Cải thiện sinh kế của người dân trước yêu cầu bảo tồn và phát triển rừng đặc dụng tại khu bảo ...

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh cải thiện sinh kế của người dân trước yêu cầu bảo tồn và phát triển rừng đặc dụng tại khu bảo, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Phạm Thị Na
• Người hướng dẫn: Pgs. Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Cải thiện sinh kế của người dân trước yêu cầu bảo tồn và phát triển rừng đặc dụng tại khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Khung lý thuyết
• 1.5.2. Phương pháp lấy mẫu
• 1.5.3. Quy trình các bước nghiên cứu
• 1.5.4. Thu thập dữ liệu nghiên cứu
• 1.5.5. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 1.6. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.1.1. Khái niệm sinh kế
• 2.1.2. Khái niệm bối cảnh tổn thương
• 2.1.3. Khái niệm tài sản sinh kế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải thiện sinh kế bền vững tại Bình Châu Phước Bửu

Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu là một trong những khu vực có giá trị sinh thái cao tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Tuy nhiên, việc bảo tồn thiên nhiên và cải thiện sinh kế cho người dân sống trong khu vực này đang gặp nhiều thách thức. Cải thiện sinh kế bền vững không chỉ giúp nâng cao đời sống của người dân mà còn bảo vệ môi trường tự nhiên. Việc áp dụng các phương pháp phát triển cộng đồng và du lịch sinh thái có thể là giải pháp hiệu quả.

1.1. Tình hình hiện tại của sinh kế người dân trong khu bảo tồn

Người dân sống trong khu bảo tồn chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp và các hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, điều này dẫn đến những tác động tiêu cực đến môi trường. Việc thiếu cơ sở hạ tầng và dịch vụ thiết yếu cũng làm cho cuộc sống của họ trở nên khó khăn hơn.

1.2. Vai trò của bảo tồn thiên nhiên trong phát triển sinh kế

Bảo tồn thiên nhiên không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là sự tham gia của cộng đồng. Việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển sinh kế bền vững sẽ tạo ra lợi ích cho cả người dân và môi trường.

II. Những thách thức trong việc cải thiện sinh kế bền vững

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện sinh kế bền vững cho người dân tại khu bảo tồn, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu nguồn lực tài chính, chính sách chưa đồng bộ và sự thiếu hiểu biết của người dân về các phương pháp phát triển bền vững đang cản trở quá trình này.

2.1. Thiếu nguồn lực và hỗ trợ từ chính quyền

Nhiều chính sách hỗ trợ cho người dân vẫn chưa được triển khai hiệu quả. Việc thiếu nguồn lực tài chính và hỗ trợ kỹ thuật từ chính quyền địa phương đã làm giảm khả năng cải thiện sinh kế cho người dân.

2.2. Sự thiếu hiểu biết về phát triển bền vững

Người dân chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về các phương pháp phát triển bền vững. Điều này dẫn đến việc họ không thể áp dụng các kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp và khai thác tài nguyên.

III. Phương pháp cải thiện sinh kế bền vững cho người dân

Để cải thiện sinh kế bền vững cho người dân tại khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu, cần áp dụng các phương pháp như phát triển nông nghiệp bền vững, du lịch sinh thái và quản lý tài nguyên hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn bảo vệ môi trường.

3.1. Phát triển nông nghiệp bền vững

Áp dụng các kỹ thuật nông nghiệp bền vững sẽ giúp người dân tăng năng suất mà không làm tổn hại đến môi trường. Việc sử dụng giống cây trồng phù hợp và kỹ thuật canh tác thông minh sẽ là chìa khóa cho sự thành công.

3.2. Khai thác tiềm năng du lịch sinh thái

Du lịch sinh thái có thể mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Việc phát triển các tour du lịch sinh thái sẽ không chỉ thu hút khách du lịch mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp phát triển bền vững đã mang lại những kết quả tích cực cho người dân trong khu bảo tồn. Các mô hình nông nghiệp bền vững và du lịch sinh thái đã giúp cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống.

