LỜI MỞ ĐẦU Vốn cố định - loại vốn quan trọng trong quá trình sản xuất của một doanh nghiệp, là biểu hiện bằng tiền của TSCĐ. TSCĐ – một bộ phận quan trọng chiếm tỷ trọng lớn trong doanh nghiệp, là cơ sở vật chất kỹ thuật để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao năng suất lao động, thể hiện năng lực và thế mạnh của doanh nghiệp trong phát triển sản xuất. Việc nhận biết đánh giá về giá trị TSCĐ cho phép đánh giá chính xác sự biến động của vốn cố định, quy mô vốn đƣợc bảo toàn, từ đó tạo điều kiện tính đủ chi phí khấu hao không để mất vốn. Ghi nhận đúng giá trị TSCĐ cho phép phản ánh chính xác số liệu trên báo cáo tài chính, là cơ sở để những ngƣời sử dụng báo cáo có cái nhìn thực tế đối với doanh nghiệp, là cơ sở của những quyết định đầu tƣ.
Là một doanh nghiệp nhà nƣớc, công ty 128- Bộ Quốc Phòng cũng đang tự đổi mới để tham gia nền kinh tế thị trƣờng. Với số lƣợng TSCĐ nhiều, giá trị lớn dƣới sự đầu tƣ quy mô của nhà nƣớc, việc sử dụng hiệu quả tài sản trong quá trình sản xuất đang là một vấn đề không nhỏ đối với doanh nghiệp. Trong quá trình thực tập tại doanh nghiệp, nhận thức đƣợc tầm quan trọng của TSCĐ, với mong muốn nghiên cứu sâu hơn về TSCĐ và hạch toán kế toán TSCĐ, em đã lựa chọn đề tài cho khoá luận tốt nghiệp của mình là: “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán TSCĐ tại Công ty 128 - Bộ Quốc Phòng” với hy vọng có cái nhìn sâu sắc về kế toán từ lý luận đến thực tiễn và xin đề xuất một vài ý kiến trong công tác tổ chức kế toán tại công ty 128. Khoá luận gồm 3 chƣơng: Chƣơng I: Cơ sở lý luận chung về kế toán TSCĐ trong Doanh nghiệp.
Chƣơng II: Tổ chức công tác kế toán TSCĐ tại công ty 128- Bộ Quốc Phòng. Chƣơng III: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán TSCĐ tại Công ty 128 - Bộ Quốc Phòng. Sinh viên: Nguyễn Thị Dung - Lớp QTL201K 1 Khoá luận tốt nghiệp Để hoàn thiện khoá luận này, em đã đƣợc sự giúp đỡ tạo điều kiện của Ban giám đốc, các cô chú trong phòng Tài chính- Kế toán, các phòng ban có liên quan của công ty, các thầy cô trong khoa trong trƣờng và cô giáo hƣớng dẫn. Mặc dù trong quá trình thực tập em đã cố gắng nhƣng trong giới hạn hiểu biết và thực tế của mình, chắc chắn bài khoá luận không tránh khỏi sai sót.
Em rất mong nhận đƣợc sự quan tâm và góp ý của ban lãnh đạo công ty, của thầy cô, các cô chú trong phòng kế toán và bạn bè để khoá luận có thể hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Nguyễn Thị Dung - Lớp QTL201K 2 Khoá luận tốt nghiệp CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TSCĐ TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về TSCĐ trong Doanh nghiệp 1.Khái niệm và đặc điểm của TSCĐ 1.Khái niệm TSCĐ là những tài sản có thể có hình thái vật chất cụ thể và cũng có thể chỉ tồn tại dƣới hình thái giá trị đƣợc sử dụng để thực hiện một hoặc một số chức năng nhất định trong quá trình sản xuất kinh doanh. Hay nói cách khác, TSCĐ là những tƣ liệu lao động trong quá trình sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp nhƣ máy móc thiết bị, nhà cửa, phƣơng tiện vận tải… có đủ tiêu chuẩn về giá trị và thời gian sử dụng theo quy định trong chế độ quản lý TSCĐ của nhà nƣớc.
