Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp. Chương 2: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ Phần Gia Hưng Chương 3: Một số ý kiến đề xuất và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp CPSX và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ Phần Kiến Trúc và Nội Thất Gia Hưng. Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 Với thời gian tiếp xúc thực tế không nhiều và kiến thức bản thân còn nhiều hạn chế nên bài khóa luận không tránh khỏi có những sai sót. Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp, dạy bảo của các thầy cô giáo đặc biệt là cô giáo hướng dẫn Th.S Đoàn Thục Quyên, cùng toàn thể cán bộ công nhân viên Công ty Cổ Phần Kiến Trúc và Nội Thất Gia Hưng để em có thể nâng cao kiến thức của mình hoàn thành tốt khóa luận thực tập nhằm khắc phục tốt hơn tránh mọi sai sót cho công tác thực tế sau này.
CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1. Đặc điểm của ngành xây lắp và sản phẩm xây lắp Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 Xây dựng cơ bản là một ngành sản xuất vật chất độc lập, có chức năng táI sản xuất ra tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân. Là ngành tạo nên cơ sở vật chất cho toàn xã hội, tăng tiềm lực kinh tế và an ninh quốc phòng của từng quốc gia.
Vì vậy, một bộ phận lớn của thu nhập quốc dân nói chung và của quỹ tích lũy nói riêng với vốn đầu tư, tài trợ của nước ngoài được sử dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản. Là một ngành sản xuất đặc biệt, XDCB có những đặc điểm về kinh tế, kỹ thuật đặc trưng, được thể hiện là: - Sản phẩm của ngành xây lắp là các công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu kỹ thuật phức tạp và mang tính đơn chiếc, được xây dựng theo thiết kế và dự toán riêng. - Quá trình sản xuất sản phẩm là quá trình thi công xây dựng, lắp đặt các công trình, thời gian kéo dài từ khi khởi công đến khi công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng. Quá trình thi công chia làm nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại được chia thành nhiều công việc khác nhau.
- Quá trình hoạt động trong ngành XDCB được tiến hành ngoài trời nên chịu tác động của các điều kiện tự nhiên như thời tiết, khí hậu do đó ảnh hưởng đến việc quản lý vật tư. Hoạt động của đơn vị được tiến hành trên một phạm vi Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 16 rộng lớn ảnh hưởng đến việc di chuyển vật tư, lao động, xe máy thi công, - Hoạt động trong ngành xây lắp hiện nay chủ yếu theo hình thức khoán như khoán gọn, khoán theo từng khoản mục chi phí, khoán việc,…. Sản phẩm xây lắp thường có quy mô lớn, kết cấu kỹ thuật phức tạp, giá trị lớn, thời gian thi công dài. Sản phẩm của ngành xây lắp là các công trình, hạng mục công trình, gắn liền với địa điểm xây dựng, nơi sản xuất cũng là nơi tiêu thụ.
Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu tư từ trước do đó tính chất hàng hóa của sản phẩm không thể hiện rõ. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất xây lắp 1. Khái niệm và bản chất của chi phí sản xuất Để tiến hành sản xuất các doanh nghiệp xây lắp cũng như bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng cần phải sử dụng ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất là: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Sự tham gia của các yếu tố này vào quá trình sản xuất hình thành nên các hao phí tương ứng: Hao phí về khấu hao tư liệu lao động và đối tượng lao Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 17 động hình thành nên hao phí lao động vật hóa, hao phí về tiền lương phải trả cho người lao động hình thành nên hao phí lao động sống, ngoài ra còn có các hao phí khác trong quá trình sản xuất.
Trong nền kinh tế hàng hóa các hao phí trên được biểu hiện bằng tiền gọi là chi phí sản xuất kinh doanh. Vì vậy, khái niệm đầy đủ nhất của chi phí sản xuất là: Chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp phải chi ra cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định. Trong kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cần phân biệt giữa chi phí và chi tiêu: - Chi phí của doanh nghiệp bao gồm phần tài sản hao mòn hoặc tiêu dùng hết cho quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ, bao gồm cả các khoản chi tiêu ở các kỳ trước nhưng chưa được phân bổ vào các chi phí trong kỳ, cả các khoản chi phí trích trước vào trong kỳ ( chưa phải là chi tiêu). - Chi tiêu trong kỳ của doanh nghiệp gắn liền với khả năng sử dụng tiền tệ, bao gồm chi tiêu cho các quá trình mua Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 18 hàng, quá trình sản xuất kinh doanh.
