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán chi phí và giá thành mang tính chất đặc thù của ngành xây lắp:

• Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành: Sản phẩm xây dựng là các công trình kiến trúc cố định tại nơi sản xuất, thời gian thi công dài, điều kiện lao động di động và phụ thuộc thời tiết. Do đó, việc hạch toán phải dựa trên dự toán (dự toán thiết kế, dự toán thi công), sản phẩm tiêu thụ theo giá ký kết hợp đồng nhận thầu.
• Khái niệm và phân loại:
  • Chi phí sản xuất: Hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong kỳ gắn liền với hoạt động thi công. Phân loại theo nội dung kinh tế thành 5 yếu tố (chi phí NVL, nhân công, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền). Phân loại theo công dụng kinh tế thành 4 khoản mục chi phí giá thành: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, và chi phí sản xuất chung.
  • Giá thành sản phẩm xây lắp: Được phân theo thời điểm và nguồn số liệu (giá thành dự toán, giá thành kế hoạch, giá thành thực tế); theo phạm vi phát sinh (giá thành sản xuất, giá thành tiêu thụ); theo mức độ hoàn thành (giá thành khối lượng hoàn chỉnh, giá thành khối lượng quy ước theo điểm dừng kỹ thuật).
• Phương pháp tập hợp và tính giá thành: Phân biệt phương pháp tập hợp trực tiếp (đối với chi phí liên quan đến một đối tượng) và phân bổ gián tiếp theo hệ số $H = C / T$ (đối với chi phí dùng chung). Các phương pháp tính giá thành phổ biến gồm: phương pháp giản đơn, phương pháp theo đơn đặt hàng, và phương pháp tổng cộng chi phí $Z = D_{đk} + (C_1 + C_2 + ... + C_n) - D_{ck}$.
• Tổ chức kế toán và các khoản thiệt hại: Trình bày nguyên tắc kế toán 4 khoản mục chi phí qua hệ thống tài khoản TK 621, 622, 623, 627, kết chuyển về TK 154; trình tự xử lý các khoản thiệt hại phá đi làm lại và thiệt hại ngừng sản xuất; tổ chức kế toán theo 5 hình thức sổ (Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký - Chứng từ, Nhật ký - Sổ cái, Kế toán máy tính) và phương thức khoán nội bộ (khoán gọn công trình, khoán từng khoản mục chi phí).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng

Chương này đi sâu vào việc khảo sát thực tế bộ máy quản trị, bộ máy kế toán và quy trình hạch toán chi phí tại doanh nghiệp:

• Đặc điểm đơn vị nghiên cứu: Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng có mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh kết hợp giữa các phòng ban chức năng với các đơn vị trực thuộc (các Xí nghiệp xây dựng). Phòng Kế toán - Tài vụ tổ chức theo mô hình tập trung kết hợp phân tán ở mức độ nhất định. Chế độ kế toán áp dụng là Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC, ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung, phương pháp hạch toán hàng tồn kho kê khai thường xuyên.
• Thực tế hạch toán chi phí tại công trình Trường Trung học nghiệp vụ quản lý lương thực thực phẩm (Xí nghiệp xây dựng số 4):
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Căn cứ Biên bản giao nhận vật tư, Phiếu xuất kho, Bảng kê xuất kho vật tư tháng 8/2011. Vật liệu xuất kho dùng trực tiếp cho công trình được tập hợp trực tiếp vào TK 621.
  • Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Đơn vị thực hiện phương thức giao khoán nhân công. Chứng từ gồm Hợp đồng giao khoán nhân công, Biên bản nghiệm thu nội bộ công việc, Bảng xác nhận công việc hoàn thành, Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương nhân công trực tiếp và Bảng phân bổ tiền lương, bảo hiểm. Hạch toán ghi Nợ TK 622 / Có TK 334.
  • Chi phí máy thi công và Chi phí sản xuất chung (TK 627): Tại công trình này, công ty không tổ chức đội máy thi công riêng mà thuê máy thi công ngoài kết hợp với các dịch vụ mua ngoài. Chi phí máy thuê ngoài cùng tiền điện chiếu sáng (Hóa đơn tiền điện tháng 8/2011), chi phí quản lý đội được tập hợp phản ánh trên TK 627 qua các chứng từ Hóa đơn GTGT, Hợp đồng thuê máy thi công, Bảng kê chi phí dịch vụ mua ngoài.
  • Tổng hợp chi phí và tính giá thành (TK 154): Cuối kỳ, kế toán thực hiện kết chuyển chi phí từ bên Nợ TK 621, TK 622, TK 627 sang bên Nợ TK 154 chi tiết cho công trình. Căn cứ Biên bản nghiệm thu bàn giao công trình hoàn thành, kế toán lập Bảng tổng hợp chi tiết chi phí sản xuất, Bảng tổng hợp chi phí sản xuất tính giá thành và kết chuyển giá thành thực tế sang TK 632.

Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng

Chương 3 tổng kết các đánh giá thực trạng và đưa ra hệ thống giải pháp:

• Đánh giá ưu điểm và tồn tại:
  • Ưu điểm: Doanh nghiệp áp dụng hình thức Nhật ký chung rõ ràng, mở sổ chi tiết phù hợp với đối tượng công trình, hạch toán trực tiếp chi phí vật tư và nhân công tương đối kịp thời.
  • Tồn tại: Việc tính trích các khoản bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) trên lương nhân công giao khoán trực tiếp còn thiếu nhất quán; khâu luân chuyển và đối chiếu chứng từ giữa công trường với phòng kế toán đôi lúc bị chậm trễ; việc tập hợp chi phí máy thi công thuê ngoài chưa có tài khoản chi tiết riêng biệt; chưa khai thác tối đa chứng từ Phiếu kế toán để chuẩn hóa các bút toán phân bổ và kết chuyển.
• Các giải pháp kiến nghị cụ thể:
  • Hoàn thiện phân bổ tiền lương và trích bảo hiểm: Lập lại mẫu Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội nhằm phân định rõ ràng giữa nhân công trực tiếp và bộ phận quản lý công trường theo đúng chế độ hiện hành.
  • Chuẩn hóa chứng từ hạch toán: Đưa mẫu Phiếu kế toán (Biểu số 32, 33, 34 trong khóa luận) vào sử dụng chính thức làm căn cứ ghi chép các bút toán kết chuyển chi phí cuối kỳ Nợ TK 154 / Có TK 621, 622, 627.
  • Hoàn thiện công tác quản lý và kế toán chi phí máy thi công: Quy định cụ thể việc ghi chép nhật trình máy, hợp đồng thuê máy và phân loại rõ ràng chi phí máy thi công.
• Điều kiện thực hiện giải pháp: Đề xuất các điều kiện phối hợp từ hai phía:
  • Phía Nhà nước: Ổn định cơ chế chính sách về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, ban hành định mức kinh tế kỹ thuật sát thực tế biến động giá cả thị trường.
  • Phía Doanh nghiệp: Nâng cao trình độ cán bộ kế toán, hoàn thiện định mức kinh tế kỹ thuật nội bộ, nâng cấp hạ tầng phần mềm kế toán máy vi tính nhằm tự động hóa quy trình luân chuyển số liệu.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã làm rõ sự tương đồng và khác biệt giữa lý luận kế toán theo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp (QĐ 15/2006/QĐ-BTC) với thực tiễn áp dụng tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng:

Khoản mục / Nội dung	Quy định theo lý luận (QĐ 15/2006/QĐ-BTC)	Thực tế áp dụng tại Công ty năm 2011
Hình thức sổ kế toán	Doanh nghiệp lựa chọn 1 trong 5 hình thức: Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký - Chứng từ, Nhật ký - Sổ cái, Kế toán máy tính	Áp dụng hình thức Nhật ký chung; ghi chép kết hợp sổ tổng hợp và sổ chi tiết TK 621, 622, 627, 154
Phương pháp hàng tồn kho	Bắt buộc áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên trong các doanh nghiệp xây lắp	Áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, sử dụng TK 154 tập hợp chi phí
Đối tượng tập hợp chi phí	Theo từng công trình, hạng mục công trình, giai đoạn công việc, phân xưởng	Tập hợp trực tiếp cho từng công trình (minh chứng: Trường TH nghiệp vụ quản lý lương thực thực phẩm)
Chi phí máy thi công	Sử dụng TK 623 để tập hợp khi doanh nghiệp thi công bằng máy hoặc hỗn hợp thủ công - máy	Chủ yếu thuê máy ngoài, chi phí thuê máy được phản ánh gộp vào chi phí dịch vụ mua ngoài của TK 627
Hạch toán nhân công	Theo dõi chi tiết lương chính, lương phụ, phụ cấp và trích nộp BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ	Áp dụng hình thức khoán nhân công theo khối lượng công việc, tính lương theo bảng thanh toán nhân công khoán
Bút toán kết chuyển	Sử dụng chứng từ gốc và phiếu kế toán để kết chuyển chi phí cuối kỳ	Kết chuyển cuối kỳ sang TK 154 thông qua bảng tổng hợp chi phí, chưa sử dụng đồng bộ Phiếu kế toán

Các đóng góp chính của đề tài:

• Về mặt học thuật: Hệ thống hóa toàn diện các lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong loại hình doanh nghiệp xây dựng cơ bản, làm rõ các phương pháp phân bổ chi phí và đánh giá sản phẩm dở dang đặc thù của ngành.
• Về mặt thực tiễn: Khảo sát chi tiết thực trạng ghi sổ kế toán thông qua hệ thống chứng từ có thật trong năm 2011 tại Xí nghiệp xây dựng số 4; thiết kế lại biểu mẫu "Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm", bổ sung mẫu "Phiếu kế toán" vào quy trình hạch toán, giúp công ty quản lý chi phí chặt chẽ và chuẩn hóa việc lập Báo cáo tài chính.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận chỉ tập trung nghiên cứu số liệu minh chứng trên một công trình xây dựng cụ thể là "Trường Trung học nghiệp vụ quản lý lương thực thực phẩm" do Xí nghiệp xây dựng số 4 thi công, phát sinh trong năm 2011. Do đó, các kết luận và số liệu chưa phản ánh hết tính đa dạng trong phương thức thi công của toàn bộ các dự án khác (như công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật đô thị quy mô lớn) mà công ty đồng thời triển khai.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu có thể mở rộng khảo sát trên nhiều loại hình công trình khác nhau của doanh nghiệp; nghiên cứu sâu hơn về việc ứng dụng phân hệ kế toán quản trị chi phí nhằm so sánh chi phí thực tế với chi phí dự toán ngay trong từng giai đoạn thi công; xây dựng quy trình kế toán chi phí trên các phần mềm ERP chuyên ngành xây dựng.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kế toán – Kiểm toán: Cung cấp tài liệu nghiên cứu ca điển hình (case study) về hạch toán kế toán chi phí xây lắp theo hình thức Nhật ký chung, với chuỗi chứng từ và sổ kế toán thực tế xuyên suốt (từ biên bản nghiệm thu nội bộ, hợp đồng khoán, phiếu xuất kho đến sổ chi tiết, sổ cái và bảng tổng hợp chi phí).
• Bộ phận kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ: Tham khảo phương thức tổ chức hạch toán khoán nhân công nội bộ, cách thức luân chuyển chứng từ giữa xí nghiệp thi công và phòng kế toán trung tâm, cùng các mẫu biểu cải tiến về bảng phân bổ lương và phiếu kế toán.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 244/2009/TT-BTC) và tổ chức hệ thống sổ theo hình thức Nhật ký chung, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên.

2. Công trình thực tế nào được tác giả lựa chọn để phân tích số liệu kế toán chi phí và giá thành trong khóa luận?
Tác giả sử dụng số liệu thực tế tại công trình "Trường Trung học nghiệp vụ quản lý lương thực thực phẩm", do Xí nghiệp xây dựng số 4 trực thuộc Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng trực tiếp đảm nhiệm thi công trong năm 2011.

3. Tại sao trong thực tế hạch toán tại công trình nghiên cứu, công ty không mở tài khoản 623 (Chi phí sử dụng máy thi công)?
Do công ty không duy trì đội máy thi công riêng biệt để tự thi công mà thực hiện thuê ngoài ca máy và thiết bị thi công theo hợp đồng thuê máy. Chi phí phát sinh được ghi nhận dựa trên hóa đơn GTGT dịch vụ thuê ngoài và được tập hợp vào khoản mục chi phí dịch vụ mua ngoài thuộc Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung).

4. Khóa luận đã đề xuất cải tiến cụ thể những biểu mẫu kế toán nào tại doanh nghiệp?
Tác giả đề xuất thiết kế lập lại "Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm" để hạch toán chuẩn xác các khoản trích theo lương, đồng thời đưa vào sử dụng các mẫu "Phiếu kế toán" (các biểu số 32, 33, 34 trong khóa luận) để làm căn cứ thực hiện các bút toán kết chuyển chi phí sang Tài khoản 154 vào thời điểm cuối kỳ.