Đặc điểm của TSCĐ TSCĐ trong doanh nghiệp là tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Trong quá trình đó, mặc dù đã bị hao mòn nhƣng hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu của TSCĐ là không thay đổi. Giá trị của TSCĐ đƣợc chuyển dịch dần từng phần của chi phí sản xuất kinh doanh đẻ kết chuyển sang giá trị sản phẩm sản xuất ra. Khi sản phẩm đƣợc tiêu thụ thì hao mòn TSCĐ chuyển thành vốn tiền tệ và nguồn vốn vay dùng để tái đầu tƣ TSCĐ mới của Doanh nghiệp.
Chỉ khi nào TSCĐ bị hao mòn, hƣ hỏng hoàn toàn hoặc xét thấy không có lợi về mặt kinh tế thì khi đó chúng mới cần đƣợc đổi mới thay thế. Ngoài ra, TSCĐ còn là sản phẩm của lao động, tức là TSCĐ vừa có giá trị, vừa có giá trị sử dụng. Nói cách khác, TSCĐ là một hàng hoá nhƣ mọi hàng hoá thông thƣờng khác, thông qua mua bán trao đổi TSCĐ có thể đƣợc chuyển quyền sở hữu và quyền sử dụng từ chủ thể này sang chủ thể khác trên thị trƣờng tƣ liệu sản xuất. Sinh viên: Nguyễn Thị Dung - Lớp QTL201K 3 Khoá luận tốt nghiệp 1.Vai trò, yêu cầu quản lý và nhiệm vụ hạch toán TSCĐ trong Doanh nghiệp 1.
Vai trò và yêu cầu quản lý TSC Trong các doanh nghiệp vốn cố định (đƣợc biểu hiện thông qua TSCĐ) là một bộ phận quan trọng của vốn đầu tƣ nói riêng và của vốn sản xuất nói chung. TSCĐ thƣờng chiếm một tỷ trọng lớn so với tổng vốn kinh doanh của Doanh nghiệp, chúng đƣợc coi là cơ sở vật chất kỹ thuật của quá trình sản xuất kinh doanh.Mác nói: “ Các thời đại kinh tế đƣợc phân biệt với nhau không phải bởi vì nó sản xuất ra cái gì mà bởi vì nó sản xuất ra nhƣ thế nào và bằng tƣ liệu nào”. Điều đó, đồng nghĩa với việc khẳng định tầm quan trọng vai trò và vị trí của TSCĐ trong hoạt động sản xuất kinh doanh. TSCĐ là một bộ phận của tƣ liệu sản xuất, giữ vai trò là công cụ lao động chủ yếu trong quá trình sản xuất, đƣợc coi là cơ sở vật chất kỹ thuật, trình độ công nghệ, thế mạnh của doanh nghiệp.
Trong một doanh nghiệp nếu TSCĐ phát triển thì sức lao động đƣợc tiết kiệm hơn vá năng suất lao động phát triển cao hơn. Trong sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, với trình độ khoa học kỹ thuật hiện đại để tạo ra đƣợc nhiều sản phẩm có chất lƣợng cao, nâng cao hiệu quả cạnh tranh của Doanh nghiệp thì vấn đề đổi mới cơ sở vật chất kỹ thuật công nghệ cho quá trình sản xuất là rất cần thiết. Muốn vậy, việc quản lý TSCĐ phải đáp ứng đƣợc nhiều yêu cầu sau: - Về mặt hiện vật: Không phải chỉ giữ nguyên hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu của TSCĐ mà quan trọng hơn là duy trì thƣờng xuyên năng lực sản xuất ban đầu của nó. Điều đó có ý nghĩa là trong quá trình sử dụng doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ không làm mất mát TSCĐ, thực hiện đúng quy chế sử dụng, bảo dƣỡng sửa chữa TSCĐ, không để TSCĐ hƣ hỏng trƣớc thời hạn quy định.