Các khoản chi tiêu đó làm tăng tài sản của doanh nghiệp hoặc làm cho các khoản tiêu dùng sản xuất kinh doanh tăng lên và làm giảm quỹ tiền tệ, tăng công nợ của doanh nghiệp. Nó là sự chi ra giảm đi thuần tuý của tài sản không để ý các khoản đó dùng vào việc gì và dùng như thế nào. Tóm lại, xét trong cùng một thời kỳ ở cùng một doanh nghiệp chi phí và chi tiêu có những nét tương đồng nhưng không hoàn toàn giống nhau cả về định lượng và định tính. Sự phân biệt chi phí và chi tiêu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tìm hiểu bản chất cũng như nội dung, phạm vi và phương pháp hạch toán chi phí sản xuất.
Như vậy, bản chất của chi phí sản xuất trong hoạt động của doanh nghiệp luôn được xác định là những phí tổn về tài nguyên, vật chất, về lao động và gắn liền với mục đích sản xuất kinh doanh. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp phát sinh thường xuyên trong suốt quá trình tồn tại và hoạt động của Doanh nghiệp, nhưng để phục vụ cho quản lý và hạch toán, chi phí sản xuất phải được hạch toán theo từng thời kỳ: Hàng tháng, hàng quý, hàng năm phù hợp với kỳ báo cáo. Như vậy chi phí sản xuất gắn liền với một thời kỳ, là đại Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 19 lượng xác định có thể đo lường tính toán. Chi phí sản xuất phụ thuộc vào hai nhân tố cơ bản: + Khối lượng lao động, tư liệu sản xuất đã chi ra trong một kỳ nhất định.
+ Giá trị tư liệu sản xuất đã hao phí và thù lao trả cho người lao động. Phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp Trong doanh nghiệp xây lắp các chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại, có nội dung kinh tế và công dụng khác nhau, yêu cầu quản lý đối với từng loại chi phí cũng khác nhau. Việc quản lý đối với từng loại chi phí cũng khác nhau. Việc quản lý chi phí sản xuất không thể dựa vào số liệu phản ánh tổng số mà phải căn cứ vào số liệu cụ thể của từng loại chi phí riêng biệt để phục vụ cho yêu cầu kiểm tra và phân tích toàn bộ chi phí sản xuất.
Do đó đòi hỏi phải có sự phân loại chi phí sản xuất vì đây là một yêu cầu tất yếu khách quan để quản lý và kiểm soát chi phí, hạ giá thành sản phẩm. Tuỳ theo yêu cầu quản lý, đối tượng cung cấp thông tin,. mà chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp được phân loại theo các tiêu thức sau: * Phân theo yếu tố chi phí: Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 20 Để phục vụ cho việc tập hợp, quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu đồng nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh, chi phí được phân theo yếu tố. Cách phân loại này giúp cho việc xây dựng và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và phân tích dự toán chi phí một cách hiệu quả.
Theo quy định hiện hành ở Việt Nam, toàn bộ chi phí được chia làm bảy yếu tố sau: - Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị nguyên, vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ,. sử dụng vào sản xuất kinh doanh ( loại trừ giá trị dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi cùng với nhiên liệu, động lực). - Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương: phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho người lao động. - Yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả người lao động.
- Yếu tố khấu hao TSCĐ: phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ. Hà Minh Tuõn lớp TĐ-KT4 Khúa luận tốt nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 21 - Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất kinh doanh. - Yếu tố chi phí khác bằng tiền: phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. * Phân theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm Căn cứ vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản phẩm và để thuận tiện cho việc tính giá thành toàn bộ, chi phí được phân theo khoản mục.