5. Tác giả khóa luận nhận được đánh giá và số điểm như thế nào từ cán bộ hướng dẫn?
Cán bộ hướng dẫn – ThS. Hoàng Thị Ngà (Trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng) đánh giá sinh viên có tinh thần trách nhiệm, tích cực, số liệu tính toán logic, kết cấu hợp lý và chấm khóa luận đạt điểm số 9,8 (Chín phẩy tám).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Cao Thị Hải Linh đã hoàn thành toàn diện mục tiêu hệ thống hóa lý luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong lĩnh vực xây lắp, đồng thời phản ánh chân thực thực trạng hạch toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng qua công trình Trường Trung học nghiệp vụ quản lý lương thực thực phẩm. Các đề xuất hoàn thiện về bảng phân bổ lương, bổ sung phiếu kế toán và hoàn thiện quy trình ghi sổ Nhật ký chung có cơ sở thực tiễn rõ ràng, giúp tăng tính chuẩn xác và kịp thời cho công tác quản trị chi phí tại đơn vị. Công trình nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn đối với sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán và các cán bộ làm công tác kế toán trong ngành xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ Tầng. Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Hạ tầng. ĐHDL HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Những vấn đề cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1.1 Đặc điểm sản phẩm xây lắp có ảnh hƣởng đến kế toán CPSX và tính GTSP trong các doanh nghiệp xây lắp Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân.

Một bộ phận lớn của thu nhập quốc dân, của quỹ tích luỹ cùng với vốn đầu tư của nước ngoài được sử dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản. So với các ngành sản xuất khác, ngành XDCB có những đặc điểm về kinh tế - kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rất rõ nét ở sản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm của ngành. Điều này đã chi phối đến công tác kế toán CPSX và tính GTSP trong các doanh nghiệp xây lắp. Sản phẩm xây lắp là những công trình xây dựng, vật kiến trúc.

có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất sản phẩm xây lắp lâu dài. Do đó, việc tổ chức quản lý và hạch toán sản phẩm xây lắp phải lập dự toán (dự toán thiết kế, dự toán thi công). Quá trình sản xuất xây lắp phải so sánh với dự toán, lấy dự toán làm thước đo, đồng thời để giảm bớt rủi ro phải mua bảo hiểm cho công trình xây lắp. Sản phẩm xây lắp được thanh toán theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu tư (giá đấu thầu), do đó tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp không thể hiện rõ (vì đã quy định giá, người mua, người bán sản phẩm trước khi xây dựng thông qua hợp đồng giao nhận thầu).

Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (máy móc, thiết bị thi công, người lao động.) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp do ảnh hưởng của điều kiện thiên nhiên, thời tiết và dễ mất mát hư hỏng. Sinh viên: Cao Thị Hải Linh_QT1202K Trang 1 ĐHDL HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài. Nó phụ thuộc vào quy mô, tính phức tạp về kỹ thuật của từng công trình.

Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc thường diễn ra ngoài trời chịu tác động rất lớn của các nhân tố môi trường như nắng, mưa, lũ lụt. Đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức quản lý, giám sát chặt chẽ sao cho chất lượng công trình phải đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật theo dự toán thiết kế, đảm bảo chất lượng, kỹ mỹ thuật công trình. Do đặc điểm của sản phẩm xây dựng nên quá trình để hoàn thành một sản phẩm dài hay ngắn tùy thuộc vào từng công trình, hạng mục công trình có quy mô lớn, nhỏ khác nhau. Những đặc điểm trên ảnh hưởng rất lớn đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.

Công tác kế toán vừa phải đáp ứng yêu cầu chung về chức năng, nhiệm vụ kế toán của một doanh nghiệp sản xuất vừa phải đảm bảo phù hợp với đặc thù của loại hình doanh nghiệp xây lắp.2 Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Quá trình sản xuất trong các doanh nghiệp xây dựng là quá trình mà các doanh nghiệp phải thường xuyên đầu tư các loại chi phí khác nhau để đạt được mục đích là tạo ra khối lượng sản phẩm tương ứng, đó là quá trình chuyển biến của các loại vật liệu xây dựng thành phẩm dưới sự tác động của máy móc thiết bị và sức lao động của con người hay đó chính là sự chuyển biến của các yếu tố về tư liệu lao động và đối tượng lao động (hao phí về lao động vật hóa) dưới sự tác động có mục đích của sức lao động (hao phí về lao động sống) qua quá trình thi công sẽ trở thành sản phẩm xây dựng. Toàn bộ những hao phí này được thể hiện dưới hình thái giá trị đó là chi phí sản xuất. “Chi phí sản xuất của đơn vị xây lắp là toàn bộ chi phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất và cấu thành nên giá thành của sản phẩm xây lắp.533] Sinh viên: Cao Thị Hải Linh_QT1202K Trang 2 ĐHDL HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chi phí sản xuất xây, lắp là toàn bộ các CPSX phát sinh trong lĩnh vực hoạt động sản xuất xây lắp, là cơ sở để hình thành GTSP xây lắp.2 Khái niệm giá thành sản phẩm Giá thành là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh kết quả hoạt động của sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. “Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí tính bằng tiền để hoàn thành khối lượng xây lắp theo quy định.534] Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí đã chi ra như chi phí vật tư, chi phí nhân công, chi phí máy thi công, chi phí sản xuất chung tính cho từng công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng sản phẩm xây lắp hoàn thành.

