Phần mở đầu, Kết luận, Danh mục Tài liệu tham khảo và Phần phụ lục. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHUỖI CUNG ỨNG 1. Định nghĩa chuỗi cung ứng Trong “Fundaments of Logistics Management” các tác giả đã đề cập chuỗi cung ứng chính là sự liên kết các công ty nhằm đƣa sản phẩm hay dịch vụ vào thị trƣờng. [23] “Chuỗi cung ứng bao gồm mọi công đoạn có liên quan, trực tiếp hay gián tiếp, đến việc đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản xuất và nhà cung cấp, mà còn bao gồm cả vận chuyển, kho bãi, ngƣời bán lẻ và bản thân khách hàng. Trong mỗi tổ chức, nhƣ nhà sản xuất, chuỗi cung ứng bao gồm (nhƣng không giới hạn) việc phát triển sản phẩm mới, marketing, điều hành sản xuất, phân phối, tài chính và dịch vụ khách hàng” [30] Theo Benita M. Beamon, một chuỗi cung ứng có thể đƣợc định nghĩa là một quá trình tích hợp trong đó gồm một số các thực thể kinh doanh khác nhau (ví dụ, các nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà phân phối và bán lẻ) làm việc nổ lực cùng nhau để: (1) có đƣợc nguyên liệu, (2) chuyển đổi những nguyên liệu thành sản phẩm cuối cùng đƣợc xác định, và (3) cung cấp những sản phẩm cuối cùng đến các nhà bán lẻ. Chuỗi truyền thống đặc trƣng bởi dòng chảy về phía trƣớc của nguyên vật liệu và một dòng chảy ngƣợc của thông tin.
Nhìn chung các khái niệm đều quan niệm chuỗi cung ứng là một tổng thể giữa hàng loạt các nhà cung ứng và khách hàng đƣợc kết nối với nhau, trong đó mỗi khách hàng đến lƣợt mình lại là nhà cung ứng cho các tổ chức tiếp theo cho đến khi thành phẩm đến tay ngƣời tiêu dùng. Chuỗi này đƣợc bắt đầu từ việc khai thác các nguyên liệu nguyên thủy, và ngƣời tiêu dùng là mắt xích cuối cùng của chuỗi. Nói cách khác, chuỗi cung ứng là chuỗi thông tin và các quá trình kinh doanh cung cấp một sản phẩm/ dịch vụ cho khách hàng từ khâu sản xuất và phân phối đến ngƣời tiêu dùng cuối cùng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 Về mặt lý thuyết, việc tích hợp chuỗi cung ứng cho phép tổ chức tập trung vào việc thực hiện một vài công đoạn mà tổ chức, doanh nghiệp mình có thế mạnh.
Sau đó các hoạt động không chủ yếu đƣợc chuyển sang cho kênh khác chuyên biệt hơn. Đến một lúc nào đó thì mối quan hệ khăng khít đƣợc lập nên nhằm đảm bảo cho công việc đạt kết quả tốt nhất. Trên thực tế, đó là các mắt xích bao gồm các nhà cung ứng, nhà sản xuất, nhà cung ứng dịch vụ, nhà bán lẻ nhằm tạo ra và phân phối sản phẩm tốt nhất đến ngƣời tiêu dùng. Những mắt xích này sau đó hình thành nên chuỗi cung ứng tích hợp đủ sức cạnh tranh với chuỗi cung ứng của doanh nghiệp khác.
Khi một tổ chức mô tả chuỗi cung ứng riêng của họ, họ thƣờng tự coi mình là công ty đầu mối để xác định nhà cung cấp và khách hàng của họ. Các nhà cung cấp và khách hàng này đƣợc xem là các thành viên chuỗi cung ứng. [22] Trong chuỗi cung ứng chỉ có một nguồn duy nhất tạo ra lợi nhuận cho toàn doanh nghiệp đó là khách hàng cuối cùng. Khi các doanh nghiệp riêng lẻ trong chuỗi cung ứng ra các quyết định kinh doanh mà không quan tâm đến các thành viên khác trong chuỗi, điều này dẫn đến giá bán cho khách hàng cuối cùng rất cao, mức phục vụ chuỗi cung ứng thấp, do đó làm giảm nhu cầu ngƣời tiêu dùng cuối cùng.