4.1. Kết quả từ các mô hình nông nghiệp bền vững

Các mô hình nông nghiệp bền vững đã giúp người dân tăng thu nhập và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nhiều hộ gia đình đã chuyển sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn.

4.2. Tác động của du lịch sinh thái đến cộng đồng

Du lịch sinh thái đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương. Ngoài ra, nó cũng giúp nâng cao nhận thức về bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững trong cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho sinh kế bền vững

Cải thiện sinh kế bền vững cho người dân tại khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Việc kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển sinh kế sẽ tạo ra lợi ích lâu dài cho cả cộng đồng và môi trường. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức phi chính phủ để thực hiện các chính sách hiệu quả.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho người dân

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho người dân để họ có thể áp dụng các phương pháp phát triển bền vững. Việc này sẽ giúp họ cải thiện sinh kế một cách bền vững.

5.2. Tương lai của sinh kế bền vững tại khu bảo tồn

Tương lai của sinh kế bền vững tại khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu phụ thuộc vào sự hợp tác giữa chính quyền, cộng đồng và các tổ chức bảo tồn. Sự phát triển bền vững sẽ là chìa khóa cho sự thịnh vượng của cả khu vực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ______________________________ PHẠM THỊ NA CẢI THIỆN SINH KẾ CỦA NGƯỜI DÂN TRƯỚC YÊU CẦU BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG ĐẶC DỤNG TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN BÌNH CHÂU - PHƯỚC BỬU TỈNH BÀ RỊA –VŨNG TÀU LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh - Năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ______________________________ PHẠM THỊ NA CẢI THIỆN SINH KẾ CỦA NGƯỜI DÂN TRƯỚC YÊU CẦU BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG ĐẶC DỤNG TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN BÌNH CHÂU - PHƯỚC BỬU TỈNH BÀ RỊA –VŨNG TÀU Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 8340403 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. TRẦN TIẾN KHAI TP.Hồ Chí Minh - Năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi tiến hành khảo sát, tham khảo tài liệu và tự viết. Các đoạn trích dẫn, số liệu được sử dụng trong luận văn đều được trích nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 4 năm 2018 Tác giả Phạm Thị Na LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT, CÁC KÝ HIỆU DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƯƠNG 1.Bối cảnh nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu.Phương pháp lấy mẫu . Quy trình các bước nghiên cứu: . Thu thập dữ liệu nghiên cứu . Phương pháp phân tích dữ liệu: tác giả sử dụng chủ yếu 2 phương pháp . Bố cục luận văn: . CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU . Các khái niệm liên quan: . Khái niệm sinh kế: . Khái niệm bối cảnh tổn thương: . Khái niệm tài sản sinh kế: . Tổng quan các nghiên cứu trước: . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, PHÂN TÍCH VÀ THẢO LUẬN . Tổng quan khu vực nghiên cứu . Vị trí địa lý . Diện tích, địa hình: . 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình dân số, lao động. Cơ sở hạ tầng . Tình hình dân di cư . Kết quả nghiên cứu .1 Hiện trạng sinh kế hộ gia đình cư trú trong Khu bảo tồn BC – PB. Vốn con người: . Vốn tài chính: . Vốn vật chất: .2 Bối cảnh tổn thương:. Tính mùa vụ: . Chiến lược sinh kế ứng phó tổn thương .Những chính sách bảo tồn đối với rừng đặc dụng . Tác động của chính sách hiện hành đến Ban QL Khu BTTN BC-PB và cộng đồng dân cư . Chính sách mới tác động tới bảo tồn rừng và sinh kế của hộ dân theo Luật Lâm nghiệp có hiệu lực từ ngày 01/01/2019 . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:. Chính sách giao đất ở tái định cư: . Nhóm chính sách việc làm: . Nhóm chính sách về bảo tồn: . Nhóm chính sách về đền bù: . Hạn chế của đề tài . 53 TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT, CÁC KÝ HIỆU Chữ viết tắt Tên Tiếng Anh Tên Tiếng Việt TĐC Resettlement Tái định cư DFID Department for Cơ quan phát triển Quốc tế International Vương Quốc Anh Development, UK ADB Asian Developmet Bank Ngân hàng phát triển Châu Á Người BAH Affected person Người bị ảnh hưởng TĐC Tái định cư BQL KBT Ban Quản lý Khu bảo tồn BC-PB Bình Châu – Phước Bửu CCB Cựu chiến binh HPN Hội phụ nữ UBND People’s commitee Ủy ban nhân dân NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn CNC Công nghệ cao LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ Bảng 1. Bảng phân phối mẫu khảo sát . Số liệu thống kê diện tích, dân số, lao động . Bảng tỷ lệ ngành nghề và thu nhập bình quân . Bảng thống kê số liệu hộ có nhà ở . Bảng tỉ lệ hộ sử dụng các loại năng lượng . Bảng tỷ lệ hộ sử dụng nước để sinh hoạt trồng trọt. Bảng mô tả thời vụ cây trồng, ngành nghề chủ yếu của người dân sống trong Khu Bảo tồn TNBC-PB . Biểu đồ tỷ lệ lao động/dân số . Thu nhập bình quân theo đầu người năm 2014 .3 Biểu đồ cơ cấu tỷ lệ lao động và phụ thuộc. Biểu đồ tỷ lệ giáo dục trẻ em giai đoạn 2010-2017. Biểu đồ tỷ lệ trẻ em được học nghề giai đoạn 2010-2017 . Biểu đồ lao động theo nhóm ngành . Biểu đồ TNBQ theo đầu người theo ngành . Biểu đồ phân loại đối tượng hộ tại khu BTTNBC-PB . Thu nhập bình quân đầu người của các hộ . Nguồn vốn vay của các hộ dân . Biểu đồ mục đích vay vốn của hộ dân . Tỷ lệ hộ dân tham gia các tổ chức xã hội, tôn giáo . Khung phân tích sinh kế bền vững theo DFID . Hình vẽ các hộ dân canh tác, cư trú trong rừng BC-PB . Sơ đồ tác động của chính sách hiện hành tới bảo vệ rừng và sinh kế của hộ dân nhận khoán rừng. Sơ đồ chính sách mới về giao khoán rừng đặc dụng . Sơ đồ tác động của chính sách mới tới bảo vệ rừng và sinh kế hộ dân nhận khoán rừng . Sơ đồ sinh kế của hộ dân ở trong rừng và di dời ra khỏi rừng . 41 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT LUẬN VĂN Sự hình thành các khu vực dân cư sinh sống và canh tác trong rừng Bình Châu – Phước Bửu do chính sách di dân phát triển kinh tế mới sau ngày giải phóng đất nước và quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu người dân cần đất để ở và canh tác dẫn đến một bộ phận người dân di cư tự phát vào rừng lấn chiếm đất để ở và canh tác sinh sống trong rừng. Tuy nhiên, trong quá trình người dân sống và canh tác trong rừng đã tác động lớn đến rừng chặt rừng làm nương rẫy ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng tự nhiên ven biển và môi trường sinh thái trong khu vực.Trước thực trạng đó chủ trương của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu là phải di dời dân đang sống và canh tác trong rừng ra khỏi Khu bảo tồn để tái tạo rừng và thúc đẩy đầu tư các dự án du lịch sinh thái trong rừng đặc dụng nhằm vừa bảo tồn đồng thời vừa phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Luận văn này được thực hiện dựa trên khung phân tích của sinh kế bền vững của Bộ Phát triển Quốc tế Vương Quốc Anh (DFID, 2001) nhằm xác định yếu tố hình thành sinh kế của người dân trong tình huống các hộ dân sinh kế trong rừng Bình Châu – Phước Bửu nằm trên địa bàn huyện Xuyên Mộc, tỉnh BR-VT. Tác giả đã tiến hành phỏng vấn sâu chủ rừng, trao đổi làm việc các cấp chính quyền thuộc huyện Xuyên Mộc và điều tra khảo sát kết hợp phỏng vấn hộ gia đình tại các khu vực chia theo địa giới hành chính xã để tìm hiểu về lịch sử hình thành các khu vực dân cư và sinh kế của người dân. Kết quả nghiên cứu cho thấy cuộc sống của người dân có nhiều khó khăn do không được chính quyền đầu tư về cơ sở hạ tầng và các dịch vụ thiết yếu phục vụ cho nhu cầu đời sống của các hộ dân. Tài sản sinh kế của người dân sống trong rừng còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, Mặt khác khi người dân sinh sống trong rừng sẽ có tác động không nhỏ vào hệ sinh thái và môi trường tự nhiên của rừng. Kết quả nghiên cứu dẫn đến đề xuất là cần thiết phải di dân ra khỏi rừng và giải quyết các chính sách để người dân ổn định cuộc sống. Mặc dù vậy, cần nghiên cứu những tác động, ảnh hưởng để đề xuất những chính sách để thực hiện thành công đề án di dời dân ra khỏi Khu bảo tồn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1.Bối cảnh nghiên cứu Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu được thành lập từ năm 1978 theo Quyết định số 643/UB ngày 26/5/1978 của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Nai với tên gọi là Khu rừng cấm Bình Châu – Phước Bửu, diện tích khoảng 7. Tháng 11 năm 1991 tỉnh Bà Rịa –Vũng Tàu chính thức thành lập và được UBND tỉnh Đồng Nai bàn giao cho quản lý Khu rừng cấm Bình Châu - Phước Bửu. Đến năm 1992, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu ban hành Quyết định số 1124/QĐ.UBT ngày 10/11/1992 bổ sung 4.065 ha từ đất rừng của Lâm trường Xuyên Mộc vào Khu rừng cấm Bình Châu – Phước Bửu quản lý. Sau đó UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã ban hành Quyết định số 1017/QĐ.UBT ngày 12/7/1993 phê duyệt Dự án Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu với diện tích 11.293 ha tọa lạc tại huyện Xuyên Mộc, tỉnh BR-VT, nhưng đến năm 2015 diện tích khoảng 10. Do đặc thù địa hình rừng tại Khu bảo tồn bằng phẳng và chu vi hơn 60 km tiếp giáp với dân cư các xã Bình Châu, Bưng Riềng, Bông Trang, Phước Thuận và thị trấn Phước Bửu mà đa số là dân kinh tế mới đời sống có nhiều khó khăn nên trước đây và thời gian sau khi thành lập Khu bảo tồn thì còn nhiều người dân vào canh tác sinh sống tại Khu bảo tồn. Cụ thể qua điều tra, thống kê của BQL Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu cho thấy diện tích đất rừng các hộ dân đã canh tác và sử dụng đất đến nay là 1.570 ha rừng chiếm tỷ lệ 15% diện tích rừng tự nhiên với số dân hiện đang sinh sống canh tác trong rừng là 583 hộ(2) Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã ban hành văn bản số 5637 ngày 07/8/2014 thể hiện chủ trương cho phép di dời dân ra khỏi Khu bảo tồn tuy nhiên cho đến nay mới chỉ tiến hành khảo sát thống kê tình hình nhưng vẫn chưa thực hiện được di dời do (1) Theo số liệu diễn biến rừng và đất lâm nghiệp đến 31/12/2015 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh BR-VT (2)Đề án di dời dân ra khỏi Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu-Phước Bửu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 quá trình khảo sát số liệu xây dựng đề án mất nhiều thời gian, mặt khác kinh phí cho việc di dời tương đối lớn tỉnh mặc dù quyết tâm nhưng cho đến nay tỉnh chưa bố trí được nguồn lực để thực hiện được việc di dời.