Sản phẩm xây lắp có thể là kết cấu công việc hoặc giai đoạn của công việc, có thiết kế vào dự toán riêng, có thể là công trình, hạng mục công trình hoàn thành toàn bộ. Giá thành HMCT hoặc CT hoàn thành là GTSP cuối cùng của sản phẩm xây lắp. Đi đôi với khái niệm “chi phí sản xuất” thì khái niệm “giá thành sản phẩm” được hiểu là “giá thành sản xuất sản phẩm” (không bao gồm các chi phí ngoài sản xuất tham gia vào giá thành toàn bộ sản phẩm xây lắp).3 Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm Giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ biện chứng với nhau trong quá trình thi công xây lắp công trình, hạng mục công trình. Tuy nhiên hai khái niệm này có những điểm đặc biệt khác nhau: CPSX phát sinh ở mỗi kỳ thường được kết tinh ở cả sản phẩm hoàn thành và sản phẩm dở dang.

Mối quan hệ giữa CPSX và GTSP được thể hiện qua công thức: Z = Dđk + C - Dck Trong đó: Z: Giá thành sản phẩm Dđk : Trị giá sản phẩm làm dở đầu kỳ Dck : Trị giá sản phẩm làm dở cuối kỳ C: Tổng chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ Sinh viên: Cao Thị Hải Linh_QT1202K Trang 3 ĐHDL HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Như vậy, về mặt lượng, CPSX và GTSP thường không thống nhất với nhau bởi vì sản phẩm xây lắp thường lớn, thời gian thi công kéo dài, chi phí sản xuất phải bỏ ra trong nhiều kỳ, cuối mỗi kỳ thường có sản phẩm dở dang. Trường hợp đặc biệt, nếu không có sản phẩm dở dang hoặc trị giá sản phẩm dở dang cuối kỳ bằng đầu kỳ thì: Z = C Về mặt chất, nói đến CPSX là nói đến hao phí trong một thời kỳ, còn GTSP là chi phí của một đối tượng hoàn thành bàn giao.3 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 1.1 Phân loại chi phí sản xuất Xét về mặt lý luận cũng như trên thực tế, có rất nhiều cách khác nhau để phân loại chi phí như theo nội dung kinh tế, theo công dụng, theo vị trí, theo quan hệ của chi phí với quá trình sản xuất, v.v… Mỗi cách phân loại này đều đáp ứng ít, nhiều cho mục đích quản lý, hạch toán, kiểm soát chi phí phát sinh… ở các góc độ khác nhau. Trong các doanh nghiệp xây lắp CPSX thường được phân loại như sau: ► Phân loại theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí: Căn cứ vào nội dung, tính chất kinh tế của chi phí để sắp xếp những chi phí có nội dung kinh tế ban đầu giống nhau vào cùng một nhóm chi phí. Theo cách phân loại này các chi phí sản xuất được chia thành các yếu tố chi phí: * Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ giá trị các loại nguyên liệu, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản, dụng cụ… mà doanh nghiệp đã thực sự sử dụng cho hoạt động sản xuất.

* Chi phí nhân công: là toàn bộ số tiền lương, tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ trích trên tiền lương của người lao động làm việc ở khâu sản xuất (phần do doanh nghiệp gánh chịu). * Chi phí khấu hao TSCĐ: là toàn bộ giá trị khấu hao phải trích của các TSCĐ sử dụng ở khâu sản xuất trong doanh nghiệp. * Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải trả về các dịch vụ mua từ bên ngoài: tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại,… phục vụ cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Sinh viên: Cao Thị Hải Linh_QT1202K Trang 4 ĐHDL HẢI PHÕNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP * Chi phí khác bằng tiền: gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất ở doanh nghiệp ngoài các chi phí trên như chi phí tiếp khách, hội họp, hội nghị.

Tùy theo yêu cầu quản lý, các chi phí có thể được phân loại chi tiết hơn như: chi phí vật liệu chính, chi phí vật liệu phụ, chi phí nhiên liệu, chi phí nặng lượng … trong yếu tố CP NVL. Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí có tác dụng cho biết nội dung, kết cấu tỷ trọng từng loại chi phí mà doanh nghiệp đã sử dụng vào quá trình sản xuất trong tổng chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Số liệu của chi phí sản xuất theo yếu tố là cơ sở để xây dựng các dự toán chi phí, xác định nhu cầu về vốn của doanh nghiệp, xây dựng các kế hoạch về lao động, vật tư, tài sản.