Một chuỗi cung ứng có ba dòng chảy chính đó là: dòng chảy hàng hóa, dòng chảy thông tin, và dòng chảy tài chính. Và một chuỗi cung ứng hoạt động tốt khi ba dòng chảy trên vận hành một cách xuyên suốt, không bị gián đoạn. Các thành phần cơ bản trong chuỗi cung ứng Thuật ngữ chuỗi cung ứng gợi nên hình ảnh sản phẩm dịch chuyển từ nhà cung cấp đến nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán lẻ và cuối cùng đến khách hàng dọc theo chuỗi cung ứng. Song song đó các dòng thông tin, sản phẩm và tài chính dọc cả hai hƣớng của chuỗi này.
Trong thực tế, nhà sản xuất có thể nhận nguyên liệu từ vài nhà cung cấp và sau đó cung ứng đến nhà phân phối, chính vì vậy đa số các chuỗi cung ứng thực sự là các mạng liên kết (network). Trong “Fundamentals Of Supply Chain LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 Management: Twelve Rivers Of Competitive Advantage”, Mentzer, J. đã đề cập rằng một chuỗi cung ứng có thể phân tích thành các thành phần cơ bản sau đây: [29] 1. Nhà cung cấp Nhà cung cấp đƣợc xem nhƣ một thành viên bên ngoài - có năng lực sản xuất không giới hạn.
Tuy nhiên, bởi vì những nhân tố không chắc chắn trong tiến trình chuyển phát, nhà cung cấp có thể sẽ không cung cấp nguyên liệu thô cho nhà sản xuất đúng lúc. Nhà sản xuất Bao gồm các nhà chế biến nguyên liệu ra thành phẩm, sử dụng nguyên liệu và các sản phẩm gia công của các nhà sản xuất khác để làm nên sản phẩm. Nhà phân phối Là các doanh nghiệp mua lƣợng lớn sản phẩm từ các nhà sản xuất và phân phối sỉ các dòng sản phẩm đến khách hàng, còn đƣợc gọi là các nhà bán sỉ. Chức năng chính của nhà bán sỉ là điều phối các dao động về cầu sản phẩm cho các nhà sản xuất bằng cách trữ hàng tồn và thực hiện nhiều hoạt động kinh doanh để tìm kiếm và phục vụ khách hàng.
Nhà phân phối có thể tham gia vào việc mua hàng từ nhà sản xuất để bán cho khách hàng, đôi khi họ chỉ là nhà môi giới sản phẩm giữa nhà sản xuất và khách hàng. Bên cạnh đó chức năng của nhà phân phối là thực hiện quản lý tồn kho, vận hành kho, vận chuyển sản phẩm, hỗ trợ khách hàng và dịch vụ hậu mãi. Nhà bán lẻ Họ là những ngƣời chuyên trữ hàng và bán với số lƣợng nhỏ hơn đến khách hàng. Họ luôn theo dõi nhu cầu và thị hiếu của khách hàng.
Khách hàng/ngƣời tiêu dùng Những khách hàng hay ngƣời tiêu dùng là những ngƣời mua và sử dụng sản phẩm. Khách hàng có thể mua sản phẩm để sử dụng hoặc mua sản phẩm kết hợp với sản phẩm khác rồi bán cho khách hàng khác. Vai trò của chuỗi cung ứng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 Quản lý hiệu quả đầu ra và vào của doanh nghiệp: Việc đầu tƣ trong chuỗi cung ứng có thể sẽ gây tốn kém bƣớc đầu cho các doanh nghiệp và khiến họ nản lòng. Tuy nhiên, xét về mặt lâu dài thì chuỗi cung ứng chính là một xu hƣớng tất yếu.
Nếu ta hình dung một chu trình trong đó nó sẵn sàng tiếp tế nguồn thành phẩm kịp thời cho khách hàng trong những giai đoạn cầu sản phẩm nhiều bằng lƣợng mà nó đã tích trữ trong mùa cung vƣợt cầu, thì rõ ràng tính chất linh động của chuỗi cung ứng rất có ích đối với doanh nghiệp trong việc quản lý đầu ra của doanh nghiệp đó. Tƣơng tự nhƣ vậy, đầu vào của doanh nghiệp cũng cần phải có sự tính toán tốt về phƣơng diện tồn kho, khả năng đáp ứng của thị trƣờng, giá cả… Tiết kiệm chi phí: Thông qua việc tập trung sản xuất ở một cơ sở lớn, nhà sản xuất sẽ hƣởng lợi hơn về quy mô, hơn nữa các nhà bán sỉ cũng có thể nhận đƣợc chiết khấu cao đối với các đơn hàng lớn…Nhƣ đã trình bày ở trên, việc tiết kiệm của chuỗi cung ứng là xét về mặt lâu dài, về tổng quan của cả quá trình, cả chuỗi, chứ không nên chỉ nhìn riêng lẻ cho từng bộ phận, từng khâu. Hỗ trợ cho hoạt động tiếp thị: Nhà bán sỉ giữ nhiều loại sản phẩm tồn kho, từ nhiều nhà sản xuất cung cấp đa dạng sự lựa chọn cho khách hàng bán lẻ, nhà bán lẻ có thể dự trữ tồn kho thấp vì ở gần nhà bán sỉ và đƣợc cung cấp kịp thời, nhà bán lẻ kinh doanh với quy mô nhỏ nên có thể phục vụ khách hàng nhanh chóng và dễ dàng nhận đƣợc phản hồi từ khách hàng cụ thể để thông truyền ngƣợc các kênh lại cho nhà sản xuất. Đƣa sản phẩm đến đúng nơi: Điểm này đặt biệt dễ thấy đối với những doanh nghiệp có khách hàng ở xa mình.
Việc thiết lập những trung gian phân phối nằm ở các vị trí thích hợp sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng tốt hơn và cung cấp đúng loại sản phẩm họ cần một cách kịp thời. Tăng mức độ cạnh tranh: Khi chi phí đƣợc giảm dẫn đến giá cạnh tranh hơn, tiếp thị dễ dàng và mạnh hơn thì tất nhiên khả năng cạnh tranh sẽ tăng so với đối thủ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 Tăng hiệu quả liên kết trong chuỗi cung ứng: Đƣợc kết nối với nhau trong một chuỗi, nhờ vào sự cộng hƣởng lẫn nhau, các thành viên trong chuỗi đƣợc chuyên môn hóa lĩnh vực kinh doanh đem lại thành tích tốt, và cụ thể chính là lợi nhuận thu đƣợc từ khách hàng cuối cùng. Khi gia nhập trong chuỗi cung ứng, các thành viên sẽ gắn kết với nhau một cách an toàn hơn, dựa vào các hợp đồng và lợi nhuận chứ không đơn thuần chỉ là sự hợp tác tạm thời nhƣ trƣớc đây.
Các công ty đang và sẽ nỗ lực tranh đua lẫn nhau trong kế hoạch xây dựng các mô hình dây chuyền cung ứng nhằm đẩy mạnh sản xuất và quản lý nguồn cung ứng. Coi chuỗi cung cứng là chìa khóa để quyết định sự thành công trong kinh doanh, họ đã và sẽ triển khai nhiều công nghệ thông tin và tài sản khác nhau một cách linh hoạt và mau lẹ để đuổi theo một năng lực mạng lƣới kênh cung ứng có thể nạp mọi thứ từ việc phát triển sản phẩm cho đến hoàn thành sản xuất. Và tất cả đều không ngừng tìm kiếm những giải pháp hiệu quả nhất nhằm cắt giảm chi phí, đáp ứng nhu cầu kịp thời (về nguyên vật liệu, sản phẩm cuối cùng), đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lƣợng sản phẩm và dịch vụ chăm sóc khách hàng cũng nhƣ tăng trƣởng lợi nhuận. Các yếu tố tác động đến hiệu quả chuỗi cung ứng Quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả trƣớc hết đòi hỏi một sự hiểu biết từng yếu tố dẫn dắt và cách nó vận hành.
Mỗi yếu tố dẫn dắt có khả năng tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng và củng cố một số năng lực nhất định. Có năm yếu tố chính tác động đến hiệu quả chuỗi cung ứng nhƣ sau: 1.