- Về mặt giá tri: Phải quản lý chặt chẽ tình hình hao mòn, việc trích và phân bổ khấu hao một cách khoa học, hợp lý để thu hồi vốn đầu tƣ phục vụ cho việc tái đầu tƣ TSCĐ, xác định giá trị còn lại của TSCĐ một cách chinh xác giúp doanh nghiệp kịp thời đổi mới trang thiết bị phục vụ sản xuất kinh doanh. Sinh viên: Nguyễn Thị Dung - Lớp QTL201K 4 Khoá luận tốt nghiệp 1.Nhiệm vụ kế toán TSCĐ trong Doanh nghiệp Quản lý và sử dụng tốt TSCĐ không chỉ tạo điều kiện cho Doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất mà còn là biện pháp nâng cao hoạt động sử dụng tài sản, vì vậy kế toán phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Ghi chép phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời số hiện có và tình hình tăng, giảm TSCĐ của toàn Doanh nghiệp cũng nhƣ ở từng bộ phận trên các mặt: số lƣợng, chất lƣơng, cơ cấu. giá trị đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc bảo quản, bảo dƣỡng và sử dụng TSCĐ ở các bộ phận khác nhau nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ. - Tính toán chính xác, kịp thời số khấu hao TSCĐ đồng thời phân bổ đúng chi phí khấu hao và các đối tƣợng sử dụng.
- Phản ánh và kiểm soát chặt chẽ các khoản chi phí sửa chữa TSCĐ. Tham gia lập kế hoạch sửa chữa, dự toán chi phí sửa chữa TSCĐ và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch sửa chữa. - Theo dõi, ghi chép, kiểm tra chặt chẽ quá trình thanh lý, nhƣợng bán TSCĐ nhằm bảo đảm việc quản lý và sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả. - Lập báo cáo về TSCĐ, tham gia phân tích tình hình trang thiết bị, sử dụng và bảo quản các loại TSCĐ.
Phân loại và đánh giá TSCĐ: 1.Phân loại TSCĐ Trong doanh nghiệp TSCĐ rất đa dạng và phong phú, chúng có sự khác biệt về tính chất kỹ thuật, công dụng hay thời gian sử dụng…Do vây, để thuận lợi cho công tác quản lý và hạch toán TSCĐ cần phải phân loại TSCĐ. Có nhiều cách phân loại TSCĐ, thông thƣờng có một số cách sau: 1. Phân loại TSCĐ theo hình thái biểu hiện Theo phƣơng pháp này, TSCĐ trong doanh nghiệp đƣợc chia làm hai loại: TSCĐ có hình thái vật chất( TSCĐ hữu hình) và TSCĐ không có hình thái vật chất ( TSCĐ vô hình). Sinh viên: Nguyễn Thị Dung - Lớp QTL201K 5 Khoá luận tốt nghiệp 1.Phân loại TSCĐ theo quyền sở hữu * TSCĐ tự có: là các TSCĐ đƣợc xây dựng, mua sắm và hình thành từ nguồn vốn ngân sách hoặc cấp trên cấp, nguồn vốn vay, nguồn vốn liên doanh, các quỹ của doanh nghiệp và các TSCĐ đƣợc quyên tặng, viện trợ không hoàn lại…Đây là những TSCĐ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và đƣợc phản ánh trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp.
* TSCĐ thuê ngoài: là những TSCĐ của doanh nghiệp hình thành do việc doanh nghiệp đi thuê để sử dụng trong một thời gian nhất địnhtheo hợp đồng thuê TSCĐ. Tuỳ theo điều kiện của hợp đồng thuê mà TSCĐ đi thuê đƣợc chia thành: - TSCĐ thuê tài chính - TSCĐ thuê hoạt động 1.Phân loại TSCĐ theo nguồn vốn hình thành: Theo cách phân loại này, TSCĐ đƣợc chia thành: - TSCĐ đƣợc mua sắm, xây dụng bằng nguồn vốn Nhà nƣớc cấp. - TSCĐ đƣợc mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn vay. - TSCĐ đƣợc mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn tự bổ sung.
- TSCĐ nhận vốn góp, vốn liên doanh bằng hiện vật. Phân loại TSCĐ theo phân loại và tình hình sử dụng Theo cách chia này ngƣời ta phân TSCĐ ra thành: - TSCĐ dùng trong sản xuất kinh doanh - TSCĐ dùng cho mục đích phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng.